Cái Lon, Chiếc Nón & Nùi Giẻ Rách

tuongnangtien

Bây giờ, trừ cái labtop, tôi rất ít để ý đến những vật dụng khác quanh mình. Sau tháng 4 năm 1975 – có lúc – tôi cũng không bận tâm đến bất cứ một thứ gì, ngoài cái lon Guigoz.

Tôi bắt đầu làm quen với nó vào mùa mưa năm 1975, trong trại cải tạo. Chịu đói là bài học đầu tiên mà chúng tôi được học, và đây cũng là bài học kéo dài suốt khóa.

Ở vào hoàn cảnh này mà vớ được mấy củ khoai đào sót, một con ếch chậm chân, một nắm rau rừng cấu vội, hay một vốc gạo thừa – vét được sau những lần tạp dịch dọn kho – mà có sẵn cái lon Guigoz bên mình thì tiện lắm. Cất dấu tang vật rất dễ, và chỉ cần rất ít nhiên liệu trong việc nấu nướng.

Hằng đêm chúng tôi đều được nghe giảng dậy về một cuộc sống mới không giai cấp, không còn cảnh người bóc lột người, mọi sản phẩm đều là của chung, làm việc theo khả năng và hưởng thụ theo nhu cầu… Chúng tôi cũng được động viên cứ yên tâm học tập, không phải bận tâm gì về thân nhân hay gia quyến. Cả nước đang đi từ giai đoạn ăn no mặc ấm, sang ăn sang mặc đẹp. Còn cả thế giới thì đang chuẩn bị bước vào thế giới đại đồng.

Chúng tôi tiếp thu tốt, thảo luận tốt, viết thu hoạch tốt, nhất trí rất cao về tất cả mọi vấn đề. Sau đó – sau giờ học tập – mọi người lại lục đục mang tất cả những thứ “cải thiện” được trong ngày, bỏ vào lon Guigoz, lúi húi tìm một góc riêng đun nấu, để “sột sệt” cho đỡ đói.

^{Cái lon Guigoz đối với chúng tôi (những kẻ thuộc bên thua cuộc) không chỉ là một vật dụng thiết thân mà còn trở thành một kỷ vật, với những kỷ niệm rất buồn. Điều tôi không ngờ là nó cũng rất thân thiết, và cũng là một kỷ vật buồn (không kém) đối với những người thuộc bên thắng cuộc:}

Nhớ thằng bạn cùng đơn vị xưa kia kể lại, bà mẹ của cậu ta cứ nắc nỏm ao ước tìm đâu ra một chiếc hộp sắt để đựng kim chỉ khâu hay đựng thuốc cảm cúm, nhức đầu… Tìm đâu ra vài chiếc bình, chiếc chai thật đẹp để tích lạc, đựng vừng phòng ngày mưa gió, lụt lội. Vừa khô ráo, vừa tiện lợi, bày biện chỗ nào cũng sáng cả một góc nhà. Bà mẹ tơ tưởng vậy thôi, chứ đang thời bom rơi đạn nổ, mọi người chỉ sống nhờ vào mấy chiếc tem đậu phụ, tem thịt, vào những viên gạch xếp hàng giữ chỗ thay người trước một xe bán  rau,  trước cửa hàng bán nước mắm mậu dịch…, bới đâu ra chiếc hộp, chiếc chai bà ưng ý?

Ấy vậy mà hôm tiễn thằng bạn tôi vào chiến trường, không hiểu bằng cách nào, bà mẹ đã tìm được chiếc vỏ hộp sữa Guigoz đặt vào một bên túi cóc của cậu con trai. Nhờ cái vỏ hộp sữa ấy – chống được ẩm mốc, mưa nắng – cái ba lô lính của thằng bạn tôi thực sự trở thành một cái chạn di động. Không gặp thì chớ, hễ gặp nhau y như rằng nó sẵn sàng khoản đãi tôi đủ thứ “cao lương mỹ vị”: thịt nai sấy khô, mắm ruốc cá, thịt cheo sào gừng, sả… Tất cả chứa trong chiếc hộp sữa Guigoz đó!

Bạn tôi hy sinh ở Bàu Bàng cuối năm 1969. Nhận được giấy báo tử người con trai đâu đó chín tháng hay một năm, bà mẹ ngã bệnh qua đời. Mãi hơn hai mươi năm sau, những đội viên Hội Chữ thập Đỏ phường Mã Mây mới tìm ra nơi chôn cất thằng bạn tôi. Họ kể lại, di vật của người hy sinh đã ẩm mục, rã rữa hết, chỉ còn tìm được chiếc vỏ hộp sữa Guigoz. Hôm đưa hài cốt bạn tôi về với bà mẹ cậu ta ở một khu phố cổ Hà Nội, người ta đã đặt chiếc vỏ hộp sữa bên cạnh bó hài cốt bạn tôi trước bàn thờ bà mẹ. Đủ lệ bộ ngay ngắn, họ mới thắp hương báo với bà con trai bà đã về. (“Nỗi Buồn Lâu Qua” – Tô Hoàng).

Ngày trở về của chiếc nón cối thì ồn ào, và hoành tráng hơn nhiều:

Ảnh: AP

Năm 1968, người lính trẻ Hoa Kỳ là John Wast, khi lục soát trận địa tìm vũ khí, tài liệu, bất chợt trông thấy một chiếc nón cối có vết đạn, vẽ hình con chim bồ câu. Anh ta buộc chiếc nón vô ba-lô, và khi hồi hương vào năm tháng sau đó, anh ta mang theo làm kỷ niệm chiến tranh và đặt trên cái giá sách trong phòng.

Có một cựu chiến binh làm công tác từ thiện đến gặp anh lính cũ và hỏi anh ta có muốn trả lại chiếc nón về nơi cũ chăng, bởi vì năm tháng qua đi, cũng chẳng còn khơi lại những đau thương nhức nhối nữa. Một phái đoàn có tên là “Đoàn phát triển kinh phí thiện nguyện tại Việt Nam” tìm ra gia đình anh bộ đội Bùi Đức Hùng, bị tử thương, nhưng hài cốt không bao giờ được thu hồi.

Vào ngày Thứ Ba, bốn cựu chiến binh Hoa Kỳ mang hoàn trả chiếc nón cối cho gia đình anh Hùng qua một nghi lễ tại một ngôi làng cách Hà Nội 70 cây số; với nghĩa cử đề cao nhu cầu hòa bình và hòa giải.

Ông Bùi Đức Dục, 52 tuổi, là cháu của liệt sĩ Hùng phát biểu, “Đây thật là giây phút thiêng liêng đối với gia quyến chúng tôi.”

Ông Dục bật khóc khi chiến nón cối được mang đặt lên bàn thờ gia tộc, trước sự chiêm bái của những cựu chiến binh Hoa Kỳ, khoảng 100 dân làng và viên chức xã có mặt. Trong căn phòng cũng đặt một bức tượng ông Hồ Chí Minh, người đã lãnh đạo cuộc chiến tranh thắng lợi.

Ảnh: AP

Ông Dục ngỏ lời “Chúng tôi coi chiếc mũ này như chính một phần thân thể chú tôi, và sẽ bảo tồn nó để nhắc nhở cho thế hệ tiếp nối của gia tộc chúng tôi.”

Hơn ba triệu người Việt Nam đã chết trong chiến tranh qua thời gian Hoa Kỳ phải hành động để ngăn chặn làn sóng Cộng Sản tại Đông Nam Á. Ông Wast, nay đã 67 tuổi, là người dân vùng Toledo, bang Ohio, chưa từng du lịch Việt Nam. Lời nói của ông ta đã ghi và phát lại qua buổi lễ cho biết rằng liệt sĩ Hùng đã chiến đấu thành thạo và ngoan cường… (“46 years on, Vietnamese helmet returned.” Tran Van Minh. AP. Trans Y.Y).

Trường hợp của ông Nguyễn Chánh Nhường thì hơi khác, theo bản tin (“Sau 40 năm, liệt sỹ trở về thành hộ nghèo”) của báo Lao Động, số ra ngày 1 tháng 2 năm 2015:

Một sự kiện hy hữu vừa diễn ra tại xã Quỳnh Lâm, huyện Quỳnh Lưu (Nghệ An) khi ông Nguyễn Chánh Nhường, đã có giấy báo tử và được công nhận Liệt sỹ tròn 40 năm bỗng trở về trước sự ngỡ ngàng của người thân và bà con xóm giềng. Ông Nhường hiện trí nhớ suy giảm, sức khỏe yếu được chính quyền địa phương xếp vào diện hộ nghèo.

Vào ngày 10.4.2014, gia đình ông Nguyễn Chánh An, xóm 19 xã Quỳnh Lâm hết sức ngỡ ngàng khi thấy một người đàn ông ăn mặc rách rưới, dáng vẻ tiều tụy, khắc khổ xuất hiện trước cửa nhà. Sau phút định thần, gia đình ông An bàng hoàng nhận ra đây là ông Nguyễn Chánh Nhường, người anh em ruột của gia đình, đi bộ đội và được báo tử, truy điệu Liệt sỹ vào năm 1974, vừa tròn 40 năm.

Ông Nguyễn Chánh Nhường sinh năm 1949, quê quán xã Quỳnh Lâm, lớn lên theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, ông xung phong lên đường nhập ngũ. Sau một thời gian bặt tin tức, vào năm 1974, cả gia đình ông chết lặng khi nhận được giấy báo tử của đơn vị gửi về, thông báo ông đã hi sinh ngày 6.4.1973. Địa phương và các tổ chức đoàn thể đến thăm hỏi, động viên gia đình và tổ chức lễ truy điệu. Gia đình ông được phát bằng Tổ quốc ghi công số DE 145, được lưu giữ trang trọng tại nhà ông anh cả Nguyễn Chánh Nghiệm…

“Liệt sỹ” Nguyễn Chánh Nhường trở về sau 40 năm báo tử. Ảnh và chú thích: Lao Động

Bà Bùi Thị Hường, Phó Chủ tịch UBND xã Quỳnh Lâm cho biết: “Sau khi nghe tin có ông Nhường trở về, chúng tôi đã thành lập đoàn xác minh thông tin. Kết quả cho thấy người trở về chính là ông Nguyễn Chánh Nhường, đã được công nhận Liệt sỹ cách đây 40 năm. Ông Nhường không có giấy tờ gì, trí nhớ cũng không còn minh mẫn, ngay cả nói cũng không mạch lạc…

Bà Hường nói:“Chúng tôi chưa thăm, tặng quà ông Nhường, nhưng đã có kế hoạch tặng quà và đề xuất UBND huyện tặng quà cho ông trong dịp Tết Nguyên đán Ất Mùi. Đây là một trường hợp hết sức hi hữu, mong rằng các cơ quan chức năng sẽ xem xét giải quyết chế độ phù hợp cho một người đã từng đi bộ đội, tham gia chiến đấu và được công nhận là Liệt sỹ.”

Ông Nhường trở về ngày 18 tháng 3 năm 2014, gần một năm sau (hôm 1 tháng 2 năm 2015) bà Phó Chủ Tịch UBND xã Quỳnh Lâm tuy vẫn chưa đến thăm nhưng đã có “kế hoạch” và “đề xuất UBND huyện tặng quà” rồi. Chả biết “đề xuất” này có được chấp thuận hay không nhưng (“tiếng chào cao hơn mâm cỗ”) thế cũng qúi hoá lắm rồi.

Nếu ông Nguyễn Chánh Nhường đi luôn, và chỉ có cái lon Guigoz hay chiếc nón cối trở về (thôi) thì việc tiếp đón – chắc chắn – sẽ long trọng và đình đám hơn nhiều. Cổ lai chinh chiến kỷ nhân hồi. Đã đi chinh chiến mà còn (ráng) trở về làm chi nữa, cho nó thêm rách việc!

Những vấn đề biển Đông (phần 2)

Ts Nguyễn Quang A: Tôi muốn thức tỉnh người dân, thúc đẩy quá trình học tập dân chủ

Dongchuacuuthe.com

Sự kiện một số người tự ứng cử vào Quốc hội khóa XIV đã làm nóng các diễn đàn mạng và báo chí. Một số người đã đưa chương trình hành động khi ra tranh cử, một số người đã gặp những khó khăn từ nhiều phía. Điểm chung nổi bật là hầu hết họ đã tỏ rõ quyết tâm “biến quyền hão thành quyền thực” như Tiến sĩ Nguyễn Quang A đã phát biểu.

Nhân việc tự ứng cử vào Đại biểu Quốc hội khóa 14, chúng tôi đã thực hiện một loạt phỏng vấn các ứng cử viên độc lập cũng như quan điểm và suy nghĩ của các nhân sĩ, trí thức về vấn đề này. Quan điểm, điều kiện, suy nghĩ của họ ra sao… được phản ánh qua video và các cuộc phỏng vấn sau đây.

 

Tiến sĩ Nguyễn Quang A: Tôi muốn thức tỉnh người dân, thúc đẩy quá trình học tập dân chủ

– Thưa ông, vừa qua được tin là ông đã vào danh sách tự ứng cử vào Quốc hội VN khóa 14. Xin ông cho biết việc tự ứng cử này có ý nghĩa gì đối với ông?

– Sở dĩ tôi ứng cử vào ĐB Quốc hội, là tôi muốn thức tỉnh người dân, người dân có rất nhiều quyền, trong đó có quyền ứng cử để tham gia vào việc xây dựng đất nước. Mục đích là tiếp tục thúc đẩy quá trình học tập dân chủ mà chúng tôi đã khởi động từ lâu, chí ít là từ Kiến Nghị 72[1].

– Thưa ông, trong quá trình bắt đầu tự ứng cử cho đến bây giờ, ông có gặp khó khăn, thuận lợi gì?

– Trong quá trình nộp hồ sơ đăng ký ứng cử, nói chung khá thuận lợi. Tuy nhiên, có một vài thủ tục hành chính không được thuận lợi cho lắm. Nhưng, tất cả những cái đó đều vượt qua được.

– Thưa ông, nếu trúng cử, ông sẽ hành động như thế nào với tư cách của một Đại biểu Quốc hội?

– Nếu trúng cử vào Quốc hội, như tôi đã nêu trong cương lĩnh tranh cử của mình, tôi sẽ yêu cầu Quốc hội sửa hàng loạt Luật và loại bỏ tất cả những điều khoản của những Luật hiện hành vi phạm nhân quyền và vi hiến, cũng như thúc đẩy để Quốc hội ra những điều luật mới, để tạo điều kiện pháp lý cho người dân thực hiện các quyền của mình chứ không phải là các Luật để cản trở hay quản lý người dân.

– Thưa ông, tiền lệ từ trước đến nay là Đảng cử, dân bầu. Bây giờ dân tự ứng cử mà  không được Đảng cử. Như vậy, ông có hy vọng trong cuộc bầu cử này được đối xử công bằng và trúng cử hay không?

– Tôi mong muốn được đối xử công bằng. Nhưng thực tiễn tôi nghĩ rằng người ta sẽ không đối xử công bằng, người ta sẽ tìm mọi cách để loại tôi ra khỏi danh sách ứng cử viên cuối cùng. Điều đó cũng sẽ giúp cho người dân và bản thân chính quyền thấy Luật Bầu cử hiện hành nó phi lý như thế nào và mọi người phải lên tiếng để sửa đổi trong tương lai.

Như tôi đã nói, mục tiêu của tôi là thúc đẩy quá trình học tập, và khả năng lọt vào vòng trong là không nhiều.

– Thưa ông, câu hỏi cuối có hai ý: Thứ nhất là vừa qua một số báo chí đã lên những bài viết, để “đánh” những người tự ứng cử và bôi nhọ họ về vấn đề cá nhân, bới móc đời tư cũng như những động tác mà người ta gọi là “đánh dưới thắt lưng”. Những động tác như vậy có ý nghĩa gì với những người tự ứng cử hay không? Thứ hai là theo ông đánh giá chung, Quốc hội VN từ trước đến nay qua các bầu cử. Ở phương Tây, VN thường hay gọi là “dân chủ giả hiệu”. Vậy ở Việt Nam, có phải là dân chủ thật sự hay không?

– Một trong những khẩu hiệu tôi nếu ra là hãy biến quyền hão thành quyền thực. Nói cách khác, những quyền trước đây là quyền hão, được ghi trong giấy tờ nhưng trong thực tế không được thực hiện. Cho nên, các quyền đó xưa nay chỉ là các quyền hão mà thôi.

Chuyện người ta bôi nhọ những người tự ứng cử, về phía tôi, tôi phấn đấu cho một xã hội dân chủ, tôi tôn trọng quyền tự do biểu đạt của tất cả mọi người.  Nhưng, tôi kiên quyết phản đối những việc lạm dụng quyền đó để bôi nhọ người khác. Những người bôi nhọ đó đã vi phạm luật hình sự hiện hành của nước Việt Nam, những người tự ứng cử sẽ cân nhắc xem liệu có đưa những kẻ phạm tội phỉ báng đó ra trước pháp luật hay không.

– Xin cảm ơn ông, chúc ông thành công trong việc tự ứng cử để khẳng định quyền công dân của mình, cũng chúc ông mọi sự bình an và thành đạt trong sự nghiệp cũng như công việc của mình.

– Xin cảm ơn.

Nhà giáo Phạm Toàn: Dấy lên một ý thức rõ rệt, về quyền của mình

– Thưa nhà giáo Phạm Toàn[2], xin hỏi cụ một vài ý kiến về việc ông Nguyễn Quang A và một số người tự ứng cử Quốc hội khóa 14. Xin cụ một vài ý kiến.

– Tôi phải nói luôn là lần ứng cử, bầu cử năm 1946, ở Hà Nội rất vui, từng đoàn kéo nhau đi qua các phố để cổ động cho các ứng cử viên. Đoàn cổ động cho ông Tôn Thất Tùng là đoàn đẹp nhất.  Ăn mặc blu trắng, một cái ông tiêm to đẩy trên cái xe bò, hô Tôn Thất Tùng, Tôn Thất Tùng… rất vui.

Sau đó, nhiều nhiều giải pháp cho phong trào tự do dân chủ đúng Hiến pháp lụn bại đi. Đợt trước, có nhiều người tự ứng cử, nhưng mà không có một ý thức như lần này. Lần này, anh chị em ứng cử với ý thức là làm thay đổi thực sự. Mỗi người có một cương lĩnh, đặc biệt nó sẽ làm gương kê khai tài sản. Những ai mà kê khai như xưa nay mà ông tướng ở trong Sài Gòn nói, là kê khai xong bỏ tủ, thì bây giờ phải nghĩ lại, yêu cầu các anh kê khai đi. Dần dần nó phải như thế.

Triển vọng chưa biết thế nào, nhưng nó dấy lên một ý thức rõ rệt, về quyền của mình.

– Xin cảm ơn ông và chúc ông sức khỏe.

Dịch giả, nhà thơ Dương Tường: Những lần bầu cử trước tôi đều coi là những trò giả vờ

– Xin chào nhà thơ Dương Tường[3], xin hỏi cụ về việc một số ứng cử viên tự do, tự ứng cử vào Quốc hội khóa 14 lần này, ý kiến cụ cảm nhận điều đó như thế nào?

– Tôi thấy năm nay những người tự ứng cử có khác so với những năm trước. Tôi xin thú thực là những lần bầu cử trước tôi đều coi là những trò giả vờ. Những người dân đi bầu cử là gạch số nào, để số nào chứ không cần biết là tên nữa… Năm nay, tôi thấy trong số những người tự ứng cử, có những người như ông Nguyễn Quang A, là một cái mừng về ý thức là những cái tự ứng cử lần này nó có khác.

Tôi thấy trong dư luận, việc tự ứng cử lần này có một ý thức rõ rệt. Đó là một điều đáng mừng.

– Xin cảm ơn nhà thơ, chúc nhà thơ sức khỏe.

J.B Nguyễn Hữu Vinh

[1] Bản Kiến nghị của 72 nhân sĩ, trí thức khởi đầu gửi Quốc hội để góp ý cho việc sửa đổi Hiến Pháp 1992 theo Nghị quyết của Quốc hội. Bản Kiến nghị đã đưa ra nhiều vấn đề cẩn thay đổi cơ bản bản văn Hiến pháp. Nhưng bản văn đã không được chấp nhận.

[2]  Nhà giáo Phạm Toàn sinh năm Nhâm Thân (1932) quê quán Đông Anh, Hà Nội, là một nhà giáo, nhà văn và dịch giả. Ông được biết tới nhiều là nhờ những hoạt động chính trị, như vào năm 2009, cùng với giáo sư Nguyễn Huệ Chi và Giáo sư Nguyễn Thế Hùng, thành lập ra trang mạng Bauxite Việt Nam, để phản đối khai thác bauxite ở Tây Nguyên. Ngoài ra ông còn cùng với giáo sư Ngô Bảo Châu, và giáo sư toán học Vũ Hà Văn, mở một trang mạng giáo dục với tên là Học thế nào chính thức hoạt động vào ngày 1/5/2013 với kỳ vọng đóng góp vào việc tìm ra phương hướng giải quyết các vấn đề của giáo dục Việt Nam.

[3] Dương Tường là một dịch giả, nhà thơ, nhà phê bình nghệ thuật, phóng viên,… trong đó nổi bật nhất là dịch giả của nhiều tác phẩm văn học có giá trị như Cuốn theo chiều gió, Con đường xứ Flandres và tác giả của những bài thơ như Tình khúc 24. Nhiều bài thơ của ông lấy cảm hứng từ chủ nghĩa siêu thực và phong trào tượng trưng.

Ông tự nhận bản thân “một đời ăn nằm với chữ”. Về dịch thuật, ông quan niệm “một bản dịch lý tưởng phải là một tác phẩm, trong đó người dịch là đồng tác giả”.

Ai sẽ chịu trách nhiệm trên đất nước này?

 Trách nhiệm luôn đi cùng danh dự và sự tồn vong của tổ quốc. Chúng ta sẽ mất cả, nếu không ai có đủ danh dự để chịu trách nhiệm trên đất nước mình, khởi đầu từ những điều nhỏ nhất.

HỌ LÀM VẬY ĐỂ LÀM GÌ? (03-2016)

6 năm trước, khi đọc thông tin về phiên tòa xét xử vụ án anh Lê Công Định và Trần Huỳnh Duy Thức, tôi đã đặt ra câu hỏi đó. Ngày ấy, vì chỉ đọc và tin một cách mù quáng vào thông tin một chiều từ báo chí “lề phải”, tôi vẫn nghĩ rằng họ là thành phần “phản động”, bị các “thế lực thù địch” lôi kéo, dụ dỗ. Không những thế, tôi còn ngây ngô đến mức cứ tin rằng mỗi người cứ học thật tốt, làm thật tốt công việc của mình là có thể góp phần xây dựng đất nước. Là một sinh viên Bách Khoa, ở cái tuổi hai mươi hừng hực lửa, tôi đã từng tin theo ngọn cờ Đoàn, cờ Đảng, mong góp sức xây dựng quê hương.

Thế nhưng, khi có dịp ra nước ngoài để tiếp tục con đường học vấn, tôi đã thấy được nhiều điều làm tôi thay đổi suy nghĩ. Giấc mơ đưa Việt Nam ngang tầm quốc tế vẫn cháy bỏng trong tôi, nhưng tôi nhận ra rằng cứ tin một cách mù quáng như thời sinh viên không phải là cách. Tôi bắt đầu nghi ngờ về những điều mình đã được rao giảng, những bài học bị bắt phải thuộc lòng. Tôi bắt đầu tìm hiểu “bọn phản động”, bắt đầu từ Facebook anh Lê Công Định. Tôi tìm đọc quyển “Con Đường Nào Cho Việt Nam” của anh Trần Huỳnh Duy Thức. Từ đó, tôi quen biết và follow nhiều “thế lực thù địch” khác. Càng đọc và suy ngẫm, tôi càng thấu hiểu tâm tư của họ dành cho đất nước. Những cô chú, anh chị thuộc “thành phần phản động” đã cho tôi hiểu ra rằng cái Việt Nam cần là một nền tự do dân chủ thật sự, từ đó trí thức mới có thể góp tiếng nói phản biện để xây dựng đất nước.

Sau phiên tòa xử blogger Anh Ba Sàm chiều nay, tôi lại nhớ đến câu hỏi ngày xưa, nhưng hôm nay tôi đã có câu trả lời: Họ làm thế vì một Việt Nam tươi đẹp hơn. Có thể hôm nay sẽ có nhiều người chỉ trích họ, như tôi đã từng chỉ trích anh Lê Công Định, Trần Huỳnh Duy Thức ngày xưa, nhưng tôi tin những việc họ làm không vô ích. Họ đã nhóm lên những ngọn lửa nhỏ cổ vũ cho tự do dân chủ. Những ngọn lửa nhỏ ấy không ít thì nhiều sẽ có tác động tích cực đến vài người, để một ngày nào đó tất cả mọi người cùng cất lên tiếng nói vì một Việt Nam tươi sáng hơn.

Đối với tôi, họ là những bông hoa thầm lặng mà có thể bây giờ, hay trăm năm sau vẫn bị vùi lấp và chưa thể tỏa hương. Tuy nhiên, tôi vẫn tin rằng trong tương lai không xa, những bông hoa ấy sẽ tỏa hương mãi mãi trong những trang sử tiếp theo của dân tộc Việt Nam.

Thật đáng mừng vì Việt Nam đã, đang và sẽ có nhiều hơn nữa những “thành phần phản động” như Anh Ba Sàm!

Hung Le

Anh Ba Sàm, cuộc chiến khai dân trí

Kính Hòa, phóng viên RFA
2016-03-28

RFA

Những người ủng hộ blogger Nguyễn Hữu Vinh đứng trước Tòa án Hà Nội ngày 23 tháng 3 năm 2016.

AFP photo

Your browser does not support the audio element.

Tạp chí điểm blog do Kính Hòa thực hiện với phần trích lời trực tiếp của các blogger được thực hiện qua giọng đọc của các anh chị em ban Việt ngữ đài Á Châu Tự Do.

Hy vọng

Các blogger Việt Nam hướng mọi sự chú ý vào ngày 23 tháng Ba, ngày tòa án Hà nội mở phiên xét xử một người đồng nghiệp của họ, blogger Nguyễn Hữu Vinh, anh Ba Sàm.

Nhiều người thấy rằng đã có nhiều đổi thay theo chiều hướng tiến bộ trong thời gian qua, nhất là trong lĩnh vực thông tin truyền thông, cho nên người ta hy vọng rằng vụ án được cho là phạm nhiều sai trái này của cơ quan tố tụng sẽ có một kết thúc có hậu.

Blogger Cánh Cò viết trước phiên xử rằng anh Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh sẽ được trở về với gia đình.

Sáng ngày 23, trước khi phiên tòa diễn ra, blogger Nguyễn Anh Tuấn, một nhà hoạt động dân sự trẻ tuổi viết bài hồi tưởng những kỷ niệm của anh với trang thông tin Ba Sàm. Đối với Nguyễn Anh Tuấn con đường mà blogger Nguyễn Hữu Vinh lựa chọn là con đường của lương tâm, và anh hy vọng:

Anh Vinh đã lựa chọn theo một lương tâm như vậy. Chúng ta, bạn đọc thân thiết của anh, chúc anh – một nhà báo lương tâm – hôm nay quay trở về với gia đình bè bạn.

Và về với nước Việt mà anh luôn đau đáu muốn phá vòng nô lệ để giải phóng – một sự giải phóng đích thực, đến từ nhận thức của mỗi công dân được tiếp nhận thông tin tự do đa chiều.

Mong đợi của Nguyễn Anh Tuấn và nhiều blogger khác đã không thành sự thực, khi anh Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh bị xử 5 năm tù về tội lợi dụng các quyền tự do dân chủ để chống phá nhà nước.

Vụ án và xử án

Ông Nguyễn Hữu Vinh cùng một cộng sự bị bắt cách đây gần hai năm, trong một vụ án mà nhiều người cho là có rất nhiều sai phạm từ phía cơ quan tố tụng. Một trong những sai phạm quan trọng, theo luật sư Hà Huy Sơn, bào chữa cho ông Vinh thì cơ quan tố tụng đã bắt người trước khi đi tìm chứng cứ. Ngoài ra sau 5 lần điều tra, một lần hoãn xử án, thời gian của qui trình xử án cũng không được tôn trọng theo qui định của chính luật pháp Việt nam.

Một điểm khá đặc biệt của vụ án này là ông Nguyễn Hữu Vinh là một đảng viên cộng sản, lúc ông bị xử ông vẫn còn là đảng viên. Điều này là một sự trớ trêu vì theo chỉ thị 15 của đảng cộng sản đang độc quyền cai trị Việt nam thì cơ quan công an không được lập hồ sơ theo dõi ông Vinh. Blogger cùng tên, JB Nguyễn Hữu Vinh nhận xét rằng vì việc làm của anh Ba Sàm làm đảng nguy cơ bị bóc trần, lộ ra sự thật nên dù vướng phải chỉ thị 15 của chính mình, đảng cũng phải bắt Nguyễn Hữu Vinh.

Đã có rất nhiều người nhận ra, muốn vô hiệu hóa “chuyên chính vô sản” tại Việt Nam thì phải cung cấp đủ thông tin đúng cho đồng bào của mình. Thông tin là con đường duy nhất giúp thay đổi nhận thức.
– Bà Đinh Ngọc Thu

Phiên tòa Nguyễn Hữu Vinh được nhà nước Việt Nam tuyên bố là một phiên tòa công khai, nhưng lại được một lực lượng an ninh dày đặc ngăn chận không cho những người ủng hộ ông Vinh vào tham dự. Hơn thế nữa, những người đáng ra là nhân chứng tại tòa như blogger Đoan Trang lại bị cầm giữ trong đồn công an trong thời gian diễn ra phiên xử.

Blogger Đoan Trang là tác giả của một số bài viết đăng trên trang Ba Sàm, mà nhà cầm quyền dùng để kết tội ông Vinh.

Dấn thân phá vòng nô lệ

Ông Nguyễn Hữu Vinh sinh ra trong một gia đình cán bộ cộng sản cao cấp. Blogger Song Chi viết rằng ông Vinh có thể có một con đường công danh và sự nghiệp thăng tiến trong lòng chế độ cộng sản, nhưng ông đã chọn con đường khó khăn, con đường khai dân trí người Việt nam bằng tự do thông tin.

Bà Đinh Ngọc Thu, một cộng sự của Ông Nguyễn Hữu Vinh, viết rằng:

Đã có rất nhiều người nhận ra, muốn vô hiệu hóa “chuyên chính vô sản” tại Việt Nam thì phải cung cấp đủ thông tin đúng cho đồng bào của mình. Thông tin là con đường duy nhất giúp thay đổi nhận thức. Khi nhận thức đã thay đổi thì hành vi cũng sẽ thay đổi. Hình như “phá vòng nô lệ” phải khởi đầu từ đó.

Một blogger khác là Lê Sơn viết trên trang Dân Luận rằng trang Ba Sàm của ông Nguyễn Hữu Vinh đã khai mở tâm trí cho nhiều thanh niên Việt Nam trong thời gian qua, để họ không bị nhồi sọ, không bị nhuộm đen:

Một xã hội thiếu thốn sự thật thì ham muốn tự nhiên của con người là tìm kiếm sự thật.

Sự thật về xã hội Việt Nam từ trang blog anhbasam đến đâu thì hãy xem hàng triệu bộ não của tất cả các thành phần đánh giá đúng bản chất của nó. Tôi không nghĩ rằng ‘’những bộ óc lãnh đạo thiên tài’’ của đảng cộng sản lại qua mặt được hàng triệu người dân Việt Nam đau đáu vì hiện tình đất nước?.

Nếu đất nước Việt Nam không có tham nhũng. Nếu đất nước Việt Nam không bị Trung Quốc cộng sản xâm lược Biển Đông. Nếu đất nước Việt Nam thực sự có nhân quyền, dân chủ, cuộc sống người dân đầy đủ ấm no, không phải vay nợ thế giới, thì có thể những bài viết trên trang Anhbasam đã thực sự ‘’bôi nhọ nhà nước’’ do đảng cộng sản cai trị.

Tuy nhiên, những điều vừa nói trên tại Việt Nam đều được phủ định đã, đang, diễn ra một cách trầm trọng và có hệ thống.

Một bạn trẻ nói rằng ‘’nếu không có internet, không có basam, không có các blog tự do thì chắc chắn đầu óc tôi vẫn bị cộng sản nhồi sọ và nhuộm cho đen như đít nồi’’.

Cách dọn dẹp tàn dư của đám cháy là hãy cho nó cháy sạch sành sanh thành tro bụi.

Blogger Basàm Nguyễn Hữu Vinh và người cộng sự, bà Nguyễn Thị Minh Thúy, tại Tòa án Nhân dân Hà Nội ngày 23 tháng 3 năm 2016. AFP photo

Chẳng có ai bôi nhọ được đít nồi cả, vì nó đã đen sẵn rồi làm sao mà bôi đen được nữa. Dù vậy, người dân lên tiếng về các sai phạm nhũng nhiễu, về chủ quyền biển đảo, về sự tham ô hối lộ thì lại gán cho họ cái tội bôi nhọ nhà nước ?!

Một tác giả khác là Đỗ Trọng, từng là chuyên viên cao cấp trong chính quyền Việt nam, cho rằng việc làm của ông Nguyễn Hữu Vinh và cộng sự đáng lý ra phải được đảng cộng sản hàm ơn vì trang Ba Sàm đã cảnh tỉnh những sai lầm của họ. Đỗ Trọng viết trên trang Dân Luận:

Đảng cộng sản Việt Nam thường khoe những lời kiêu ngạo cộng sản “Đảng ta là chân lý, là văn minh, là trí tuệ”. Nếu đúng như vậy thì người khôn phải lấy những lời cảnh tỉnh để tự răn mình. Chỉ những kẻ đã mất trí mới đàn áp những người đã cho mình những lời cảnh tỉnh. Vì thế, thay vì bỏ tù ông Vinh và bà Thúy, đảng nên cảm ơn họ đã chỉ cho mình vết nhơ trên mặt để lau chùi cho sạch sẽ, hủy bỏ những lời cáo buộc họ ngày 23/3/2016 và trả tự do ngay cho họ.

Ông Vinh và bà Thúy thuộc những người có công lớn góp phần chống lại đà tha hóa bộ máy quyền lực ở Việt Nam, đòi đảng cộng sản và Nhà nước Việt Nam phải luật hóa và thực thi các quyền tự do dân chủ của người dân đã được Hiến pháp thừa nhận và góp phần thúc đẩy xu thế tất yếu lịch sử ra đời Xã hội dân sự ở Việt Nam. Chúng ta thành thực cảm ơn họ và cùng nhau lên tiếng đòi Chính quyền hủy bỏ bản án ngày 23/3/2016, trả tự do ngay cho ông Vinh và bà Thúy.

Sự dấn thân phá vòng nô lệ của Nguyễn Hữu Vinh cũng gây sự chú ý rất lớn bên ngoài Việt nam. Một dân biểu Đức là ông Martin Patzelt đích thân sang Việt nam với mong muốn tham dự phiên tòa. Phát biểu của ông về công lao của những blogger dấn thân như ông Nguyễn Hữu Vinh được nhiều trang blog chia sẻ:

Dùng kẻ ngu để vô hiệu hóa, tầm thường hóa trí thức – đó là chiến thuật mà chính quyền công an trị vẫn sử dụng suốt nửa thế kỷ nay.
– Nhà báo Đoan Trang

“Họ đã thay đổi thế giới. Và họ đã thực sự tranh đấu cho một đời sống mà ngày nay chúng ta đương nhiên coi đó là cuộc sống của chúng ta. Chúng ta nên ghi nhớ rằng chúng ta được thừa hưởng của những người đấu tranh dũng cảm mà trong quá khứ đã nghĩ ra, hình dung, khuyến khích và tranh đấu cho các quyền con người. Đoàn kết, liên đới là điều mà chúng ta nợ họ“.

Blogger Song Chi tiếp lời về những gì mà ông Nguyễn Hữu Vinh đã làm được, đồng thời cảnh báo những nguy hiểm của việc cản trở con đường dân chủ hóa đất nước,

Tôi nghĩ rằng tôi và tất cả những ai đã từng tìm đọc tin, bài trên trang anh Ba Sàm ngay từ khi trang này mới thành lập và vẫn tiếp tục đọc cho tới bây giờ, đều mang “nợ” anh Ba Sàm và những người biên tập viên, phụ tá… đã âm thầm làm việc để giữ cho trang anh Ba Sàm tồn tại. Nếu không có sự hy sinh của những người như anh Ba Sàm và rất nhiều người khác, trước anh, đồng thời với anh, và sau anh, đất nước này sẽ không bao giờ thay đổi.

Bởi thực tế đã chứng minh một chế độ độc tài do đảng cộng sản cầm quyền sẽ tồi tệ hơn, di hại cho đất nước, dân tộc hơn mọi chế độ độc tài khác nhiều, và cũng lì lợm, bảo thủ, thù dai, cố giữ quyền lực tới cùng nhất; nếu mỗi người trong chúng ta không cố gắng làm một điều gì đó về phần mình để góp phần thức tỉnh người dân và cả thức tỉnh nhà cầm quyền nữa, để thúc đầy quá trình tự do dân chủ hóa… thì sự thay đổi còn lâu mới đến trên đất nước này.

Bản án và bạo lực cách mạng

Sau khi bản án được công bố, Luật sư Lê Công Định, người từng là tù nhân chính trị bình luận rằng bản án chứng tỏ chế độ cộng sản là hết thuốc chữa, phải đào thải đi như một cái xác chết chứ không còn cách nào khác.

Blogger Trần Minh Nhật cho rằng bản án đó cũng như tất cả những bản án chính trị tại Việt Nam đều là những bản án cười ra nước mắt, chúng là thắng lợi của đảng cộng sản nhưng lại là những thất bại trước mắt của nhân loại.

Nhà báo blogger Đoan Trang nhận thấy một điều là trong phiên xử vụ án này, nhà cầm quyền đã dùng những người kém cỏi, một đặc điểm của chế độ công an trị,

Xử một người như Nguyễn Hữu Vinh, một trí thức, một blogger đi tiên phong trong việc dùng mạng Internet để khai dân trí, mà lại dùng những thẩm phán không sử dụng mạng và không biết đọc từ “wordpress”, không đọc nổi cả từ “gmail”. Điều đó khiến tất cả những lập luận của ông Vinh và các luật sư, dù sắc sảo, dù hùng biện đến đâu, cũng thành vô nghĩa trước những bộ mặt ngớ ngẩn. Bảo mật hai lớp, quyền quản trị, chứng cứ điện tử, dữ liệu điện tử, quyền tự do thông tin, quyền riêng tư trên mạng… tất cả những cái đó có nghĩa là gì vậy?

Dùng kẻ ngu để vô hiệu hóa, tầm thường hóa trí thức – đó là chiến thuật mà chính quyền công an trị vẫn sử dụng suốt nửa thế kỷ nay.

Chế độ công an trị mà Đoan Trang đề cập được những người cộng sản gọi là chuyên chính vô sản, và để thiết lập nền chuyên chính đó, những người cộng sản công khai tuyên bố là họ dùng bạo lực. Bà Đinh Ngọc Thu nhận xét về nền tảng bạo lực này của những người cộng sản:

“Bạo lực cách mạng” có thể giúp Đảng CSVN đạt được một số “thắng lợi” nhưng lịch sử từng cho thấy bạo lực không thể tạo ra phát triển và thịnh vượng. Đó là quy luật. Cứ ngẫm sẽ thấy, không ai có thể chống lại các quy luật.

Trang blog Nghiên cứu lịch sử cũng viết rằng lịch sử của tất cả các chế độ sử dụng bạo lực đều kết thúc một cách bi thảm.

Và sau cùng, sau khi bản án được công bố, giáo sư Trần Hữu Dũng, người thực hiện trang thông tin Việt-Studies, đặt câu hỏi một cách trào lộng rằng trong các vụ án chính trị tại Việt Nam, người ta cần đến luật sư để làm gì!

Ba Sao chi mộ

Tuyên bố ‘ráng làm người tử tế’ của Thủ tướng Dũng gây chú ý

• VOA

Trong kỳ Đại hội Đảng 12 vừa qua, ông Dũng “xin rút” để “về nghỉ chính sách”, sau khi có nhiều đồn đoán rằng ông sẽ chạy đua vào chức Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam với ông Nguyễn Phú Trọng.

VOA Tiếng Việt

26.03.2016

Lời khuyên ‘ráng làm người tử tế’ của ông Nguyễn Tấn Dũng trong phiên họp cuối cùng trên cương vị Thủ tướng Việt Nam đang thu hút sự quan tâm của người sử dụng mạng xã hội.

Trong khi chủ trì phiên họp từ biệt các thành viên nội các hôm nay, 26/3, ông nói rằng ngày 6/4 tới ông sẽ “kết thúc nhiệm vụ”.

Ông Dũng sau đó gửi lời cám ơn tới các cộng sự của mình đồng thời chúc mừng các thành viên chính phủ tiếp tục làm nhiệm vụ, trong đó ông nêu tên người được giới thiệu kế nhiệm mình là ông Nguyễn Xuân Phúc, cũng như bí thư thành ủy Sài Gòn và Hà Nội là Đinh La Thăng và Hoàng Trung Hải.

Sau đó ông cũng khuyên hơn 10 thành viên chính phủ về hưu kỳ này, trong đó có bản thân mình, là “ráng giữ gìn sức khỏe, làm công dân tốt, đảng viên tốt, ráng làm người tử tế, sống tử tế”. 

Trong đoạn thu âm được đăng tải trên báo chí trong nước, khi ông Dũng nói tới chữ “người tử tế” thì nhiều người tham dự cuộc họp đã bật cười.

Một bạn đọc tên Bon Nguyễn viết cho VOA Việt Ngữ: “Làm người tử tế quá dễ, làm người lãnh đạo tử tế mới là cả một vấn đề”.

‘Vung tay quá trán’

Phát biểu của Thủ tướng Việt Nam được đưa ra ít ngày sau khi người được cho sẽ lên kế nhiệm ông nói rằng “nợ chính phủ đã vượt giới hạn”.

Truyền thông trong nước dẫn lời ông Nguyễn Xuân Phúc phát biểu trong phiên khai mạc kỳ họp thứ 11 của quốc hội sáng 21/3 rằng “nợ công tăng nhanh, áp lực trả nợ lớn, nợ chính phủ đã vượt giới hạn quy định”.

Trong bài viết có tựa đề “ngân sách không đủ tiêu, đầu năm chính phủ lo vay nợ”, báo điện tử VietNamNet viết: “ Đang có hiện tượng “vung tay quá trán” trong chi tiêu nên mới đầu năm, để đảm bảo ngân sách nhà nước, chính phủ đã phải tính chuyện đi vay cả trong ngoài nước 116 nghìn tỷ đồng để chi tiêu. Rất có thể, thuế nội địa sẽ tăng để bù đắp cho khoản vay này”.

Còn trong bài viết về “bức tranh ngân sách quốc gia đầy báo động”, tờ Tuổi Trẻ cho rằng “hiện chúng ta cũng có những định chế và những người chịu trách nhiệm, nhưng lại không chịu trách nhiệm cụ thể nên cuối cùng chẳng ai chịu trách nhiệm”.

Ông Nguyễn Tấn Dũng được quốc hội Việt Nam bầu làm thủ tướng năm 2006, và ông cho biết, tính tới ngày 6/4 này, ông đã làm thủ tướng được “9 năm 10 tháng”.

Trong kỳ Đại hội Đảng 12 vừa qua, ông Dũng “xin rút” để “về nghỉ chính sách”, sau khi có nhiều đồn đoán rằng ông sẽ chạy đua vào chức Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam với ông Nguyễn Phú Trọng.

Phó thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc sau đó được giới thiệu kế nhiệm vị trí đứng đầu chính phủ Việt Nam.

Tin cho hay, Quốc hội khóa 13 dự kiến sẽ miễn nhiệm thủ tướng ngày 6/4 và việc bỏ phiếu kín bầu thủ tướng diễn ra một ngày sau đó.