Tư liệu để tham khảo thêm: Nguồn gallica.bnf.fr / Thư Viện Quốc Gia Pháp – Cảm ơn FB Kenny Hoang đã tìm ra link này!

Báo L’Humanité – Cơ quan ngôn luận của đảng cộng sản Pháp – đăng ngày 9 tháng tám 1932
No 12292 – Người sáng lập: Jean Jaurès, Trụ sở: Rue Montmartre Paris

Chúng ta hãy đấu tranh giải phóng Đông Dương

Nguyễn Ái Quốc, sáng lập viên kiên cường của Đảng Cộng Sản Đông Dương đã chết trong tù.

Nguyễn Ái Quốc, người sáng lập ra Đảng Cộng Sản Đông Dương đã bị đế quốc Anh giam cầm dưới sự đồng lõa của thực dân Pháp, đã chết vì bệnh lao phổi tại bệnh xá của nhà tù Hồng Kông.

Là một chiến binh dũng cảm, ông suốt đời nung nấu mục tiêu đưa chủ nghĩa cộng sản vào Đông Dương, nơi thực dân Pháp đang cai trị bằng một chính sách sắt máu, để đoàn kết hai giai cấp công nhân và nông dân trong công cuộc đấu tranh giải phóng.

Ông đã lập ra Đảng Cộng Sản Đông Dương và là người đứng đầu trong các cuộc đấu tranh của hai giai cấp công nông. Dù bị bọn đế quốc ra sức khủng bố, ông kiên quyết dành phần thắng lợi cho nhân dân dưới sự hỗ trợ tận tâm của giai cấp vô sản Pháp.

Bọn đế quốc đã sát hại Nguyễn Ái Quốc, nhưng chúng không ngăn chặn được công cuộc đấu tranh giải phóng của người dân tại Đông Dương. Bọn chúng cấm dân trồng lúa và xem đó là một ‘phương thuốc’ để bài trị cơn khủng hoảng kinh tế. Nhưng giải pháp đó không đem lại bất kỳ hiệu quả nào ngoại việc phơi bày nạn đói ngày càng rõ hơn. Chúng vừa mới đốt làng Sơn Dương, khiến cho sáu gia đình lâm vào cảnh màn trời chiếu đất. Nhưng 2000 công nhân tại đồn điền cao su bị sa thải đã tập hợp lại để tổ chức một cuộc diễn hành chống nạn đói tại Sài Gòn.

Bọn đế quốc Pháp đã sát hại Nguyễn Ái Quốc, nhưng dù cho họ bắt bớ hàng ngàn chiến binh cộng sản anh dũng, vốn chỉ là những công dân và nông dân muốn đấu tranh cho quyền được sống và được thoát khỏi ách thống trị, Đảng Cộng Sản anh em của chúng ta ở Đông Dương vẫn luôn kiên cường chiến đấu ở tuyến đầu. Hàng chục tân chiến binh và những nhà cách mạng đang đứng lên để nối tiếp sự nghiệp của Nguyễn Ái Quốc.

Đồng thời điểm Nguyễn Ái Quốc bị bọn đế quốc sát hại trong tù, Đảng Cộng Sản Đông Dương đã anh dũng khởi động một chương trình hoạt động để hướng dẫn hàng triệu công dân và nông dân đứng lên đấu tranh chống lại đế quốc Pháp.

Ủy Ban Trung Ương Đảng Cộng Sản Pháp chúng tôi vừa kính cẩn nghiêng mình trước di hài của nhà lãnh đạo cộng sản Nguyễn Ái Quốc, vừa nhiệt liệt tán dương chương trình hành động của Đảng Cộng Sản Đông Dương. Ủy Ban Trung Ương Đảng Cộng Sản Đông Dương lâm thời đã phê duyệt chương trình này và họ sẽ tiếp tục và khuếch trương công cuộc chiến đấu do Nguyễn Ái Quốc khởi xướng.

Chương trình hành động này đã cho ta thấy được sự trưởng thành của đảng cộng sản vốn còn non trẻ của người anh em chúng ta. Nó cũng chứng minh rằng, dù cho bọn thực dân đang tiến hành những cuộc đàn áp dã man nhất cho tới giờ, dù cho chúng đang thực hiện những cuộc tàn sát đẫm máu tại Nghệ Tĩnh và Nghệ An vào năm 1930, bọn đế quốc Pháp đã không ngăn cản được Đảng Cộng Sản Đông Dương anh em chúng ta ngày càng lớn mạnh hơn, kiên định hơn và liên kết chặt chẽ hơn trong công cuộc đấu tranh của nhân dân Đông Dương và nhất là giai cấp vô sản.

Đế quốc Pháp vừa sát hại đồng chí Likvey, bí thư Đảng Cộng Sản Đông Dương của chúng ta tại nhà tù Sài Gòn và sát hại cả người thành lập đảng này.

Trung ương Đảng Cộng Sản Đông Dương sẽ đáp những hành động này bằng cách phát huy chương trình giải phóng Đông Dương ra khỏi ách thực dân hút máu và những kẻ ủng hộ chúng như Đảng Xã Hội Pháp và giai cấp phong kiến tư sản bản địa.
Tờ L’Humanité sẽ công bố bản tóm tắc chương trình hành động của Đảng Cộng Sản Đông Nam Dương (ĐCSĐND) (Parti communiste Indochinois, P.C.I.).

Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Pháp kêu gọi giai cấp công nhân Pháp tăng cường liên minh với nhân dân Đông Dương trong công cuộc đấu tranh, những người đang bị kẻ thù chung của chúng ta là đế quốc Pháp bỏ đói và tra tấn.

Chúng tôi đặc biệt yêu cầu công nhân xã hội chủ nghĩa gia nhập mặt trận đấu tranh duy nhất chống đế quốc và tránh xa con đường đẫm máu của thực dân. Chúng đang muốn lôi kéo người vào đảng của họ theo con đường của Varenne, con đường ghê tởm đầu rơi mà Liên Minh Xã Hội Bắc Bộ quảng bá sau cuộc nổi dậy Yên Báy và Bắc An Nam.

Chúng tôi kêu gọi các binh sĩ và thủy thủ Pháp, các công dân Pháp đang sống tại các thuộc địa và lính lê dương, và cả công nhân và nông dân, đừng bao giờ quên rằng những công nhân, cu li, những người chân đất Đông Dương đều là anh em của họ. Và đừng bao giờ quên kẻ thù thực sự của họ là những kẻ áp bức dân tộc lầm than này, kẻ đã đẩy họ vào tuyệt lộ thảm khốc chỉ vì lợi ích duy nhất của giới tư bản Pháp, của các vua cao su, công nghiệp, ngân hàng.

Ngay sau khi Đảng anh em ta công bố chương trình hoạt động của họ, chúng ta hãy tập trung hỗ trợ những lực lượng tiêu biểu mới trong công cuộc đấu tranh giải phóng của họ, và tăng cường lực lượng của ta vào tất cả các hoạt động cách mạng nhằm chống lại chủ nghĩa đế quốc của chính quốc gia chúng ta.

(FB Martin Lương, FB Hoàng Kỳ Nguyễn và FB Lữ Thị Tường Uyên tạm dịch ý chính của bài báo này sang tiếng Việt)

Xin xem thêm bản gốc bằng tiếng Pháp dưới đây do FB Martin Luong gõ lại.

Source gallica.bnf.fr / Bibliothèque nationale de France
L’humanité – Organe central du Parti Comuniste (S.F.I.C.) Mardi 9 août 1932
29e année No 12292 – Fondateur Jean Jaurès, Rue Montmartre Paris

Luttons pour libérer l’Indochine

NGUYEN AI QUOC LE VAILLANT FONDATEUR DU P.C. INDOCHINOIS EST MORT EMPRISONNÉ.

Nguyen Ai Quoc, fondateur du Parti communiste indochinois emprisonné par l’impérialisme britannique, de complicité avec l’impérialisme français est mort de la tuberculose à l’infirmerie de la prison de Hong Kong.

Militant héroïque, il ne cessa durant toute sa vie de se dépenser sans compter pour faire pénétrer le communisme dans l’Indochine opprimée par le fer et par le feu par l’impénalisme français pour grouper les masses ouvrières et paysannes pour la lutte libératrice.

Il fonda le Parti communiste indochinois qui fut à la tête des luttes des ouvriers et des paysans, et qui malgré la terreur que fait régner l’impérialisme, les conduira, avec le soutien actif du prolétariat de France à la victoire.

L’impérialisme a assassiné Nguyen Ai Quoc, mais il ne réussira pas à étouffer la lutte du peuple indochinois pour sa libération. Il vient, d’interdire la plantation du riz pour «remédier» à la crise économique, mesure qui n’aura d’autre effet que d’accentuer la famine. Il vient d’incendier le village de Son Duong, jetant ainsi 6 familles sur la route. Mais 2.000 coolies licenciés des plantations de caoutchouc ont organisé une marche de la faim sur Saigon.

L’impérialisme français a assassiné Nguyen Ai Quoc, mais malgré les milliers d’arrestations de vaillants communistes, d’ouvriers et de paysans qui ont lutté pour leur droit à la vie et pour leur libération, notre Parti communiste frère d’Indochine reste inébranlable à la pointe du combat. Des dizaines de nouveau militaires et révolutionnaires se lèvent pour continuer l’oeuvre de Nguyen Ai Quoc.

Au moment même où l’Impérialisme assassine Nguyen Ai Quoc dans ses prisons, l’héroïque Parti communiste d’Indochine lance son programme d’action qui sera le guide de millions, d’ouvriers et de paysans dans leur lutte contre l’impérialisme français.
Le comité central du Parti communiste français, en s’inclinant devant la dépouille du chef communiste Nguyen Ai Quoc, salue avec enthousiasme te programme d’action du Parti communiste Indochinois, signé de son comité central provisoire qui continuera et amplifiera la lutte commence avec Nguyen Ai Quoc.

Ce document montre le degré de maturité auquel est parvenu notre jeune parti frère. , en dépit des monstrueux massacres de Nghe Tinh et de Nghe An, en 1930, l’impérialisme français n’a pu empêcher notre Parti frère d’Indochine de grandir, de se renforcer, de se lier chaque jour plus profondément a la lutte du peuple indochinois, aux prolétaires avant tout.

L’impérialisme français vient d’assassiner à la prison de Saïgon notre camarade Likvey, secrétaire du Parti communiste et de faire mourir en prison le fondateur de ce parti.

Le comité central du Parti communiste Indochinois lui répondra par le développement, de son programme d’action qui libérera l’Indochine des vampires impérialistes et de leurs soutiens, les socialistes français et les féodaux bourgeois indigènes.

L’humanité publiera des extraits du programme d’action du P.C.I.

Le Comité central du Parti communiste français appelle la classe ouvrière française à renforcer son alliance de combat avec le peuple indochinois, affamé et torturé, dans une lutte accentuée contre l’ennemi commun, l’impérialisme français.

Il demande particulièrement aux ouvriers socialistes d’entrer dans ce front, unique anti-impérialiste et de s’écarter, de la voie sanglante du colonialisme que veut les entraîner leur parti, celui de Varenne, cette voie hideuse des têtes coupées réclamées par la fédération socialiste du Tonkin après Yen Bay et après l’insurrection du Nord Annam.

Il demande aux soldats et aux marins français, coloniaux et légionnaires eux aussi ouvriers et paysans, de ne jamais oublier que l’ouvrier, le coolie, le nha-qoué d’Indochine sont leurs frères et que leurs vrais ennemis sont les oppresseurs de ce peuple martyr qui les envoient mourir sous un climat meurtrier pour les seuls intérêts des capitalistes français, des rois du caoutchouc, de l’industrie, de la banque.

Au moment où notre parti frère publie son programme d’action, puisons dans l’exemple de nouvelles forces pour soutenir leurs luttes libératrices et mener la nôtre propre en renforçant sur tous les terrains notre action révolutionnaire contre notre propre impérialisme.