4 triệu chứng vào buổi sáng cảnh báo nguy cơ nhồi máu não

Kimtrong Lam
4 triệu chứng vào buổi sáng cảnh báo nguy cơ nhồi máu não

Nhồi máu não có triệu chứng lâm sàng phức tạp, nó liên quan đến vị trí tổn thương não, kích thước của các mạch máu do thiếu máu não, mức độ nghiêm trọng của thiếu máu cục bộ, những căn bệnh mắc phải trước khi phát bệnh cũng như việc các nội tạng quan trọng khác có bị bệnh hay không.

Nếu nhẹ thì có thể hoàn toàn không có triệu chứng nào, đồng nghĩa với đột quỵ âm thầm. Nhưng cũng có khả năng sẽ liên tục xuất hiện các triệu chứng như tê tay chân hoặc chóng mặt, hay còn gọi là cơn thiếu máu cục bộ thoáng qua. Nếu nặng thì không chỉ gây tê tay chân, thậm chí còn có thể dẫn đến hôn mê cấp tính hoặc tử vong. Chẳng hạn như vỏ não bị tổn thương, biểu hiện bởi những cơn động kinh trong giai đoạn cấp tính của bệnh mạch máu não, tỷ lệ bị đột quỵ trong vòng 1 ngày sau khi động kinh là rất cao (tuy nhiên, trường hợp động kinh là dấu hiệu ban đầu của bệnh mạch máu não thì lại khá hiếm).

Những triệu chứng thường gặp của bệnh nhồi máu não

Nếu sau khi thức dậy vào buổi sáng mà có 4 triệu chứng sau đây thì cần phải cảnh giác có nguy cơ bị nhồi máu não, bạn hãy cẩn thận:

1. Đau đầu, chóng mặt

Nếu ngủ không ngon giấc vào ban đêm, thì sau khi thức dậy chúng ta sẽ cảm thấy chóng mặt, đó là điều bình thường, tuy nhiên đây cũng là một trong những hiện tượng cảnh báo nguy cơ xảy ra nhồi máu não, bởi vì nếu mạch máu bị tắc nghẽn, não sẽ không được cung cấp đủ máu, vì vậy sẽ xuất hiện triệu chứng đau đầu và chóng mặt.

Hiện tượng này chủ yếu là do sau một đêm, nồng độ máu trong mạch máu tăng cao, huyết áp cũng theo đó tăng lên, do đó sẽ xuất hiện hiện tượng tắc nghẽn mạch máu, từ đó phát sinh nguy cơ nhồi máu não. Nếu gặp tình trạng hoa mắt chóng mặt, đau đầu dữ dội kết hợp với buồn nôn thì có thể đây là dấu hiệu đầu tiên của đột quỵ do thiếu máu não.

2. Cứng lưỡi

Nếu vào buổi sáng sau khi thức dậy mà bạn nhận thấy bị cứng đầu lưỡi, nói chuyện khó khăn thì có thể là do thần kinh não có triệu chứng bị tắc máu, nếu nặng thì cả phần mặt sẽ có cảm giác co cứng.

3. Tay chân mất kiểm soát

Nếu buổi sáng thức dậy cảm thấy tê cánh tay, cầm gì cũng không vững hoặc tay chân mất kiểm soát thì cũng phải cảnh giác rằng đây dấu hiệu báo trước nhồi máu não.

4. Mờ mắt

Nếu bạn đột nhiên cảm thấy mắt bị mờ hoặc nhìn vật thể không rõ ràng, hay xuất hiện tình trạng hai mắt đột nhiên tối sầm, nhưng một lúc sau sẽ tự động trở lại bình thường, thì đây có thể là hiện tượng rối loạn chức năng võng mạc do thiếu máu não. Không được thờ ơ khi gặp tình trạng này, bởi vì đây cũng là một trong những triệu chứng ban đầu của nhồi máu não.

Mỗi năm có hàng vạn người chết vì bệnh này

Nguyên dân dẫn đến nhồi máu não trong sinh hoạt hàng ngày

1. Quá mệt mỏi

Khi quá mệt mỏi hoặc không nghỉ ngơi đầy đủ có thể sẽ dẫn đến nhồi máu não, bởi vì những điều này đều có thể làm thay đổi huyết áp hoặc động lực máu, dễ gây đột quỵ.

2. Hạ huyết áp quá mức

Khi hạ huyết áp quá mức sẽ dẫn đến nhồi máu não, vì vậy nhất định phải uống đúng thuốc hạ huyết áp, đồng thời liên tục đo huyết áp trong thời gian uống thuốc cũng như điều chỉnh liều lượng thuốc, tuyệt đối không được tùy ý tăng giảm liều lượng thuốc hạ huyết áp.

3. Tính tình nóng nảy hoặc u uất

Khi chúng ta quá tức giận hoặc u uất sẽ dễ dẫn đến nhồi máu não, bởi vì u uất, lo âu và tức giận trong một thời gian dài có thể sẽ khiến chức năng điều hòa của thần kinh mạch máu trở nên bất thường hoặc làm co mạch máu, dẫn đến tắc nghẽn mạch máu não, đột quỵ.

4. Nghiện rượu, hút thuốc

Nghiện rượu và thuốc lá cũng có thể gây ra nhồi máu não. Bởi vì chất độc trong thuốc lá có thể gây hại cho nội mạc mạch máu, làm co mạch máu, do đó dễ dẫn đến nhồi máu não. Còn khi uống rượu, đặc biệt là uống nhiều những loại rượu mạnh có thể nói là vô cùng có hại đối với mạch máu, cũng có thể gây đột quỵ.

Ngăn ngừa đột quỵ

Ăn uống thanh đạm, ít muối, kiểm soát lượng calo, nên vận động nhiều và lưu ý các vấn đề về huyết áp, đường huyết, mỡ máu…

Thanh Trúc.

Image may contain: one or more people and closeup

Cưỡng chế đất, 10 cán bộ huyện ở Cà Mau bị dân tạt xăng phỏng nặng

CÀ MAU, Việt Nam (NV) – Trong lúc đang đọc quyết định cưỡng chế đất của người dân ở xã Thạnh Phú, đoàn cán bộ huyện Cái Nước bị gia đình chủ đất cầm dao tấn công, tạt xăng đốt gây phỏng nặng.

Chiều 7 Tháng Tám, 2019, xác nhận với báo Người Lao Động, ông Phạm Phúc Giang, chủ tịch Ủy Ban Nhân Dân huyện Cái Nước (tỉnh Cà Mau), cho biết nhiều cán bộ thuộc đoàn cưỡng chế đất ở xã Thạnh Phú (huyện Cái Nước) trong lúc làm nhiệm vụ đã bị phỏng do người dân dùng xăng chống đối.

Báo Tiền Phong dẫn tin từ Khoa Cấp Cứu Bệnh Viện Đa Khoa Cà Mau cho biết, đã tiếp nhận 10 bệnh nhân bị phỏng là cán bộ xã Thạnh Phú, Chi Cục Thi Hành Án và Công An huyện Cái Nước. Trong số các bệnh nhân có người bị phỏng nặng vùng mặt, có thể phải chuyển lên bệnh viện Sài Gòn để chữa trị.

Tin cho biết, khoảng 9 giờ sáng cùng ngày, chính quyền huyện Cái Nước thành lập đoàn gồm nhiều lực lượng tổ chức cưỡng chế phần đất của ông Lê Vũ Khi (ở xã Thạnh Phú, huyện Cái Nước). Trên mảnh đất này, gia đình bà Lê Thị Hiến (52 tuổi, chị ruột ông Khi) đang sinh sống hợp pháp.

Vài tháng trước, Tòa Án Nhân Dân huyện Cái Nước tuyên án, buộc gia đình bà Hiến phải di dời nhà cửa, trả lại đất cho chủ mới mua sau khi người này khởi kiện ra tòa đòi đất. Tuy nhiên, gia đình bà Hiến phản ứng dữ dội cho rằng sự vụ không liên quan.

Xe cứu thương được huy động chở chở cán bộ đi cấp cứu. (Hình: Tiền Phong)

Nói với báo Tiền Phong, bà Lê Thị Điệp (75 tuổi, chị ruột bà Hiến) giải thích rằng cha mẹ của bà để lại phần đất hơn 4,600 mét vuông cho ông Lê Vũ Khi (em ruột của bà Điệp và bà Hiến) đứng tên. Trong đó, cha mẹ của bà cho bà Lê Thị Hiến hơn 3,000 mét vuông “có giấy tờ, có anh em trong gia đình ký tên đồng thuận và xã Thạnh Phú đo đạc nhưng chưa kịp tách thửa làm ‘sổ đỏ’ chỉ có giấy tay.” Tuy nhiên ông Khi đã cầm cố rồi bán cho người khác toàn bộ phần đất trên, bao gồm phần đất cha mẹ để lại cho bà Hiến.

Không cần phân biệt đúng sai, đoàn cán bộ vẫn “tiến hành cưỡng chế theo kế hoạch.” Uất ức, anh Phạm Văn Nguyên (con trai bà Hiến) cùng người em rể cầm dao, hất xăng vào đoàn cán bộ bật lửa đốt rồi bỏ chạy.

Hậu quả làm hàng loạt cán bộ trong đoàn cưỡng chế bị phỏng, trong đó có chín người được đưa lên Bệnh Viện Đa Khoa Tỉnh Cà Mau cấp cứu và một người được chuyển lên bệnh viện ở Sài Gòn để điều trị.

Sau khi xảy ra vụ này, lực lượng Công An huyện Cái Nước đã đưa vợ chồng bà Lê Thị Hiến, ông Phạm Hoàng Kiếm và ông Lê Văn Lập (anh bà Hiến) về trụ sở để “làm việc.” Riêng anh Phạm Văn Nguyên và người em rể đã bỏ trốn. (Tr.N)

Tấm Lòng Vàng Của Một Cô Giáo

Tấm Lòng Vàng Của Một Cô Giáo

  • Nghề dạy học là một nghề khiêm tốn, nhưng hết sức quan trọng. Có những thầy cô giáo tạo được ảnh hưởng lâu dài, ảnh hưởng đến cả đời của học sinh. Câu chuyện dưới đây là một ví dụ điển hình về những thầy cô giáo tạo được sự khác biệt đến cuộc đời của học sinh. Chúng tôi mượn tựa đề “Tấm Lòng Vàng” của nhà văn Nguyễn Công Hoan để miêu tả câu chuyện.

Hồi năm 1968, tôi còn là một học sinh ở trường trung học Levon & Sophia Hagopian Armenian ở Beirut. Vào lúc ghi danh theo học lớp 10, tôi phải đến văn phòng hiệu trưởng nói với người thư ký rằng cha mẹ tôi không có đủ tiền để đóng học phí. Mặc dù lúc đó tôi là một học sinh giỏi, đứng đầu lớp, nhưng tôi vẫn bị đuổi đi, cho về nhà. Sự việc này làm tôi đau lòng vô cùng, tôi rất thích đi học, và muốn có mặt ở trường ngay từ ngày đầu niên học.

Tôi về nhà, không được đi học nữa. Mỗi ngày tôi phải phụ với cha tôi làm việc trong xưởng vá bánh xe hơi. Cha tôi chỉ kiếm đủ tiền nuôi gia đình, gồm mẹ tôi và ba đứa con, ông không có tiền để đóng học phí cho tôi.

Một ông già trông thấy tôi ở tiệm sửa xe, và thắc mắc không hiểu vì sao tôi không đi học. Tôi nói với ông rằng tôi phải bỏ học vì không có tiền đóng học phí. Ông đề nghị để ông gọi điện thoại cho một vị hiệu trưởng trường khác, không phải trả học phí, để tôi có thể tiếp tục đi học. Mặc dù trường sau này ở rất nhà tôi, nhưng tôi vẫn không bỏ lỡ cơ hội theo học tiếp, tôi lấy xe buýt đi rất lâu để đến trường tiếp tục học. Tôi nói với ông hiệu trưởng rằng tôi đã được thu xếp không phải đóng học phí, hay chỉ đóng với giá đặc biệt. Nhưng tôi vô cùng kinh ngạc khi vị hiệu trưởng sỉ vả, mắng nhiếc tôi, và nói rằng không hề có chuyện học miễn phí, hay mặc cả tiền học.Tôi lập tức quay đầu trở về, và đi thẳng đến nơi sửa xe của cha tôi.

Ba ngày sau, một người bạn cùng lớp với tôi ở trường Sophia Hagopian đến gặp tôi. Ông hiệu trưởng sai nó đến gặp tôi và nói tôi nên quanh trở lại trường. Khi đến trường, tôi nói với người thư ký học vụ rằng tôi không có tiền đóng học phí. Nhưng bà ấy báo cho tôi biết tiền học phí của tôi đã được trả hết rồi, và tôi có thể đi học bình thường với bạn bè như trước. Tôi hỏi bà thư ký ai đã đóng tiền học cho tôi, để tôi có thể cám ơn con người tử tế ấy. Nhưng bà thư ký nói rằng người đóng học phí cho tôi muốn giữ kín tên của họ.

Tôi vào lớp học mà trong đầu cứ quanh quẩn suy nghĩ mãi xem ai là người đã đóng học phí cho tôi. Ai là người đã có tấm lòng vàng cho tôi cơ hội may mắn này. Tôi quanh trở lại văn phòng hiệu trưởng và năn nỉ bà thư ký học vụ xin bà vui lòng cho biết ai đã đóng học phí cho tôi. Vì tôi năn nỉ qúa, bà thư ký dặn tôi rằng bà sẽ tiết lộ danh tánh người đóng học phí cho tôi với điều kiện tôi phải giữ bí mật, và không được đến cám ơn người ấy. Nếu không, bà thư ký học vụ có thể bị mất việc vì không giữ bí mật tin tức. Bà cho tôi biết người có lòng tốt đóng học phí cho tôi chính là cô giáo dạy Anh Văn, cô Olivia Balian.

Bà thư ký học vụ kể cho tôi nghe rằng khi niên học bắt đầu, bà thấy ghế ngồi của tôi ở trong lớp bị bỏ trống, không thấy tôi đi học. Bà hỏi thăm vì lý do gì. Bà thư ký học vụ nói rằng cha mẹ em học sinh này không có tiền đóng học phí, nên em đó phải nghỉ học. Bà Balian nói với ông Hiệu trưởng yêu cầu nhà trường trừ tiền học phí cho học sinh đó vào tiền lương hàng tháng của bà.

Trong suốt cả niên học, tôi ngồi học trong lớp của cô Balian, suy nghĩ về tấm lòng tử tế của cô, mà không thể nói lời cảm ơn. Một năm sau, gia đình tôi được sang định cư ở Hoa Kỳ. Ở đây, tôi lấy được hai văn bằng Master, một ở trường Columbia University, và một ở trường Pepperdine University.

Tôi không bao giờ quên được tấm lòng tử tế, rộng lượng của cô giáo Balian. Gần 40 năm sau, tôi quanh trở lại Beirut lần đầu tiên, và tặng $4.5 triệu đô la cho Quĩ Giáo Dục Kirk Kerkorian’s Lincy Foundation, cấp học bổng cho 28 trường học của người Armenian hoạt động ở Beirut. Một trong những trường tôi đến thăm, có trường trung học cũ của tôi. Khi trao tấm chi phiếu vài trăm ngàn đô la cho ông Hiệu trưởng, tôi dặn dò ông chớ bao giờ đuổi học sinh về nhà vì em đó không có tiền đóng học phí. Bởi vì không ai có thể biết được trong tương lai em bé đó sẽ trở thành con người như thế nào. Em học sinh đó có thể trở thành một bác sĩ, một nhà ngoại giao tài giỏi, hay trở thành một tỉ phú tặng tiền rất nhiều cho các trường học.

Trong lúc lưu lại Lebanon, tôi đi thăm cô giáo cũ của mình, là cô Balian. Bây giờ cô đã nghỉ hưu, không còn đi dậy nữa. Cô đang sống một mình trong một căn hộ nhỏ bên ngoài Beirut. Cô hết sức vui mùng khi gặp lại tôi. Cuối cùng thì tôi cũng có dịp ngỏ lời cảm ơn cô vì sự tử tế, rộng lượng của cô trong nhiều năm tôi đi học. Nhưng cô rất khiêm tốn,không màng để ý đến việc tôi cảm ơn cô, cô tìm cách đổi đề tài câu chuyện đi hướng khác. Tôi ngỏ lời xin được giúp đỡ cô về mặt tài chánh, hay làm một buổi lễ vinh danh cô vì cô đã dành nhiều năm để dậy dỗ học sinh gốc Armenian. Nhưng cô từ chối tất cả mọi đề nghị của tôi.

Tôi viết câu chuyện này để tôn vinh cô giáo của tôi, bà Olivia Balian. Bà qua đời vào năm 2017. Nhưng cũng nhân dịp này tôi xin được nói ra một điều là người ta có thể tạo ra sự khác biệt rất lớn cho cuộc đời của một người khác. Nếu không có cô giáo Balian, tôi đâu có dịp học tiếng Anh, và có lẽ chẳng bao giờ có cơ hội sang Hoa Kỳ, để rồi trở thành một nhà xuất bản nhật báo Anh Ngữ The California Courier. Rất có thể tôi đã suốt đời làm việc trong tiệm vá bánh xe của cha tôi ở Beirut.

 Nguyễn Minh Tâm dịch theo Reader’s Digest tháng 9/2019  

From: tiennkhuat & Lucie 1937

“Sinh thời vận nước điêu tàn” của sinh viên Huỳnh Đức Thanh Bình

Image may contain: 2 people, people standing and outdoor
Võ Hồng Ly is with Võ Hồng Ly.

07.08.2019

Tâm sự của cô Nguyễn Thị Huệ sau khi đi thăm em Huỳnh Đức Thanh Bình ngày 05/08/2019 :

“Mẹ đi thăm con Huỳnh Đức Thanh Bình ở trại giam bố lá, con vẫn khoẽ, tâm vẫn kiên định theo lý tưởng đã chọn, con gởi lời thăm và cảm ơn đến tất cả anh chị em cộng đồng đã quan tâm đến HĐTB và gđ trong thời gian qua.

Về nhà mẹ đọc những bài thơ con viết do anh Nguyễn Thiện Nhân đăng tải, thảng thốt nhận ra những kẻ “ vô tâm” với nước nhà trước kia có cả mình, kẻ chỉ biết có gia đình, những người mình quen biết và cộng đồng nhỏ bé vây quanh mình rồi tự giải thích rằng thân phận nhỏ nhoi làm đựơc gì nên đã khoanh tay bó gối… Con đã thức tỉnh từ lâu để lên tiếng và mong mọi người cùng góp sức… Mong lắm thay những thanh niên rường cột nước nhà, hãy tỉnh giấc ngủ mê…❤️
———-
Trích bài thơ “Sinh thời vận nước điêu tàn” của sinh viên Huỳnh Đức Thanh Bình

“Buồn thay nước mất nhà tan…
Nhục thay những kẻ bàng quan kệ đời
Thương thay dân oán ngập trời…
Hận thay những kẻ sống đời Hán gian.

Nam nhi vận nước lầm than…
Đứng lên vì nước sá gì nguy nan
Hiên ngang trước kẻ bạo tàn
Chí nhân đại nghĩa trời nam Hoàng kỳ !

Phận làm trai đứng dưới trời
Lòng mang hoài bão hiến dâng giúp đời
Thề nguyện sông núi một lời !
Chấn hưng tổ quốc rạng ngời Việt Nam.

Huỳnh Đức Thanh Bình, 
Ngày 30.3.2017

ĐẠI CỤC LÀ GÌ ?

Image may contain: 1 person
Chân Trời Mới Media

ĐẠI CỤC LÀ GÌ ?

Ngô Trường An

Nếu các nước tư bản trúng thầu đường cao tốc Bắc Nam, thì hàng triệu lao động VN có cơ hội có việc làm trong một thời gian dài. Còn nếu, vì đại cục mà nhà nước quyết giao cao tốc cho TQ làm, thì VN chắc chắn sẽ vượt chỉ tiêu về dân số có quốc tịch Hán trong tương lai gần!

Trung Quốc trúng thầu. Việc đầu tiên nó sẽ đưa hàng chục vạn quân (bao gồm lao động kỹ thuật, lao động cơ giới, lao động thủ công, bảo vệ, thủ kho…) qua lập chốt, dựng láng trại, củng cố bộ chỉ huy… rải rác ở khắp các tỉnh/thành mà đường cao tốc đi qua. Sau đó, chúng tìm chỗ khai thác cát – đất, xây dựng mỏ đá, xây dựng nhà máy bê tông nhựa nóng, lập bãi đúc dầm cầu, đúc con lương, cọc tiêu, biển báo v.v….

Khi một dự án đã giao cho TQ thì chỉ có Trời mới biết khi nào chúng làm xong! Và trong thời gian thi công khắp Bắc – Trung – Nam ấy, chúng nó sẽ lấy vợ VN và sinh con đẻ cái. Đến khi công trình hoàn thành, thì có khi gia đình chúng nó có từ 2 đến 3-4 thế hệ cũng chưa biết chừng.

Đừng nói với tôi là xong công trình rồi chúng sẽ dẫn bầu đoàn thê tử về nước nha! Nếu ai có suy nghĩ này thì hãy xem các Thủy điện như: Sông Tranh, Tà Dơn, A Vương… Mà TQ đưa quân qua thi công ở cuối thế kỷ trước, đến bây giờ chúng nó đã về chưa? Hay chúng lấy vợ sinh con rồi lập làng, lập xóm sống bầy đàn dọc theo đường HCM trên ấy?

Nếu xong đường. TQ không những không đưa lao động về nước, mà đưa thêm hàng vạn lao động mới sang làm công việc mới. Làm gì? Thu phí BOT! Tất nhiên nó làm đường thì nó thu phí! Thành phần thu phí gồm những lực lượng nào? Bán vé, bảo vệ, phân luồng xe, trật tự, kỹ thuật hệ thống…. Lực lượng này sẽ cắm chốt ít nhất 20 năm, và trong thời gian ấy thì biết bao nhiêu vạn đứa con lai chệt ra đời nữa thì cũng chỉ có Trời mới biết!

Tóm lại, từ khi giao dự án cho TQ và đến khi chúng xả BOT, để đường lại cho VN hoàn toàn sở hữu duy tu, xử dụng. E rằng, dân số Tàu lúc đó tương đương với dân số Việt tộc trên mảnh đất này.

Chỉ có thể, đây là đại cục mà đảng cộng sản dành cho dân tộc VIỆT NAM./.

Không tin ở mắt mình!

Image may contain: one or more people
No photo description available.

Nguyễn Đình BổnFollow

Không tin ở mắt mình!

Trên trang của một người bạn đưa những hình ảnh này lên, và cho biết đó là hệ thống lọc, xả nước của các máy lọc thận tại bệnh viện Hòa Bình. Tôi nhìn và không tin ở mắt mình!

Trong mắt của một người bình thường, tôi nghĩ dù nghèo đến mức cùng kiệt thì một thiết bị y tế tại bệnh viện (mà đây là bv tỉnh) cũng phải sạch sẽ, chất lượng ống dẫn phải bằng các chất liệu an toàn, cứng cáp (ví dụ bằng inox) có đâu bằng các ống nhựa rẻ tiền, như trong toilet của một hộ dân nghèo hay một quán ăn nhếch nhác thế này! Đặc biệt đây là nước truyền và xả của người bệnh!

Và vì không tin ở mắt mình, tôi phải nhờ bạn Lê Phong cho cái link và tôi để ở còm số 1.

Dân nghèo chết là điều dễ hiểu!

Bình đẳng của thời xhcn là đây!

Người dân Củ Chi tự chế ô tô điện, chạy 100km chỉ tốn chưa tới 5.000 tiền điện

VDAILY.FUN
Từng sửa chữa ô tô và bán xe đạp điện, ông Trần Minh Tâm (H.Củ Chi, TP.HCM) đã mày mò chế tạo ra chiếc ô tô chạy điện, có khả năng chạy 160km chỉ với 1 lần sạc, vận tốc 50km/giờ, và đặc biệt chạy quãng đường 100km chỉ tốn kh…

S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Chùa Xưa Người Cũ

S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Chùa Xưa Người Cũ

Ảnh của tuongnangtien

tuongnangtien

Một thứ Phật Giáo theo định hướng xã hội chủ nghĩa còn quái dị hơn một nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

Thích Tuệ Sỹ

Tôi không có duyên lắm với những người phụ nữ cầm bút, đặc biệt là những cô hay những bà làm thơ, kể cả Bà Huyện Thanh Quan. Vấn đề hoàn toàn chả phải vì lý do cá nhân, hay tư tiêng gì ráo. Điều không may chỉ vì tôi gặp nữ sỹ hơi quá sớm, thế thôi!

Thưở ấy, thưở mười ba mười bốn, tôi mới bước chân vào trung học mà đã giáp mặt với nàng thơ rồi. Có hôm, tôi vừa hối hả rời sân bóng đá (chạy vào phòng học) mồ hôi chưa kịp ráo lưng, đã nghe vị thầy phụ trách môn Việt Văn trầm giọng đọc bài Thăng Long Hoài Cổ:

Tạo hoá gây chi cuộc hý trường,
Đến nay thấm thoắt mấy tinh sương.
Lối xưa xe ngựa hồn thu thảo,

Nền cũ lâu đài bóng tịch dương.
Đá vẫn trơ gan cùng tuế nguyệt,
Nước còn chau mặt với tang thương…

Tôi vừa cắm cúi ghi chép, vừa khuých tay thằng ngồi cạnh:

  • Cuộc hý trường là cuộc gì vậy cà?
  • Không biết.
  • Thăng Long ở đâu?
  • Không biết luôn.

Thằng bạn chung bàn của những ngày xưa thân ái đã xa xôi và phôi phá ấy (nay) chả hiểu đã lưu lạc phương nào, sống chết ra sao? Còn tôi, sau cái cuộc hý trường (1975) thì lâm vào cảnh đời tha phương cầu thực và tha hương cho mãi đến bây giờ. Chiều qua, ở một góc trời xa, tôi tình cờ đọc lại một truyện ngắn (“Mái Chùa Xưa”) của Võ Hồng và mới chợt hiểu (thấm thía) thế nào là nỗi niềm hoài cổ: 

Làng tôi có ba ấp, mỗi ấp có một ngôi chùa. Tôi ở ấp Quảng Đức, lên năm tuổi đã biết tên chùa là Châu Lâm…, đã thấy ông thầy chùa đầu tiên trong đời, thỉnh thoảng đi về trên con đường xuyên qua xóm.

Ngoại trừ cái áo nâu dài mặc đi ra đường là tươm tất, còn khi ở chùa thì thầy mặc áo vải thô vạt hò màu xám có nhiều mụn vá nơi vai hoặc nơi cùi chỏ. Cái vạt áo nhọn làm cho dáng thầy từ mảnh mai trở nên gầy gò… Đi ra đường thì thầy mang guốc sơn, còn ở chùa thì mang guốc bằng gỗ cây sầu đông tự thầy đẽo lấy. Quai guốc là một mảnh da trâu cứng.

Một cảnh chùa nghèo nàn như vậy không thể ban phát lợi lộc vật chất cho ai hết, nhưng nhờ đó mà nó trở nên thân mật với mọi người. Ai muốn ghé chơi chùa cũng được, ghé vào giờ nào cũng được, của Tam quan gần như không bao giờ đóng. Nhà chùa không phải coi chừng kẻ trộm cắp vì chẳng có chi đáng để trộm cắp…

Trải qua cuộc chiến giằng co, ấp Quảng Đức của tôi đã thành bãi chiến trường. Đồng bào bỏ nhà cửa ruộng vườn lũ lượt gồng gánh ra đi. Ngôi chùa xưa chắc còn tịch liêu tàn phế hơn xưa, những con chim chào mào chìa vôi chắc cứ ngang nhiên làm tổ ngay ở chái sau, hiên trước.

Cuối cùng “cuộc chiến giằng co” rồi cũng đến lúc kết thúc, hoà bình được tái lập. Chùa chiền nhiều nơi được trùng tu với qui mô lớn, đạt kỷ lục thế giới bởi những quần thể tu viện mênh mông và những pho tượng phật khổng lồ. Đây đều là những công trình tập thể, đòi hỏi sự kết hợp của nhiều thành phần xã hội – theo nhận xét của T.S. Nguyễn Xuân Diện :

“Để tạo thành được những Chùa Bái Đính, Chùa Ba Vàng, Chùa Tam Chúc, Chùa Yên Tử như hiện nay, phải hội đủ ba mặt: Chức sắc Phật giáo + Chính quyền huyện đến tỉnh sở tại + Đại gia. Thiếu một trong ba thì không thể nào vẽ ra được các khu kinh doanh như vậy.”

Sau khi đã “vẽ” xong “các khu kinh doanh như vậy” thì vấn đề kế tiếp là điều hành, quản lý. Đây là giai đoạn cần sự “can thiệp” của Chính Quyền Trung Ương và Bộ Nội Vụ, với những ban ngành “có nhiệm vụ đào tạo sư sãi để ‘yểm’ Hội Phật Giáo Việt Nam, để trấn giữ hệ thống chùa toàn quốc.”

Phương thức tổ chức này được nhập khẩu (nguyên con) từ nước bạn Trung Hoa Vỹ Đại: “Tất cả các nhóm tôn giáo dựa trên đức tin ở Trung Quốc, bao gồm 41 viện nghiên cứu Phật giáo trên toàn quốc, đều được Ban Tôn giáo Chính phủ [State Administration of Religious Affairs] giám sát.” (“The decline and fall of Chinese Buddhism: how modern politics and fast money corrupted an ancient religion.” South China Morning Post, Sep. 21, 2018 translated by Hoàng Kim Bảo).

Chỉ có điều hơi khác là ta “can thiệp” rất vụng về và “giám sát” quá sống sượng  nên đã gây rất nhiều điều tiếng:

Từ Thức: “Qua cửa BOT của chùa VN ngày nay, người ta bước vào thế giới ma quái của oan hồn, của ‘vong’ ngất nghểu, ra rả đòi tiền như nặc nô đòi nợ.”

Nguyễn Văn Tuấn: “Thuở đời nay nhà sư đã xuất gia mà ăn thịt chó, uống tiết canh, hút thuốc lào, uống rượu Tây, say xỉn bí tỉ. Đó không phải là nhà sư nữa (chưa nói đến bậc chân tu), mà là dân ‘giang hồ’ rồi.”

 Đặng Văn Sinh: “Có những hòa thượng vốn là nhân viên công lực hàm cấp cao tót vời, khoác áo cà sa trụ trì ở những chùa lớn theo dõi nhất cử nhất động của giới tăng ni phật tử.”

Mạnh Kim : “Những gì đang diễn ra khiến diện mạo Phật giáo ngày càng bi thảm là kết quả của chính sách ‘nhuộm đỏ’ Phật giáo, trong lớp áo ‘Đạo pháp và Dân tộc’ ra đời từ đầu thập niên 1980.”

Vương Trí Nhàn: “Ngày Phật đản… Sao ở giữa cảnh đèn nhang nghi ngút của chùa Quán Sứ, giữa bao nhiêu cụ bà thành tâm cúng vái, lại thấy một vị sư tuổi còn thanh niên, có nét mặt trông như một trung đoàn trưởng, tiểu đoàn trưởng nào đó, mà tôi từng thấy ở các mặt trận.”

Những vị sư “có nét mặt trông như một trung đoàn trưởng nào đó” – đôi lúc – vẫn tưởng rằng mình đang ở giữa mặt trận nên đã phát biểu như một chiến sĩ (thự thụ) khiến công luận không khỏi bàng hoàng: “Chúng ta phải quyết tâm xây dựng quân đội nước ta mạnh như là quân đội của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên.”

Ảnh: vietnamnet

Bây giờ thì còn tìm đâu ra một ngôi chùa nhỏ bé, nghèo nàn nhưng thân thiết như chùa Châu Lâm trong ký ức tuổi thơ của Võ Hồng:

“Ai muốn ghé chơi chùa cũng được, ghé vào giờ nào cũng được, của Tam quan gần như không bao giờ đóng. Nhà chùa không phải coi chừng kẻ trộm cắp vì chẳng có chi đáng để trộm… Sự liên hệ giữa dân xóm và nhà chùa là một liên hệ tinh thần, dầu không sâu đậm thiết tha nhưng mà lúc nào cũng sẵn sàng hiện diện. Khi có niềm đau nỗi buồn quá sức giải quyết của người thì về chùa để tìm sự an ủi và hy vọng. Nhà có tang mời thầy tụng kinh siêu độ, nhà có người đau ốm trầm kha mới thầy tụng kinh cầu an.

Mười năm một lần, ban trị sự Ấp tổ chức đàn tràng mời thầy hành lễ, làm chay múa lục cúng suốt ba ngày đêm để cầu an cho dân chúng cả Ấp. Người lớn trẻ con, thanh niên thiếu nữ dập dìu tới dự, áo quần tươm tất tắt mặt mày tươi vui khiến tôi nghĩ rằng đây vừa là lễ Tạ Ơn cho mười năm đã qua vừa là Lễ Cầu An cho mười năm sẽ tới. Cỗ bàn dọn ra, ai có mặt cũng được mời ngồi và cầm đũa thọ trai, không phân biệt kẻ lớn người nhỏ kẻ sang người hèn. Y như trong những ngày lễ lớn làm chay ở chùa vậy.”

Những vị tu sĩ “mặc áo vải thô vạt hồ màu xám có nhiều mụn vá nơi vai hoặc nơi cùi chõ, mang guốc bằng gỗ cây sầu đông tự thầy đẽo lấy” cũng đều đã biệt tăm/biệt tích.

Những người muôn năm cũ

Hôn bây giờ ở đâu?

“CÓ ĐI CHUNG VỚI NHAU LÂU Đ ÂU !”

“CÓ ĐI CHUNG VỚI NHAU LÂU Đ ÂU !”


Một thiếu nữ đang ngồi trên xe buýt. Ở trạm dừng, một bà mang đủ thứ lỉnh kỉnh, miệng lẩm bẩm càm ràm, bước lên xe, lao đến băng ghế cuối, ngồi phịch xuống bên cạnh cô gái, xô mạnh vào cô làm cô cũng bị dồn đẩy sang phía người đàn ông bên cạnh. Bất bình, ông ta hỏi tại sao cô không cự cái bà lộn xộn bất lịch sự ấy. Cô mỉm cười quay sang trả lời ông ấy: “Đâu cần phải cãi cọ vì chuyện nhỏ như thế, có đi chung với nhau lâu đâu ! Trạm tới, em xuống rồi.”

Đây là một câu trả lời mà chúng ta phải xem như một khẩu hiệu viết bằng chữ vàng để hướng dẫn cách cư xử hằng ngày của chúng ta ở khắp mọi nơi: “Đâu cần phải cãi cọ vì chuyện nhỏ như thế, có đi chung với nhau lâu đâu !”

Nếu chúng ta có thể ý thức rằng cõi đời tạm của chúng ta dưới thế thật ngắn ngủi, cãi cọ tầm phào vừa làm cho mất vui, vừa làm mình mất thời gian và sức lực cho chuyện không đâu.

Có ai làm mình tổn thương?  Bình tĩnh, có đi chung với nhau lâu đâu !

Có ai phản bội, ức hiếp, sỉ nhục mình ? Bình tĩnh, có đi chung với nhau lâu đâu !

Dù ai có gây ra cho chúng ta buồn phiền gì chăng nữa, hãy nhớ rằng: có đi chung với nhau lâu đâu !

Chúng ta hãy ăn ở hiền lành. Hiền lành là một đức tính không bao giờ đồng nghĩa với hèn nhát, nhu nhược nhưng đồng nghĩa với cao cả.

Chuyến đi chung của chúng ta trong cõi đời dưới thế này ngắn ngủi lắm và không thể trở ngược lại được. Cũng không ai biết chuyến đi của mình dài bao lâu ! Chẳng ai biết mình có phải xuống ở trạm tới hay không !

Vậy hãy bình tĩnh, chuyến đi cuộc đời ngắn lắm !

 KHUYẾT DANH

MỘT CẬU BÉ ĂN XIN NGƯỜI PHI LUẬT TÂN ĐƯỢC HỘI THÁNH CÔNG NHẬN LÀ TÔI TỚ CHÚA

MỘT CẬU BÉ ĂN XIN NGƯỜI PHI LUẬT TÂN ĐƯỢC HỘI THÁNH CÔNG NHẬN LÀ TÔI TỚ CHÚA

Tôi Tớ Chúa (Servant of God) là bước đầu tiên để có thể Tuyên Thánh ( gồm ba bước: Tôi Tớ Chúa – Á Thánh – Hiển Thánh ) cho một người đã chết, nhưng được nhìn nhận có những nhân đức anh hùng trong khi còn ở dương thế.

Từ khu ổ chuột, một thiếu niên Phi Luật Tân được Tòa Thánh công nhận là Tôi Tớ Chúa ngày 7.11.2018, vì luôn truyền cảm hứng của lòng tin, sự thánh thiện, niềm vui sống, tình yêu cuộc sống… cho đến khi trút hơi thở ở tuổi 17.

 1-TUỔI THƠ BẤT HẠNH

Darwin Ramos sinh tại khu ổ chuột của thành phố Pasay, ngoại ô Manila, Phi Luật Tân ngày 17.12.1994, trong một gia đình nghèo khổ. Mẹ là thợ giặt ủi. Cha nghiện rượu nặng. Khi Darwin đủ khôn lớn, người cha bắt cậu và đứa em gái Marimar đi bới rác kiếm tiền. Hai anh em không được đi học.

Lúc 5 tuổi, không hiểu sao cơ bắp Darwin Ramos cứ yếu dần. Cậu thường xuyên vấp té. Năm lên 7, hai chân càng lúc càng đau nhức, cuối cùng, cậu không thể tự đứng. Bác sĩ chẩn đoán cậu bị chứng loạn dưỡng cơ Duchenne.

Lẽ ra, biết con mình đau đớn bệnh tật, cha của cậu phải lo chạy chữa và cho con nghỉ ngơi. Ngược lại, ông lại thấy đây là cơ hội kiếm tiền. Mỗi sáng ông đưa đứa con tật nguyền tội nghiệp tới ga xe lửa Libertad, gần nhà để ăn xin.

Xót xa hơn, ông bắt cậu phải cho mọi người qua lại nhìn thấy đôi chân tật nguyền để đánh động lòng thương, sự trắc ẩn mà có thể có nhiều tiền…

Bất cứ ai biết hoàn cảnh của Darwin đều cảm thương cậu. Còn bản thân, với sự tốt bụng và hiền lành vốn có, dù mỗi ngày chỉ xin được ít tiền và bị cha lấy để uống rượu, Darwin không buồn, ngược lại, cậu thấy vui vì nghĩ, dù bệnh tật, mình vẫn có thể giúp mẹ và còn có thể có ích cho gia đình.

Cứ thế, trong nhiều năm, cuộc sống vất vả của Darwin vẫn phải tiếp tục trong hoàn cảnh: chui rúc trong khu ổ chuột, khuyết tật, chịu đựng sự đau đớn của căn bệnh, sống đói nghèo, và ăn xin…

 2-THAY ĐỔI LỚN

Đầu năm 2006, các chi dưới của Darwin hoàn toàn bất động. Mỗi khi di chuyển, cậu phải dùng tay để trườn người cách hết sức vất vả.

Cho đến một ngày, một nhóm giáo dục viên đường phố đến Libertad và phát hiện Darwin đang lê lết trên sân ga. Họ là những người thuộc Tổ Chức Nhịp Cầu Nối với Trẻ Em. Họ mang sứ mạng giúp đỡ người khyết tật và trẻ em tàn tật, bị vứt bỏ, sống lang thang trên đường phố Manila.

Sau nhiều lần chuyện trò, Darwin đồng ý theo họ về Trung Tâm Đức Mẹ Guadalupe, nơi nuôi dưỡng trẻ em tật nguyền. Cuộc đời Darwin bất ngờ biến đổi. Cậu được chăm sóc tử tế. Bệnh dù không thể khỏi, nhưng ít ra, cậu được quan tâm chu đáo và không phải ăn xin, không phải lê lết trên đường phố.

Tại đây, lần đầu tiên Darwin được biết Đức Tin Kitô giáo. Cậu mau chóng yêu mến Chúa Giêsu và đức tin. Dần dà, cậu khao khát trở thành Kitô hữu.

Darwin được lãnh nhận Bí Tích Thánh Tẩy ngày 23.12.2006. Một năm sau, ngày 22.12.2007, cậu được Rước Lễ Lần Đầu và lãnh nhận Bí Tích Thêm Sức.

 3-HẠNH PHÚC TRONG CHÚA

Những người bị loạn dưỡng cơ Duchenne sẽ ảnh hưởng đến tim và phổi. Vì thế, cậu càng lúc càng khó thở, cần được hỗ trợ bằng những điều trị y khoa.

Trong khi tình trạng bệnh tật mỗi ngày một tồi tệ, Đức Tin của Darwin vào Thiên Chúa càng lúc càng sâu sắc hơn, mãnh liệt hơn. Mối tương quan của cậu với riêng Chúa Giêsu càng ngày càng phát triển.

Cậu như chìm sâu vào lòng thương xót của Người đến độ, chính sự gắn kết chặt chẽ giữa cậu với Chúa Giêsu làm cho cậu được an ủi, được hạnh phúc lớn. Niềm an ủi và hạnh phúc này giúp cậu cảm thấy như không còn đau đớn và thống khổ về mặt thể xác. Người ta chưa bao giờ nghe cậu nói về bệnh tật, mà chỉ nghe cậu nói đến “nhiệm vụ vì Chúa Giêsu”.

Cậu dâng lên Chúa Giêsu mọi đau khổ như dâng chính hiến lễ đời mình. Cậu chấp nhận thánh giá và kết hợp cùng Thánh Giá của Chúa để thánh hóa mình. Có lần cậu nói với một Linh Mục trong ban điều hành trung tâm: “Con nghĩ, Chúa Giêsu muốn con kiên cường tới cùng, giống như Người vậy”.

 4-ĐỐI VỚI MỌI NGƯỜI XUNG QUANH

Như có sức mạnh thiêng liêng kỳ diệu kể từ ngày đón nhận Đức Tin, vốn hiền từ, Darwn lại càng dễ mến hơn. Người ta thấy cậu cười nhiều hơn. Dù bệnh tật có tấn công đến mức nào, cậu vẫn giữ nét mặt thật đẹp, đôi môi thật tươi. Nụ cười của Darwin sáng ngời, có sức đem lại niềm vui cho bất cứ ai cậu gặp gỡ. Cậu hoàn toàn mở lòng với hết mọi người để sống với mọi người càng lúc càng thân thiện hơn, hạnh phúc hơn…

 5-TUẦN THÁNH CỦA RIÊNG BẢN THÂN

Cứ thế, Darwin Ramos kiên cường chóng chọi với bệnh tật. Và rồi điều tồi tệ nhất vẫn xảy ra. Nhiều chứng nhân kể lại những ngày cuối của Darwin Ramos như là  tuần Thánh của riêng cậu. Cậu chiến đấu bất khuất, dũng cảm trong đức tin tuyệt đối vào Chúa Giêsu và phó thác cho Người đến cùng.

Ngày thứ hai 16.9.2012, Darwin không thể thở nên phải dùng máy trợ thở. Cậu chỉ giao tiếp với mọi người bằng cách viết vào một cuốn sổ.

Thứ năm 20.9.2012, Darwin viết rằng cậu đang trải qua cuộc chiến đấu tâm linh với ma quỷ.

Thứ sáu, đúng ngĩa là thứ sáu Tuần Thánh, 21.9.2012, Darwin viết hai lời cuối vào sổ tay: “Rất cảm ơn” và “Con rất hạnh phúc”. Darwin được lãnh nhận Bí Tích Xức Dầu. Sau đó cậu im lặng cho đến hết ngày thứ bảy, một thứ bảy Tuần Thánh của bản thân theo đúng ngày thứ bảy Tuần Thánh ngủ yêu mà Chúa Giêsu đã từng trải qua.

Chúa nhật 23.9.2012, Darwin Ramos chính thức tham dự lễ Phục Sinh của Chúa Giêsu bằng sự hiến dâng trọn vẹn cuộc đời, linh hồn và thân xác của mình.

Darwin Ramos vĩnh viễn rời bỏ trần gian ở tuổi 17, lứa tuổi đẹp nhất đời người. Đức Giám Mục Honesto Ongtioco của Giáo Phận Cubao đã bắt đầu tiến trình Tuyên Thánh theo đề nghị của Hiệp Hội Những Người Bạn của Darwin Ramos. “Darwin là một ví dụ điển hình của sự thánh thiện”, Đức Cha nhận định, “Cậu thiếu niên gần gũi với Chúa Giêsu trong nỗi đau lẫn hạnh phúc”.

Lm. JB. NGUYỄN MINH HÙNG, Giáo Phận Phú Cường

PHƯƠNG TÂY “RÚT” 883 TỶ USD RA KHỎI TRUNG QUỐC SAU KHI NƯỚC NÀY ĐÒI DÙNG QUÂN ĐỘI ĐỂ TRẤN ÁP SINH VIÊN HỒNG KÔNG

PHƯƠNG TÂY “RÚT” 883 TỶ USD RA KHỎI TRUNG QUỐC SAU KHI NƯỚC NÀY ĐÒI DÙNG QUÂN ĐỘI ĐỂ TRẤN ÁP SINH VIÊN HỒNG KÔNG

Sáng nay máu nhuộm đỏ thành Bắc Kinh & Hồng Kông. Thị trường chứng khoán Trung Quốc bốc hơi thê thảm: 883 tỷ USD.

Hàng chục ngàn công chức Hồng Kông xuống đường ủng hộ phong trào biểu tình chống luật dẫn độ tối ngày 2 tháng 8, 2019.

Tuy làm việc cho chính phủ Hồng Kông, nhưng các công chức đứng về phía người dân. Tầng lớp này cũng đã xuống đường, thêm một chiến thắng về nhân tâm nữa đã thuộc về giới sinh viên Hồng Kông.

Hồng Kông, với chỉ 7 triệu dân mà dám chống 1 tỷ 4 triệu của Trung Quốc. Điều mà làm thế giới phải kính nể là sự khiêm tốn của họ không thoát ra hai chữ vô địch từ miệng của họ.

Cả khối Á châu đang đặt hy vọng vào Hồng Kông và Đài Loan. Nếu hòn đảo Hồng Kông thủ lĩnh là Hoàng Chi Phong-cậu sinh viên 22 tuổi thì cả hòn đảo Đài Loan cũng được khích lệ bởi một người đàn bà nhỏ con là Thái Anh Văn-tổng thống. Trước sự cứng rắn của hai người này, tập đoàn lãnh đạo ở Bắc Kinh đã không làm gì được.

Chị Nguyễn Thị Bang ở Vũng Tàu, độc giả của Nghiệp đoàn báo chí nhận xét: “Lòng ái quốc của con người chính là tinh thần bất khuất kiêu hùng. Xưa kia các vị tiền nhân của chúng ta đối với giặc với một tinh thần bất khuất kiêu hùng. Dù rằng bất cứ thời điểm nào của lịch sử dân tộc đất nước ta vẫn yếu thế hơn. Nhưng vẫn không chịu khuất phục…Giặc chỉ dựa vào câu:” Mềm nắn rắn buông ” để đối xử với ta thôi. Hãy nhìn bà Thái Anh Văn với một tinh thần bất khuất kiêu hùng cũng đã làm cho giặc phải chùn bước tiến. Chỉ ngại rằng các quan ta khi mở miệng mắc quai…vì đã lỡ ăn cả một bụng rồi nên chỉ nhắm mắt làm lơ dù cho đất nước này diệt vong.

Giờ đây ở Hồng Kông, phụ nhi lão ấu, mọi giai cấp đều đã đứng lên đòi tự trị. Thức ăn cũng được dân địa phương phục vụ, mặt nạ chống độc 3M cũng đã được gom sạch tại các shop ở Mongkok và cung cấp dồi dào cho người biểu tình. Tầng lớp lãnh đạo công cuộc giành lại nền tự chủ cho đảo Hồng Kông là sinh viên và thanh niẻn. Chiều nay 3-8 dân xứ Cảng lại xuống đường ở Mongkok. Cô gái xinh xinh đội nón vàng trong hình là 1 trong những nhà tổ chức.

Tổng thống Mỹ Donald Trump nói tình hình ở Hồng Kông đã đến mức bạo loạn, và nếu xảy ra xung đột quân sự giữa quân đội Trung Quốc và người dân đảo Hồng Kông thì quân đội Hoa Kỳ sẽ không can thiệp. Nhưng ông Trump không nói là có cho giới tài phiền quốc tế can thiệp kinh tế hay không. Việc đồng loạt các nhà tư bản rút 883 tỷ Usd ra khỏi Trung Quốc để kìm chân quân đội nước này cho thấy, Donald Trump không hề vô cảm và không đứng ngoài cuộc tình hình Hồng Kông, Trump ủng hộ giới trẻ đảo này, và ông đã có tác động bằng các động tác tế vi, giới lãnh đạo Bắc Kinh không có bằng chứng quy cho Hoa Kỳ giật dây gây mầm nội loạn. Bản thân Trung Quốc cũng không thể ngăn chặn rút tiền, bởi người dân Trung Quốc ngoài mặt thì cười tươi nhưng trong lòng thì khinh bỉ chế độ duy vật đang cai trị nước mình.