Hé lộ vụ trả hoa hồng ngành y tế VN

Hé lộ vụ trả hoa hồng ngành y tế VN

Một công ty y khoa Mỹ đồng ý nộp phạt cho chính phủ Mỹ khoảng 55 triệu USD để giải quyết cáo buộc hối lộ quan chức tại ba nước trong đó có Việt Nam.

Công ty Bio-Rad Laboratories Inc. bị cáo buộc giả mạo chứng từ để che giấu các khoản thanh toán và đã trả 7,5 triệu USD tiền hối lộ cho các quan chức tại ba quốc gia là Nga (4.6 triệu USD), Thái Lan (hơn 700 ngàn USD) và Việt Nam (2.2 triệu USD) trong giai đoạn 2005-2010 để giành hợp đồng.

Vào hôm thứ hai Ủy ban Chứng khoán và Sàn giao dịch (SEC) và Bộ Tư pháp Hoa Kỳ công bố rằng Bio-Rad, công ty có trụ sở tại Hercules, California đồng ‎ý trả tiền phạt hình sự 14.35 triệu USD cho Bộ Tư pháp và 40.70 triệu USD cho SEC để tránh bị truy tố.

‘Hối lộ là chuyện thường’

Tài liệu điều tra trong phần nói về Việt Nam cho biết “Bio-Rad có một văn phòng đại diện bán hàng ở Việt Nam từ ít nhất năm 2005 cho tới cuối 2009 và Giám đốc văn phòng Việt Nam giám sát và phê duyệt các hợp đồng có trị giá tới 100 ngàn USD và được thưởng tới 20 ngàn USD.

Trong khoảng từ 2005 tới cuối 2009, văn phòng Việt Nam của Bio-Rad đã thanh toán sai trái 2.2 triệu USD cho các đại l‎ý và các nhà phân phối và họ đã chuyển tiếp tiền hoa hồng này cho quan chức chính phủ Việt Nam

Tài liệu điều tra

“Giám đốc Văn phòng Việt Nam đã duyệt các khoản hối lộ cho quan chức chính phủ để duy trì hoạt động kinh doanh theo đó các đại diện bán hàng, theo chỉ đạo của Giám đốc Văn phòng Việt Nam trả tiền mặt cho quan chức tại các bệnh viện của nhà nước và các phòng thí nghiệm để đổi lại việc họ mua sản phẩm của Bio-Rad.”

“Vào năm 2006, giám đốc văn phòng khu vực (Bio-Rad Singapore) biết về hoạt động bôi trơn này từ một nhân viên tài chính. Nhân viên này đã nêu các quan ngại với Giám đốc Văn phòng Việt Nam, người thông báo lại rằng trả tiền hối lộ là việc chuyện thường tại Việt Nam.”

Tuy nhiên vào ngày hoặc khoảng ngày 18/05/2006, Giám đốc Văn phòng Việt Nam viết email lại cho văn phòng Singapore nói trả phí cho bên thứ ba ‘bị cấm trong Chính sách Đạo đức Kinh doanh của Bio-Rad’ nhưng cũng nói rằng Bio-Rad sẽ mất 80% tiền bán hàng ở Việt Nam nếu không tiếp tục hối lộ.”

Để “lách luật”, Giám đốc Văn phòng Việt Nam cũng trong email này đề xuất “Bio-Rad Singapore sẽ bán sản phẩm của hãng này cho một nhà phân phối của Việt Nam với giá được giảm để rồi nhà phân phối này sẽ bán lại cho các khách hàng của chính phủ (bệnh viện và các phòng thí nghiệm) đúng giá và sẽ lại quả một phần tiền như tiền hối lộ.

“Trong khoảng từ 2005 tới cuối 2009, văn phòng Việt Nam của Bio-Rad đã thanh toán sai trái 2.2 triệu USD cho các đại l‎ý và các nhà phân phối và họ đã chuyển tiếp tiền hoa hồng này cho quan chức chính phủ Việt Nam.

“Những khoản tiền hối lộ này, được ghi trong sổ sách là ‘tiền thưởng bán hàng’, ‘phí quảng cáo’, và ‘phí đào tạo’ đã mang lại cho Bi-Rad Singapore doanh thu trước thuế là 23 triệu USD,” tài liệu điều tra nói.

Tài liệu này không nói rõ Giám đốc Văn phòng Việt Nam là người Việt hay người nước ngoài. Danh bạ công ty tại Việt Nam niêm yết Bio-Rad Laboratories (Singapore) có văn phòng đại diện ở Tp HCM.

‘Báo cáo định kỳ’

Hãng thông tấn AP dẫn lời trợ lý Bộ trưởng Bộ Tư pháp Mỹ Leslie Caldwell trong một tuyên bố rằng “Các công ty niêm yết trên sàn giao dịch xào nấu sổ sách của họ và che giấu các khoản thanh toán không đúng đắn để tiếp tay cho tham nhũng”.

Theo thỏa thuận với Bộ Tư pháp, Bio-Rad sẽ được phép tránh bị truy tố hình sự để đổi lại việc công ty này phải báo cáo định kỳ về khâu tuân thủ luật lệ trong thời gian hai năm một lần.

Công ty này cũng cần phải tiếp tục có tiến bộ trong một chương trình tuân thủ được sửa đổi và kiểm soát nội bộ vốn để để ngăn chặn hành vi vi phạm Đạo luật Chống tham Nhũng ở Nước Ngoài (FCPA).

FCPA nghiêm cấm các công ty Mỹ hối lộ giới quan chức chính phủ nước ngoài hoặc giám đốc các công ty nước ngoài để giành hợp đồng hoặc có được hoạt động kinh doanh.

Tư pháp cho biết họ không truy tố Bio-Rad chủ yếu là do công ty đã tự nguyện tiết lộ các hành vi sai trái cho chính phủ và đã hợp tác đầy đủ trong cuộc điều tra.

Dự án Long Thành bị hỏi nhiều trong QH

Dự án Long Thành bị hỏi nhiều trong QH

Dự án sân bay Long Thành đang gây tranh luận

Sau một thời gian yên lặng, các ý kiến của quan chức cao cấp Việt Nam về dự án sân bay Long Thành, cách TP HCM chừng 40 km, lại được một số tờ báo đồng loạt nêu ra nhân họp Quốc hội tại Hà Nội.

Trang Tiền Phong hôm nay 4/11/2014 trích lời ông Phạm Quang Nghị nhận định rằng dự án sân bay Long Thành “viết hơi lãng mạn”.

Bài báo chỉ nêu chức danh của ông Nghị là Bí thư Thành ủy Hà Nội, đại biểu Quốc hội, chứ không nói ông cũng là ủy viên Bộ Chính trị, cơ quan quyền lực cao nhất tại Việt Nam,

Nguyên văn câu nói của ông Phạm Quang Nghị là:

“Có chỗ dự án viết hơi lãng mạn, lạc quan, như sân bay Long Thành sẽ tạo ra thành phố sân bay, đô thị sân bay.”

Vẫn trang Tiền Phong trích lời ông Trần Du Lịch, đại biểu Quốc hội từ TP HCM bình luận về tờ trình của chính phủ:

“…về lâu dài phía nam cần một sân bay nữa. Tờ trình nói, dự án sẽ triển khai ngay để năm 2023 xong giai đoạn 1a, nhưng dự án này có cấp thiết không thì đó là vấn đề.”

Cũng một quan chức cao cấp khác của ngành báo Đảng, ông Thuận Hữu, Tổng biên tập báo Nhân dân thì nêu hẳn ba câu hỏi lớn về dự án nhiều tiền này.

Gánh nợ và lo sợ sụp đổ

Trang Tuổi Trẻ trích lời ông Thuận Hữu, ủy viên Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XI phát biểu ở cương vị một đại biểu Quốc hội:

̣Đất nước có nguồn vốn dồi dào thì làm Long Thành rất tốt, nhưng ta đang giật gấu vá vai cho nên Quốc hội cần cân nhắc thời điểm

Ủy viên Trung ương Đảng, ông Thuận Hữu

“Nói là từ nhiều nguồn vốn, vốn nhà nước, vốn vay, vốn doanh nghiệp… Nhưng tính đi, tính lại rồi cuối cùng cũng là vốn nhà nước. Dù là doanh nghiệp được nhà nước bảo lãnh hay là vốn ODA thì cũng thế thôi. Cũng là con cháu chúng ta gánh nợ công.”

Thậm chí ông còn dùng những từ ngữ rất gần gũi với giới bình dân như ‘giật gấu vá vai’ để nói về kinh tế Việt Nam hiện nay và khuyên không nên chọn thời điểm xây sân bay Long Thành vào bây giờ:

“Theo tôi nên cân nhắc thời điểm đầu tư. Bây giờ nợ công đang nặng, mỗi người dân đang gánh gần 1.000 USD nợ công, thêm dự án lớn vào thì đáng lo ngại.

“Thực sự đất nước có nguồn vốn dồi dào thì làm Long Thành rất tốt, nhưng ta đang giật gấu vá vai cho nên Quốc hội cần cân nhắc thời điểm.”

Có vẻ như tranh cãi quanh dự án sân bay Long Thành nằm trong bối cảnh nhiều đại biểu Quốc hội Việt Nam đang lên tiếng mạnh mẽ khác thường khi đề cập đến các vấn đề họ cho là rất nghiêm trọng của nền kinh tế Việt Nam.

Cũng tường thuật các ý kiến của đại biểu Quốc hội, trang VnEconomy hôm cuối tháng 10 vừa qua trích một nữ đại biểu Quốc hội ẩn danh nói:

Ông Phạm Quang Nghị nói ‘có chỗ dự án viết hơi lãng mạn, lạc quan’

“Tôi đọc đâu đó rằng nền kinh tế Việt Nam giống như cái nhà đã xuống cấp nghiêm trọng, động đến chỗ nào cũng phải sửa, và tôi cứ ám ảnh mãi, suy nghĩ mãi, vì nếu không có nguồn lực để sửa chữa một cách bền vững thì không biết nó sụp lúc nào.”

Cũng vào dịp đó, nguyên Chủ tịch Tập đoàn Than – Khoáng sản Việt Nam (TKV), đại biểu Trần Xuân Hòa được trích lời nói:

“Sang năm là 40 năm giải phóng đất nước, ngày xưa mình cứ nói sau 20 – 30 năm thì Việt Nam hóa Rồng, còn bây giờ thì có người nói còn thua cả Lào và Campuchia thì chắc chắn không thể là Rồng được rồi.”

Về dự án Long Thành, ông Trần Xuân Hòa cũng được trích lời mới đây cho ‘niềm tin’ không nên là lý do cho việc cố duy trì dự án tiền tỷ tính bằng USD này.

Ông nói: “Như vụ đăng cai ASIAD 18, Chính phủ đã quyết xong hết rồi nhưng hủy, dân vẫn ủng hộ, quốc tế ủng hộ. Hay chúng tôi làm hai dự án bauxite, sau thấy cảng Kê Gà không hiệu quả cũng bỏ đi, đâu phải vì thế mà mất niềm tin.”

Sài Gòn khó mà hết ngập

Sài Gòn khó mà hết ngập

Nguoi-viet.com

SÀI GÒN (NV) – Đó là nhận định của nhiều chuyên gia khi các quy hoạch chống ngập đã lạc hậu và chưa được điều chỉnh, trong khi dễ ngập, ngập sâu, ngập lâu đang gây xáo trộn sinh hoạt của Sài Gòn.

Những cảnh như trong ảnh đã trở thành bình thường ở Sài Gòn. (Hình: Tuổi Trẻ)

Khi được mời góp ý để tìm giải pháp cho tình trạng ngập lụt càng ngày càng trầm trọng ở Sài Gòn, các chuyên gia về thủy lợi, khí tượng – thủy văn, tài nguyên – môi trường cùng cho rằng, nếu cứ chống ngập theo các quy hoạch đã lạc hậu với thực tế và theo kiểu như vừa qua thì hàng chục năm nữa Sài Gòn vẫn ngập.

Đại diện Sở Giao thông – Vận tải Sài Gòn thú nhận, vũ lượng và mức dâng của thủy triều ở khu vực Sài Gòn trong thời gian vừa qua đã vượt xa tần xuất thiết kế của hệ thống thoát nước và chống ngập. Mặt khác, đến nay, nhà cầm quyền thành phố Sài Gòn vẫn chưa thực hiện xong những quy hoạch thoát nước đã được duyệt cách nay hàng chục năm.

Một chuyên gia thủy lợi tên là Lê Thành Công nhận định, việc chống ngập cho Sài Gòn đang đi theo hai hướng ngược nhau. Đó là các nghiên cứu sâu để tạo nền móng chắc chắn cho tính khả thi của các dự án rất mỏng manh nhưng quy mô các dự án lại rất lớn.

Ông Công khẳng định, các dự án thực hiện theo những quy hoạch đã được duyệt đều thiếu nghiên cứu sâu trong khi lẽ ra phải làm ngược lại. Ông Công nhấn mạnh, nhà cầm quyền thành phố Sài Gòn phải đầu tư cho nghiên cứu sâu về vũ lượng, mức dâng của thủy triều và phải có những quy hoạch mới để “sửa sai”.

Ông Nguyễn Quang Cầu, giảng viên Đại học Tài nguyên và Môi trường Sài Gòn, góp thêm, nếu tìm cách kiếm tiền để tiếp tục thực hiện các quy hoạch lạc hậu thì sẽ tiếp tục phạm các sai lầm cũ.

Tuần trước, sau khi sinh hoạt của Sài Gòn trở nên hỗn loạn vì liên tục bị ngập sâu, ngập lâu do những trận mưa lớn và thủy triều dâng cao chưa từng thấy, nhà cầm quyền thành phố Sài Gòn đã tổ chức một cuộc họp khẩn cấp để tìm giải pháp giảm ngập lụt.

Lúc đó, ông Nguyễn Hoàng Anh Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Điều hành Chương trình chống ngập ở Sài Gòn, từng thú nhận, biến đổi khí hậu đã phá vỡ các quy hoạch chống ngập.

Tính đến hết năm 2013, hàng chục ngàn tỉ đã được chi để xóa 47/58 điểm thường xuyên ngập lụt ở khu vực trung tâm Sài Gòn song sang năm 2014, có 14/47 điểm bị tái ngập, chưa kể thêm hai điểm ngập mới. Nếu cộng với 11 điểm ngập cũ chưa giải quyết xong thì hiện nay, khu vực trung tâm Sài Gòn có đến 27 điểm ngập.

Cũng tại cuộc họp vừa kể, một viên Phó Chủ tịch thành phố Sài Gòn tên là Nguyễn Hữu Tín, tỏ ra hoang mang khi nghe báo cáo rằng, quy hoạch thoát nước mà chính quyền đã và đang đổ tiền ra làm không còn phù hợp.

Ông Tín thắc mắc, chẳng lẽ phải tháo hàng trăm cây số ống cống thoát nước mới làm lên để làm lại (?). Ông Tín trách rằng, đó là tiền của dân, dùng không có kết quả, giờ chót bảo là lạc hậu, không phù hợp thì bây giờ… biết nói thế nào (?). (G.Đ)

Những quy định quái gở chỉ có ở Việt Nam

Những quy định quái gở chỉ có ở Việt Nam

Nguoi-viet.com

TỔNG HỢP (NV) – Nước thải ra từ chuồng lợn phải đạt tiêu chuẩn… uống được; người ngực lép không được lái xe hơi; “hối lộ bằng tình dục” phải đưa vào luật…

Đó là những quy định quái gở của các nhà cầm quyền CSVN.

Người chăn nuôi heo khốn khổ vì những quy định “lạ” của Bộ Tài Nguyên-Môi Trường.
(Hình: báo Nông Nghiệp)

“Bôi trơn” bằng tình dục cho quan chức để đạt được mưu cầu lợi ích nào có gì lạ, cả ta lẫn tây. Nhưng có lẽ lần đầu tiên được quan chức xứ mình nói toạc, và định dạng bằng hai chữ “hối lộ.” Có điều, dẫn chứng cho đề tài hình sự mà ông phó Ban Nội Chính Trung Ương Việt Nam đưa ra cho báo chí lại rất là… văn chương.

Rằng “Chuyện hối lộ bằng tình dục chắc chắn có ở Việt Nam. Đã có những truyện ngắn người ta viết thành đề tài văn học phản ánh thực trạng xã hội.” Vậy có nên bổ sung việc viết bài nịnh sếp, làm thơ đăng báo ký tên sếp, cả làm luận án tiến sĩ thay cho sếp có phải là hối lộ không.

Theo quy định hiện hành, thì nước thải ra từ trại heo phải đạt tiêu chuẩn loại A, hoặc loại B – tức là uống được và tắm được! Người nuôi heo khốn khó than trời, cán bộ nông nghiệp tha hồ kèo nài để bảo vệ nông dân, nhưng bên tài nguyên-môi trường vẫn cứ “găng” chẳng chịu hạ chuẩn. Chả biết để làm gì.

Từ đây mới rõ, cơ chế hối lộ ở Việt Nam phong phú gấp nhiều lần thế giới. Bởi nó gắn liền với cơ chế xin – cho nhìn chỗ nào cũng thấy, đụng việc gì cũng gặp. Từ danh hiệu thi đua đến một suất học trường tốt cho con.

Đến cả việc bấm nhỏ “xin” cô y tá khi tiêm chích cho người thân đừng hùng hục thọc ngoáy. Thứ cơ chế cố tình gây khó để người dân phải năn nỉ, dẫn đến chấp nhận bị trục lợi.

Báo chí Việt Nam vừa phản ánh cảnh người nông dân khốn khổ vì những quy định “trên trời.” Trong đó nhiều chủ trại lợn nuôi hàng chục ngàn con do bị phạt lên phạt xuống vì quy định “nước thải chuồng lợn” tréo ngoe đã phải giải nghệ.

Phân biệt nước thải chuồng heo với nước uống đã khó, huống gì phân định giữa yêu đương và hối lộ. (Tr.N)

Quốc hội phổ biến tài liệu nợ công đã vượt trần

Quốc hội phổ biến tài liệu nợ công đã vượt trần

Nam Nguyên, phóng viên RFA
2014-11-01

debt-622.jpg

Nợ công của Việt Nam cập nhật sáng 31/10/2014 là hơn 85 tỷ USD; mỗi người dân đang gánh số nợ 937 USD theo đồng hồ nợ công toàn cầu của báo The Economist.

Screen capture

Tài liệu phục vụ phiên họp toàn thể ngày 30/10 của Quốc hội Việt Nam xác định nợ công nếu được tính đầy đủ thì đã vượt trần. Đây là lần đầu tiên các đại biểu Quốc hội Việt Nam kêu gọi Chính phủ trung thực trong đánh giá nợ công để có biện pháp trả nợ, tránh sự đe dọa nền tài chính quốc gia.

Nợ công hơn 85 tỷ đô la

Nợ công của Việt Nam cập nhật sáng 31/10/2014 là hơn 85 tỷ USD; mỗi người dân đang gánh số nợ 937 USD theo đồng hồ nợ công toàn cầu của báo The Economist. Trong khi đó, bản tổng hợp ý kiến đại biểu Quốc hội phổ biến trong phiên họp toàn thể ngày 30/10/2014 ghi nhận rằng, nợ công của Việt Nam đã vượt trần nếu tính cả số nợ của doanh nghiệp nhà nước, nợ trái phiếu Chính phủ, nợ đọng xây dựng cơ bản.

” Cách tính nợ công của VN và quốc tế có sự vênh nhau, không khớp với nhau. Điều đó có nghĩa nợ của doanh nghiệp nhà nước, nợ của một số chính quyền địa phương hoặc tổ chức thuộc nhà nước được nhà nước không tính vào đó.
-PGS TS Ngô Trí Long”

Nhận định về cách đánh giá nợ công gây nhiều tranh cãi ở Việt Nam, Phó Giáo sư Tiến sĩ Ngô Trí Long, chuyên gia kinh tế từ Hà Nội nhận định:

“Hiện nay về cách tính nợ công của Việt Nam và quốc tế có sự vênh nhau, không khớp với nhau. Điều đó có nghĩa nợ của doanh nghiệp nhà nước, nợ của một số chính quyền địa phương hoặc tổ chức thuộc nhà nước được nhà nước không tính vào đó. Trước quốc tế thực chất hiện nay với khối nợ của doanh nghiệp nhà nước cực kỳ lớn thì trong tình hình như vậy mức nợ công không phải là dưới 65%. Thực tế các chuyên gia, các nhà khoa học không phải tổ chức nước ngoài người ta tính toán nợ công trên 100% tức là trên mức báo động rất nhiều. Với tỷ lệ nợ công so với GDP như vậy đồng thời với những khó khăn thách thức cũng như xu hướng nợ công tăng, khả năng chi trả và việc xử dụng không hiệu qủa thì đây là tình trạng đáng báo động. Chính vì vậy cho nên vấn đề này đang được đặt ra trên bàn nghị sự của Quốc hội trong kỳ họp này.”

Một buổi họp Quốc Hội tại Hà Nội

Một buổi họp Quốc Hội tại Hà Nội(ảnh minh họa)

Tại cuộc họp báo thường kỳ của Chính phủ tổ chức hôm 29/10/2014 tại Hà Nội, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trấn an “nợ công của quốc gia bao gồm nợ Chính phủ vay, nợ Chính phủ bảo lãnh, nợ của chính quyền địa phương hiện vẫn trong giới hạn cho phép theo qui định của Chiến lược nợ công quốc gia là không vượt quá 65% GDP (tổng sản phẩm quốc nội). Các bản tin từ nguồn chính thức trích lời Thủ tướng đánh giá đỉnh nợ công quốc gia sẽ đạt mức 64,9% vào năm 2016.

Theo Phó Giáo sư Tiến sĩ Ngô Trí Long, vấn đề ở đây không phải là biểu hiện của con số nợ công là bao nhiêu mà điều cần chú ý là khả năng trả nợ cũng như xu hướng nợ công gia tăng quá nhanh. Ông nói:

“Thủ tướng luôn luôn báo cáo nợ công ở trong mức độ an toàn, có nghĩa là trong mức độ hiện nay đánh giá mức độ an toàn ở chỗ nào. Thí dụ Châu Âu đánh giá nợ công dưới 60% GDP, bội chi ngân sách dưới 3% là an toàn. Nhưng có điều kiện khác là khả năng trả nợ được hay không. Mặc dầu nợ công hiện nay dưới mức an toàn nhưng tới 2015 sẽ xấp xỉ 65%, tức là tới giới hạn đỏ và khả năng trả nợ của Việt Nam rất hạn chế, rất hạn hẹp và trả nợ rất là khó khăn.”

Đe dọa tài chính quốc gia

Theo Thời báo Kinh tế Việt Nam bản tin trên mạng ngày 29/10/2014, tài liệu tổng hợp ý kiến các đại biểu Quốc hội phục vụ phiên họp toàn thể ngày 30/10 nêu rõ: “Nợ công đang trở thành vấn đề nguy hiểm, nếu không giải quyết tốt có thể đe dọa đến tài chính quốc gia và ổn định vĩ mô, chính trị.” Các đại biểu Quốc hội còn góp ý, cần đánh giá vấn đề nợ công một cách thẳng thắn hơn. Chính phủ cần có báo cáo bổ sung gửi Quốc hội và báo cáo hàng năm về nợ công, trong đó cụ thể hóa về cơ cấu nợ, chủ thể nợ, mức nợ hàng năm, tỷ trọng nợ công/GDP, phương án trả nợ, vấn đề sử dụng đồng vốn vay…”  Vẫn theo Thời báo Kinh tế Việt Nam, nhiều vị đại biểu cũng đặt vấn đề là Quốc hội chưa sử dụng hết quyền giám sát và quyền quyết định các vấn đề quan trọng liên quan đến vấn đề nợ công. Quốc hội chỉ qui định trần nợ công, mà chưa có chỉ tiêu về tỷ lệ trả nợ.

” Tôi nghĩ rằng, việc giải quyết vấn đề nợ công của Việt Nam đòi hỏi phải có những biện pháp cấp bách trước mắt và những biện pháp tái cơ cấu lâu dài.
-TS Lê Đăng Doanh”

Trong bối cảnh tình hình nợ công nguy hiểm được phản ánh nhiều chiều như vậy, giải pháp nào cho các nhà hoạch định chính sách của Việt Nam. Trả lời Vũ Hoàng Đài Á Châu Tự Do, Kinh tế gia Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương cho rằng, ưu tiên 1 là điều chỉnh ngay về chi ngân sách. Việt Nam có tỉ lệ sử dụng ngân sách nhà nước tương đối cao, việc này là gánh nặng đối với dân chúng. Ngoài ra nhà nước phải giảm việc chi thường xuyên mà hiện nay chiếm tỷ lệ 72% tổng chi. Như vậy chỉ còn lại 28% mà 25% sẽ phải chi để trả nợ. Phần còn lại chỉ còn 3% để đầu tư phát triển là quá ít và nền kinh tế Việt Nam sẽ không thể công nghiệp hóa được. Điểm cuối cùng, theo TS Lê Đăng Doanh là cần phải tái cấu trúc đầu tư công và phải có những biện pháp giám sát đầu tư công, để đầu tư công hiệu quả hơn. TS Lê Đăng Doanh nhắc lại ý tưởng về một nhà nước kiến tạo mà Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đề ra trong thông điệp đầu năm 2014. Ý tưởng này cần được thực hiện trong việc cải cách sắp tới, theo đó Nhà nước chỉ chăm lo phúc lợi xã hội và làm những việc mà khu vực tư nhân không làm, còn những gì mà khu vực tư nhân làm được thì để cho khu vực tư nhân làm. TS Lê Đăng Doanh nhấn mạnh:

“Tôi nghĩ rằng, việc giải quyết vấn đề nợ công của Việt Nam đòi hỏi phải có những biện pháp cấp bách trước mắt và những biện pháp tái cơ cấu lâu dài, những điều đó sẽ làm cho Nhà nước Việt Nam trải qua một cuộc cải cách hết sức mạnh mẽ, mạnh mẽ hơn cả kỳ đổi mới cách đây 30 năm.”

Tại phiên họp Quốc hội ngày 31/10/2014, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Nguyễn Đức Kiên dẫn các số liệu chính thức nhấn mạnh rằng nhà nước đã tiêu hết dư địa về nợ công cho 6 năm tới, tỷ lệ nợ công an toàn 65% là theo chiến lược quản lý nợ công đến năm 2020 mà đến năm 2015 đã là 64%.

Nếu tình hình cứ tiếp tục như hiện nay mà Chính phủ không có giải pháp thích hợp, không tiến hành cải cách đúng mức, thì khả năng về việc Việt Nam vỡ nợ công là điều hoàn toàn có thể xảy ra.

Trình độ của Đại biểu Quốc Hội VN: Điều thực sự đáng lo ngại

Trình độ của Đại biểu Quốc Hội VN: Điều thực sự đáng lo ngại

Anh Vũ, thông tín viên RFA
2014-11-01

Một khoá họp Quốc Hội tại Hà Nội (ảnh minh hoạ)

Một khoá họp Quốc Hội tại Hà Nội (ảnh minh hoạ)

AFP

Không hiểu mình nói gì?

Một số đại biểu Quốc Hội có không ít những phát biểu ngay tại nghị trường cho thấy sự thiếu thận trọng, hoặc chưa thật hiểu những gì họ nói; thậm chí còn trái luật. Điều này đã khiến dư luận băn khoăn về chất lượng và trình độ của thành viên cơ quan lập pháp Việt Nam.

Quốc Hội là cơ quan quyền lực cao nhất, đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân, do nhân dân bầu ra và chịu trách nhiệm trước nhân dân.

Theo Hiến pháp Việt Nam, thì Quốc Hội là cơ quan lập pháp, có nhiệm vụ quyết định những vấn đề lớn, các chính sách cơ bản của nhà nước và hoạt động của bộ máy nhà nước. ĐBQH là những người ưu tú về phẩm chất, năng lực, do cử tri trực tiếp bầu ra và thay mặt cử tri thực hiện quyền lực nhà nước tại Quốc Hội. Nhưng thực thế là việc bầu cử ĐBQH ở Việt Nam từ trước đến nay luôn bị cho rằng chỉ là việc làm hình thức, tiến hành theo cơ chế Đảng cử, Dân bầu.

Và thực tế các phát biểu của các ĐBQH tại nghị trường trong thời gian gần đây cho thấy, có sự thiếu thận trọng, hoặc chưa thật hiểu những gì họ nói, thậm chí là trái với luật pháp.

” Tôi nghĩ thực trạng kém cỏi của ĐBQH là có và tồn tại lâu rồi, là điều mà bất cứ ai quan sát nghị trường ở Việt Nam lâu năm cũng đã rõ, không có gì là bất ngờ.
-Nguyễn Văn Thạnh”

Thực trạng này không chỉ làm cho dư luận lo ngại về khả năng và trình độ của các ĐBQH, mà còn cho thấy chất lượng của cơ quan quyền lực cao nhất ở Việt Nam đã và đang có các vấn đề đáng báo động.

Gần đây nhất, ĐBQH Sư thầy Thích Thanh Quyết phát biểu tại Quốc Hội rằng Việt Nam phải xây dựng quân đội như quân đội Cộng hòa DCND Triều tiên là một ví dụ.

Hoặc chuyện ĐBQH Đỗ Văn Đương, người phát biểu nhiều ý kiến phản đối việc quy định về quyền im lặng trong dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), cho rằng: “đây là chuyện kiểu như vẽ đường cho hươu chạy để bọn tội phạm lộng hành”. Đáng chú ý hơn, ông Đỗ Văn Đương đã quy chụp một cách thiếu căn cứ khi cho rằng “thực chất luật sư Việt Nam chỉ bào chữa cho những người có tiền”.

Phản ứng về phát biểu này, Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam Lê Thúc Anh đã cho rằng, phát biểu đó của ĐB Đỗ Văn Đương không chỉ là một nhận định thiếu căn cứ mà còn hoàn toàn trái với quy định tại Điều 3, luật Luật sư. Mà còn không phù hợp với nguyên tắc về đảm bảo quyền tự bào chữa và nhờ người khác bào chữa được xác định là một trong những quyền cơ bản của con người được ghi nhận trong Hiến pháp.

000_Hkg9116355-305.jpg

Kỳ họp thứ 6 Quốc hội Việt Nam khóa 13 hôm 21 tháng 10 năm 2013 tại Hà Nội.

Một phát biểu khác cũng gây ra bao ý kiến phản đối, là của ĐBQH Nguyễn Thị Nhung thuộc Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh hóa. Bà này yêu cầu Quốc Hội luật hóa việc quy định đặt tên con của người Việt Nam. Bà ĐBQH này cho rằng, cần xây dựng một luật mới là Luật Đặt tên, theo đó quy định đặt tên phải thuần Việt, sao cho hợp văn hóa truyền thống, phong tục tập quán.

Đề nghị của vị ĐBQH này được các chuyên gia luật cho rằng đã trái với quy định Điều 26 Bộ luật Dân sự nước CHXHCN Việt Nam đã quy định là “Công dân có quyền đối với họ, tên. Họ tên của một người được xác định theo tên khai sinh của người đó”. Hay đối với trẻ có cha hoặc mẹ là người nước ngoài thì Nghị định 158/2005/NĐ-CP của Chính phủ cũng có quy định rõ là: “Việc đặt tên Việt Nam hay tên nước ngoài là theo sự lựa chọn của cha mẹ.”

Bình luận về chuyện các đại biểu phát biểu có vấn đề như thế, ông Nguyễn Văn Thạnh một nhà hoạt động xã hội ở Đà Nẵng nói với chúng tôi:

“Quốc Hội Việt Nam được đạo diễn bởi Đảng CSVN theo cơ chế Đảng cử dân bầu, điều đó đã làm cho Quốc Hội phụ thuộc. Đó là lý do vì sao mà Quốc Hội Việt Nam chưa làm tốt được cái vai trò theo sự hiến định của Hiến pháp. Cái phát biểu như thế tôi thấy nói hài hước, nó hơi buồn cười. Nhưng mà tôi nghĩ hoàn toàn đúng với thực trạng của Quốc Hội Việt Nam. Cho nên tôi nghĩ thực trạng kém cỏi của ĐBQH là có và tồn tại lâu rồi, là điều mà bất cứ ai quan sát nghị trường ở Việt Nam lâu năm cũng đã rõ, không có gì là bất ngờ.”

Nguyên nhân?

Trả lời hỏi nguyên nhân do đâu dẫn tới tình trạng chất lượng của các ĐBQH Việt Nam rất yếu kém như vậy?

Chuyên gia Bùi Kiến Thành thấy rằng, nguyên nhân là do các ĐBQH đa số là thiếu chuyên môn, và công tác nhân sự tuyển chọn thiếu tính chuyên nghiệp. Theo ông đây là hậu quả của vấn đề dân chủ hình thức, thiếu thực chất và còn là sự vi phạm quyền làm chủ của người dân.

” Quốc Hội Việt Nam rất đặc biệt là nó tập hợp rất nhiều lĩnh vực với nhiều kinh nghiệm khác nhau. Ở Việt Nam mấy người vào Quốc Hội như mấy ông sư hay tướng tá là một việc hết sức khác so với các nước.
-Bùi Kiến Thành”

Ông Bùi Kiến Thành cho biết:

“Quốc Hội Việt Nam rất đặc biệt là nó tập hợp rất nhiều lĩnh vực với nhiều kinh nghiệm khác nhau. Ở Việt Nam mấy người vào Quốc Hội như mấy ông sư hay tướng tá là một việc hết sức khác so với các nước. Họ không bắt buộc phải hiểu biết về chính trị hay lập pháp, luật lệ. Nó độc đáo ở chỗ phần lớn là nghiệp dư, cứ mỗi năm tới gặp nhau chờ chính phủ đưa ra những dự án luật này luật kia rồi họp nhóm rồi cho ý kiến và cuối cùng thì bấm nút thế là xong!”

Khi được hỏi về các giải pháp khắc phục tồn tại để nhằm nâng cao chất lượng và năng lực của các ĐBQH?

Ông Nguyễn Văn Thạnh thấy rằng, cần có sự tôn trọng quyền lực của người dân trong việc bầu cử ứng cử theo Hiến pháp quy định, theo ông nếu không có sự cạnh tranh trong quá trình bầu cử sẽ không chọn lựa được các ĐBQH xứng đáng. Do đó việc cải cách thể chế chính trị để tiến tới việc bầu cử công bằng, trung thực, tự do và có cạnh tranh đa đảng là đòi hỏi cấp thiết.

Một cán bộ ở Văn phòng Quốc Hội phía Nam không muốn nêu danh tính cho chúng tôi biết suy nghĩ của ông:

“Trong quá trình đổi mới QH, việc hình thành và phát triển đội ngũ các ĐBQH hoạt động chuyên trách được coi là một trong những giải pháp có tính quyết định để nâng cao hiệu quả và hiệu lực hoạt động của cơ quan này. Từ những ý tưởng, định hướng ban đầu, đến nay, QH đã tăng thêm nhiều đại biểu chuyên trách. Thời gian vừa qua, sự vận hành của chế định đại biểu chuyên trách đã mang lại những nét rất mới cả về nhận thức và thực tiễn tổ chức và hoạt động của QH, mà trước đây, tuy có đặt ra, nhưng có lẽ chưa bao giờ lại sát sườn và được kiểm nghiệm như lúc này.”

Theo nguyên tắc ĐBQH là người được cử tri trực tiếp bầu ra, đại diện cho ý chí và nguyện vọng của cử tri. Đồng thời các đại biểu được bầu phải chịu trách nhiệm về việc làm của mình trước cử tri. Trong trường hợp ĐBQH không hoàn thành tốt nhiệm vụ, hoặc tỏ ra thiếu năng lực thì cử tri có quyền phế truất và chắc chắn sẽ không bao giờ lựa chọn trong các cuộc bầu cử sắp tới. Song tiếc rằng điều đó sẽ không bao giờ có trong cơ chế “Đảng cử, Dân bầu” như ở Việt Nam bấy lâu nay.

VN sắp phát hành 1 tỷ đôla trái phiếu

VN sắp phát hành 1 tỷ đôla trái phiếu

Việt Nam đang cần nguồn vốn lớn từ nước ngoài để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế

Việt Nam sắp phát hành 1 tỷ đôla trái phiếu quốc tế lần đầu tiên trong bốn năm trở lại đây, hãng thông tấn Reuters đưa tin.

Bắt đầu từ ngày 29/10, ba ngân hàng nước ngoài cũng sẽ được ủy quyền giới thiệu chương trình phát hành trái phiếu với các nhà đầu tư quốc tế, Reuters cho biết thêm.

Các cuộc họp với các nhà đầu tư tiềm năng sẽ diễn ra trong thời gian tới tại Singapore, Hong Kong, London và ba thành phố khác của Hoa Kỳ, theo tờ Thanh Niên.

Theo thông cáo trên trang web của Bộ Tài chính Việt Nam, ba ngân hàng Deutsch Bank, HSBC và Standard Chartered Bank đã được ủy quyền để giởi thiệu chương trình phát hành trái phiếu với các nhà đầu tư trái phiếu nước ngoài.

Đây sẽ là lần thứ ba chính phủ Việt Nam thực hiện huy động vốn từ thị trường tài chính quốc tế.

Trước đó, Hà Nội từng huy động 750 triệu đôla thông qua phát hành trái phiếu chính phủ vào năm 2005.

Số trái phiếu này sẽ đáo hạn vào năm 2016. Tuy nhiên, do Vinashin được cho vay lại toàn bộ số trái phiếu nói trên và khoản vay đã không được sử dụng hiệu quả, nên hầu như không có khả năng trả nợ cho chính phủ.

Trong năm 2010, Hà Nội tiếp tục phát hành 1 tỷ đôla trái phiếu kỳ hạn 10 năm với lãi suất 6,75%/năm.

Số tiền này sau đó được cho một số tập đoàn kinh tế lớn như Dầu khí, Điện lực, Vinalines vay lại.

Quốc gia Đông Nam Á này đang cần nguồn vốn lớn để hỗ trợ cho tăng trưởng kinh tế, vốn được dự đoán là sẽ đạt mức 5,8% trong năm nay và 6,2% trong năm 2015.

Tổ chức đánh giá tín dụng Moody’s gần đây mới nâng xếp hạng tín nhiệm của Việt Nam lên một bậc, từ B2 lên B1. Trong khi đó mức đánh giá tín nhiệm đối với Việt Nam hiện nay của Standard & Poor là BB.

Cả hai tổ chức trên đều đánh giá mức xếp hạng hiện nay có triển vọng ‘ổn định’.

Các nhà đầu tư sẽ có cuộc họp đầu tiên vào ngày 12/11. Phương thức giao dịch quốc tế theo chuẩn Rule 144A hay Regulation S của Mỹ có thể sẽ được áp dụng sau đó.

“Tôi nghĩ điều này sẽ nhận được nhiều sự quan tâm … Nền kinh tế đã ổn định một cách đáng kể trên nhiều lĩnh vực”, ông Rajeev De Mello, một quản lý của quỹ đầu tư Schroders tại Singapore được Reuters dẫn lời nhận định.

Nợ công tiếp tục tăng

” Tôi nghĩ điều này sẽ nhận được nhiều sự quan tâm … Nền kinh tế đã ổn định một cách đáng kể trên nhiều lĩnh vực

Ông Rajeev De Mello, một quản lý của quỹ đầu tư Schroders tại Singapore “

Quyết định phát hành trái phiếu được đưa ra giữa lúc nợ công của Việt Nam vẫn đang tiếp tục tăng.

Hôm 29/10, Bộ trưởng Tài chính Đinh Tiến Dũng được dẫn lời trong một thông cáo trên trang web chính phủ cho biết 98% khoản nợ này đang được sử dụng cho mục đích đầu tư phát triển.

Trước đó, trong một báo cáo trước Quốc hội hôm 20/10, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho biết nợ công sẽ tăng đến 60,3% đến cuối năm 2014, cao hơn mức 54,2% hồi năm ngoái.

Nợ nước ngoài được dự đoán là sẽ tăng lên 39.9% so với GDP vào cuối năm 2014, cao hơn so với mức 37,3% năm ngoái, theo một báo cáo của chính phủ.

Mức này được dự đoán là sẽ tăng đến 64,9% vào năm 2016 trước khi giảm xuống còn 60,2% vào năm 2020.

Đài Loan cáo buộc VN xây đảo ở Trường Sa

Đài Loan cáo buộc VN xây đảo ở Trường Sa

Chủ quyền trên biển Đông luôn là vấn đề gây tranh cãi quyết liệt giữa chính phủ và người dân các nước

Đài Loan nói các hình ảnh vệ tinh cho thấy Việt Nam đang quyết liệt hơn cả Trung Quốc trong việc mở rộng đảo ở các khu vực có tranh chấp trên biển Đông, trang tin wantchinatimes.com của Đài Loan nói.

Bài tường thuật trên wantchinatimes dẫn nguồn ông Vương Thành Cơ từ Trung tâm Khảo sát Vệ tinh thuộc Vụ Quản lý Đất đai của Bộ Nội vụ Đài Loan nói ông này đã rất ngạc nhiên khi phát hiện ra Việt Nam đang mở rộng các rặng san hô và các đảo nhân tạo ở quần đảo Trường Sa.

Được biết ông Vương là người phụ trách dự án trị giá 3 triệu đô la Mỹ chuyên trách các hình ảnh vệ tinh có độ phân giải cao ở khu vực có tranh chấp trên biển Đông.

Ông Vương nói dự án tạo diện tích mới trên biển Đông của Việt Nam rộng tương đương 11 sân bóng đá.

Tuy nhiên, bài tường thuật của trang mạng này không đưa hình ảnh nào minh họa cho các bình luận của ông Vương, cũng không nhắc tới tên đảo hay rặng san hô nào, hay vị trí cụ thể nào mà ông Vương cho là Việt Nam đangn ở rộng.

‘Trung Quốc và Đài Loan cùng phe trong tranh cãi chủ quyền’

Quần đảo Trường Sa là nơi Trung Quốc, Đài Loan, Việt Nam, Philippines, Brunei và Malaysia cùng tuyên bố chủ quyền.

Đảo Ba Bình, mà Đài Loan gọi là đảo Thái Bình, hay còn được gọi là Itu Aba, là đảo lớn nhất của Trường Sa trước khi có các dự án mở rộng diện tích các đảo, và là đảo duy nhất hiện thuộc quyền kiểm soát của Đài Loan, nơi Việt Nam cũng tuyên bố chủ quyền.

Đảo Ba Bình là đảo lớn nhất ở Trường Sa và là đảo duy nhất Đài Loan hiện đang kiểm soát

Đảo Ba Bình cũng là hòn đảo duy nhất trên quần đảo Trường Sa đủ lớn để xây dựng một hải cảng.

Đài Loan đang xây dựng cảng trên Ba Bình nhằm cho phép chiến hạm và tàu hải giám trọng tại 3.000 tấn ra vào, dự kiến hoàn thành vào cuối 2015.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam đã mô tả hành động này của Đài Loan là ‘bất hợp pháp và không có cơ sở’.

Tuy nhiên, trong một thông cáo gửi cho hãng tin Reuters, Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố: “Đài Loan và đại lục đều là cùng một nước Trung Quốc. Những hoạt động của người dân Trung Quốc ở quần đảo Nam Sa và vùng biển lân cận, bao gồm đảo Thái Bình, là không có gì phải phê phán.”

Nay, với tin tức mới nhất về các hình ảnh vệ tinh mà Đài Loan cho là chứng tỏ có việc mở rộng đảo từ phía Việt Nam, trang mạng wantchinatimes nói rằng nếu Việt Nam tiếp tục mở rộng ảnh hưởng trong khu vực thì có khả năng sẽ xảy ra xung đột có vũ trang giữa Đài Bắc và Hà Nội.

Việt Nam từ giữa năm 2011 tới nay đã và đang thực hiện phong trào ‘Góp đá xây dựng Trường Sa’ do Trung ương Đoàn và báo Tuổi trẻ Thành phố Hồ Chí Minh phát động.

Truyền thông trong nước đưa tin nhiều về phong trào này, và công trình xây dựng đầu tiên được khánh thành là tại Đảo Đá Tây A thuộc huyện Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa hồi tháng Ba 2012.

Đó là một khu vực gồm nhà ở, bến cập xuồng, bể dầu và một số hạng mục khác, được xây cất tại khu đảo đã có người ở.

Tuy nhiên, không thấy Việt Nam nhắc tới việc xây cất ở các khu đảo đá ngầm hay các khu đảo không người ở.

BBC Tiếng Việt đã liên hệ với Bộ Ngoại giao Việt Nam và đang chờ phản ứng chính thức từ phía Việt Nam liên quan tới các nội dung nêu trong bài tường thuật của wantchinatimes.

Giáo xứ Thái Hà: Phản đối chính quyền Hà Nội trên bảng điện tử

Giáo xứ Thái Hà: Phản đối chính quyền Hà Nội trên bảng điện tử

Dòng Chúa Cứu Thế,

 

VRNs (29.10.2014) – Hà Nội – Trong những ngày qua, khi mà chính quyền Hà Nội bất chấp sự phản đối của giáo dân Thái Hà và các tu sĩ DCCT Hà Nội để biến khu đất Hồ Ba Giang thành công viên, những người đến Giáo xứ Thái Hà và Tu viện DCCT Hà Nội sẽ thấy một bảng điện tử lớn đặt trên lầu thượng Tu viện ngày đêm chạy với nội dung: “CHÚNG TÔI PHẢN ĐỐI CHÍNH QUYỀN HÀ NỘI  CHIẾM ĐOẠT ĐẤT HỒ BA GIANG – TÀI SẢN HỢP PHÁP CỦA NHÀ THỜ THÁI HÀ”

Thầy Phanxicô Trần Văn Bắc, DCCT Hà Nội cho biết, nhiều người nhờ để ý đến những lời phản đối chính quyền qua bảng điện tử này đã chú ý đến vụ việc đất Hồ Ba Giang. Khi quan sát thấy có bệnh nhân và người nhà của họ đứng trước sân bệnh viện Đống Đa đọc những lời trên bảng điện tử. Tôi không biết họ có biết sự việc đất Hồ Ba Giang không, nhưng chắc chắn là họ biết chúng tôi đang phản đối chính quyền Hà Nội như nội dung bảng điện tử chạy”.

Nói về lý do tại sao có bảng điện tử với những nội dung phản đối trên, cha Giuse Nguyễn Văn Phượng, chánh xứ Giáo xứ Thái Hà cho biết: “Đây là một trong những cách chúng tôi phản đối việc làm phi pháp của chính quyền Hà Nội khi bất chấp tiếng nói của chúng tôi để thi công trái phép trên khu vực đất Hồ Ba Giang. Còn có những cách thức khác để phản đối việc làm phi pháp của chính quyền Hà Nội, nhưng đây là một trong những cách chúng tôi thực hiện. Mục đích để phản đối chính quyền và cũng để cho mọi người ngày đêm, có thể từ xa đọc được nội dung này. Khi đọc được nội dung này, họ sẽ thắc mắc, họ tìm hiểu và họ nhận ra bộ mặt thật của chính quyền Hà Nội đang đối xử với tôn giáo, cụ thể là đối với Giáo xứ Thái Hà và Tu viện DCCT Hà Nội chúng tôi.”

“Chúng tôi không những lên tiếng trên các phương tiện truyền thông để cho quốc tế biết, nhưng chúng tôi còn cho những người sống ngay trong thành phố này cũng rõ việc làm đó của chính quyền Hà Nội. Có nhiều người dân không hiểu sự việc, họ chỉ thấy chính quyền làm công viên và tưởng như vậy là một việc làm tốt; nhưng họ không biết rằng, đó là khu đất thuộc sở hữu, quản lý hợp pháp của chúng tôi, mà trong các văn bản gần đây khi chính quyền nói về khu đất này cũng công nhận điều đó, nhưng giờ họ lại hành xử như vậy.”

IMG_1382

Bảng điện tử nhìn từ xa

CHÚNG TÔI PHẢN ĐỐI CHÍNH QUYỀN HÀ NỘI

“CHÚNG TÔI PHẢN ĐỐI CHÍNH QUYỀN HÀ NỘI

NỘI  CHIẾM ĐOẠT ĐẤT HỒ BA GIANG -

CHIẾM ĐOẠT ĐẤT HỒ BA GIANG –

- TÀI SẢN HỢP PHÁP CỦA NHÀ THỜ THÁI HÀ”

– TÀI SẢN HỢP PHÁP CỦA NHÀ THỜ THÁI HÀ”

Bảng điện tử nhìn từ cổng nhà thờ

Bảng điện tử nhìn từ cổng nhà thờ

VRNs tại Hà Nội

Việt nam giữa phương Tây và Trung quốc

Việt nam giữa phương Tây và Trung quốc

Kính Hòa, phóng viên RFA
2014-10-29

RFA

10292014-dancin-betwen-giant.mp3

Chủ tịch Hội đồng tham mưu trưởng Mỹ, Tướng Martin Dempsey và Tổng tham mưu trưởng quân độ nhân dân Việt Nam, Trung tướng Đỗ Bá Tỵ duyệt hàng quân danh dự tại Bộ Quốc phòng Hà Nội vào ngày 14 tháng 8 năm 2014.

Chủ tịch Hội đồng tham mưu trưởng Mỹ, Tướng Martin Dempsey và Tổng tham mưu trưởng quân độ nhân dân Việt Nam, Trung tướng Đỗ Bá Tỵ duyệt hàng quân danh dự tại Bộ Quốc phòng Hà Nội vào ngày 14 tháng 8 năm 2014.

AFP

Một học giả người Nhật bản là ông Yoshiharu Tsuboi có viết một tác phẩm mang tựa đề Nước Đại Nam giữa Pháp và Trung Hoa để mô tả tình thế Việt nam kẹt giữa đế quốc kiểu cổ là Trung hoa với thế giới phương Tây hồi giữa thế kỷ 19. Trong những năm đầu thế kỷ 21 này, Việt nam lại một lần nữa kẹt giữa phương Tây và nước Trung quốc đang lên. Trong bối cảnh đó trong những năm gần đây chính phủ Việt nam đề ra một chính sách gọi là làm bạn với tất cả các nước, mà được gọi nôm na là chính sách đu dây.

Chính trị ngoại giao

Chính sách ngoại giao đu dây của Việt nam thể hiện rõ ràng nhất trong những tháng gần đây. Giữa tháng tám chủ tịch hội đồng liên quân Hoa Kỳ, ông Martin Dempsey đến thăm Việt nam, đánh dấu một mốc lịch sử quan trọng giữa quân đội hai quốc gia. Sau đó phía Mỹ có tuyên bố là sẽ nới lõng lệnh cấm bán vũ khí cho Việt nam trong dịp Bộ trưởng ngoại giao Việt nam thăm Hoa kỳ vào đầu tháng 10.

Chỉ vài ngày sau, Bộ trưởng quốc phòng Việt nam, Đại tướng Phùng Quang Thanh sang thăm Trung quốc. Trong dịp này những lời lẽ ngoại giao nhẹ nhàng được hai bên đưa ra trong các tuyên bố với báo chí. Hầu như cùng thời điểm đó, Thủ tướng Việt nam Nguyễn Tấn Dũng, trong chuyến thăm châu Âu đã ra tuyên bố rằng dân chủ và nhân quyền là xu thế của thời đại và Việt nam không đi ngoài cái xu thế đó. Lời tuyên bố có vẻ như hợp với những áp lực thường xuyên của Hoa kỳ và phương Tây về những vấn đề dân chủ và nhân quyền.

Hầu như các nhà quan sát chính trị Việt nam đều đồng ý với nhau rằng Việt nam đang đứng giữa một bên là mô hình xã hội tự do mà nhiều người Việt mong muốn để có một cuộc sống tốt hơn, còn bên kia là mô hình độc đảng quen thuộc của đảng cầm quyền, tương đồng với Trung quốc, một cường quốc đang lên và đang mong muốn lan tỏa ảnh hưởng toàn cầu của mình.

” Vấn đề là Việt nam đi tìm sự kết hợp trong mối quan hệ giữa Mỹ và Trung quốc sao cho có lợi nhất cho mục đích của họ. Mà mục đich lớn nhất của họ là bảo vệ chế độ, bảo vệ đảng, cho nên họ vẫn nghiêng về Trung quốc nhiều hơn

Tiến sĩ Vũ Hồng Lâm”

Đánh giá về mối quan hệ tay ba Việt nam Mỹ Trung quốc, Tiến sĩ Vũ Hồng Lâm từ Trung tâm nghiên cứu Đông Nam Á ở Hawaii cho rằng:

Tổng thể những ràng buộc về kinh tế, chính trị, quân sự, về ý thức hệ giữa Trung quốc, Việt nam và Mỹ thì từ xưa tới nay, Việt nam bao giờ cũng nghiêng về phía Trung quốc chứ chưa bao giờ đứng ở giữa. Người ta thường nói là Việt nam đi giây giữa Mỹ và Trung quốc nhưng theo tôi thì cách nói đó không nêu lên thực chất của vấn đề. Vấn đề là Việt nam đi tìm sự kết hợp trong mối quan hệ giữa Mỹ và Trung quốc sao cho có lợi nhất cho mục đích của họ. Mà mục đich lớn nhất của họ là bảo vệ chế độ, bảo vệ đảng, cho nên họ vẫn nghiêng về Trung quốc nhiều hơn.”

Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam Phùng Quang Thanh thăm Trung Quốc (nguồn mạng Bộ Quốc phòng TQ)

Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam Phùng Quang Thanh thăm Trung Quốc (nguồn mạng Bộ Quốc phòng TQ)

Về chuyến thăm Trung quốc của Đại tướng Phùng Quang Thanh, ông Vũ Hồng Lâm nói là chuyện đó nằm trong mối quan hệ truyền thống giữa quân đội hai nước kể từ khi chiến tranh lạnh kết thúc.

Ông Vũ Hồng Lâm nói thêm là quan điểm đó của những nhà lãnh đạo Việt nam là phần cơ bản, nhưng ngoài ra quan hệ tay ba Việt Mỹ Trung cũng đang chuyển động, và sự kiện giàn khoan Trung quốc xâm nhập vào thềm lục địa Việt nam làm cho Việt nam nhích gần với Mỹ hơn.

Vào những ngày cuối tháng 11, người có quyền lực cao nhất của ngành ngoại giao Trung quốc là ông Dương Khiết Trì thăm Việt nam. Đây là chuyến thăm Việt nam thứ hai trong vòng năm tháng của ông Dương. Truyền thông thế giới quan tâm tới việc này như là một cố gắng từ phía Trung quốc để làm giảm căng thẳng giữa hai quốc gia. Điều này có thể thấy ở lời lẽ nhẹ nhàng hơn của ông Dương, cũng như vẻ mặt vui vẻ hơn của người tương nhiệm Việt nam Phạm Bình Minh so với lần viếng thăm trước của ông Dương Khiết Trì.

Ông Nguyễn Thanh Giang, một nhà bất đồng chính kiến trong nước, nhận xét về chuyến thăm của ông Dương Khiết Trì, khi được hỏi rằng những biểu hiện trên liệu có phải cho thấy rằng quan hệ Việt Trung đã trở nên nồng ấm hơn hay không:

Tôi không thích dùng chữ nồng ấm, mà tôi nghĩ rằng họ biết điều hơn nên họ xuống thang một cách bất đắc dĩ. Họ thấy được tin thần phản kháng của người Việt nam đối với Trung quốc. Lý do thứ hai là họ thấy sự xích lại của Việt nam với phương Tây, đặc biệt là với Hoa Kỳ. Hoa Kỳ và phương Tây cũng thấy vai trò cần thiết của Việt nam ở Đông nam Á. Trung quốc thấy cái nguy cơ một liên minh với Hoa Kỳ đang được hình thành. Họ phải giả vờ nhún xuống để làm giảm đi cái tình cảm thoát Trung của người Việt nam đối với chủ nghĩa đại Hán.”

” Tôi không thích dùng chữ nồng ấm, mà tôi nghĩ rằng họ biết điều hơn nên họ xuống thang một cách bất đắc dĩ. Họ thấy được tin thần phản kháng của người Việt nam đối với Trung quốc. Lý do thứ hai là họ thấy sự xích lại của Việt nam với phương Tây, đặc biệt là với Hoa Kỳ.

Ông Nguyễn Thanh Giang”

Kinh tế tài chánh

Trong những nổ lực mở rộng quyền lực và ảnh hưởng của mình trên thế giới, Trung quốc cũng dùng khối dự trữ tài chính khổng lồ của mình. Vào ngày 24/10/2014,  21 quốc gia châu Á, trong đó có Việt nam cùng nhau ký một thỏa thuận thành lập Ngân hàng phát triển cơ sở hạ tầng châu Á tại Bắc Kinh, trong đó Trung quốc là quốc gia sẽ cung cấp tín dụng nhiều nhất.

Sự ảnh hưởng của kinh tế Trung quốc lên Việt nam đã được nhiều người nói đến, từ sự nhập siêu của Việt nam, cho đến sự có mặt của hàng ngàn công nhân người Trung quốc ở Việt nam. Khi được hỏi liệu việc Việt nam vay mượn tiền từ ngân hàng phát triển cơ sở hạ tầng này sẽ làm cho Việt nam phụ thuộc hơn nữa vào Trung quốc không, Tiến sĩ Nguyễn Quang A, một nhà hoạt động xã hội dân sự thường có những phản biện đối với chính phủ Việt nam nói rằng ông không bi quan như vậy:

Đối với một nước lớn như Trung quốc thì ảnh hưởng quốc tế và khu vực của họ là một điều khó có thể tránh khỏi. Tôi nghĩ là nếu chúng ta gắn nhiều quá vấn đề chính trị vào kinh tế thì khó có thể hài hòa được trong vấn đề phát triển. Với Việt nam cũng cần khôn khéo để tận dụng tất cả những lợi thế của mối quan hệ của Trung quốc với khu vực.”

Có một sự kiện là các quốc gia phát triển ở vùng châu Á Thái Bình Dương như Nhật bản, Hàn quốc và Úc không tham gia vào sự thành lập ngân hàng này. Tiến sĩ Lê Đăng Doanh, chuyên gia kinh tế từ Hà nội cũng có nhận xét rằng sự kiện này đáng chú ý vì sự cạnh tranh địa chính trị của nó, một bên là ngân hàng do Trung quốc chủ xướng thành lập, còn bên kia là các định chế tài chính phương Tây như ngân hàng thế giới, ngân hàng phát triển châu Á. Ông Lê Đăng Doanh nói là Việt nam và các quốc gia Asean khác đang cần vốn để phá triển cơ sở hạ tầng nên tham gia ngân hàng do Trung quốc thành lập.

Trả lời câu hỏi về sự ảnh hưởng mạnh mẽ hơn nữa trong tương lai của Trung quốc lên kinh tế Việt nam Tiến sĩ Lê Đăng Doanh nói:

Việt nam cũng đã ý thức được rất rõ tình hình này nên đã có một quyết định chiến lược là sẽ tham gia hiệp định hợp tác xuyên Thái Bình Dương gọi tắt là TPP. Bằng cách đó thì Việt nam có thể đa dạng hóa được các đối tác về thương mại, bằng cách đó mở cửa ra để thu hút đầu tư nước ngoài, làm cho Việt nam thực hiện được sự đa dạng hóa về quan hệ kinh tế, và bớt phụ thuộc vào một nước cụ thể nào, và đặc biệt là Trung quốc.”

Nhận định chung về quan hệ tay ba Việt Mỹ Trung, nhiều nhà quan sát tình hình Việt nam, trong đó có Tiến sĩ Vũ Hồng Lâm, cho rằng mối quan hệ đó đang vận động, nó phụ thuộc vào sức ép từ Trung quốc trong mối quan hệ của hai đảng cộng sản, sức ép từ phương Tây về những điều kiện dân chủ nhân quyền, và sức ép từ chính nhân dân Việt nam trong cách nhìn Trung quốc như một đế quốc kiểu đại Hán thời trung cổ.

Blogger Điếu Cày: Tôi sẽ kiện Việt Nam ra tòa quốc tế

Blogger Điếu Cày: Tôi sẽ kiện Việt Nam ra tòa quốc tế

Blogger Điếu Cày đang giở những bức thư của bạn tù được ông khâu vào áo và mang qua Mỹ.

Blogger Điếu Cày đang giở những bức thư của bạn tù được ông khâu vào áo và mang qua Mỹ.

VOA Tiếng Việt

27.10.2014

Nhà bất đồng chính kiến vừa được Việt Nam phóng thích tuyên bố sẽ kiện chính quyền Hà Nội ra tòa quốc tế vì đã tống giam trái phép các thành viên của Câu lạc bộ Nhà báo tự do. Blogger Điếu Cày cho biết ông tin rằng ông sẽ “thắng kiện”. Ngoài ra, nhà báo tự do này còn cho biết ông phải đặt gánh nặng của phong trào “lên trên lợi ích của gia đình”. Mời quý vị theo dõi toàn bộ cuộc phỏng vấn sau đây với blogger Điếu Cày dành cho VOA Việt Ngữ chiều 27/10:

VOA: Ông mặc một chiếc áo cộc tay và đi đôi dép tổ ong để sang Mỹ. Vì sao ông lại ăn mặc giản dị như vậy?

Blogger Điếu Cày: Tôi ở trong nhà tù, bị đưa ra ngoài, có thế nào thì mặc như thế. Họ đưa tôi ra khỏi nhà tù và từ Trại giam số 6, Thanh Chương, Nghệ An, thì họ đưa thẳng tôi ra sân bay Nội Bài.

VOA: Chính quyền Việt Nam nói gì trước khi thả ông không?

” Họ cũng yêu cầu tôi viết một cái đơn xin tha tù trước thời hạn. Thế nhưng tôi có một nguyên tắc bất di dịch là không nhận tội để được ra tù cho nên là tôi không viết.

Blogger Điếu Cày nói.”

Blogger Điếu Cày: Trước đó, Bộ Công an Việt Nam có vào, tham mưu của Bộ Công an Việt Nam có vào, có nói với tôi, đề nghị tôi viết đơn, xin nhập cảnh vào Hoa Kỳ để học tập về báo chí. Họ cũng yêu cầu tôi viết một cái đơn xin tha tù trước thời hạn. Thế nhưng tôi có một nguyên tắc bất di dịch là không nhận tội để được ra tù cho nên là tôi không viết.

Sau đó tôi có được gặp Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ thì Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cũng nói với tôi rằng chính phủ Hoa Kỳ đã yêu cầu chính phủ Việt Nam phải thả tôi ra vô điều kiện, kể cả tôi ở Việt Nam hoặc đi sang Hoa Kỳ. Nhưng hiện tại, hai chính phủ mới đạt được thỏa thuận là tôi ra tù sẽ nhập cảnh vào Hoa Kỳ để học tập.

Và tôi cũng nhận được một số sự ủy thác của anh em ở trong trại giam, kể cả anh em tù chính trị và anh em tù hình sự ủy thác cho tôi cho nên tôi đồng ý nhập cảnh vào Hoa Kỳ để học tập.

VOA: Dũng, con trai ông và cả chị Tân, vợ cũ của ông, cho biết là gia đình không nhận được một lời từ biệt nào trước khi ông ra đi. Ông có thể nói rõ hơn về chuyện này không?

Blogger Điếu Cày: Về những việc như thế này, chúng tôi là người ở trong nhà tù, việc đàm phán giữa hai bên hoặc những người đi trước có kinh nghiệm như thế nào rồi, có thông tin gì rồi thì chúng tôi hoàn toàn không biết. Một người tù khi anh bị đặt vào hoàn cảnh như thế thì anh chỉ có thể đưa ra các quyết định đối phó trong hoàn cảnh đó với những kinh nghiệm mà anh có được, với những thông tin ít ỏi mà anh có được thôi.

Ở trong tù, chúng tôi luôn phải trả giá bằng những phương pháp thử và sai. Còn khi mà xuất cảnh ra sân bay, tôi cũng nghĩ là họ sẽ để cho tôi được gặp con tôi, gặp vợ tôi ở sân bay nhưng thực tế thì họ không cho tôi gặp mà đẩy thẳng ra máy bay luôn.

” Vấn đề thứ nhất là đối với chính phủ Việt Nam, thì họ chỉ đưa ra cho tôi có một sự lựa chọn, là đi học tại Hoa Kỳ, chứ không có lựa chọn là ở lại Việt Nam, và ra tù.

Blogger Điếu Cày nói.”

VOA: Có tin nói rằng ông bị ép buộc đi Mỹ. Thông tin này đúng hay sai, thưa ông?

Blogger Điếu Cày: Thực ra thì nó có hai vấn đề. Vấn đề thứ nhất là đối với chính phủ Việt Nam, thì họ chỉ đưa ra cho tôi có một sự lựa chọn, là đi học tại Hoa Kỳ, chứ không có lựa chọn là ở lại Việt Nam, và ra tù.

Anh em tù chính trị thì chúng tôi có thảo luận và thống nhất với nhau rằng “anh sẽ phải đi thay chúng tôi, để làm những gì chúng tôi ủy nhiệm”. Vì vậy, lựa chọn này, không phải là riêng của cá nhân tôi, mà còn là lựa chọn của anh em ở cùng với tôi, qua thảo luận đã ủy nhiệm cho tôi. Điều đó đã được thể hiện qua lá thư của anh Trương Duy Nhất.

VOA: Sau khi ông tới Hoa Kỳ, Bộ Ngoại giao Việt Nam nói ông được đi Mỹ vì ‘lý do nhân đạo’. Phản ứng của ông ra sao đối với tuyên bố này?

Blogger Điếu Cày: Tôi thấy cái tuyên bố này hoàn toàn sai, không có cái gì gọi là nhân đạo ở đây cả, bởi vì tòa án Việt Nam vẫn chưa hoàn thành thủ tục pháp lý để mà buộc tội câu lạc bộ nhà báo tự do. Chúng tôi bị bắt, bị xử sơ thẩm. Chúng tôi đã kháng cáo phúc thẩm, và đã đưa ra bằng chứng thuyết phục nhưng phiên tòa phúc thẩm đó đã không làm được một cái việc duy nhất, đó là chứng minh tội phạm đối với chúng tôi. Và đã không chứng minh được tội phạm, không công bố được chứng cứ, không đưa ra được kết luận mà lại cứ y án.

Việc đưa chúng tôi vào trại giam là hoàn toàn trái pháp luật, và quả thực nó trái pháp luật đối với ngay chính pháp luật của họ. Bởi vì cho đến giờ này, chúng tôi vào tù ngần ấy năm rồi nhưng vẫn chưa có quyết định thi hành án, chưa có bản án phúc thẩm. Tôi đã yêu cầu nhiều lần là phải công bố quyết định phúc thẩm, phải công bố quyết định thi hành án thì mới đưa tôi được vào trại giam. Vì vậy, khi mà anh Khải là tham mưu của Bộ Công an xuống và nói với tôi là viết một đơn xin tha tù trước thời hạn thì tôi nói rằng các anh chưa hoàn thành thủ tục đưa chúng tôi vào tù thì làm sao có thể làm thủ tục đưa tôi ra tù được. Vì vậy tôi không viết đơn xin tha tù. Anh ấy nói đây chỉ là một thủ tục pháp lý thì tôi nói rằng thủ tục pháp lý thì cũng phải tôn trọng pháp luật thì anh mới làm thủ tục pháp lý được. Cuối cùng thì đến ngày đi, họ cũng lặng lẽ đưa tôi ra, không hề tuyên đọc quyết định tha tù hay đình chỉ thi hành án như là Bộ Ngoại giao đã tuyên bố. Tôi cũng không phải ký bất kỳ giấy tờ gì để ra tù.

Vụ án này khi tôi sang đây là nhờ ủy nhiệm của anh em, và tôi cũng còn một trách nhiệm nữa trong chuyến đi này, đó là bắt đầu vụ án CLB nhà báo tự do ở một tòa án khác.

” Tôi sẽ tìm kiếm các nguồn lực, các tổ chức quốc tế để giúp đỡ chúng tôi đưa vụ đó ra tòa quốc tế. Tôi tin rằng, về mặt pháp lý, chúng tôi sẽ thắng kiện.

Blogger Điếu Cày nói.”

VOA: Tức là ông sẽ đưa vụ việc ra trước một tòa án quốc tế nào đó phải không, thưa ông?

Blogger Điếu Cày: Đúng thế. Đây là một vấn đề pháp luật và là một sai lầm cơ bản của pháp luật mà ngay tòa án Việt Nam sai lầm với chính pháp luật Việt Nam , với chính hiến pháp Việt Nam, vi phạm các công ước quốc tế. Họ không có đủ chứng cứ để buộc tội chúng tôi. Vụ án đã bị vỡ, bị sụp đổ rồi nhưng họ cố tình giam nhốt chúng tôi. Vì vậy mà chúng tôi phải đi ra ngoài này để bắt đầu vụ án đó tù một tòa án khác, tòa án của cộng đồng quốc tế.

Chúng tôi từng bước một sẽ tiến hành việc đó. Tôi sẽ tìm kiếm các nguồn lực, các tổ chức quốc tế để giúp đỡ chúng tôi đưa vụ đó ra tòa quốc tế. Tôi tin rằng, về mặt pháp lý, chúng tôi sẽ thắng kiện.

VOA: Một số nhà hoạt động cho rằng chính phủ Việt Nam đang sử dụng các tù nhân bất đồng chính kiến vào một cuộc mặc cả với Mỹ. Ông có nghĩ rằng mình là một con bài trong cuộc trao đổi này hay không?

Blogger Điếu Cày: Quan hệ ngoại giao giữa hai chính phủ với nhau, là một người tù, tôi hoàn toàn không có thông tin gì cho nên tôi không được biết. Tôi cũng không biết đổi tôi để lấy cái gì vì hoàn toàn tôi không được biết những thông tin đó.  Một người phải ở trong tù đối với tôi là sáu năm sáu tháng và hai ngày nên bảo tôi phải bình luận về quan hệ ngoại giao giữa hai nước hoặc có những vấn đề liên quan đến tôi thì quả thật là tôi chưa đủ thông tin để mà bình luận.

” Trong lựa chọn ra đi này, gia đình tôi tiếp tục bị chia cắt, nhưng mà tôi cũng phải đặt gánh nặng của phong trào, của anh em, lên trên lợi ích của gia đình.

Blogger Điếu Cày nói.”

VOA: Sau nhiều năm con cái tranh đấu cho tự do của ông khi ông ở trong tù, ông có ý định đưa gia đình mình sang Mỹ đoàn tụ với mình không?

Blogger Điếu Cày: Đó cũng là cái điều khi mà tôi lựa chọn ra đi, tôi đã phải suy nghĩ rất nhiều tại vì ai cũng muốn đoàn tụ với gia đình. Thế nhưng, trên vai tôi còn gánh nặng ủy thác của anh em, của anh em tù chính trị, và kể cả anh em tù hình sự. Tôi đã đi qua 11 nhà tù, tôi phải thay anh em cất lên tiếng nói, để bảo vệ họ. Dù họ là tù nhân, họ có thể mất một số quyền công dân nhưng quyền con người, họ vẫn còn đầy đủ. Tôi muốn rằng, những trại giam, phải thực thi pháp luật đầy đủ, và phải đối xử với họ như đối xử với những con người.

Chính vì vậy, trong lựa chọn ra đi này, gia đình tôi tiếp tục bị chia cắt, nhưng mà tôi cũng phải đặt gánh nặng của phong trào, của anh em, lên trên lợi ích của gia đình. Tôi nhận sự ủy thác của anh em để đi tiếp. Còn gia đình tôi, tôi cũng rất mong muốn sớm được đoàn tụ.

Blogger Điếu Cày: Nhà tù Cà Mau như ‘trại súc vật’

Blogger Điếu Cày: Nhà tù Cà Mau như ‘trại súc vật’

Nguoi-viet.com


Nam Phương & Thiện Giao (Người Việt)

LTS – Sáu ngày sau khi được đưa thẳng từ nhà tù ở Nghệ An lên máy bay sang thẳng Hoa Kỳ và đặt chân xuống phi trường Los Angeles, ngày 27 tháng 10, blogger Điếu Cày dành cho Người Việt cuộc phỏng vấn qua điện thoại từ chỗ ở tạm của ông. Trong cuộc phỏng vấn này, ông chia sẻ nhiều điều liên quan đến việc được thả trước thời hạn và những trải nghiệm của ông ở trong tù. Cuộc phỏng vấn do Nam Phương và Thiện Giao thực hiện.

***

Người Việt: Khi được thả ra khỏi nhà tù ở Thanh Chương, Nghệ An, sao người ta không thả anh ở Việt Nam mà lại đi thẳng sang Hoa Kỳ?

Điếu Cày: Trước hết, tôi xin nói rõ: Tôi không xin tha tù, và nhà cầm quyền Cộng Sản cũng không tha tôi. Họ đưa tôi ra khỏi trại giam và áp giải tới sân bay. Bộ Ngoại Giao Việt Nam tuyên bố, Việt Nam đã quyết định tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù.

Người Việt: Vậy anh có biết trước việc ra đi? Hay anh có biết là liệu có những cuộc nói chuyện giữa chính phủ Việt Nam và chính phủ Hoa Kỳ?

Điếu Cày: Hai bên chính phủ làm việc với nhau thì chúng tôi hoàn toàn không biết. Chúng tôi ở trong tù. Thông tin rất hạn hẹp.

Người Việt: Có nghĩa là anh bị trục xuất?

Điếu Cày: Cũng không hẳn như vậy. Chính phủ Việt Nam yêu cầu tôi viết đơn xin tha tù và nhập cảnh vào Mỹ để học tập về báo chí. Nhưng họ cũng không đưa ra điều kiện tôi được ra tù và được ở lại Việt Nam. Còn khi tôi gặp đại diện Bộ Ngoại Giao Mỹ, thì họ nói chính phủ Mỹ yêu cầu chính phủ Việt Nam phải thả tôi vô điều kiện dù tôi ở lại Việt Nam hay sang Hoa Kỳ, thì hai bên mới đạt thỏa thuận tôi ra tù sẽ sang Mỹ.

Người Việt: Vào ngày anh lên đường sang Hoa Kỳ, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ nói rằng anh tự quyết định xin sang Mỹ. Như thế có đúng không ạ?

Điếu Cày: Câu hỏi của anh có phải là: Anh không có quyền lựa chọn ở lại Việt Nam và đi sang Mỹ, hay đúng như Bộ Ngoại Giao Mỹ nói anh quyết định sang Mỹ để được thả sớm?

Người Việt: Đúng vậy.

Điếu Cày: Cả hai điều trên đều đúng.

Blogger Điếu Cày tại chỗ ở tạm. (Hình: Dân Làm Báo)

Người Việt: Anh từng qua nhiều nhà tù khác nhau ở Việt Nam. Nơi nào cai tù độc ác nhất với tù nhân? Cách khác, nhà tù Việt Nam có tôn trọng khía cạnh con người của người bị giam cầm không?

Điếu Cày: Tôi đã đi qua 11 nhà tù của Việt Nam, từ Cà Mau ra tới Nghệ An. Trại nào cũng ác. Nhưng trại giam Cái Tàu, Cà Mau, thì đúng là Trại Súc Vật. Năm 2009, nghị định 113 quy định chỗ nằm mỗi người là 2 mét vuông, nhưng thực tế mỗi người khi chia gạch thì chỉ được rộng bằng (nghe không rõ). Cứ 2 người một cái mùng nhỏ, hai đầu có lỗ thủng để xuyên cái võng qua, kẻ nằm trên, người nằm dưới. Các lối đi trong phòng giam cũng kín người nằm, dù người ta đi lại ướt nhẹp và hôi thối. Nước tắm rất ít và yếu. Tù nhân phải ngậm miệng vào đường ống để hút nước ra, hứng từng ca đổ vào thùng để sử dụng. Nhưng không phải ai cũng dễ dàng đến gần vòi nước được, nếu không muốn bị một cái ca vào đầu. Một phòng, họ nhốt hơn 100 người mà chỉ có 2 chỗ đi cầu. Lại không có nước dội. Hai đống phân như hai cái thúng úp. Mùi nước tiểu và mùi phân nồng nặc, cộng với hơi người hầm hập. Và muỗi thì nhiều vô kể. Những ngày triều cường lên cao, nước trong cống và hố phân không thoát ra được, dâng lên, ngập đầy sân trại, thúi hoắc. Còn cơm với canh thì suốt đời là canh rau muống, mà canh rau muống thì dài nửa mét. Những người bị kỷ luật mới khổ.

Người Việt: Có sự khác biệt nào giữa chính sách đối xử của cai tù với tù chính trị và tù hình sự?

Điếu Cày: Tôi muốn nói về chuyện quản giáo đánh tù ngay giữa sân trại, có hàng ngàn tù nhân chứng kiến. Đó là vụ của đại úy tên là “Phú Ma” đánh tù nhân tên là “Minh Ngọng” người Cà Mau. Lúc đầu thì anh ta quất bằng mã trắc, sau đó bỏ mã trắc sang một bên, lấy gốc tràm đánh tiếp. Rồi lại thay bằng một chân niễng. Minh Ngọng chỉ lấy hai tay ôm lấy đầu, nằm quằn quại giữa sân. Đánh mỏi tay rồi Phú Ma bắt Minh Ngọng bò vào nhà tự quản, như một con vật. Phú Ma là người ở Vinh, quê Nghệ An. Còn rất nhiều vụ nữa mà tôi không tiện kể hết ra đây. Chính tôi đấu tranh hơn 2 tháng trời thì họ mới khoan thêm một cái giếng cho tù nhân ở trại giam Cái Tàu, Cà Mau.

Nếu Viện Kiểm Sát mà muốn điều tra, cứ lấy tổng số tù nhân nam ở trại Cái Tàu, chia cho diện tích số phòng giam vào thời điểm đó thì sẽ biết mỗi người nằm một đoạn gạch là bao nhiêu. Tôi ở đội 28 nhưng mà 2 lần Viện Kiểm Sát vào trại kiểm tra là 2 lần quản giáo đưa cả đội chúng tôi ra ngoài đồng ngồi cho đến khi Viện Kiểm Sát đi về thì mới được cho vào trại. Sống như thế thì làm sao gọi được là người?

Người Việt: Anh đã từng tuyệt thực nhiều lần, trong đó có 2 lần tuyệt thực dài, gần một tháng và hơn một tháng. Nếu lần sau cùng, khi anh ở Thanh Chương, không có anh Nguyễn Xuân Nghĩa tiết lộ chuyện anh tuyệt thực, anh có thể nguy đến tính mạng không?

Điếu Cày: Lần tuyệt thực 28 ngày, đến ngày thứ 28 họ phải đưa cấp cứu tại bệnh viện 30 tháng Tư. Lần thứ hai tại trại giam số 6, tôi tuyệt thực 33 ngày. Tôi không ăn, chỉ uống nước. Ở trại B34, tôi tuyệt thực nhưng không có ai đưa tin ra ngoài. Vì vậy, khi tôi sắp chết họ mới đưa tôi đi cấp cứu. Ở trại giam số 6, nếu không có anh Nguyễn Xuân Nghĩa thì tôi cũng phải đi tới cùng như lần trước thôi. Nhưng lần này may có anh Nghĩa đi ra thăm gặp, anh đã dũng cảm báo cho chị Nga vợ anh ấy vào ngày 17 tháng Bảy, 2013. Khi gia đình tôi biết tin, đi thăm tôi lần thứ hai vào ngày 20 tháng Bảy, mặc dầu tin tôi tuyệt thực đã được cả thế giới biết tới, từ ngày 17 tháng Bảy, đến 20 tháng Bảy, Viện Kiểm Sát mới vào làm việc.

Người Việt: Trở lại việc gần đây. Thấy mấy bức hình liên quan đến kỷ vật anh mang ra bên ngoài, trong đó có bức thư của anh Trương Duy Nhất do anh mang ra. Khi anh đi ra, những bạn tù còn lại gồm những ai, họ ký thác, kỳ vọng điều gì nơi anh? Anh có thể làm gì để giúp họ?

Điếu Cày: Ngoài anh Trương Duy Nhất, còn có anh Trần Anh Kim, anh Nguyễn Kim Nhàn và 3 anh Tây Nguyên nữa. Khi chúng tôi thảo luận với nhau, anh em nhắn gởi và ủy thác cho tôi thay mặt anh em đấu tranh cho quyền lợi của tất cả tù chính trị, vạch trần những văn bản luật rừng. Anh em tin rằng tôi đủ trải nghiệm để thực hiện nghĩa vụ này. Điều đó cũng tác động đến quyết định của cá nhân tôi. Các bạn có thể thấy điều ấy ngay trên lá thư của anh Trương Duy Nhất. Tôi mong được mọi người chung tay giúp đỡ tôi để tôi hoàn thành những điều mà anh em đã tin tưởng ký thác.

Người Việt: Khi ở nhà tù số 6 Huyện Thanh Chương, anh bị giam chung với tù làm gián điệp với Trung Quốc. Những người đó được sử dụng để theo dõi các anh và báo cáo lại với cai tù? Những người đó có làm phiền các anh nhiều không?

Điếu Cày: Đúng vậy. Trại Nam Hà, hễ có 2 đơn tố cáo là bị giam riêng, không cần biết đơn tố cáo có phải là sự thật không. Trại giam chỉ sử dụng đơn tố cáo của mấy tên gián điệp làm cái cớ để đàn áp anh em tù chính trị mà không cần điều tra, xác minh. Cụ thể nhất là vụ của tôi. Khi họ ngang nhiên và quyết định giam riêng tôi, không hề có một biên bản vi phạm nào, bất chấp tôi phản đối, họ xốc nách tôi, đưa ngay vào trong buồng giam. Khi anh Nghĩa đưa được tin ra ngoài, vào ngày 23 tháng Bảy, trại giam đưa tôi ra, tuyên đọc đơn tố cáo của 2 thằng gián điệp, lập “biên bản nguội” nhằm hợp thức hóa quyết định họ đã ra từ ngày 22 tháng Sáu, 2013, tức là trước đó hơn 1 tháng. Tôi đã ngay lập tức vạch trần âm mưu đê hèn này, và yêu cầu những người ký vào biên bản đó phải ghi đúng ngày tháng rồi mới ký.

Người Việt: Bây giờ đã sang Hoa Kỳ, chỉ mới là những ngày đầu tiên. Con đường dự định đấu tranh sẽ tiếp tục ra sao? Dự định cuộc sống riêng sẽ ra sao?

Điếu Cày: Về cuộc sống riêng, gia đình tôi và gia đình bên vợ hầu hết ở Vancouver và Toronto, Canada. Hiện nay tôi cũng chưa muốn chia sẻ nhiều về cuộc sống riêng.

Về dự tính tranh đấu trong tương lai, tôi muốn nói như thế này: Các chế độ độc tài thường tạo ra một không gian khép kín và bưng bít thông tin. Chúng nắm tất cả mọi phương tiện truyền thông và dùng nó để chi phối dư luận xã hội, phục vụ cho mục đích cầm quyền. Còn người dân trong những đất nước đó thì được nghe, được biết những gì nhà cầm quyền muốn. Người dân không có phương tiện cất lên tiếng nói, thể hiện ý nguyện của mình. Bọn độc tài thì sống phè phỡn trên những vùng tối u mê đó. Cho đến khi bức tường bưng bít thông tin bị phá vỡ bởi người dân đã có trong tay công cụ để chia sẻ để cất lên tiếng nói, để tự do biểu đạt ý nguyện của mình, lúc đó sự dối trá mới bị phơi bày. Người dân sẽ mất niềm tin, và đến một ngày, khi họ rút lại sự tuân phục, quyền lực khi đó chỉ còn là thứ cường quyền. Truyền thông không còn bất cân xứng, tự do nhiều chiều sẽ đem lại sự cảm thông và sự thấu hiểu giữa các dân tộc, giữa các quốc gia, và góp phần củng cố hòa bình. Chúng tôi đã bắt đầu bằng truyền thông, chúng tôi sẽ tiếp tục đi theo con đường đã chọn. Nếu bạn đồng ý với tôi, hãy chung tay tạo ra càng nhiều kết nối để loan tải thông tin, để cân bằng và để phá vỡ bức tường bưng bít thông tin và định hướng.

Người Việt: Người cùng xử chung vụ với anh, là chị Tạ Phong Tần và blogger Phan Thanh Hải. Anh và anh Hải đã ra tù, còn lại chị Tần. Anh nghĩ gì về trường hợp chị Tạ Phong Tần.

Điếu Cày: Chị Tạ Phong Tần là người đấu tranh rất kiên cường, là một cây bút chủ lực. Trong suốt nhiều năm qua, chúng tôi tuy bị chia cắt ra nhiều nơi, chúng tôi vẫn luôn nhớ về nhau, đặc biệt là trong cuộc đấu tranh này, Câu Lạc Bộ Nhà Báo Tự Do đã chịu mất mất rất lớn. Đặc biệt là trong việc mẹ cô Tần tự thiêu để phản đối chế độ hà khắc này. Vì vậy, chúng tôi, dù đã được ra ngoài, vẫn sẽ tìm mọi cách, sẽ đấu tranh bằng mọi giá để kéo Tần ra ngoài, bởi vì Tần không có tội gì cả. Chúng tôi chỉ là những người dân biểu đạt quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận một cách ôn hòa, mà đã bị chính quyền Cộng Sản này đàn áp một cách ghê rợn như vậy.

Người Việt: Xin cám ơn thời gian anh dành cho độc giả của chúng tôi.