Đào Hiếu: HUYỀN THOẠI ĐU DÂY

Đào Hiếu: HUYỀN THOẠI ĐU DÂY

Đào Hiếu

14-10-2014

Khi người ta nói Việt Nam đang đu dây giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ thì sự ví von ấy hàm ý liều lĩnh, bắt cá hai tay, muốn chơi với cả hai bên mà lại không thật lòng với bên nào. Có nghĩa là cà chớn. Và như thế thì rốt cuộc chẳng được gì. Sẽ trơ trọi, sẽ đơn độc. Và trò “đu dây” ấy sẽ rất nguy hiểm.

Nhưng trên thực tế Việt Nam có đu dây không?

Người đu dây là một người tự tin, dũng cảm, mạnh mẽ và tài năng. Nhưng đứng trước Trung Quốc và Mỹ thì chính quyền Việt Nam không hề có các tố chất ấy.

– Không tự tin vì mặc cảm nước nhỏ, nghèo nàn, lạc hậu. Trước đây Việt Nam huênh hoang là “đánh thắng ba đế quốc sừng sỏ”. Nay thì tự ti đến nỗi một ông bộ trưởng Tàu sang Việt Nam để “kêu gọi đứa con hoang trở về” mà chính quyền cứ im thin thít.

– Không dũng cảm vì nó giết ngư dân mình mà mình còn sợ phạm huý, chỉ dám gọi nó là “tàu lạ”. Nó đổ quân chiếm đảo của mình mà mình lại ra lệnh không được kháng cự để đến nỗi bị nó bắn tan xác 65 chiến sĩ hải quân ở Gạc Ma chỉ trong vòng mấy phút.

– Không mạnh mẽ vì vũ khí thời chiến tranh để lại thì đã rỉ sét, vũ khí mới mua thì lèo tèo vài ba cái làm kiểng, và nạn tham nhũng tràn lan, quanh năm lo vơ vét ăn chặn, cắt xén, rút rỉa ngân sách, còn chí khí đâu mà đánh giặc?

Thử hỏi một kẻ nhu nhược, tự ti mặc cảm và nghèo rớt mồng tơi như Việt Nam thì nhìn thẳng vào mặt người ta còn không dám, nói chi tới chuyện đu dây. Vì đu dây là “giỡn mặt tử thần”. Việt Nam có bản lãnh gì mà dám đu dây?

Và điều quan trọng nhất là từ khi ông Hồ tiến hành cuộc kháng chiến chống Pháp đã khẳng định chỗ đứng của mình là trong vòng tay Trung Quốc rồi. Thắng trận Điện Biên Phủ cũng là nhờ vũ khí Trung Quốc, thắng Mỹ cũng nhờ vũ khí Trung Quốc.

Cho nên miệng thì nói “không có gì quý hơn độc lập tự do” nhưng trong lòng thì đã quyết “đổi độc lập tự do đề nắm cho được chính quyền”.

Từ chọn lựa đó mới đẻ ra “Cải Cách Ruộng Đất”. Trong chiến dịch này nhà cầm quyền Việt Nam lệ thuộc Trung Quốc đến nỗi vì muốn lấy lòng họ mà phải bắn bỏ nhiều nhân sĩ yêu nước từng đem cả tài sản mình ra giúp đỡ kháng chiến.

Năm 1990 ông Linh cùng các đồng chí của ông tại hội nghị Thành Đô đã làm một việc mà bộ trưởng ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch gọi là: “Bắt đầu một thời kỳ Bắc thuộc mới rất nguy hiểm”.

Năm 2010 liên tiếp nhiều phái đoàn quân sự cấp cao của Việt Nam sang học tập ở Trung Quốc, dấn thêm những bước quan trọng vào sự lệ thuộc quân sự.

Rõ ràng là ngay từ những ngày đầu thành lập chế độ, thì Việt Nam đã hành xử như một tỉnh lẻ của Trung Quốc -trừ một giai đoạn ngắn từ năm 1975 đến 1979 có ý muốn thoát Trung và lập tức bị TQ “cho một bài học” bằng cuộc chiến tranh biên giới 1979 – còn lại, từ trước 1945 đến nay, chính quyền Việt Nam đã một lòng theo Trung Quốc, đã chọn Trung Quốc làm ông chủ, đã nguyện nâng khăn sửa túi cho Trung Quốc, đã khép nép làm “con nuôi” của các vị cha già dân tộc: Mao Trạch Đông, Đặng Tiểu Bình và ngày nay là Tập Cận Bình.

Với một “thân phận” như vậy, liệu Việt Nam có tư cách để “đu dây” qua phía Mỹ không?

Quốc hội không dám bạch hóa Hội nghị Thành Đô?

Quốc hội không dám bạch hóa Hội nghị Thành Đô?

Gia Minh, biên tập viên RFA, Bangkok
2014-10-15

10152014-no-ent-for-thanhd-declas.mp3

Người dân vào đến trụ sở Văn phòng Quốc Hội số 22 Hùng Vương, nơi tiếp dân thì bị bảo vệ ngăn cản.

Người dân vào đến trụ sở Văn phòng Quốc Hội số 22 Hùng Vương, nơi tiếp dân thì bị bảo vệ ngăn cản.

Danlambao

Đại diện của nhóm Mạng Lưới Bloggers Việt Nam hôm nay không thực hiện được kế hoạch trao văn bản ‘Yêu cầu Quốc hội bạch hóa Hội nghị Thành Đô’ tại cả hai nơi là Hà Nội và Sài Gòn.

Không tiếp/đóng cửa

Theo đúng kế hoạch được công khai trên mạng Internet từ ngày đầu tuần, đại diện của Mạng Lưới Bloggers Việt Nam thực hiện ‘Điều chúng tôi muốn biết’ ở cả hai nơi là Hà Nội và Sài Gòn vào sáng ngày 15 tháng 10 đến tại trụ sở Ban Dân Nguyện ngay tại thủ đô Hà Nội và Văn phòng Quốc hội ở phía nam tại Sài Gòn để trao văn bản ‘Yêu cầu Quốc hội bạch hóa Hội nghị Thành Đô’.

Tuy nhiên theo những người tham gia thì ở cả hai nơi họ đều không thể vào bên trong gặp người phụ trách để thực hiện việc trao văn bản như đã định.

Tại Hà Nội, anh Vũ Quốc Ngữ, một trong những người tham gia nhóm khoảng 20 người có mặt tại Ban Dân Nguyện vào sáng ngày 15 tháng 10 kể lại như sau:

Đến trước tòa nhà đó thì họ chặn lại, có cả người mặc quân phục, có người mặc đồ dân sự. Họ nói ở đây không tiếp đơn từ gì mà đây chỉ là nơi làm việc của Quốc hội; nếu muốn gửi đơn từ gì thì về số 1 Ngô Thì Nhậm ở quận Hà Đông. Chúng tôi không được vào tòa nhà của quốc hội đó.

” Đến trước tòa nhà đó thì họ chặn lại, có cả người mặc quân phục, có người mặc đồ dân sự. Họ nói ở đây không tiếp đơn từ gì mà đây chỉ là nơi làm việc của Quốc hội

Vũ Quốc Ngữ”

Ở Sài Gòn, anh Bùi Tuấn Lâm, người theo dõi sinh hoạt trao văn bản như vừa nêu cũng cho biết:

Sáng hôm nay, ở Sài Gòn những anh em trong nhóm chủ chốt đi trao hầu như đều bị an ninh canh giữ ở nhà hết rất ít người ra ngoài được. Còn tôi không trực tiếp tham gia mà đóng vai người quan sát, ghi lại hình ảnh chứ không ở trong nhóm trực tiếp sáng nay đến văn phòng Quốc hội. Khi tôi đến quan sát thì văn phòng 2 Quốc hội đóng cửa, không làm việc. Tôi không biết bên trong có làm việc hay không nhưng bên ngoài đóng cửa giống như nghỉ làm việc hoàn toàn. Công an, an ninh, dân phòng, công an phường bố trí quanh khu vực đó rất nhiều, hầu như anh em không tiếp cận được nơi đó và tôi không thấy đến đó để giao.

Tại Sài Gòn, trụ sở quốc hội hoàn toàn đóng kín cổng

Tại Sài Gòn, trụ sở quốc hội hoàn toàn đóng kín cổng

Dư Luận Viên xuất hiện

Tại khu vực Văn phòng Dân Nguyện ở Hà Nội vào sáng ngày 15 tháng 10 ngoài lực lượng bảo vệ còn xuất hiện những người mặc thường phục nhằm chống lại nhóm người đến trao văn bản. Anh Vũ Quốc Ngữ cho biết tình hình như sau:

Thanh niên mặc áo đỏ sao vàng đến ‘hục hặc’; và cũng có xô xát  một tí nhỏ thôi. Mọi người tránh không để sự việc xảy ra nặng nề nên cũng giải tán.

Yêu cầu được biết

Nội dung của văn bản yêu cầu mà Mạng lưới Bloggers Việt Nam muốn gửi đến Quốc hội để kiến nghị bạch hóa Hội nghị Thành Đô nêu rõ những thực tế mà người dân chứng kiến xảy ra trên đất nước Việt Nam suốt gần một phần tư thế kỷ qua với những thua thiệt trước Trung Quốc. Đó là lý do mà họ muốn biết tại Thành Đô hồi đầu tháng 9 năm 1990, hai phía đã có những thỏa thuận gì.

” ở Sài Gòn những anh em trong nhóm chủ chốt đi trao hầu như đều bị an ninh canh giữ ở nhà hết rất ít người ra ngoài được…Công an, an ninh, dân phòng, công an phường bố trí quanh khu vực đó rất nhiều, hầu như anh em không tiếp cận được nơi đó và tôi không thấy đến đó để giao

Bùi Tuấn Lâm”

Anh Vũ Quốc Ngữ nhắc lại:

Bởi họ căn cứ vào tình hình thực tế ở Việt Nam từ trước đến nay. Từ năm 90 đến nay có nhiều chuyện mà phía Việt Nam nhân nhượng về chủ quyền đất đai, chủ quyền biển đảo. Rồi về chính trị, kinh tế, văn hóa… Việt Nam quá lệ thuộc. Cho nên một người bình thường cũng có phân tích, tìm hiểu thông tin trên mạng. Và họ có một dấu hỏi rất lớn về sự việc xảy ra ở Thành Đô.

Tôi chưa được biết sự giải thích của họ, nhưng tôi nghĩ theo bản chất của họ, họ không bao giờ bạch hóa việc đó ra vì có ảnh hưởng đến tính chính danh của đảng, uy tín của đảng. Nếu công khai hóa ra, nhiều người dân không còn tin tưởng vào đảng, nên họ không bao giờ tuyên bố ra dù có thật hay không!

Anh Bùi Tuấn Lâm cũng nêu lên thắc mắc về hành xử của nhà cầm quyền Việt Nam khiến người dân có quan tâm như anh thắc mắc và đòi hỏi được biết:

Đương nhiên để thông tin về Hội nghị Thành Đô rõ ràng thì không ai có đủ khả năng, đủ hiểu biết để xác định nó như thế nào; trừ khi nó được bạch hóa một cách hoàn toàn.

Chính vì sự che đậy của phía nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam từ trước đến giờ nó tạo ra những luồng dư luận. Gần đây, sau những vụ như giàn khoan Trung Quốc đưa vào thì có nhiều hồ sơ từ phía Trung Quốc cũng như từ phía Việt Nam của những người đối kháng; và từ phía Trung Quốc cũng đưa ra những dư luận ‘úp úp, mở mở’ về vấn đề đó. Theo tôi, vấn đề ‘chúng tôi muốn biết’ là bình thường. Cho dù Hội nghị Thành Đô như thế nào, có đúng như những gì mà mọi người đang lo lắng, hoặc không phải đi chăng nữa thì cũng cần thiết phải được bạch hóa. Bởi vì đó gần như là ‘tiền đồ, tương lai’ của đất nước, của dân tộc.

Là nhà cầm quyền khi ký bang giao những gì với các nước khác cần phải cho người dân biết. Chưa kể điều trước khi ký kết tại Hội nghị Thành Đô, Việt Nam và Trung Quốc hầu như thù hằn nhau, sau khi Liên Sô sụp đổ còn lại hai nước cộng sản, không biết Việt Nam muốn giữ thế và sự lãnh đạo nên đã làm những gì với phía Trung Quốc để được chấp nhận vấn đề gọi là ‘bảo hộ’.

Tôi nghĩ gần đây Ban Tuyên giáo ra văn bản cho rằng có kích động là điều sai lầm. Đúng nhất là họ không nên chuẩn bị một hồ sơ để phản bác lại mà hãy công khai, minh bạch điều đó thì mọi chuyện sẽ sáng tỏ.

Vừa qua nhóm 61 đảng viên kỳ cựu và 20 cựu sĩ quan lực lượng vũ trang Việt Nam cũng ra thư ngỏ yêu cầu đảng và chính phủ cần công khai những điều đã ký kết với phía Trung Quốc tại cuộc gặp cấp cao ở Thành Đô năm 1990. Ban Tuyên giáo Trung ương của đảng cộng sản Việt Nam gần đây cho phổ biến một tài liệu về cuộc gặp đó; tuy nhiên nhiều người quan tâm vẫn cho rằng cách làm như vậy là chưa thỏa đáng mà cần phải bạch hóa tất cả cho người dân biết.

Chơi sang như… quan Việt!

Chơi sang như… quan Việt!
October 14, 2014

Nguoi-viet.com

TỔNG HỢP (NV)Những dự án khổng lồ cứ đội vốn, nhiều tỉnh, thành đua xây trụ sở ngàn tỷ, nợ nước ngoài ngày càng tăng… dân Việt Nam gánh nợ ngày càng nhiều, song nhà cầm quyền CSVN vẫn “chơi sang như…quan Việt!”

Tại phiên họp của Ủy Ban Thường Vụ Quốc Hội CSVN, nợ của Việt Nam ngày càng tăng, 72% ngân sách phải chi thường xuyên, 28% ngân sách còn lại vừa phải chi cho phát triển, trả nợ, làm việc khác…, đã khiến người dân rất lo lắng bởi chắc chắn viễn cảnh tương lai sẽ rất nặng nề.


Với chiều cao 37 tầng, tòa nhà trung tâm hành chính 2,000 tỷ đồng giữ kỷ lục tòa nhà cao nhất Ðà Nẵng. (Hình: VNExprees)

Theo Ðất Việt, với tỉ lệ chi “khủng” thường xuyên như trên, nhiều người dân than thở: “Nghèo nhưng xài sang là căn bệnh của phần lớn các tỉnh, thành ở Việt Nam hiện nay.”

Tỉnh, thành nào cũng ồ ạt chi tiêu mà không ngần ngại nhìn vào nguồn thu của quốc gia thế nào. Chỉ nhìn vào trụ sở, bãi xe của các cơ quan nhà nước cấp tỉnh là đã thấy rất rõ việc này.

Hàng loạt tỉnh lao vào xây trụ sở mới, cái nào cũng ngàn tỷ thì ngân sách nào chịu nổi?

Việc xây trụ sở mới đã trở thành mốt của rất nhiều địa phương, từ Ðà Nẵng, Bình Dương, Ðồng Nai cho đến những tỉnh nghèo “rớt mồng tơi” như Lai Châu cũng xin hơn 550 tỷ đồng để xây trụ sở mới. Gần đây nhất, tỉnh Hải Dương vừa kiến nghị xây trụ sở mới hơn 2,000 tỷ đồng.

Hiện nay, phần lớn địa phương vẫn sống bám vào ngân sách trung ương, thế nhưng “bệnh” xài sang thì chẳng kém cạnh ai. “Xây trụ sở thì dùng tiền ngân sách mà tiền ngân sách thì do dân đóng. Ngồi trong trụ sở hoành tráng chính là ngồi trên ‘vai’ của người dân lam lũ,” ông Nguyễn Khuê, một quan chức về hưu ta thán!

Một trong những nguồn chi lớn nhất của ngân sách chính là tiền lương cho công chức. Trong những cuộc họp gần đây, các cơ quan chức năng CSVN cũng đã đưa ra con số khoảng 30% công chức làm việc “có cũng như không.”

Tại nhiều nơi, mỗi xã có đến vài trăm người hưởng lương từ ngân sách. Thế nhưng, để tinh giản những “cán bộ” này thì không có biện pháp. Nói cách khác, 30% tiền lương đã bị phung phí.

Nguồn chi thì thế, còn nguồn thu thì sao? Con số hơn 51,000 doanh nghiệp giải thể, phá sản, gần 19,000 doanh nghiệp tạm dừng hoạt động và 213,000 doanh nghiệp kê khai lỗ trong 9 tháng đầu năm 2014 đã cho thấy thực trạng của nguồn thu không mấy sáng sủa.

Chi cao, nguồn thu tăng chậm, nợ ngày càng lớn… quả là một viễn cảnh tối tâm. Ðáng ngại hơn là cho đến lúc này, nhà cẩm quyền CSVN vẫn chưa có giải pháp cụ thể, căn cơ cho vấn đề trên. (Tr.N)

Đừng coi thường tác hại của bùn đỏ

Đừng coi thường tác hại của bùn đỏ

Gia Minh, biên tập viên RFA, Bangkok
2014-10-14

10142014-wrning-bauxi-mine-projct.mp3

Vụ tràn bùn đỏ xảy ra rạng sáng ngày 8/10/2014 ở nhà máy bauxite Tân Rai, Lâm Đồng.

Vụ tràn bùn đỏ từ hồ chứa xảy ra rạng sáng ngày 8/10/2014 ở nhà máy bauxite Tân Rai, Lâm Đồng.

Courtesy PL

Tin tức về vụ bùn đỏ tràn ra đường xí nghiệp tuyển quặng bauxite ở Tân Rai, Lâm Đồng vào rạng sáng ngày 8 tháng 10 vừa qua, lại làm dấy lên cảnh báo về những tác hại môi trường khôn lường cũng như những hệ lụy xã hội, quân sự của hoạt động khai thác quặng bauxite như thế ở Tây Nguyên.

Tai nạn mới

Tờ Tuổi Trẻ đưa tin nhanh chóng về tình hình bùn đỏ tại hồ thải quặng đuôi số 5 tràn xuống mặt đường nội bộ dẫn vào xí nghiệp mỏ tuyển bô xít Tân Rai ở Lâm Đồng. Theo bản tin của phóng viên Gia Bảo thì nguyên nhân của vụ việc là do mưa lớn kéo dài nhiều ngày làm cho nước trong hồ không thoát kịp dâng lên khiến một lượng lớn bùn đỏ tràn qua mặt đập.

Công ty TNHH MTV Nhôm Lâm Đồng đã điều xe đào và xe ben chở đất đến để đắp thêm phần đập, ngăn chặn không cho bùn đỏ tiếp tục tràn xuống phía dưới.

Tin cho biết hồ thải quặng đuôi số 5 là nơi chứa bùn và nước sau khi lắng rửa quặng bauxite ở Xí nghiệp mỏ tuyển bauxite Tân Rai. Hồ này thuộc Khu khai thác mỏ quặng bauxite Tân Rai và cách nhà máy alumin chừng 4 cây số. Tất cả bùn đỏ và nước rửa quặng tại hồ thải quặng số 5 được nói sẽ được khai thác tận thu và tuần hoàn về Xí nghiệp mỏ tuyển bauxite Tân Rai.

Ngay sau khi thông tin về vụ bùn đỏ tràn đập như thế được đưa ra vào buổi sáng, buổi chiều phó tổng giám đốc Tập đoàn Công nghiệp Than và Khoáng sản Việt Nam, ông Nguyễn Văn Biên lên tiếng với báo chí rằng nước tràn ra có màu đỏ chứ không phải là bùn đỏ từ hồ chứa chính và ông này nói rằng trong nước màu đỏ đó không có hóa chất nên không độc hại. Ngoài ra nước đó cũng chỉ nằm trong phạm vi nhà máy chưa tràn ra ngoài gây ảnh hưởng đến hoa màu và nhà cửa của dân chúng sống chung quanh nhà máy.

Ông này còn cho biết thêm nguyên nhân là do mưa lớn liên tục vượt qua cả đê chính và đê phụ.

Giáo sư- Tiến sỹ Lê Huy Bá, Viện trưởng Viện Khoa học Công nghệ Quản lý Môi trường, thuộc Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh, có ý kiến về phát biểu của ông Nguyễn Văn Biên như sau:

” Nếu từ hồ của quá trình luyện mà ra thì là bùn đỏ hoàn toàn, trong đó sud nhiều và độ pH có thể lên đến 12-13. Cái này nhẹ hơn một chút, nhưng dù sao vẫn là chất thải; đừng nói là tác hại không lớn như bùn đỏ.

GS.Tiến sỹ Lê Huy Bá”

“Bùn này không phải là bùn đỏ hoàn toàn, có lẫn những chất hữu cơ. Đây là sản phẩm của quá trình rửa và chiết xuất quặng ra chứ chưa phải là quá trình luyện quặng thành alumin và thành nhôm. Hai quá trình có những hồ riêng. Nếu từ hồ của quá trình luyện mà ra thì là bùn đỏ hoàn toàn, trong đó sud nhiều và độ pH có thể lên đến 12-13. Cái này nhẹ hơn một chút, nhưng dù sao vẫn là chất thải; đừng nói là tác hại không lớn như bùn đỏ. Bùn hữu cơ này cũng từ quá trình tách rửa sơ khai nhưng cũng có tác hại đến môi trường chung quanh.”

Giáo sư Lê Huy Bá nói đến qui trình và công nghệ mà Việt Nam đang sử dụng cho hoạt động này hiện nay ở Tây Nguyên như sau:

Họ có nói nhưng tất nhiên không được công khai. Họ làm chuyện đã rồi, cứ bưng bít và luôn chứng minh rằng có lợi, vì lỡ rồi mà. Qui trình công nghệ thì lạc hậu. máy móc không tốt, độ an toàn thấp.

Tại phiên họp thứ 28 Ủy ban Thường vụ Quốc hội diễn ra hồi trung tuần tháng 5 vừa qua, thứ trưởng Bộ Công thương trình rằng Viện Khoa học- Công nghệ Việt Nam đã nghiên cứu thành công mô hình xử lý bùn đỏ để sản xuất sắt và việc triển khai trên thực tế là từ tháng 6 rồi.

Tuy vậy giáo sư Lê Huy Bá bác bỏ một kế hoạch sản xuất sắt từ bùn đỏ như thế có thể hiệu quả, ông nói:

Công ty TNHH MTV Nhôm Lâm Đồng đã điều xe đào và xe ben chở đất đến để đắp ngăn chặn không cho bùn đỏ tiếp tục tràn xuống phía dưới

Công ty TNHH MTV Nhôm Lâm Đồng đã điều xe đào và xe ben chở đất đến để đắp ngăn chặn không cho bùn đỏ tiếp tục tràn xuống phía dưới

Có ông lãnh đạo nào đó, hình như ông ( Hoàng Trung Hải) trình một thỏi sắt/thép cho quốc hội. Nói như thế là nói với con nít chứ không thể nói với các nhà khoa học, vì làm một thỏi sắt như thế có thể làm được nhưng chi phí biết bao nhiêu mà kể! Trong bauxite có hai thành phần chính là nhôm và sắt; người ta chế biến alumin thành nhôm, còn sắt người ta có thể thu hồi và làm ra thỏi sắt như người ta đã làm. Thế nhưng khó lắm. Sắt ở đây thuộc dạng Fe2O3, hay là Fe3O4; chúng khó luyện thành sắt nguyên, sắt tốt được. Tuy nhiên trong phòng thí nghiệm thì có thể làm được; còn họ làm để chứng minh như thế chỉ như ‘trò đùa’.

Cảnh báo cũ

Khi dự án khai thác bauxite tại khu vực Tây Nguyên được đưa ra, rất nhiều các nhà khoa học đã lên tiếng về những tác động môi trường khôn lường mà việc khai thác như thế sẽ gây nên cho khu vực Tây Nguyên, nơi được xem là nóc nhà Đông Dương.

Giáo sư Lê Huy Bá tóm tắt lại một số những mối nguy như thế:

” Còn bùn đỏ treo ở độ cao 700-800 mét như vậy nếu như vỡ thì bên dưới hạ lưu chết do chìm trong lũ quét, nó tiêu diệt hệ sinh thái, bồi lấp vườn tược của người ta, rồi tiêu diệt các sinh vật và ngay cả con người nếu chạm vào bùn đỏ

GS.Tiến sỹ Lê Huy Bá”

Tôi cũng đã nói về mặt kinh tế không có lợi lộc gì cả, về môi trường cảnh quan thì bị tàn phá. Còn về hoàn thổ thì không làm được vì quặng baxite ở Tây Nguyên nằm ‘lổm nhổm’ chứ không phải nằm trong một dãy có đồng đều. Nên khi móc lên như kiểu từng lỗ giống kiểu ‘bới ổ gà’ nên sau đó không có đất để mà hoàn thổ; trả lại tình trạng như ban đầu hầu như không thể làm được.

Đường xá thì bị phá hủy hết, xe chạy đến đâu thì hư hoại đến đó.

Còn bùn đỏ treo ở độ cao 700-800 mét như vậy nếu như vỡ thì bên dưới hạ lưu chết do chìm trong lũ quét, nó tiêu diệt hệ sinh thái, bồi lấp vườn tược của người ta, rồi tiêu diệt các sinh vật và ngay cả con người nếu chạm vào bùn đỏ.

Trong đi ấy thì các nhà chuyên môn thuộc những lĩnh vực khác cũng cảnh báo về những mối nguy xã hội, quân sự khi triển khai dự án khai thác bauxite tại Tây Nguyên bằng công nghệ lạc hậu và nhà thầu Trung Quốc đảm nhiệm xây dựng.

Giáo sư- TS Khoa học Võ Quý cũng có ý kiến cho rằng tình hình thời tiết như hiện nay khó lường trước và ông đặt vấn đề nếu mưa lớn hơn nữa thì tình trạng tràn đập như vừa qua lại xảy ra:

Nếu như mưa to nữa thì còn sạt (lở) nữa và còn có những việc xảy ra mà khó lường được. Nhất là trong thời điểm hiện nay: vấn đề nóng lên toàn cầu, mưa lũ chưa biết thế nào mà lường được. Bởi vì người ta biết biến đổi khí hậu tăng lên chứ đâu giảm đi; nhất bão bấy lâu nay rất rõ: bão ngày càng lớn và đột xuất; mưa thì chưa biết đến mức độ thế nào. Việt Nam mấy bữa nay bị rồi, nhiều nước trên thế giới bị rồi. Đây là những cảnh báo về vấn đề môi trường. Đó là một báo động cho những người thực hiện phải hết sức quan tâm.

Giáo sư Nguyễn Huệ Chi, một trong những người khởi xướng trang Bauxite Việt Nam, cũng nêu quan ngại về tình hình mưa lớn ở Tây Nguyên liên quan đến tình trạng tràn hồ như vừa qua:

Hiện tượng mưa trong mùa mưa ở Tây Nguyên rất ghê gớm, những người sống ở đó cho thấy mưa ở Tây Nguyên là ghê gớm. Khi tràn được hồ đuôi quặng này thì hồ bùn đỏ ở rất sát nhà máy, tuy khá vững chắc, nhưng khả năng tràn là một khả năng ‘nằm đó’, một khả năng đặt ra. Nên chúng tôi đặt vấn đề là những người thay mặt nhà nước từng hùng hổ tuyên bố trước ‘bàn dân thiên hạ’ rằng kế hoạch đã tính rồi và môi trường sinh thái không đáng lo gì nữa, bà con cứ yên tâm. Đến bây giờ, các ông ấy có lại đưa ra một lời hứa như đã từng hứa chắc như ‘đinh đóng cột’ bao nhiêu lần trước đây rồi không! Và các ông ấy trình bày cho dân biết phương án bảo vệ các cơ sở thải của quặng và các cơ sở lọc alumina đạt đến bao nhiêu phần trăm rồi. Cơ sở kỹ thuật để giữ vững cho bùn đỏ khỏi chảy ra ở hồ bùn đỏ đã đạt được bao nhiêu phần trăm rồi. Bởi vì nếu như mưa vẫn tiếp tục và rồi đây hồ bùn đỏ bị tràn, chắc chắn môi trường sinh thái sẽ bị đe dọa.

Kêu gọi lặp lại.

Trước tình hình những mối nguy của dự án khai thác bauxite ở Tây Nguyên vẫn lơ lửng như thế những nhà khoa học như giáo sư Lê Huy Bá tiếp tục kiên trì với quan điểm của họ là phải cho dừng dự án chấp nhận những chi phí đã bỏ ra thay vì cứ chạy theo để tiếp tục tốn kém không thu lợi về kinh tế mà còn có thể chịu những nguy hại bất ngờ và phá hủy môi trường không thể nào cứu vãn. Ông nói:

” Đã thấy không hợp lý nếu khai thác với các điều kiện như bây giờ. Đã nói cả chục năm nay và lúc này những điều đó thể hiện rất rõ, không thể nào chối cãi được. Chuyện đã xảy ra và còn nhiều việc xảy ra nữa chứ không phải như thế. Tiện lợi không có, kinh tế kém, đường sá bị phá hủy, ô nhiễm môi trường kề cận rồi

Giáo sư Võ Quý”

Riêng tôi, tôi thấy nên ngưng lại chẳng thà chịu lỗ, chịu mất bao nhiêu tiền bạc rồi, còn hơn cứ theo mãi thì tai hại về sau còn cao hơn.Biết chấp nhận làm sai nhưng ngưng lại và biết xử lý theo hướng khác thì tốt hơn.

Giáo sư Võ Quý cũng nhắc lại những sai lầm trong dự án khai thác bauxite ở Tây Nguyên và ông đồng ý với ý kiến của những nhà khoa học khác như đồng nghiệp Lê Huy Bá là phải dừng lại chứ đừng lao tiếp vì càng làm càng lỗ, ông nói:

Những tính toán ấy đã có trước khi sự việc xảy ra, các nhà khoa học đã nói rất kỹ, đã có những lời khuyên lâu rồi; nhưng họ vẫn làm theo việc họ đã ký kết, biết sao được!

Đã thấy không hợp lý nếu khai thác với các điều kiện như bây giờ. Đã nói cả chục năm nay và lúc này những điều đó thể hiện rất rõ, không thể nào chối cãi được. Chuyện đã xảy ra và còn nhiều việc xảy ra nữa chứ không phải như thế. Tiện lợi không có, kinh tế kém, đường sá bị phá hủy, ô nhiễm môi trường kề cận rồi.

Bỏ ra nhiều vốn rồi, nhưng thôi đành phải chịu vì càng theo thì càng lỗ nữa và ai chịu? Chính nhân dân chịu chứ đâu phải nhà sản xuất chịu.

Giáo sư Nguyễn Huệ Chi lặp lại quan điểm của những nhà khoa học thấy rõ những tai họa mà dự án khai thác bauxite ở Tây Nguyên sẽ gây ra và bản thân họ từng lên tiếng không triển khai; và nay là phải ngưng ngay lại. Giáo sư Nguyễn Huệ Chi phát biểu:

Tất cả những chuyện đó, đầu tiên những anh như nhà văn Nguyên Ngọc, học giả Nguyễn Trung, tiến sĩ Nguyễn Thành Sơn…; tất cả những anh ấy có trao đổi với chúng tôi và chúng tôi đi đến một kết luận: chỉ có ngừng thôi, không có cách nào khác!

Giáo sư Lê Huy Bá lý giải có những ràng buộc không thể nói ra trong việc dù biết lỗ lã và chịu hại về môi trường cũng như nhiều lĩnh vực khác nữa nhưng nhà cầm quyền Hà Nội vẫn tiếp tục một dự án đầy nguy hại như thế.

Mục Khoa học- Môi trường kỳ này tạm dừng tại đây. Hẹn gặp lại các bạn trong chương trình kỳ tới.

‘Chờ lún’ là ‘bản sắc’ của cầu, đường ở Việt Nam

‘Chờ lún’ là ‘bản sắc’ của cầu, đường ở Việt Nam
October 13, 2014

Nguoiviet.com

TỔNG HỢP (NV)Ðường lún, những gò cao giữa hai mối nối cầu và đường, những ống cống như luống khoai nổi trên mặt đường… là “bản sắc” của cầu đường Việt Nam hiện nay.

Ði khắp Việt Nam, chỗ nào có đường vừa làm xong, chờ nghiệm thu, thì đều thấy tấm biển “Ðường chờ lún.”


Con đường đại lộ Ðông Tây, Sài Gòn luôn bị lún thế này. (Hình: Thanh Niên)

Ðây là cụm từ chứa nhiều thông điệp mà chưa có ai đếm được đã có bao nhiêu nỗi đau, mất mát từ tai nạn giao thông ở nơi “độc nhất vô nhị” trên thế giới này. Chúng góp phần “tô điểm” cho bức tranh xám xịt về tai nạn giao thông trên dải đất hình chữ S.

Theo nguyên tắc làm đường, trước khi làm phải khảo sát độ lún của đất, làm đất nền,… để đường đưa vào vận hành không lún quá biên độ cho phép. Thế nhưng, hầu như con đường nào mới làm ở Việt Nam cũng có nhiều vấn đề về lún.

Ðang chờ lún cũng lún, nghiệm thu xong là đã lún hơn biên độ cho phép. Sau hơn một năm, đường bắt đầu bị bệnh dồn nhựa thành từng cục, hay dợn sóng như mái nhà. Ngay cả vụ đường cao tốc Nội Bài- Lào Cai vừa khánh thành bị lún nứt thì “anh đất” cũng được đem ra làm bia đỡ đạn.

Nhiều người đặt câu hỏi, có những con đường như xa lộ Ðại Hàn (quốc lộ 1A đoạn từ An Sương đến An Lạc) làm đã hơn 40 năm, dù xe tải chở gỗ thời bao cấp cày xéo ngày đêm nhưng không bao giờ lún quá biên độ như các đường làm hiện nay. Mà đường này cũng được làm từ nền đất ruộng rất mềm, nhão và dễ lún. Không lẽ công nghệ làm đường bây giờ kém hơn hồi đó?!

Vậy mà, ông Lê Kim Thành, phó tổng giám đốc Tổng công ty Ðầu tư Phát triển đường cao tốc Việt Nam, đã giải thích cho nguyên nhân đường cao tốc này nứt, lún là do: “Cấu tạo địa tầng vị trí này đã không được phát hiện trước đây do nằm giữa 2 mặt cắt khoan khảo sát địa chất khi xử lý đất yếu”(?!). Như vậy “đường chờ lún” là đường không bao giờ hết lún!

Kế đến là những khớp giao nhau giữa mố cầu và mép đường ở các cây cầu mới làm luôn chênh nhau quá lớn, gây tai nạn liên tục.

Nhiều người hết hồn khi chứng kiến một xe ba gác vừa lên cầu đã lật nhào do độ chênh giữa mép đường và mố cầu như xuống bậc thang.

Ði dọc đại lộ Ðông Tây, cầu An Lạc, cầu An Lập, cầu Bình Ðiền hay những cây cầu trên quốc lộ 1A cũng dễ dàng nhận ra điều này. Xe nào không quen đường, chạy tốc độ cao rất dễ đánh rơi con, rơi đồ đạc… Thậm chí, rơi cả người ngồi phía sau vì độ chênh giữa mép đường và mố cầu quá lớn.

Chưa hết, có những cây cầu nằm ngay trung tâm thành phố Sài Gòn có lưu lượng xe cộ lưu thông rất lớn nhưng thiết kế rất “lạ”: dưới 2 dốc cầu là đường cong như cầu Chà Và bắt ngang quận 6 và 8, hay giữa dốc cầu “chơi” thêm đèn giao thông như cầu Chánh Hưng từ quận 8 qua quận 5. Ấy là chưa kể đến những khe giãn nở nối nhịp trên lòng cầu cũng làm rất cẩu thả.

Còn các cống rãnh nằm trên những con đường thì sao? Chúng rất nguy hiểm. Với cống ngang qua đường, thì luôn cao hơn hoặc thấp hơn mặt đường. Ai chạy xe nhanh, hoặc không chú ý thì sẽ “đo đường” ngay.

Còn cống dọc, thay vì vị trí cống phải nằm ở sát lề đường thì đa phần đặt giữa lòng đường. Nếu xe chạy phía trước né cống, xe sau không tránh kịp thì tai nạn xảy ra là khó tránh khỏi.

Ðường làm như thế, xe thì đông đến nỗi không còn khoảng trống xoay xở thì làm sao giảm được tai nạn giao thông?

Có bao nhiêu chuyên gia ngoại quốc, bao nhiêu học trò, công nhân, dân lành liên tục bị xe cán nát trên đường đi về? Bao giờ thì chấm dứt tình trạng thảm nạn trên?…

Nhiều người dân Việt Nam hay nói mỉa với nhau: “Mỗi ngày ra đường đi làm về đến nhà, rờ thấy mình còn nóng, còn nguyên vẹn thì hãy thốt lên: ‘May quá, hôm nay tôi còn sống!’” (Tr.N)

Chiêu trò trục lợi trên dự án metro Bến Thành-Suối Tiên

Chiêu trò trục lợi trên dự án metro Bến Thành-Suối Tiên
October 13, 2014

Nguoiviet.com

SÀI GÒN (NV) Chỉ một dự án metro dài 20km, nhà cầm quyền thành phố Sài Gòn đã thay đổi thiết kế liên tục đến 3 lần với chiều hướng tăng vốn đầu tư xây dựng, nhằm trục lợi “khủng” trên tiền thuế của người dân.

Theo báo Pháp Luật Sài Gòn, nguyên nhân điều chỉnh là do qua nghiên cứu, nếu chỉ xây hai tầng sẽ không đủ bố trí các công trình tiện ích tại ga; không đảm bảo nhu cầu về tĩnh không và không có tầng trệt làm bãi đậu xe cho hành khách…



Thiết kế ban đầu của tuyến Metro Bến Thành-Suối Tiên. (Hình: Tuổi Trẻ)

Bằng cách đưa ra lý do để trục lợi hợp pháp này, nhà cầm quyền Sài Gòn đã có phúc trình gởi chính phủ CSVN cho biết, nhiều hạng mục của dự án xây dựng tuyến đường sắt đô thị số 1 Bến Thành-Suối Tiên sẽ được điều chỉnh thiết kế, quy mô xây dựng so với thiết kế ban đầu.

Theo đó, đối với 11 ga trên cao, ngoài ga bến xe Suối Tiên vẫn giữ thiết kế hai tầng, các ga còn lại sẽ được điều chỉnh từ hai tầng lên ba tầng.

Cụ thể, 10 ga trên cao gồm: Văn Thánh, Thảo Ðiền, Rạch Chiếc, Phước Long, Bình Thái, Thủ Ðức, khu công nghệ cao, Suối Tiên, Tân Cảng và An Phú sẽ được thiết kế tầng trệt dùng làm bãi đậu xe, tầng hai phục vụ hành khách, tầng ba là sân ga.

Bên cạnh đó, đối với cầu trên cao, cầu vượt đường ô tô, cầu vượt sông và cầu vượt các công trình khác cũng có sự thay đổi. Trong đó, cầu vượt trên cao theo thiết kế ban đầu như cầu vượt sông Sài Gòn và Rạch Chiếc từ 393m kéo dài lên 472.5m… (?!).

Cùng với việc điều chỉnh thiết kế, quy mô xây dựng, nhà cầm quyền Sài Gòn cũng cho biết, thời gian xây dựng, hoàn thành các gói thầu sẽ chậm hơn so với dự kiến ban đầu từ 1-2 năm.

Dự án tuyến metro số 1 được khởi công tháng 8, 2012, dự tính đưa vào sử dụng vào năm 2020 (trước đó là 2018), với tổng mức đầu tư ban đầu là $1.09 tỷ bằng vốn vay ODA và vốn ngân sách. Song, sau đó dự án bị điều chỉnh một số hạng mục nhằm nâng tổng mức đầu tư lên $2.07 tỷ. Và nay, nhà cầm quyền lại thay đổi thiết kế chắc chắn kinh phí xây dựng sẽ tăng lên đáng kể. (Tr.N)

Nợ công VN sắp ‘vượt ngưỡng an toàn’

Nợ công VN sắp ‘vượt ngưỡng an toàn’

Các doanh nghiệp nhà nước trong ngành giao thông vận tải và xây dựng có tỷ lệ nợ xấu cao

Quốc hội Việt Nam vừa thông báo nợ công sắp vượt trần, trong lúc giới chuyên gia cảnh báo mối nguy tiềm ẩn từ khối doanh nghiệp nhà nước.

Báo điện tử VnExpress hôm 14/10 dẫn lời Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân phát biểu trước đại diện các doanh nghiệp châu Âu tại Hà Nội cho biết nợ công có khả năng “đạt suýt soát 64% GDP” vào cuối năm 2015.

“Chúng tôi quy định nợ công không vượt quá 65% GDP”, bà nói thêm.

Trước đó, báo cáo được chính phủ Việt Nam đưa ra tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội hôm 9/10 cho biết nợ công có thể sẽ đạt tương đương 60,3% GDP vào cuối năm 2014.

Tính đến ngày 14/10, nợ công của Việt Nam, theo Đồng hồ nợ công toàn cầu của tạp chí The Economist, là 84,6 tỷ đôla.

Trả lời BBC hôm 14/10, Tiến sỹ Phạm Thế Anh, giảng viên tại Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội, cho rằng tình trạng nợ công gia tăng sẽ làm giảm uy tín của chính phủ trong vấn đề cải cách nền kinh tế.

Ông Thế Anh cũng cảnh báo những rủi ro tiềm ẩn do việc thống kê nợ công hiện nay không bao gồm nợ từ doanh nghiệp nhà nước.

‘Đi ngược lời hứa cải cách’

Nợ của doanh nghiệp nhà nước mới là nguy cơ tiềm ẩn và là rủi ro lớn nhất với an toàn nợ công của Việt Nam hiện nay

Tiến sỹ kinh tế Phạm Thế Anh

BBC: Thưa tiến sỹ, ông có thể cho biết những rủi ro nền kinh tế sẽ phải đối mặt nếu nợ công chạm ngưỡng an toàn?

Tiến sỹ Phạm Thế Anh: Như Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đã nói, trong vòng 1-2 năm tới, nợ công của Việt Nam có thể tăng sát trần, đạt tới 64% GDP.

Ở đây là họ đã tính tới một số các dự án mà chính phủ đang xin phép quốc hội phê duyệt để thực hiện ví dụ như dự án sân bay Long Thành và một số dự án lớn khác.

Các dự án này chủ yếu đều dùng vốn đi vay nên nếu được cho phép thực hiện sẽ đẩy mức nợ công của Việt Nam lên sát ngưỡng an toàn.

Việc này có thể tác động đến các nhà đầu tư tài chính, gây tâm lý lo ngại và có thể làm ảnh hưởng đến đánh giá về độ an toàn của nợ công Việt Nam.

Bên cạnh đó, mức vay nợ của Việt Nam hiện nay tương đối là cao. Trong khi đó, chính phủ vẫn tiếp tục tham gia cam kết thực hiện các dự án kinh tế quá lớn, nằm ngoài khả năng cân đối thu chi.

Việc này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khu vực tư nhân, cụ thể là khiến vốn mà lẽ ra khu vực tư nhân có thể tiếp cận bị giảm đi rất nhiều.

Điều này cũng làm giảm giá trị lời cam kết của chính phủ trong việc thực hiện cải cách doanh nghiệp nhà nước, thu hẹp khu vực đầu tư công trong nền kinh tế, bởi vì chỉ số nợ công đang phản ánh điều ngược lại.

Hoạt động của Công ty Quản lý Tài sản (VAMC) đã chậm lại trong thời gian gần đây

Chưa tính doanh nghiệp nhà nước

BBC: Thưa ông, tại Việt Nam, nợ của các doanh nghiệp nhà nước lại không được tính vào nợ công. Điều này dẫn tới những rủi ro nào?

Tiến sỹ Phạm Thế Anh: Nợ công được công bố chính thức của Việt Nam hiện nay là nợ do chính phủ bảo lãnh và nợ của chính quyền địa phương, không bao gồm nợ của doanh nghiệp nhà nước.

Theo tôi thì nợ của doanh nghiệp nhà nước mới là nguy cơ tiềm ẩn và là rủi ro lớn nhất với an toàn nợ công của Việt Nam hiện nay.

Nếu chúng ta nhìn vào thực tiễn thì có thể thấy có một số khoản nợ không được chính phủ bảo lãnh, nhưng khi làm ăn thua lỗ thì chính phủ vẫn phải đứng ra cam kết trả nợ thay.

Trên thực tế, nợ của doanh nghiệp nhà nước hiện nay mà không được chính phủ bảo lãnh cũng gần tương đương với nợ công chính thức được công bố.

Trong số các doanh nghiệp nhà nước có nợ lớn thì có rất nhiều doanh nghiệp làm ăn khó khăn, không trả được nợ.

Nhiều doanh nghiệp có tỷ số nợ trên vốn chủ sở hữu lên tới 30 lần. Có thể điểm tên một số doanh nghiệp nhà nước đó như Công ty Hàng hải của Vinashin chuyển sang Vinalines, nợ có thể lên tới 70.000 – 80.000 tỷ.

Các doanh nghiệp trong ngành giao thông vận tải và xây dựng cũng có hệ số nợ rất lớn, có thể lên đến hơn 10 lần.

Đây là những mầm mống, nguy cơ đe dọa đến vấn đề an toàn nợ công của Việt Nam.

‘Ngân sách không trả được nợ xấu’

BBC: Vừa rồi Bộ Kế hoạch Đầu tư có đề xuất là sử dụng một phần ngân sách để xử lý nợ xấu của doanh nghiệp nhà nước. Ông nghĩ gì về điều này?

Tiến sỹ Phạm Thế Anh: Điều đó theo tôi là không khả thi vì ngân sách hiện nay không đủ để trang trải chi tiêu của chính phủ, bao gồm chi thường xuyên và chi đầu tư. Hàng năm, thâm hụt ngân sách lên đến 6 – 7%.

Như vậy nếu nói lấy nguồn thu từ ngân sách nhà nước để trả nợ xấu thì không khả thi vì nếu có lấy thì cũng không đáng kể so với quy mô nợ xấu hiện nay.

VAMC về bản chất không phải là công ty xử lý nợ xấu. Đây chỉ là một công cụ để kéo dài thời gian xử lý nợ xấu của các ngân hàng thương mại.

Tiến sỹ kinh tế Phạm Thế Anh

BBC: Ông đánh giá thế nào về mức độ hiệu quả của Công ty Quản lý Tài sản (VAMC) trong vấn đề xử lý nợ xấu hiện nay?

Tiến sỹ Phạm Thế Anh: VAMC về bản chất không phải là công ty xử lý nợ xấu. Đây chỉ là một công cụ để kéo dài thời gian xử lý nợ xấu của các ngân hàng thương mại.

Các ngân hàng thương mại hiện nay khi vướn vào nợ xấu thì nguồn vốn của họ bị tắc nghẽn ở khoản nợ xấu đó.

Ngân hàng Nhà nước dùng VAMC để tái cấp vốn cho các ngân hàng đó bằng cách ghi trái phiếu cho các ngân hàng có nợ xấu.

Các ngân hàng này có thể dem trái phiếu thế chấp tại Ngân hàng Nhà nước để lấy tiền dùng vào hoạt động kinh doanh.

Về bản chất, VAMC không phải là công cụ xử lý nợ xấu mà chỉ kéo dài thời gian giúp các ngân hàng thương mại tự giải quyết nợ xấu thông qua tái cấp vốn.

Tôi không nghĩ rằng nó có thể giải quyết được vấn đề nợ xấu hiện nay của Việt Nam.

 

‘Mạng xã hội là nguồn tin chính ở VN’

‘Mạng xã hội là nguồn tin chính ở VN’

Hoàng Xuân Nhà báo tự do, gửi cho BBC từ Sài Gòn

  • 10 tháng 10 2014

Máy tính, điện thoại và máy tính bảng đang được dùng để đọc tin.

Vài năm gần đây là một giai đoạn đáng quan sát trong lịch sử báo chí Việt Nam.

Sự thay đổi ngôi vị trong làng báo diễn ra như những đợt sóng trào, những tên tuổi và cách làm báo mới tinh đột nhiên chiếm lĩnh sự quan tâm của dư luận, hất cẳng những “ông trùm” lừng danh, và đến lượt mình, đôi khi rất ngắn ngủi, chỉ trong vòng sáu tháng một năm, chúng lại chìm xuống nhường cho các những cái tên khác.

Tên của tờ báo không còn phản ánh trung thực nội dung chúng đang truyền tải nữa.

Cách đây mười mấy năm, những cái tên lớn như Tuổi Trẻ, Thanh Niên, Pháp luật TP HCM, Lao Động, Công an TP HCM, Sài Gòn Tiếp thị, Thời báo Kinh tế Sài Gòn, Phụ nữ TP HCM, Hoa học trò, gần như độc chiếm trong lĩnh vực được nêu rõ trong cái tên của mình, và một gia đình bình thường sống ở thành phố thường mua hết những tờ đó cho nhu cầu thông tin của từng người, phù hợp với giới tính và lứa tuổi.

Báo chính thống thoái trào

Tiếc thay, khi đạt đến đỉnh cao phong độ cũng chính là lúc những tờ báo kể trên thoái trào.

Nguyên nhân thì nhiều và không ít trong số đó đã được làng báo theo dõi với tất cả sự hồi hộp và lo lắng, thậm chí là gay cấn.

Nhiều hạn chế thông tin được đưa ra so với thời kỳ trước đó, khiến các tờ báo khó khăn trong cuộc chạy đua cung cấp thông tin nóng và thật cho xã hội, nhưng đồng thời cũng khiến các tin tức hay ho càng được săn lùng hơn bao giờ hết, đặc biệt là các tin chính trị.

Vậy là để tăng hiệu quả kinh tế và số phát hành, một số tờ báo rời khỏi lãnh địa của mình để nhập vào cuộc đua săn lùng tin tức chính trị xã hội.

” Khi mạng xã hội ra đời thì cuộc thoái trào với tốc độ nhanh dần của báo chí Việt Nam nói chung gần như không thể cưỡng lại được nữa.”

Thay đổi này mang lại một ít thành công ban đầu nhưng sau đó người đọc nhận thấy chính trị chỉ là một phần trong mối quan tâm của họ, và khi các tờ báo yêu thích đều đăng những tin tức giống hệt nhau thì họ bắt đầu giảm số đầu báo mua hàng tháng và tìm tin tức ưa thích từ các nguồn khác.

Khi mạng xã hội ra đời thì cuộc thoái trào với tốc độ nhanh dần của báo chí Việt Nam nói chung gần như không thể cưỡng lại được nữa.

Chừng 31 triệu người dùng Internet ở Việt Nam (chiếm 34, 1% dân số cả nước, tính tới 31/3/2012, theo Trung tâm Internet Việt Nam) là thị trường hết sức hấp dẫn cho những người đưa tin.

Theo số liệu của Hội nhà báo Việt Nam, hiện có trên 20.000 hội viên (số nhà báo đã được cấp thẻ). Số người viết báo thực sự phải nhiều hơn khá nhiều. Hầu như mỗi nhà báo Việt Nam đều có một tài khoản trên mạng xã hội.

Trên đó, thoát khỏi sự hạn chế cùng những ràng buộc bất thành văn của báo chí “chính thống”, vô số tin tức được sản xuất ngay trong vòng vài phút, hoặc thậm chí vài giây-đủ để chụp một ảnh và post nó lên mạng.

Các tin tức sốt dẻo này nhiều khi được thông báo song song với sự việc đang diễn ra, với văn phong cá nhân đậm nét-vốn là điều mà báo chí “chính thống” không thể đáp ứng.

Cuối ngày, sau khi hoàn thành phần tin tức theo nhiệm vụ cho tờ báo mình đang làm việc, không ít nhà báo lại tiếp tục bình luận và đưa các tấm ảnh của sự kiện lên trang cá nhân.

Sự tương tác nhanh chóng và dễ dàng trên mạng xã hội giúp chỉ trong vài chục phút, hàng trăm, thậm chí hàng ngàn người đọc tha hồ bình luận và cung cấp thêm những thông tin họ có, khiến một status vài dòng chữ ban đầu nhanh chóng lớn lên như một quả cầu tuyết.

Những điều báo Đảng không đưa

Vụ nhà sư ‘Thích Ai Phôn’ bùng nổ nhờ các mạng xã hội Việt Nam

Với sự trợ giúp của Internet, có những thông tin hết sức thú vị mà người đọc rất khó-hoặc không thể tìm thấy trên hàng trăm cơ quan truyền thông chính thống của Việt Nam.

Ví dụ bảng so sánh chi tiết giá vàng và tỷ giá USD/VNĐ qua từng năm được post lên hồi đầu năm ngoái cho thấy sự lạm phát khủng khiếp.

Phát ngôn của các quan chức vào đầu nhiệm kỳ và giữa nhiệm kỳ được đặt cạnh nhau cho thấy ông ta đã thực sự hành động như thế nào.

Những tấm ảnh phản ánh thực tế đối chọi, như công trình hoành tráng tưởng niệm các bà mẹ Việt Nam anh hùng và cuộc sống nghèo khó của một bà mẹ Việt Nam đang còn sống… cung cấp sự thật sau những thành tích được thổi phồng.

Có những thông tin bắt đầu từ mạng xã hội, lan rộng dần và khi lên cao trào thì bức bách ngay cả các tờ báo thận trọng nhất nhập cuộc, nếu không muốn hàng ngày chứng kiến lượt view tụt thê thảm.

Gần đây nhất là câu chuyện của một nhà sư được “dân mạng” hài hước đặt cho cái tên là Thích Ai Phôn, do vị này khoe ảnh cầm iphone 6 (so với thu nhập trung bình của người Việt là khá cao) và điện thoại Vertu, thậm chí cả trước một bàn ăn đầy ngập món … sushi, cá sống.

Nhà sư này đã bị kỷ luật và đề nghị bãi miễn chức vụ tôn giáo sau khi dại dột post những tấm ảnh này lên trang cá nhân.

“Nhạy cảm” hơn là tin tức về cuộc biểu tình của sinh viên học sinh Hồng Kông vừa qua.

Mạng xã hội Việt Nam đưa tin và hình ảnh khác báo chính thống

Tin tức được người dùng mạng xã hội khắp thế giới cập nhật từng giờ.

Sự phân loại báo chí “chính thống” rất rõ nét trong thời gian xảy ra sự việc này. Có báo lập tức vào cuộc, những báo này lập tức tăng số phát hành, bài viết được chia sẻ nhanh chóng, dân mạng khen tấm tắc. Có báo hầu như phớt lờ.

Có báo e dè nhìn đồng nghiệp, sau đó, khi bị làn sóng mạng xã hội đánh tụt view thì mới thận trọng vào cuộc. Áp lực từ mạng xã hội-những người đọc tự do và khao khát tin tức khách quan ngày càng mạnh và rõ nét.

Tuy nhiên, không ít người đọc vẫn mong mỏi được cung cấp thông tin từ một cơ quan truyền thông cấp quốc gia: trong những ngày đó, nhận xét được khá nhiều người chia sẻ là “Hôm nay VTV vẫn im thin thít!”.

Với những ưu điểm không thể chối cãi, mạng xã hội đã trở thành tờ báo chung lớn nhất và thú vị nhất cho người đọc lẫn người viết ở Việt Nam.

” Các tờ báo lớn trên thế giới đã biến mạng xã hội thành mạng lưới cộng tác viên vô tận, với khả năng tương tác cực lớn, còn ở Việt Nam thì ngược lại”

Có số lượng áp đảo nhà báo và người dùng Internet “thú nhận” thích đọc và thường xuyên đọc tin tức trên mạng xã hội hơn báo chí chính thống.

Vô số trang mạng của nhóm được lập ra giúp các thành viên có không gian thoải mái hơn rất nhiều để trao đổi, phân tích tin tức các loại-thường là tin tức chính trị và kinh tế. Ở đó người tham gia có thể đọc được vô số thông tin hay ho-mà chẳng tốn xu nào, ngoài cước phí Internet.

Thực ra xu hướng “nền báo chí do người đọc tạo ra” đã hình thành trên thế giới từ cách đây hơn 10 năm.

Khái niệm này do nhà báo Dan Gillmor, một cây bút bình luận chính trị, nhà nghiên cứu tại Trung tâm nghiên cứu Internet và xã hội tại Đại học Harvard đặt ra.

Các tờ báo lớn trên thế giới đã biến mạng xã hội thành mạng lưới cộng tác viên vô tận, với khả năng tương tác cực lớn giúp tìm ra những tin tức được quan tâm nhất, cũng như thêm chi tiết cho nó. Tuy nhiên vai trò của tờ báo vẫn là áp đảo.

Ở Việt Nam thì ngược lại. Đó là hệ quả tất yếu giữa việc 700 cơ quan truyền thông chính thống ngày càng lạnh ngắt, cứng đơ, nhàn nhạt một màu với thực tế cuộc sống sôi động và biến chuyển không ngừng.

Những cái chết được báo trước ở Việt Nam

Những cái chết được báo trước ở Việt Nam

Hòa Ái, phóng viên RFA
2014-10-09

hoaai10092014.mp3

1_30640514-305.jpg

Đám tang Bé Nhung, học sinh lớp 3, ở xã Đức Bồng, huyện Vũ Quang, Hà Tĩnh.

Courtesy Đất Việt

Một lần nữa, dư luận lại gióng lên hồi chuông cảnh báo về hiện trạng ở VN có quá nhiều người bị chết một cách oan uổng, phi lý qua tình cảnh thương tâm mới nhất của một bé gái bị ngã xuống mương chết đuối trong khi đang đói. Câu hỏi đặt ra là vai trò và hiệu quả hoạt động của các tổ chức xã hội như thế nào đối với hiện trạng này?

Bệnh thành tích?

Thông tin về bé gái tên Nhung, học sinh lớp 3, ở xã Đức Bồng, huyện Vũ Quang, Hà Tĩnh vì đói đã bị ngã xuống mương chết thảm trên đường đi học về nhà hôm 25 tháng 9, được loan trên mặt báo không khiến dư luận giật mình mà chỉ tỏ lòng tiếc thương cho một cảnh đời không may mắn. Tuy nhiên, những lời phát biểu của ông Nguyễn Quốc Hùng, Chủ tịch UBND địa phương trong phóng sự của kênh truyền hình VTC 14, nói là “nghèo thì có chứ đói thì không. Còn để đánh giá rằng cháu Nhung do ảnh hưởng của cái đói, ảnh hưởng của sự lận đận do sa sút của cái này cái nọ để ảnh hưởng đến cái chết là không phải” đã làm dấy lên sự phản ứng của công luận cho rằng các cơ quan chức năng của Nhà nước cũng như các tổ chức xã hội của Chính phủ thờ ơ và vô trách nhiệm đối với đời sống của những người dân vốn cần sự hỗ trợ và giúp đỡ.

” Hôm nào có tiền thì 2 chị em, mỗi người được 5 ngàn. Còn hôm nào không có tiền thì mua trứng về ăn cơm. Nếu như đói quá thì cũng phải ráng thôi, chứ biết làm sao giờ?
-Mỹ Linh”

Khẩu hiệu “xóa đói giảm nghèo” do Nhà nước đề ra được ông Chủ tịch UBND xã nơi bé Nhung cư ngụ một cách gián tiếp khẳng định rằng đang được thực thi hiệu quả. Gia đình bé Nhung thuộc diện hộ nghèo hồi năm ngoái nhưng sang năm 2014 được chuyển lên diện cận nghèo.

Có phải chỉ một trường hợp cá biệt của bé Nhung hay không? Dư luận vẫn còn nhớ rõ hơn một năm về trước, tại Cà Mau, 1 bà mẹ tên Nguyễn Thị Mỹ Nhân chọn lựa cái chết bằng cách thắt cổ với bức tâm thư để lại hy vọng kiếm được tiền phúng điếu và được cấp sổ hộ nghèo để các con được tiếp tục đi học.

Vợ chồng chị Mỹ Nhân và cha mẹ của bé Nhung được báo chí cho biết họ là những người cố gắng tần tảo lao động để vươn lên số phận, thế nhưng khi được xếp vào diện cận nghèo thì hoàn cảnh gia đình họ lại rơi vào bi kịch. Mới đây, hôm mùng 1 tháng 10, dư luận lại đón nhận chia sẻ của gia đình cô Trần Mỹ Ngọc, 44 tuổi, ở thị trấn Châu Hưng, huyện Vĩnh Lợi, tỉnh Bạc Liêu, thuộc diện hộ nghèo rằng 3 mẹ con nhiều lúc đói quá chỉ ăn chung 1 gói mì tôm.

112121611-400.jpg

Nhà Bé Nhung ở xã Đức Bồng, huyện Vũ Quang, Hà Tĩnh. Courtesy GĐO.

Qua đoạn phóng sự video của báo Dân Trí, cô Mỹ Ngọc nói có khi muốn mua 1 liều thuốc chuột cho 3 mẹ con cùng uống chết hết nhưng lại không làm được. Con gái lớn trong gia đình, tên Mỹ Linh, học lớp 10, tâm tình với Hòa Ái:

“Ở đây lúc trước người ta có hỗ trợ tiền điện một kỳ-3 tháng là 90 ngàn đồng. Trước thì mẹ có đi phụ quán ở Bạc Liêu, giờ thì mẹ đi cấy. Vì mẹ cấy tập trung đông người cho nên cao lắm một ngày mẹ được 60-70 ngàn. Hôm nào có tiền thì 2 chị em, mỗi người được 5 ngàn. Còn hôm nào không có tiền thì mua trứng về ăn cơm. Nếu như đói quá thì cũng phải ráng thôi, chứ biết làm sao giờ?”

Báo cáo của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội hồi tháng 2/2014 cho biết kết quả giảm nghèo của cả nước và từng địa phương cơ bản đạt được mục tiêu đề ra với số hộ nghèo giảm bình quân 2% mỗi năm và các huyện nghèo, xã nghèo giảm bình quân trên 5% một năm. Tuy nhiên, số liệu bao nhiêu phần trăm những hoàn cảnh khốn cùng thì lại không được thống kê.

Những cái chết được báo trước

Ngoài những trường hợp bị thiệt mạng oan uổng do túng quẩn, nghèo đói thì còn có những cái chết nào mà dư luận cho rằng đó là những cái chết được dự báo trước? Hãy cùng lắng nghe chia sẻ của một cô gái làm việc trong quán karaoke ở Tiền Giang:

“Hồi lúc còn nhỏ lớn lên trong gia đình khó khăn. Gia đình không có đủ khả năng lo cho em ăn học nên em bỏ học nửa chừng. Lớn lên em mới đi làm nghề này nhưng cuộc sống rất đau khổ. Nói chung là em không muốn tiếp tục nghề này nữa.”

” Gia đình không có đủ khả năng lo cho em ăn học nên em bỏ học nửa chừng. Lớn lên em mới đi làm nghề này nhưng cuộc sống rất đau khổ.
-Một cô gái “

Cô gái này cho biết hiện đang trải qua những tháng ngày bệnh tật do phải uống rượu hàng đêm, có khi bị khách hàng ép dùng thuốc lắc, ma túy và ước ao thoát khỏi cảnh sống cùng cực càng nhanh càng tốt. Dù ước mơ làm lại cuộc đời bằng một nghề may để nuôi đứa con nhỏ không cha nhưng cô gái này không biết bắt đầu từ đâu và tổ chức xã hội nào sẽ hướng dẫn cũng như giúp đỡ cho mình?

Và còn đây là lời kể của ông Ynoen Ayun, người dân tộc Hà Lăng ở Kontum, cho biết công an mặc thường phục đến nhà chở ông về đồn làm việc vì tín ngưỡng mà ông đang theo đuổi. Ông Ynoen đã nhiều lần bị mời làm việc và bị yêu cầu chối bỏ đức tin của mình. Ông kể lại lần cuối cùng bị bắt giữ trong đồn công an 8 ngày như sau:

“Tôi nói tôi không vô phòng giam vì không phạm tội nhưng công an vẫn đẩy tôi vào đó. Họ nhốt tôi trong cùng buồng giam với tội phạm xì ke, ma túy, mấy người chém giết cho họ đánh mình. Họ tra tấn nhiều cách, họ đánh, họ đá, họ muốn làm gì họ làm. Họ bắt đứng 1 chân, 2 tay dang ra, họ cột 2 bình nước ngọt, mỗi bình 1,2 lít, có đựng nước vào đầu dương vật, bằng sợi dây rất nhỏ làm đau chịu không nổi, chỉ khóc. Lúc đó bị té, bị ngã luôn rồi bị đánh. Mấy người đánh đó biết mình không phạm tội gì hết nhưng công an sai nên họ phải đánh thôi.”

Mặc dù Bộ Công an đã ban hành thông tư nghiêm cấm bức cung, mớm cung hoặc dùng nhục hình dưới bất kỳ hình thức nào trong quá trình điều tra hình sự cũng như qui định điều tra viên không được sách nhiễu đối với người bị tạm giữ, thế nhưng những nạn nhân như ông Ynoen không biết kêu cứu ở tổ chức hay đoàn thể nào.

Ngày nay, ở VN, dân chúng hoang mang không hiểu vì sao lại có quá nhiều cái chết oan uổng. Đói quá cũng chết, bệnh nghèo không có thuốc uống cũng chết, đang khỏe mạnh bị chích nhầm vắc-xin cũng chết, đi làm xe bị lọt ổ gà cũng chết, ăn trộm chó cũng bị đánh chết, vào đồn công an cũng có thể bị chết, hay thậm chí phát cơm từ thiện cũng bị đâm chết…

Xã hội VN được chính quyền Hà Nội đánh giá là ổn định nhưng ai sẽ chịu trách nhiệm trả lời về những cái chết được dự báo trước đang diễn ra tràn lan như hiện nay?

Cảnh đời của những người nghèo ở Tây Nam Bộ

Cảnh đời của những người nghèo ở Tây Nam Bộ

Nhóm phóng viên tường trình từ VN
2014-10-10

xe-loi-622.jpg

Một người kéo xe lôi ở vùng ngoại ô thành phố Long Xuyên.

RFA

Nghề phu xe, có lẽ đó là cái nghề khá cũ kĩ và buồn trong thời đại người ta chạy đua tốc độ bằng những phương tiện vận chuyển hiện đại, phân khối lớn và đầy đủ tiện nghi. Về miền Tây, chỉ cần đi bộ vài chục bước chân ra các đường phố hoặc các thị trấn, dường như bất kì nơi đâu cũng có thể bắt gặp những phu xe tưởng chừng như cổ tích. Hình ảnh người phu xe phải cong oằn lưng đạp chiếc xe lôi hoặc khom người lấy đà kéo cho được chiếc xe bò chở đầy dừa, trái cây băng qua đường luôn khiến cho người chứng kiến cảm thấy bùi ngùi trước thân phận con người, trước nỗi buồn mang tên chén cơm manh áo.

Những cuộc đời gà trống nuôi con

Những phu xe tuy làm lụng cật lực suốt ngày này qua ngày khác, tháng này qua tháng khác, năm này qua năm khác, không quản nắng mưa, sức người héo mòn dần theo thời gian nhưng khổ vẫn hoàn khổ, có người tạm đủ ăn, có người thiếu trước hụt sau và cũng có người nợ nần ngập đầu.

Xe ôm không ổn định bằng xe kéo, thu nhập mỗi ngày khoảng vài chục, nhiều khi trăm ngàn cũng có. Vợ em thì đã năm, sáu năm nay rồi, điện thoại cũng không gọi chứ đừng nói nó quay về.
-Anh Hiếu

Một phu xe tên Hiếu ở Long Xuyên, An Giang, chia sẻ:

“Xe ôm không ổn định bằng xe kéo, thu nhập mỗi ngày khoảng vài chục, nhiều khi trăm ngàn cũng có. Vợ em thì đã năm, sáu năm nay rồi, điện thoại cũng không gọi chứ đừng nói nó quay về. Dạo này hình như nó cơm ngon, canh ngọt với người ta rồi. Trước thì lên Bình Dương làm thuê cả vợ chồng, thấy cảnh khổ quá nên nó bỏ chồng đua theo người khác liền, ở đây như thế nhiều lắm!!”

Kể thêm về câu chuyện đời mình, Hiếu nói rằng anh chỉ vừa thoát kiếp phu xe được hai tháng nay, những tưởng thoát được luôn ai dè đứa con đầu lòng của anh bị bệnh, anh lại phải cầm chiếc xe gắn máy để chữa bệnh cho con và thuê lại chiếc xe lôi mà trước đây anh đã bán cho người khác để chạy xe lôi vừa kiếm tiền trả thuốc men, ăn uống cho con lại vừa trả tiền lãi cho tiệm cầm đồ. Cuộc đời anh chưa bao giờ hết lẩn quẩn trong cái nghèo.

Và cũng bởi cái nghèo, người vợ mà Hiếu hết mực thương yêu, chiều chuộng đã lạnh lùng bỏ Hiếu cùng hai đứa con nhỏ thui thủi chốn quê, đi theo một tiếng gọi khác đầy đủ và sung túc. Suốt bảy năm nay sống với cảnh gà trống nuôi con, Hiếu chỉ biết lăn lóc, chật vật khắp mọi nơi để làm thuê kiếm tiền mua gạo. Cuộc đời đã cho Hiếu rút ra một kết luận cay đắng rằng các cô gái miền Tây đi làm gái điếm khắp mọi miền đất nước chỉ vì họ quá nghèo, thiếu học và thiếu suy nghĩ. Vợ của Hiếu trước đây cũng không nằm ngoài trường hợp này.

xe-loi-400.jpg

Một người kéo xe lôi chở hàng thuê ở miền Tây Nam Bộ. RFA PHOTO.

Một người đàn ông khác tên Cán, ở Long Xuyên, Ang Giang, chia sẻ thêm rằng đa phần các cô gái đã có chồng ở Tây Nam Bộ đều không hạnh phúc bởi vùng đất này ai giàu thì nứt đố đổ vách, ai nghèo thì nghèo đến mức mò tro móc trấu mà kiếm cái ăn. Chính vì thế mà khi đã ý thức được cái nghèo của gia đình, đa phần các cô gái ở đây chấp nhận đi thật xa làm gái điếm để có tiền giúp gia đình.

Nhưng nghiệt nỗi chưa có cô gái nào nuôi được gia đình một cách tử tế nhờ tiền làm gái. Và nghiệt ngã hơn là những năm trước 1975, hầu như ít tai dám nghĩ rằng những cô gái miền Tây có thể là gái điếm.

Phu xe kiếm sống

Một người kéo xe lôi ở vùng ngoại ô thành phố Long Xuyên, tên Củng, chia sẻ:

“Thu nhập một ngày cao nhất khoảng một trăm rưỡi ngàn, trừ chi phí thuốc, nước thì khoảng một trăm ngàn một ngày, không đủ tiền lo cho vợ con. Nếu mà hên thì gặp ngày người ta mướn kéo đồ khi họ di dời nhà đó, thì được hai – ba trăm ngàn, trung bình chật vật hằng ngày thì khoảng một trăm ngàn.”

Thu nhập một ngày cao nhất khoảng một trăm rưỡi ngàn, trừ chi phí thuốc, nước thì khoảng một trăm ngàn một ngày, không đủ tiền lo cho vợ con.
-Anh Củng

Khác với Hiếu, ông Củng cho rằng người Tây Nam Bộ, đặc biệt là các cô gái Tây Nam Bộ vẫn tốt bụng và hiền hòa như ngày nào, chỉ có lựa chọn của họ là khác xưa mà thôi. Điều này sở dĩ diễn ra như vậy bởi vì càng ngày, lằn ranh cách biệt giữa giàu và nghèo nới càng rộng ra, người nghèo thì nghèo rớt mùng tơi, kẻ giàu thì không biết bỏ tiền đâu cho hết, hễ kẻ nào có thế lực, có quyền bính thì ắt hẳn có tiền tài, sống xa hoa. Chính vì không thể chịu nổi cái nghèo và cuộc sống cay đắng của một người mang số phận nghèo, các cô gái miền Tây buộc phải ra đi tìm đường cứu gia đình. Và với thân phận không có chữ nghĩa, lại không có vốn liếng gì ngoài nhan sắc, các cô chỉ còn biết bán nhan sắc.

Đương nhiên không phải ai cũng là nạn nhân của việc buôn hương bán sắc, đa phần các cô gái miền Tây đều có số phận buồn, đáng thương, nhưng có cũng không ít các cô gái do đua đòi cộng với tính cách hời hợt đã đẩy các cô đến chỗ ham phú phụ bần, sẵn sàng bỏ chồng, bỏ con chạy theo tiếng gọi đồng tiền. Và, dường như số đông trong các phu xe miền Tây Nam Bộ đều là nạn nhân của vấn đề này.

Ông Củng cho biết thêm là nghề phu xe miền Tây, hiện tại, vẫn là một trong những nghề nổi cộm. Nói đây là nghề nổi cộm bởi bất kì người đàn ông miền Tây nào khó khăn cũng nghĩ đến nghề này mặc dù thu nhập của nó rất thấp, hơn nữa, mặc dù số lượng người làm nghề phu xe kéo, xe lôi, xe bò không phải là ít nhưng công việc vẫn luôn có cho mọi người làm.

Sở dĩ có những chuyện nghe ra rất mâu thuẫn như vậy bởi vì cước phí của các phương tiện xe lôi, xe ôm, xe bò ở miền Tây rất thấp so với những miền khác và giới phu xe tự chia phiên với nhau để làm, không có ai quá nhiều phiên cũng không có ai không có phiên nào. Với thu nhập mỗi ngày từ 100 ngàn đồng đến 150 ngàn đồng và làm việc quần quật từ tờ mờ sáng cho đến 11 giờ đêm, có thể nói rằng số tiền kiếm được đủ để mua gạo, muối, dầu, thức ăn và tích lũy phòng khi đau ốm cho một gia đình nghèo nhưng chẳng bao giờ bù đắp được sự lao lực của giới phu xe.

Trong giai đoạn hiện tại, nền kinh tế Việt Nam có nhiều bất ổn, người làm phu xe càng đông ra thêm, khách đi lại giảm xuống, cuộc sống của người phu xe trở nên co cụm hơn bao giờ hết. Mọi chuyện vẫn còn đang ở phía trước, không biết đến bao giờ người phu xe Việt Nam nói chung và phu xe xứ Tây Nam Bộ nói riêng bớt được nỗi khổ. Nhất là nỗi khổ tinh thần khi gia đình tan vở vì đồng tiền bát gạo!

Nhóm phóng viên tường trình từ Việt Nam.

Tràn bùn đỏ bauxite Lâm Đồng gây lo ngại

Tràn bùn đỏ bauxite Lâm Đồng gây lo ngại

Nam Nguyên, phóng viên RFA
2014-10-09

RFA

 

Vụ bun-do-622.jpgtràn bùn đỏ xảy ra rạng sáng ngày 8/10/2014 ở nhà máy bauxite Tân Rai, Lâm Đồng.

Courtesy PL

Vụ tràn bùn đỏ xảy ra rạng sáng ngày 8/10/2014 ở nhà máy bauxite Tân Rai Lâm Đồng gây nhiều lo ngại trong bối cảnh nhiều hồ chứa bùn thải quặng sắt và quặng titan đã liên tiếp bị vỡ.

Hồi chuông báo động

Câu chuyện mới nhất xảy ra ở nhà máy bauxite Tân Rai Lâm Đồng như gióng lên hồi chuông báo động trong dư luận. Theo TS Nguyễn Thanh Giang chuyên gia địa chất hiện sống và làm việc ở Hà Nội, kỹ thuật khai thác khoáng sản có nguy cơ gây độc hại cho môi trường chung quanh đang hiện diện ở nhiều địa phương củaViệt Nam. TS Nguyễn Thanh Giang cho rằng, việc tổ chức khai thác khá hỗn loạn, không chỉ là đối với bauxite với sắt, ngay cả khai thác titan hay khai thác vàng cũng đang gây ô nhiễm môi trường tàn phá sinh thái rất nặng nề. Ông nhấn mạnh:

Điều đó chứng tỏ trình độ quản lý, trình độ khoa học kỹ thuật cũng có những vấn đề chưa được xem xét đến một cách chu đáo.
-TS Nguyễn Thanh Giang

“Điều đó chứng tỏ trình độ quản lý, trình độ khoa học kỹ thuật cũng có những vấn đề chưa được xem xét đến một cách chu đáo. Cách đây ít ngày, đã xảy ra vụ vỡ đập hồ chứa bùn thải của mỏ sắt ở Việt Bắc, hôm qua (8/10) lại xảy ra tràn bùn đỏ. Hiện bây giờ họ đã cố tình giải thích rằng đấy chỉ là bùn rửa quặng không phải là bùn thải. Nhưng nói thật, những thông tin như vậy và cách giải thích như vậy thì cũng chưa làm cho người ta yên tâm được, xác suất tin vào lời giải thích ấy nó thấp.”

Bộ Công thương Việt Nam ngày 10/8/2014 vội vã trấn dư luận, khẳng định không phải vỡ hồ chứa bùn đỏ ở nhà máy bô xít Tân Rai Lâm Đồng. Ông Nguyễn Mạnh Quân, Vụ trưởng Vụ Công nghiệp nặng được báo mạng Một Thế Giới trích dẫn cho biết, đoạn đê quai bị vỡ là đê quai ngăn bãi thải chứa quặng và là bùn của quặng đất đỏ chứ không phải là bùn đỏ nên không hề độc hại. Theo Thanh Niên Online, rạng sáng 8/10 xảy ra vỡ đê ở hồ rửa quặng  bauxite của nhà máy tuyển quặng thuộc Dự án Tổ hợp Bauxit nhôm Lâm Đồng, nước và bùn thải chảy hết xuống hồ Cai Bảng. Nước của hồ này cung cấp cho nhà máy bauxite cũng như được nông dân sử dụng phục vụ canh tác nông nghiệp.

bun-do-400.jpg

Khắc phục sự cố vụ tràn bùn đỏ xảy ra rạng sáng ngày 8/10/2014 ở nhà máy bauxite Tân Rai, Lâm Đồng. Photo courtesy of NLĐ.

Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Thế Hùng, thuộc ban sáng lập trang mạng bauxite Việt Nam nhân câu chuyện mới xảy ra ở nhà máy Tân Rai Lâm Đồng đã lật lại hồ sơ hồ chứa bùn đỏ bauxite. Theo đó tính toán chu kỳ mưa lập lại ở các hồ chứa của dự án là quá thiếu sót, Chủ dự án chỉ tính chu kỳ lập lại 50 năm mà đáng lẽ ít nhất cũng phải tính 100 năm hoặc nhiều hơn. Từ Đà Nẵng GSTS Nguyễn Thế Hùng phản biện:

“Những hồ chứa bùn đỏ trên Tây nguyên, nói về chuyện mưa ở các lưu vực ở trên chảy xuống hồ mà tính chu kỳ 50 năm như vậy là không an toàn, làm y như giỡn vậy. Đó là chưa nói tới tính ổn định các đập xung quanh…đối chiếu với hồ bùn đỏ, người ta khai thác quặng bauxite, ngươi ta rửa quặng gồm có các hóa chất trên đó, đặc biệt là sút rất nguy hiểm, cũng như kim loại khi thải ra bùn đỏ thì rất là nguy hiểm. Tính cái kiểu như vậy tôi thấy giống như giỡn vậy, như ông nhà quê đắp bờ đào cái ao nuôi cá. Làm chuyện nguy hiểm thì phải công bố rộng rãi để các nhà khoa học phản biện, làm úp úp mở mở làm các nhà khoa học không tiếp cận được.”

Khuyết tật của chế độ toàn trị

Tiến sĩ Nguyễn Thanh Giang mô tả việc chính quyền bỏ ngoài tai những sự phản biện liên quan đến vấn đề khai thác bauxite Tây nguyên như là một khuyết tật của chế độ toàn trị. Ông nói:

“Thực tế cho thấy sự vụng về của các cơ sở quản lý khai thác làm cho người ta không thực sự yên tâm đối với các công trình, từ thủy điện cho tới công trình khai thác đập chắn làm cho người dân nơm nớp lo sợ. Đó là kết quả của việc không trọng dụng người tài, không thu thập được những ý kiến xác đáng mà chỉ muốn những người ăn theo nói leo, những người vâng vâng dạ dạ xu nịnh cấp trên chứ không thu thập được tất cả những ý kiến thẳng thắn trung thực… nó đã dẫn tới việc đó. Những việc này dính dáng tới khoa học kỹ thuật nhưng thực ra nó là hậu quả của sự mất dân chủ và không tôn trọng nhân quyền.”

Rất nhiều nhà khoa học đã chứng minh, dừng ngay thời điểm này thì mình chịu lỗ đó còn hơn là mình tiếp tục nữa.
-GS Nguyễn Thế Hùng

Khai thác Bauxite Tây Nguyên được nói tới như một chủ trương lớn của Bộ Chính trị Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam. Đây cũng là một chủ trương khó hiểu vì chính Đại tướng Võ Nguyên Giáp, những năm cuối đời cũng đã khuyến nghị không nên làm vì Tây Nguyên là nóc nhà Đông Dương, có vị thế chiến lược quan trọng. Tướng Giáp từng e ngại về việc hàng ngàn công nhân Trung Quốc sẽ có mặt lâu dài để thực hiện dự án. Bên cạnh đó giới phản biện, kể cả các đại biểu Quốc hội cũng cảnh báo hiểm họa môi trường khôn lường từ chất thải độc hại bùn đỏ mà nhiều nơi trên thế giới đã gặp phải. Ngoài ra sự không hiệu quả kinh tế mà vẫn quyết thực hiện dự án lại càng khó hiểu hơn.

GSTS Nguyễn Thế Hùng cho rằng, hãy tỉnh ngộ dừng việc khai thác bauxite Tây Nguyên lại thà chịu thiệt hại nhỏ còn hơn là để thế hệ con cháu phải gánh chịu hậu quả lâu dài. Ông nói:

“Rất nhiều nhà khoa học đã chứng minh, dừng ngay thời điểm này thì mình chịu lỗ đó còn hơn là mình tiếp tục nữa. Nhưng nếu một chính quyền gọi là của dân, do dân và vì dân, ví dụ anh có cái nhà của anh thì anh muốn sửa muốn bán là quyền của anh, bây giờ anh nói nhà nước của dân nhưng mà ý kiến phản biện của các nhà khoa học thì không tôn trọng. Lẽ ra phải có những đoàn phản biện độc lập để xem xét những vấn đề đó.”

Dư luận chưa quên vụ vỡ hồ chứa trên núi ngày 18/11/2013  làm lũ bùn đỏ titan tràn xuống như dòng thác ở Bình Thuận làm gián đoạn giao thông tuyến đường nối thành phố Phan Thiết và mũi Kê Gà. Gần đây nhất ngày 30/9/2014 đâp ngăn hồ chứa bùn thải của nhà máy tuyển quặng sắt ở Yên Bái bị vỡ làm một lượng bùn đỏ, xỉ quặng và chất thải  khổng lồ tràn xuống hạ du, chôn vùi đồng ruộng, đường giao thông và tràn vào nhà dân ở thôn Lương Thiện xã Lương Thịnh quận Trấn Yên, Yên Bái.

Câu chuyện vỡ hồ thải hồ rửa quặng bauxite nhà máy tân Rai Lâm Đồng rạng sáng ngày 8/10/2014 nằm trong chuỗi sự kiện kéo dài ở Việt Nam. Đó là hồi chuông cảnh báo cho Đảng và Nhà nước Việt Nam về việc cải cách điều chỉnh chính sách của mình.

Đà Nẵng rộ lên mốt sống ‘bầy đàn’ trong giới trẻ

Đà Nẵng rộ lên mốt sống ‘bầy đàn’ trong giới trẻ
Wednesday, October 08, 2014

Nguoiviet.com
ÐÀ NẴNG (NV) – Khi gia đình không còn là tổ ấm, đạo đức xã hội băng hoại, nhiều thanh thiếu niên Việt Nam trở nên chán nản, thất vọng, từ đó tìm đến nhau và trượt dài trong trụy lạc.


Những thiếu nữ sống “bầy đàn” trong vụ “ 2 ông, 9 bà.” ( Hình: báo Người Lao Ðộng)

Thời gian gần đây, công an thành phố Ðà Nẵng liên tục bắt giữ nhiều vụ thanh thiếu niên tụ tập thuê nhà nghỉ, khách sạn để sử dụng ma túy, thậm chí quan hệ tình dục.

Trong đó, gây rúng động nhất là vụ “hai ông – chín bà” đã bỏ nhà đi lang thang từ nhiều ngày trước đến thuê phòng ở nhà nghỉ Thiên Hà, ở quận Liên Chiểu để nhậu nhẹt và sử dụng “ma túy đá,” bị bắt quả tang vào rạng sáng ngày 13 tháng 9.

Báo Người Lao Ðộng dẫn lời ông Vương Ðình Tuân, phó trưởng công an phường Hòa Minh cho biết, trong 11 nghi can nêu trên, chỉ có 2 nam đã thành niên, còn 9 nữ thì chỉ từ 15 đến dưới 18 tuổi. Trong số 9 nữ, 2 em làm tiếp viên tại các quán karaoke, 2 em làm thợ uốn tóc, còn lại thì… đi rông.

Sau đó vài ngày, công an phường Phước Ninh, quận Hải Châu lại tiếp tục bắt giữ 4 thanh niên khác cũng thuê khách sạn sử dụng ma túy và “chơi bầy đàn.”

Trước đó, vào tháng 3, 2014, công an thành phố Ðà Nẵng cũng đã phát hiện một băng nhóm chuyên thuê các khách sạn ở quận Sơn Trà để sử dụng ma túy và quan hệ tình dục “bầy đàn.”

Ông Nguyễn Văn Hoa, trưởng phòng Cảnh Sát Ðiều Tra Tội Phạm Về Ma Túy công an thành phố Ðà Nẵng, cho biết, kẻ cầm đầu băng này là Lê Thị Ngà. Nhiều thanh niên bị dụ dỗ vào đường dây buôn bán ma túy của Ngà. Ðổi lại, họ sẽ được hậu đãi một đêm “cắn thuốc” và quan hệ “bầy đàn” trong khách sạn…

Theo ông Tuân, điểm chung của những thanh thiếu niên này là xuất thân từ gia đình không hạnh phúc, cha mẹ hay cãi nhau, thậm chí ly hôn, ít quan tâm đến con cái, tạo cho nhiều đứa trẻ những cú sốc tinh thần.

Buồn chán, thất vọng, những người trẻ này bỏ nhà đi hoang, sống lang thang với bạn bè cùng cảnh ngộ.

Nói về các nhóm sống “bầy đàn,” Tiến Sĩ Huỳnh Văn Sơn, chuyên gia tâm lý cho rằng, sự sa ngã của các em phần lớn xuất phát từ sự thiếu chăm lo, dạy dỗ của các đấng sinh thành. Khi cha mẹ lơ là, ít quan tâm đến con cái thì các em rất dễ bị kẻ xấu rủ rê, lôi kéo.

Ðến khi bị lún sâu vào ma túy, sự tác hại của “hàng đá” đã biến các em trở thành một con người hoàn toàn khác. Chúng rất táo bạo, không còn biết sợ, sống bất cần đời nên hậu quả mà chúng gây ra lại càng nguy hiểm.

Cùng với đó, lối sống, quan hệ “bầy đàn” là con đường ngắn nhất để lây lan các căn bệnh xã hội cho không chỉ các thành viên trong nhóm, mà còn cho nhiều người khác ngoài xã hội, bởi những thành viên này đều có những mối quan hệ phức tạp, chồng chéo, không dễ kiểm soát.

Hiện Ðà Nẵng có gần 1,900 người nghiện ma túy, trong đó 93% ở độ tuổi thanh thiếu niên. Ðáng chú ý là có đến hơn 40% người hút hít ma túy chưa được đưa đi cai nghiện. (Tr.N)