Lịch sử nào, mà tha thứ cho ngày hôm nay? (*)

 
 
From facebook: Hoang Le Thanh

Lịch sử nào, mà tha thứ cho ngày hôm nay? (*)

Tuấn Khanh – 12-9-2017

Thật khó tưởng tượng được rằng, khi chứng kiến đồng loại với những dấu vết bị trói và đánh đập đến chết nhưng ông Nguyễn Tiến Hải, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Ninh Thuận lại nhanh chóng đưa ra một kết luận đơn giản rằng “đã xảy ra một vụ đánh nhau” tại nhà tạm giữ công an của TP Phan Thiết.

Hình ảnh: Anh Võ Tấn Minh bị đánh chết ở đồn công an. Ảnh: FB Châu Đoàn

Ông Hải nói rằng “trích xuất” qua camera an ninh của nhà giam (chứ không là nguyên bản), cho thấy. Nhưng nghe sao mà khó tin đến vậy. Một nghi phạm bị đưa đi vào nhà giam của công an, sau đó lại bất ngờ xảy ra một “vụ đánh nhau” không xác định – lời của ông Hải mô tả – khiến người ta rùng mình. Vì bởi nếu có một vụ đánh nhau như vậy, nạn nhân Võ Tấn Minh, 25 tuổi, chắc chắn đã bị không ít người tổ chức cùng đánh đến chết. Các dấu vết để lại cho thấy có từ phía sau đầu, đánh vào chân, ngực, tay đầy chủ đích… Đồn công an của nhà nước Việt Nam sao lại có sẳn một lực lượng “đánh nhau” sẳn sàng và chuyên nghiệp để kết liễu con người đến vậy?

Còn nếu trại giam không có “đánh nhau”, anh Võ Tấn Minh chỉ có thể bị trói và đánh đập đến chết. Vì qua video gia đình của anh quay lại vào ngày 10/9/2017, rất chi tiết, cho thấy hai cổ tay anh Minh bị xiết chặt và hằn đầy máu bầm của dây trói. Ông Nguyễn Tiến Hải nhân danh sự nghiệp của mình, hay bằng “lương tâm” loại gì để tuyên bố thật nhanh cho một nghi án mà bất kỳ người dân thường ít học, xem qua vẫn có được các suy đoán khác?

Mà bất luận là lý do gì đi nữa, cái chết của một công dân chưa bị kết án trong sự quản thúc của công an, là trách nhiệm và danh dự của ngành này. Giải thích như thế nào đi nữa, một khi đồn công an đưa người sống vào, trả xác chết ra là một dấu hiệu suy đồi và đen tối của ngành, mà cụ thể lúc này, trách nhiệm của công an tỉnh Ninh Thuận phải chia đủ cho từng người.

Tính từ đầu năm đến nay, ở Việt Nam, trung bình mỗi tháng có một vụ chết người đầy ẩn ức trong trại tạm giam. Nhưng riêng nhà tạm giam tạm giữ ở Phan Rang, Ninh Thuận gần đây đã tỏa sáng bất thường trên đất nước, trong việc góp 2 nạn nhân trong vòng 2 tháng. Nhắc lại cho rõ, đó là cái chết của anh Nguyễn Hồng Đê, 25 tuổi, vào tháng 7 vừa rồi. Và nay là đến anh Võ Tấn Minh, 25 tuổi, mà công an nói miệng là nghi can có chứa heroin trong người.

Cũng chưa có ai quên nổi chuyện cái chết rùng rợn đau thương của anh Nguyễn Hữu Tấn vào ngày 3/5/2017. Khi công an trả xác về, gia đình anh Tấn nhìn thấy trên cổ của anh chi chít những vết cắt bất thường không thuận tay. Dĩ nhiên, một kịch bản được dựng nên để diễn giải cho sự vô can, nhưng không ai tin nổi lời giải thích của các điều tra viên ở Vĩnh Long là anh Tấn chết do tự cắt cổ, từ dao rọc giấy của họ.

Tôi chỉ là dân thường. Thậm chí rất tầm thường. Nên tôi không bao giờ có thể đi qua nổi cảm giác đau đớn và tức giận khi nhìn thấy đồng loại của mình chết nghẹn ngào và oan khuất. Đặc biệt là nghẹn ngào và oan khuất từ chốn công quyền.

Lâu nay, những vụ chết người, khổ nạn như vậy nếu như không có tin tức từ cộng đồng mạng dấy lên, thì thường báo chí nhà nước cũng chỉ đưa tin qua loa lấy lệ. Các quan chức liên đới, đại biểu quốc hội… thì chỉ dám mở miệng bàn chuyện gái mại dâm hay quần bò, bất chấp những chuyện như bị thương nặng, chết người trong đồn công an diễn ra đều đặn, quặn căm lòng xã hội.

Tiếng khóc từ video của gia đình anh Võ Tấn Minh vang vọng, gào thét “anh thức dậy đi anh ơi” khiến tim tôi thắt lại. Không có loại âm nhạc nào mô tả được nỗi đau, kinh hoàng bằng tiếng khóc của mẹ, của vợ, của chị… Tiếng kêu gào của người dân tuyệt vọng tận đáy xã hội cứ nhắc tôi về những hình ảnh đẹp đẽ của các nhà lãnh đạo, quan chức cao cấp của Việt Nam, kể cả trong ngành công an, vẫn cung kính thắng nhang cúng chùa, xây đền, góp tiền cho tượng tháp… Mọi thứ đó trong thoáng chốc đã bật ra sự lố bịch, rẻ rúng. Đồng loại thì khốn khổ, trò mua hình bán dạng ấy, liệu có ích gì?

Tôi không tin rằng chuyện cái chết của anh Võ Tấn Minh, anh Nguyễn Hữu Tấn… hay còn nhiều người khác nữa sẽ sớm được minh bạch, oan hồn của người đã khuất khó mà sớm được thảnh thơi. Vì những lời nói dối vẫn luôn chực chờ đâu đó. Thậm chí, những hàng hàng dùi cui và khiên chắn vẫn luôn được chuẩn bị để bảo vệ cho những lời nói dối như thế.

Nhưng dù sao đi nữa, xin mọi người đừng quên ghi lại. Mọi sự kiện vẫn cần được ghi lại về ngày đen đúa, tuyệt vọng của đất. Xin đừng để mọi thứ bị lãng quên. Những học trò ở Hàm Dương truớc khi bị chôn sống, vẫn ghi lại mọi thứ, để triều đại cao ngất của Tần Hủy Hoàng mãi mãi không bao giờ thoát khỏi lời nguyền rủa của nhân loại về sau. Nỗi đau và oan khiên cũng cần được trở thành lịch sử. Kẻ ác có thể dựng nên những loại lịch sử để ca tụng và lừa dối. Nhưng nhân dân cũng có những phiên bản lịch sử của sự thật được ghi xuống và lưu truyền. Lịch sử truyền đời từ hôm nay, nhắc rằng nền văn minh nhân loại không bao giờ lãng quên, không bao giờ dung thứ cho kẻ ác.

Clip nạn nhân Võ Tấn Minh bị đánh chết trong đồn công an ở thành phố Phan Rang, Tháp Chàm từ FB Châu Đoàn:

(*) Mượn lời bài hát “Im lặng là đồng lõa” của nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang

Nguồn: http://baotiengdan.com/…/lich-su-nao-ma-tha-thu-cho-ngay-h…/

Image may contain: one or more people
 

Dư luận nói gì về việc giảng dạy nhân quyền trong học đường?

Dư luận nói gì về việc giảng dạy nhân quyền trong học đường?

Hòa Ái, phóng viên RFA
2017-09-08
 
Ảnh minh họa: Blogger Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh và bà Nguyễn Thị Minh Thúy tại phiên tòa phúc thẩm ở Hà Nội ngày 22/9/2016.

Ảnh minh họa: Blogger Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh và bà Nguyễn Thị Minh Thúy tại phiên tòa phúc thẩm ở Hà Nội ngày 22/9/2016.

Photo: AFP
 

Thủ tướng Chính phủ vừa phê duyệt đề án giảng dạy nhân quyền trong trường học từ cấp mẫu giáo đến bậc đại học, sẽ được thực hiện từ năm 2025.

Dạy thí điểm từ 2017 đến 2020

Đề án giảng dạy nhân quyền trong học đường vừa được Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phê duyệt sẽ được thí điểm ở ba tỉnh tại ba khu vực, giai đoạn 2017 đến 2020 và sẽ thực hiện đồng bộ trong hệ thống trường học phổ thông, các trường đại học và dạy nghề kể từ năm 2025.

Truyền thông trong nước nêu rõ nội dung của đề án bao gồm cấp mẫu giáo sẽ được học các yếu tố cơ bản về quyền và trách nhiệm; cấp tiểu học sẽ được dạy một số kiến thức căn bản liên quan các nguyên tắc cũng như giá trị về nhân quyền; cấp trung học cơ sở sẽ được học các chuẩn mực về công bằng, khoan dung và tôn trọng sự khác biệt và cấp trung học phổ thông sẽ học về các định chế bảo vệ nhân quyền. Các trường dạy nghề sẽ truyền bá kiến thức cho học viên liên quan nội dung cơ bản của các quyền con người và quyền dân sự, quyền và nghĩa vụ của nhà tuyển dụng lẫn nhân viên trong mối liên hệ lao động. Bên cạnh đó, sinh viên các trường đại học và cao đẳng sẽ phải học cách thức áp dụng nhân quyền cũng như chủ trương của Đảng và Nhà nước Việt Nam trong bảo vệ dân sự và nhân quyền.

Mừng là mình đi theo các nước tiến bộ, học hỏi những điều hay để áp dụng vào giáo dục cho học sinh từ bé như thế thì tốt. Nhưng bên cạnh đó, tôi cũng có sự lo lắng vì những người truyền đạt về nhân quyền có đúng theo tiêu chuẩn quốc tế hay không? Thế hệ mà từ trước đến giờ không biết nhân quyền là gì hay họ không được tiếp thu đúng nghĩa của nhân quyền mà bây giờ họ truyền dạy lại thì không rõ hai chữ ‘nhân quyền’ có bị méo mó hay không
-Một phụ huynh

Đài Á Châu Tự Do ghi nhận hầu hết phụ huynh, những người chú trọng đến việc học hành của con em mình, mà chúng tôi tiếp xúc đều bày tỏ sự vui mừng. Có cả những phụ huynh cho biết họ trông đợi điều này đã từ lâu vì các thế hệ thanh thiếu niên Việt Nam được giảng dạy về bạo lực cách mạng, tôn sùng cá nhân đã và đang dẫn đến hậu quả không ít thành phần trẻ của đất nước sống một cách hiếu chiến, bạo lực, ích kỷ, thậm chí thờ ơ và vô trách nhiệm với cộng đồng…Một phụ huynh ở Sài Gòn nói rằng bà rất phấn khởi khi nghe được thông tin về đề án giảng dạy nhân quyền trong học đường. Phụ huynh này chia sẻ:

“Mừng là mình đi theo các nước tiến bộ, học hỏi những điều hay để áp dụng vào giáo dục cho học sinh từ bé như thế thì tốt. Nhưng bên cạnh đó, tôi cũng có sự lo lắng vì những người truyền đạt về nhân quyền có đúng theo tiêu chuẩn quốc tế hay không? Thế hệ mà từ trước đến giờ không biết nhân quyền là gì hay họ không được tiếp thu đúng nghĩa của nhân quyền mà bây giờ họ truyền dạy lại thì không rõ hai chữ ‘nhân quyền’ có bị méo mó hay không? Chương trình giảng dạy nhân quyền áp dụng từ cấp mẫu giáo cho đến bậc đại học, mà nếu không khéo thành ra vô tình ươm sự tai hại vào đầu con trẻ.”

Chúng tôi đặt vấn đề với Giáo sư Vũ Phương Anh, Phó Giám đốc Trung tâm Bồi dưỡng và Bảo trợ Chất lượng Giáo dục về nỗi lo lắng của phụ huynh liên quan đề án giảng dạy nhân quyền trong học đường, được thực hiện vào năm 2025. Ý kiến của Giáo sư Vũ Phương Anh về nỗi lo lắng của phụ huynh là hợp lẽ và bà Giáo sư còn đưa ra nhận định đề án không mang lại hiệu quả, với lý do:

“Tôi chỉ lấy một ví dụ rất gần gũi là Việt Nam trong nhiều năm nói rằng phải đẩy mạnh việc giảng dạy cho sinh viên ‘kỹ năng mềm’. Nhưng thật ra nói như vậy theo chủ trương, mà thực hiện thì dạy ‘kỷ năng mềm’ một cách rất là ‘không mềm’. Rồi có một dạo thì giáo dục pháp luật vào học đường cũng vậy. Tức là mọi điều chủ trương được viết trên giấy thì nghe rất hay, nhưng lúc làm thì không đến đâu cả, mang tính hình thức, không thực sự có hiệu quả.”

Hiệu quả của đề án là gì?

e3798ae7-1e35-4720-9e1b-58dba07fa0f1.jpeg
Luật sư Nguyễn Văn Đài, người được Đức trao giải thưởng Nhân quyền năm 2017, tại Tòa án Nhân dân Hà Nội, ngày 11 tháng 5 năm 2007.Photo: AFP

Trong khi đó, những người cổ súy và ủng hộ phong trào dân chủ trong nước cho rằng đây là một bước ngoặc quan trọng của ngành giáo dục Việt Nam. Nhà báo tự do Võ Văn Tạo nói với RFA ông tin là những ai có thiện chí với xã hội, khi nghe thông tin về đề án dạy nhân quyền trong học đường cũng đều phấn khởi vì đề án này theo ông có thể nói mang ý nghĩa rất nhân văn và khai phóng. Với kinh nghiệm sống của một người ở độ tuổi ngoài lục tuần, nhà báo Võ Văn Tạo lý giải vì sao xã hội Việt Nam hiện thời tồn tại quá nhiều vấn nạn, mà trong đó nguyên nhân chủ yếu là do cách hành xử của con người:

“Tôi đã sống ở ngoài Bắc nhiều năm và sau này ở miền Nam thì tôi có cảm tưởng như nền giáo dục của Nhà nước Cộng Sản Việt Nam không đào tạo ra những con người theo hướng nhân bản và khai phóng, mà chỉ muốn đào tạo ra những robot, chứ không phải những con người thực sự. Bản chất của con người là tự do nhưng nền giáo dục trong các nhà nước cộng sản, trong đó có Nhà nước Cộng Sản Việt Nam chỉ muốn tạo ra các robot biết tuân lệnh thôi. Tức là họ không cho người dân tự do làm điều gì cả. Mọi điều là do họ nghĩ ra và ra lệnh, bắt buộc người dân làm. Bản chất của Cộng Sản là như thế.”

Nhà báo Võ Văn Tạo cùng một số nhà đấu tranh dân chủ nêu ra lập luận trong trường hợp giới chức lãnh đạo của Đảng và Nhà nước Việt Nam quyết tâm muốn cải thiện tình hình dân chủ của nước nhà thì việc giảng dạy nhân quyền trong học đường cũng khó mang lại kết quả trong một sớm một chiều. Nhà báo Võ Văn Tạo giải thích:

Nhà cầm quyền Việt Nam phải thực thi tòa án độc lập và nền báo chí tự do để người dân có thể được xét xử một cách công bằng, nếu như dính dáng đến tòa án cũng như họ được quyền lên tiếng khi họ bị oan sai. Chỉ khi nào hai điều kiện tối thiểu đó được đáp ứng thì mới có nhân quyền ở Việt Nam. Tôi nghĩ Nhà nước Việt Nam cần phải có lộ trình rõ ràng để thực thi từng bước cho hai điều kiện tối thiểu này
-Thạc sĩ Nguyễn Tiến Trung

“Bởi vì suốt bao nhiêu năm qua, miền Bắc Việt Nam từ năm 1955 trở đi và miền Nam từ năm 1975 trở đi, tư duy của nền giáo dục hủy hoại toàn bộ văn hóa và phẩm chất của người Việt Nam. Thế thì việc dựng lại không hề dễ dàng, thậm chí một, hai thế hệ mà khôi phục được. Dù họ có thực lòng.”

Lên tiếng liên quan việc giảng dạy nhân quyền trong trường học, cựu tù nhân lương tâm-Thạc sĩ Nguyễn Tiến Trung cho biết thế hệ 8X của anh từng được học về tôn trọng nhân quyền. Nhưng đối với anh, đó cách dạy nhồi sọ và bóp méo, làm cho nhiều thế hệ hiểu sai ý nghĩa thực sự của nhân quyền. Thạc sĩ Nguyễn Tiến Trung nêu ra một ví dụ như học sinh được học khái niệm quốc gia đánh đồng với Đảng Cộng Sản và quyền con người phải đặt dưới quyền độc lập tự chủ của quốc gia.

Là một người bị kết án tù vì theo đuổi lý tưởng tự do-dân chủ cho Việt Nam, cựu tù nhân lương tâm Nguyễn Tiến Trung khẳng định đề án giảng dạy nhân quyền trong trường học, mà Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc vừa phê duyệt, sẽ góp phần cải thiện tình hình nhân quyền Việt Nam một cách tích cực, chỉ khi nào nhà cầm quyền Hà Nội thực thi hai điều kiện chính yếu:

“Nhà cầm quyền Việt Nam phải thực thi tòa án độc lập và nền báo chí tự do để người dân có thể được xét xử một cách công bằng, nếu như dính dáng đến tòa án cũng như họ được quyền lên tiếng khi họ bị oan sai. Chỉ khi nào hai điều kiện tối thiểu đó được đáp ứng thì mới có nhân quyền ở Việt Nam. Tôi nghĩ Nhà nước Việt Nam cần phải có lộ trình rõ ràng để thực thi từng bước cho hai điều kiện tối thiểu này.”

Mặc dù dư luận trong nước bày tỏ niềm hân hoan đối với thông tin nhân quyền sẽ được đưa vào giáo trình giảng dạy trong trường học và bắt đầu thí điểm ngay trong năm nay; tuy nhiên theo ghi nhận của RFA thì cộng đồng cư dân mạng và những người quan tâm đến đề án này lại tỏ ra hoài nghi trước tin tức một cô giáo tại Ninh Bình bị công an đến trường áp giải ngay sau lễ Khai giảng năm học mới, vào ngày 6 tháng 9 để làm việc, do “phương hại đến an ninh chính trị” qua những chia sẻ trên mạng xã hội của cô về hiện tình đất nước liên quan giảm biên chế giáo viên, nợ công, thực phẩm bẩn…Một số người cho rằng Nhà nước Việt Nam muốn tỏ rõ thực tâm để dân chúng nâng cao sự hiểu biết và tôn trọng nhân quyền thì cần phải xóa tan định kiến của dư luận vẫn thường nói, như nhà báo tự do Võ Văn Tạo bảo với chúng tôi “Họ nói một đằng nhưng họ làm một nẻo.”

Ngày mai chắc gì còn gặp lại!

Ngày mai chắc gì còn gặp lại!

GNsP – “Hôm nay chúng ta gặp nhau đây và ăn với nhau một bữa cơm là quý lắm rồi, vì không biết ngày mai có còn cơ hội gặp nhau không!” Cha Vinhsơn Phạm Trung Thành, linh mục điều phối chương trình Tri Ân TPB – VNCH, mở lời như trên trong buổi khám sức khỏe tổng quát lần thứ 10 trong năm 2017 dành cho các ông TPB – VNCH vào sáng thứ Hai 11/09/2017 tại DCCT Sài Gòn.

Bữa cơm nghĩa tình, hội ngộ, chắc gì ngày mai ta còn gặp lại nhau

Cha Vinhsơn Thành có lý để nói điều đó vì trong tháng qua, có nhiều ông TPB đã từ giã cõi trần. Ngoại lệ, có trường hợp khi nhân viên văn phòng gọi điện mời ông về Sài Gòn để khám chữa bệnh thì mới hay ông đã vĩnh viễn ra đi! Phận người quá mong manh. Với các ông TPB vốn đã thương tật và mang đủ thứ bệnh trong người thì sự sống lại càng mong manh như mành treo trước gió.

ông TPB Vũ Văn Đại

Con số TPB ghi danh tại văn phòng CLHB – nơi phụ trách chương trình Tri ân TPB – VNCH- đã hơn 5.500 người. Dù đã cố gắng một tháng khám chữa bệnh tổng quát hai lần, với mỗi lần khoảng 130 người thì cũng phải hơn 2 năm các ông mới quay lại phiên của mình. Đã có nhiều TPB không còn cơ hội quay lại lần hai, nên mỗi dịp còn gặp mặt nhau là một cơ hội quý báu. Được ngồi với nhau ôn chuyện xưa, chia sẻ với nhau một bữa ăn huynh đệ là những phút giây hạnh phúc. Bữa cơm đạm bạc nhưng chất chứa nghĩa tình, vì chính những người làm chương trình này đã đặt mục đích phục hồi phẩm giá, danh dự của người lính VNCH mà trong mấy chục năm ròng đã bị xã hội lãng quên hay thậm chí loại trừ. Việc cố gắng chăm sóc y tế, chia sẻ một chút vật chất, hay trao cho phương tiện di chuyển, muốn diễn tả rằng đây là những người lính đáng trân trọng, đáng tri ân vì chính họ đã hy sinh một phần thân thể để bảo vệ sự yên bình cho nền chính thể VNCH.

Ròng rã những năm trường sau cuộc chiến, đâu cần ai tri ân, đâu cần ai biết đến, các ông vẫn “lê lết” phận người đi qua giữa thị phi cuộc đời đó sao! “Lê lết” là từ đúng nghĩa dành cho hai ông TPB Trần Trọng Đa và ông Vũ Văn Đại mà chúng tôi được gặp gỡ sáng nay.

Hình ảnh ông Vũ Văn Đại, cụt cả hai chân, “lê” đến với chương trình sáng hôm nay khiến những ai bắt gặp không khỏi chạnh lòng. Dù trải qua cuộc sống nghiệt ngã, nhưng nụ cười vẫn không hề tắt trên môi ông. Bằng nụ cười hiền hòa ông nói: “Còn sống được là hạnh phúc rồi!” Với ông sự sống là điều quý giá nhất. Sau ngày 30/4/75, ông bị ném ra đường khi đang điều trị vết thương tại quân y viện. Ông tự lê lết về nhà, tự băng bó vết thương và giành giật sự sống từng ngày. Khi vết thương đã khô và lành, ông lại lê từ vỉa hè này lết sang vỉa hè khác hát rong xin ăn. Khi đã có một số vốn, ông chuyển qua nghề sửa xe đạp. Khi nghề sửa xe đạp không còn sống được nữa, ông lại “đi” bán vé số. Lê lết thương tật, vá víu cuộc sống, nhưng ông không hề oán hận hay than trách cuộc đời. Cười vẫn tươi và đời vẫn vui là triết lý sống nơi người TPB này.

Còn TPB Trần Trọng Đa là một tín hữu Công Giáo thì nói rằng: “Tạ ơn Chúa vì đã cho mình được sống đến ngày hôm nay!” Lời tạ ơn của ông rất đơn sơ nhưng chất chứa cả niềm tín thác vào Thượng Đế. Với ông, cuộc sống dù giàu hay nghèo, sướng hay khổ điều ấy không quan trọng. Quan trọng là mỗi ngày ta sống trọn vẹn với nó trong lời tạ ơn. Ông chia sẻ rằng, khi cưới vợ chưa được bao lâu thì bị thương cụt cả hai chân. Người vợ vẫn đón nhận ông và trong chừng ấy năm chung sống, đã cùng ông vượt qua gian khổ để nuôi dạy con cái nên người. Đến hôm nay, những người con của ông đã yên bề gia thất. Hai vợ chồng già sống với nhau những ngày êm đẹp ở cuối chặng đường đời…

Hai ông TPB trên trong số gần 120 ông đến khám chữa bệnh sáng nay là điển hình cho triết lý sự sống nơi những người TPB còn lại này. Xin được một lần nữa nói lời tri ân đến các ông, xin được gói ghém trong bữa cơm trưa này: bữa cơm gắn kết tình thân, sẻ chia nghĩa tình, là một cơ hội quý giá, vì chắc gì ngay mai ta còn dịp gặp lại.

Vũ Hoàng Trương

Chuyên gia: Trách nhiệm chính trong các đại án ngân hàng thuộc về Đảng và Quốc hội

 Chuyên gia: Trách nhim chính trong các đi án ngân hàng thuc v Đng và Quc hi

Kính Hòa RFA
2017-09-11
 

Ông Trầm Bê, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị, và ông Phan Huy Khanh, nguyên Tổng giám đốc Sacombanks bị bắt vào đầu tháng Tám.

Ông Trầm Bê, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị, và ông Phan Huy Khanh, nguyên Tổng giám đốc Sacombanks bị bắt vào đầu tháng Tám.

 AFP
 

Ngày 8 tháng Chín năm 2017, ông Đặng Thanh Bình, nguyên Phó Thống đốc ngân hàng nhà nước Việt Nam  bị cấm đi khỏi nơi cư trú, và bị truy tố về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.

Trong khi đó thì vụ xử án ngân hàng Đại Dương, Ocean Bank, vẫn đang diễn ra liên quan đến những quan chức cao cấp của ngành dầu khí có nghi vấn nhận hối lộ từ ngân hàng này.

Tiến sĩ Nguyễn Quang A, một nhà hoạt động dân sự tại Hà Nội, trước kia có hoạt động trong lĩnh vực ngân hàng tại Việt Nam dành cho Kính Hòa đài RFA cuộc trao đổi sau đây liên quan đến trách nhiệm trong các vụ án ngân hàng và kinh tế tại Việt Nam.

Tiến sĩ Nguyễn Quang A: Tôi biết ông Đặng Thanh Bình từ lúc ông ấy làm Vụ trưởng Vụ các định chế tín dụng. Lúc đó tôi nhận xét rằng ông ấy là một người tử tế và có nghiệp vụ. Rồi sau đó ông ấy lên làm Phó Thống đốc phụ trách vấn đề thanh tra thì phải. Đoạn sau này thì tôi không rõ ông ấy làm gì.

Người ta khởi tố ông ấy cái tội cố ý làm trái, gây hậu quả nghiêm trọng. Tôi không biết rằng cơ sở là ông ấy làm cái gì, gây hậu quả nghiêm trọng như thế nào, mà tôi nghĩ rằng bất kể một ông nào khác làm ở cái chỗ của ông ấy, thì cũng bị như ông Bình mà thôi.

Nói chung chung là cái tội cố ý làm trái gây hậu quả nghiêm trọng, thực sự là một cái tội đã được Việt Nam sửa đổi và loại ra khỏi danh mục tội. Lẽ ra cái chuyện ấy đã có hiệu lực rồi, nhưng mà người ta hoãn lại, rồi thông qua, rồi hình như lại giữ nguyên cái tội ấy. Cho nên là mình không thể rõ, vì cái tội ấy rất là tù mù. Bản thân những qui định về luật của Việt Nam nó cũng lòng vòng. Ở Việt Nam chúng tôi thường nói là có thể có điều luật để kết tội bất kỳ ai, trừ những người đã chết hoặc những đứa trẻ chưa được sinh ra.

Kính Hòa: Thưa ông, cấp trên trực tiếp của ông Bình này là ông Nguyễn Văn Bình nguyên Thống đốc ngân hàng nhà nước, vậy ông dự trù là sắp tới ông Nguyễn Văn Bình có gặp rắc rối gì không?

Tiến sĩ Nguyễn Quang A: Tôi nghi là có thể, bởi vì bây giờ ông Nguyễn Phú Trọng đang đánh phái của Nguyễn Tấn Dũng, thì ông ấy đánh hết chân tay rồi đến các bộ sậu gần Nguyễn Tấn Dũng hơn. Ocean bank, Hà Văn Thắm, Tập đoàn dầu khí quốc gia Việt Nam thì nhắm đến ông Thăng. Chuyện ông Bình này thì có thể là nhắm đến ông Nguyễn Văn Bình, Ủy viên Bộ chính trị và đang là Trưởng ban kinh tế của đảng cộng sản Việt Nam. Rất có thể là như vậy.

Kính Hòa: Nếu có thể nói ngắn gọn thì ông sẽ nói như thế nào về các vụ đại án ngân hàng Việt Nam, tại sao Việt Nam có đến 5 vụ đại án ngân hàng như vậy? Và trách nhiệm chính thuộc về ai?

Tiến sĩ Nguyễn Quang A: Trách nhiệm chính thuộc về Đảng cộng sản Việt Nam và Quốc hội Việt Nam. Chứ không phải là những người đi hốt rác như hai cái ông Bình này. Có thể các ông ấy có những sai phạm gì đó trong lúc điều hành, nhưng mà những cái ấy so với những thiệt hại cho đất nước thì phải nói rằng cái luật về ngân hàng, cái chủ trương của đảng cộng sản Việt Nam về phát triển kinh tế, các tập đoàn kinh tế,… Có lẽ người chịu trách nhiệm chính là ông Nguyễn Phú Trọng. Ông ấy đang trị các đối thủ của ông ấy nhân danh chống tham nhũng.

Tất nhiên là khi nói chống tham nhũng thì không sao cả, ai cũng ủng hộ chống tham nhũng. Nhưng phải nhìn sâu hơn là tham nhũng ấy nó ở đâu, tất cả cái mớ bòng bong này xuất phát từ đâu?

Tôi đã làm việc trong ngành ngân hàng, tôi có thể nói một cách chắc chắn là những hệ quả bây giờ, với 5 đại án như anh nói, nó đã bắt đầu 20 năm, 25 năm trước, trong những chủ trương, những luật, những nghị định mà ông Quốc hội, rồi ông Thủ tướng,… mà tôi tin chắc rằng cái chuyện ấy không thể có cái chuyện chỉ có mình ai đó làm, mà nó là cả một hệ thống.

Tất nhiên là ông Nguyễn Tấn Dũng là một người rất làm hại cho nền kinh tế này, nhưng không phải chỉ có mình ông Dũng, mà còn nhiều người khác nữa, kể cả những người đang giáng những đòn trừng trị gọi là chống tham nhũng, chống lại phe cánh ông Nguyễn Tấn Dũng.
-Tiến sĩ Nguyễn Quang A.

Nói như thế không có nghĩa là bao che cho việc làm sai phạm của bất kể một người nào. Những người nào làm sai thì phải bị trừng trị, nhưng nếu chỉ dừng ở cái mức như thế thì tôi nghĩ là nó hơi hời hợt quá khi mà xem xét tình hình những việc làm thiệt hại cho đất nước và dân tộc này.

Kính Hòa: Có những ý kiến cho rằng những vụ đại án kinh tế và ngân hàng đều xuất phát dưới thời cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng điều hành đất nước?

Tiến sĩ Nguyễn Quang A: Đúng như thế, nhưng tôi nghĩ có những cái trước đó nữa, ví dụ nhưng luật, ví dụ như đường lối. Tất nhiên là ông Nguyễn Tấn Dũng là một người rất làm hại cho nền kinh tế này, nhưng không phải chỉ có mình ông Dũng, mà còn nhiều người khác nữa, kể cả những người đang giáng những đòn trừng trị gọi là chống tham nhũng, chống lại phe cánh ông Nguyễn Tấn Dũng.

Kính Hòa: Quyết định nào về ngân hàng gây tổn hại nhiều nhất dưới thời Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng?

Tiến sĩ Nguyễn Quang A: Tôi không đánh giá bất cứ một quyết định đối với một ngân hàng đơn lẻ nào cả, mà tôi cho rằng cái chủ trương phát triển ngân hàng một cách ồ ạt rồi sau đó là nghị định 41 mà ông Thống đốc trước nữa đã chuẩn bị cho ông Nguyễn Tấn Dũng ký, bắt các ngân hàng thương mại cổ phần tăng vốn điều lệ từ 70 tỉ lên 300 tỉ, rồi 3000 tỉ, trong thời gian cấp tốc mấy năm. Đấy là nguyên nhân chính phá tan hệ thống ngân hàng Việt Nam. Và còn có một chủ trương được ghi vào đường lối của đảng cộng sản Việt Nam là phát triển các tập đoàn kinh tế nhà nước, rồi cho các tập đoàn kinh tế nhà nước được kinh doanh nhiều ngành nghề, kể cả ngân hàng, thì đấy là những cái sai chí tử, chứ không phải cụ thể một ngân hàng A, B, C.

Kính Hòa: Ông nghĩ rằng ông Nguyễn Tấn Dũng sẽ là đối tượng cuối cùng của chiến dịch chống tham nhũng này không?

Tiến sĩ Nguyễn Quang A: Theo những gì đang tiến triển thì tôi nghĩ là mục tiêu của người ta là như vậy. Nhưng tôi e rằng họ có thể làm đến mức như vậy với đồng chí của mình như thế. Là bởi vì những quyết định lớn, tôi lấy ví dụ như đường lối chẳng hạn, ông Dũng sẽ bảo là đây là đường lối của đảng, trong đó có ông, ông giơ tay tán thành, tôi chỉ thực hiện cái đó thôi. Lúc đó thì sẽ hơi kẹt cho các ông đương nhiệm. Mà thực sự ngay cả ông Bình và ông Thăng mà đánh thật sự ráo riết thì có khi là bình vỡ mà chuột vẫn chạy được.

Công an huyện Văn Lâm đang phủ nhận chế độ pháp quyền để bảo vệ lợi ích nhóm BOT ?

From facebook: Christina Le
Công an huyện Văn Lâm đang phủ nhận chế độ pháp quyền để bảo vệ lợi ích nhóm BOT ?

Tính đến thời điểm hiện tại công an huyện Văn Lâm đã có giấy triệu tập và làm việc ít nhất ba tài xế sử dụng tiền lẻ để trả phí qua trạm thu phí số 1, quốc lộ 5 (huyện Văn Lâm, Hưng Yên).

Theo tường thuật của một trong ba tài xế này, công an đã buộc anh phải ghi vào biên bản làm việc theo hướng không phản đối mức phí trạm BOT, thì mới để anh đi sau hơn 4 tiếng làm việc.

Có thể thấy rằng, vì một mục đích nào đó, công an huyện Văn Lâm đã vi phạm trắng trợn và nghiêm trọng luật pháp.

Đầu tiên, bộ luật tố tụng hình sự nói riêng và pháp luật hiện hành của Việt Nam nói chung quy định rất rõ rằng chỉ có Điều tra viên, Kiểm sát viên và Thẩm phán là có quyền ký và sử dụng giấy triệu tập. Tiếp đó, người có thể bị triệu tập chỉ có thể là đối tượng có tư cách tham gia tố tụng như: bị hại, bị can, bị cáo, nguyên đơn, bị đơn, nhân chứng, v.v… Điều này có nghĩa rằng trong phạm vi hình sự, chỉ khi đã khởi tố vụ án/bị can và quyết định điều tra, thì giấy triệu tập mới có thể được dùng bởi một số cơ quan đặc biệt. Giấy triệu tập được sử dụng rất hạn chế và nghiêm ngặt là hợp lý với quyền con người về tự do đi lại, tư do thân thể, và không bị bắt giữ trái phép như đã được quy định tại Hiến pháp.

Tại đây, chúng ta có thể gần như chắc chắn 100% rằng chưa có bất kỳ quyết định điều tra hay khởi tố vụ án/bị can nào liên quan đến việc một số tài xế dùng tiền lẻ để thanh toán tại các trạm BOT. Vậy, công an huyện Văn Lâm đã sử dụng cơ sở hay căn cứ pháp luật nào để tự ý triệu tập 3 tài xế trên. Nếu muốn làm sáng tỏ hoặc tìm hiểu về một số vấn đề, công an có thể MỜI những người này (và tất nhiên họ có quyền chấp nhận hoặc từ chối lời mời này), nhưng không thể TRIỆU TẬP và ép buộc họ phải đến làm việc một cách trái pháp luật. Đây không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật mà còn là hành vi vi phạm Hiến pháp trắng trợn.

Tiếp đến, việc công an huyện Văn Lâm không chấp nhận giải thích của một tài xế rằng việc anh sử dụng tiền lẻ là để thể hiện phản đối với mức phí trạm BOT, mà buộc anh phải khai rằng: “khi chở người thân đi thì có tiền lẻ thì rút ra trả như bình thường chứ không phải phản đối mức phí cao…” thì mới để anh đi cũng chính là một chuỗi hành vi vi phạm pháp luật.

Thứ nhất, đây có thể được coi là hành vi phạm tội hình sự liên quan đến việc mớm cung hoặc làm sai lệch hồ sơ. Thứ hai đây là hành vi vi phạm quyền tự do ngôn luận, quyền tham gia thảo luận và kiến nghị với nhà nước của công dân như đã quy định tại Hiến Pháp Việt Nam. Và đặc biệt, thứ ba, đây chính là hành vi phủ nhận chế độ chính trị pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân như ghi nhận tại ngay Điều số 2 của Hiến pháp.

Bởi các lẽ trên, hoàn toàn có thể nhận định rằng công an huyện Văn Lâm đã vi phạm trắng trợn và nghiêm trọng pháp luật Việt Nam. Do đó, tôi kính đề nghị các cơ quan chức năng vào cuộc để điều tra động cơ của công an huyện Văn Lâm, tìm hiểu xem có phải có một nhóm lợi ích nào đó đã kích động công an huyện Văn Lâm vi phạm pháp luật và phủ nhận chế độ chính trị pháp quyền của Việt Nam hay không. Chẳng phải đây là điều mà Nhà nước và Đảng đang muốn làm hay sao ???

Luật sư Trần Đức Hoàng 

 
 

Cựu cán bộ 77 tuổi ở Vũng Tàu dâm ô nhiều bé gái

Ông Nguyễn Khắc Thủy bị cơ quan công an xác định có hành vi dâm ô nhiều bé gái khi các bé vui chơi tại chung cư Lakeside, Vũng Tàu. (Hình: Báo Thanh Niên)

BÀ RỊA-VŨNG TÀU, Việt Nam (NV) – Theo báo Thanh Niên, Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra Công An thành phố Vũng Tàu cho biết đã chuyển toàn bộ hồ sơ vụ án sang Viện Kiểm Sát và đề nghị truy tố ông Nguyễn Khắc Thủy (77 tuổi), nguyên giám đốc Ngân Hàng Nhà Nước Chi Nhánh Bà Rịa-Vũng Tàu, về tội “Dâm ô với trẻ em.”

Công an cho hay, ngày 11 Tháng Bảy, 2016, bà TTTT (37 tuổi) tố cáo ông Thủy, cùng nơi ở tại chung cư Lakeside, phường Nguyễn An Ninh, thành phố Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, đã dâm ô với con gái 8 tuổi của mình. Ngoài ra, bà còn cung cấp thêm thông tin của nhiều bé gái đã bị ông Thủy xâm hại tình dục.

Qua điều tra, công an Vũng Tàu đã làm rõ và xác định từ năm 2012-2014, ông Thủy đã có hành vi dâm ô đối với năm bé gái khác tại thành phố Vũng Tàu.

Tin cho biết, ngày 18 Tháng Tám, 2016, cơ quan Cảnh Sát Điều Tra đã khởi tố vụ án “xâm hại tình dục trẻ em” đối với ông Thủy để điều tra, nhưng sau một thời gian khá dài không khởi tố bị can dư luận bất bình, báo chí lên tiếng.

Tháng Ba, 2017, dưới áp lực của dư luận, Chủ Tịch Nước Trần Đại Quang yêu cầu lãnh đạo Bộ Công an, Viện Kiểm Sát Nhân Dân Tối Cao ra lệnh các cơ quan tư pháp, điều tra sớm làm rõ và có kết luận về vụ việc này. Sau đó công an Vũng Tàu mới khởi tố ông Thủy để điều tra. (Tr.N)

Nghệ sĩ Hồng Vân và GS Ngô Bảo Châu đang bị bọn tuyên giáo viết bài chửi rủa te tua…

From facebook:  Christina Le
Nghệ sĩ Hồng Vân và GS Ngô Bảo Châu đang bị bọn tuyên giáo viết bài chửi rủa te tua…

Vì sao họ bị vậy? Tôi ví như việc họ làm giống như một người ko chịu tránh mà lại đi ngược chiều với một đàn Bò cực kì đông đúc đang hung hăng lao về phía trước. Nên họ bị đàn Bò húc phải, đạp phải, dẵm phải là chuyện quá bình thường.

Một người thì dám xây cái trường học to đẹp làm cho Đảng mất mặt vì ko thể tranh công, ko thể bắt nhân dân phải đội ơn nhờ Đảng mới có cái trường đẹp mà học

Một người dám khen Nhật, chê bai nước ta toàn đồ giả, phải dùng thuốc chữa bệnh giả. Thiên đường thì xài hàng mã là điều đương nhiên, ko những thuốc chữa bệnh giả đâu mà BS giả ( BS học giả bằng thật ), nhân viên y tế xài bằng giả, Cán bộ xài bằng giả, Giáo Sư giả ( Một số chức danh GS mà chỉ VN tự phong tự công nhận, cả thế giới họ ko công nhận ). Có gì to tát mà phải lên tiếng…

Cái kết của việc đi ngược chiều với lại Đàn Bò đông đúc nó là như vậy, ko bị nó dẵm đạp chết là may rồi

(Văn Hoàng)

Đường đê dọc sông Sài Gòn hơn 450 tỷ đồng tan nát

Đường đê dọc sông Sài Gòn hơn 450 tỷ đồng tan nát

Xe tải chở vật liệu xây dựng từ các bãi đua nhau tàn phá đường đê. (Hình: Báo SGGP)

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Đường đê dọc sông Sài Gòn, quận 12, có tổng mức đầu tư trên 454 tỷ đồng (hơn $19.98 triệu), vừa để ngăn triều cường, chống ngập úng, vừa là đường giao thông mới đưa vào sử dụng đã xuống cấp nặng do bị xe tải cày phá.

Từ khi tuyến đường đê đưa vào sử dụng thì việc đi lại của người dân trở nên dễ dàng hơn vì khu vực ven sông ít bị ngập nước. Cũng do đường đi thuận tiện, hàng loạt bến bãi, điểm tập kết cát đá, vật liệu xây dựng mọc lên dọc theo bờ sông, nhiều xe tải lớn lưu thông, chở cát đá ra vào bến bãi, theo báo SGGP.

Đứng trên cầu Bình Phước nhìn về hướng quận 12, có thể thấy ven bờ sông những đống cát, đá rất lớn nối nhau. Dưới sông sà lan, ghe tàu chở vật liệu chờ chuyển lên bờ. Trên bờ, hàng loạt cần cẩu vươn cao, xe ủi san cát đá làm việc hết công suất.

Chỉ một đoạn ngắn gần chân cầu Bình Phước đã có gần 10 vựa vật liệu xây dựng lớn đang hoạt động. Xe cộ vào ra các bãi vật liệu xây dựng tấp nập, khoảng chừng 10 phút đã thấy sáu, bảy chuyến xe tải lớn chạy ra vào.

Cũng vì có nhiều xe tải chở đi lại cày phá nên không còn nhận ra đây là đường bờ đê. Mặt đường nhựa giờ đầy bùn đất, vết bánh xe tạo ra vệt sâu đầy những “ổ voi,” “ổ gà” lớn nhỏ.

Xe tải lớn chạy nhiều không chỉ gây hư đường, mà còn làm cả khu đất rộng lở xuống sông, làm ảnh hưởng đến khả năng ngăn triều. Trong khi mức triều ngày một cao, con đường đê cứ lún thấp dần.

Bà Bùi Thị Thu (46 tuổi, cư dân ở đây) cho biết: “Hôm nay trời mưa nhỏ, đường ít đọng nước tôi mới dám chở con đi học. Chứ lúc mưa lớn, những ‘ổ voi’ trên đường ngập nước, đầy bùn lầy, rất nguy hiểm. Nhiều người đi xe máy bị ngã, bùn đất lấm từ đầu đến chân.”

Thanh tra giao thông đã dùng nhiều biện pháp ngăn chặn xe tải lớn lưu thông trái phép trên đường đê này, nhưng vẫn không hiệu quả.

Cụ thể, nay tại chân cầu Bình Phước, đường dẫn vào đường đê có đặt biển báo cấm xe trên 5 tấn lưu thông, thế nhưng nhiều lái xe vẫn không chấp hành. Tài xế chỉ tuân thủ khi thấy có thanh tra giao thông cắm chốt, còn vắng bóng là vô tư vi phạm. Thậm chí, các chủ vựa vật liệu xây dựng tổ chức cảnh giới để lái xe né tránh lực lượng chức năng. Vì thế, rất khó bắt quả tang các xe chạy trên đường đê.

Ông Nguyễn Bật Hận, phó chánh Thanh Tra Giao Thông, Sở Giao Thông Vận Tải Sài Gòn, cho biết: “Xe tải lớn chở vật liệu xây dựng gây hư hỏng đường đê. Mặc dù thanh tra giao thông đã dùng nhiều biện pháp ngăn chặn nhưng lực lượng mỏng và thiếu nên lực bất tòng tâm. Chúng tôi đã từng đề nghị các cơ quan chức năng không gia hạn thời gian hoạt động của các bến bãi vật liệu ven sông, song đề nghị này đã bị các chủ bãi phản ứng quyết liệt.” (Tr.N)

Bắt Sơn, bắt Quỳnh mà không bắt Thăng thì coi như chỉ đánh “thủ túc”, tha kẻ chủ mưu

Bắt Sơn, bắt Quỳnh mà không bắt Thăng thì coi như chỉ đánh “thủ túc”, tha kẻ chủ mưu

 FB Huy Đức

10-9-2017

Ông Đinh La Thăng. Ảnh: internet

Khoản tiền 246 tỷ – “phần nổi của tảng băng” – mà Nguyễn Xuân Sơn cầm về đưa Ninh Văn Quỳnh có thể phần nào giải thích vì sao Đinh La Thăng lại cho phép góp 800 tỷ, tương đương 20% vốn điều lệ, vào OceanBank [Cho dù khoản tiền 100 tỷ sau cùng được góp khi Đinh la Thăng “vắng mặt kỹ thuật” hai ngày, 12-5-2011, thì lúc đó ông ta vẫn là Chủ tịch Hội đồng thành viên và kiểm soát mọi quyền lực ở PVN].

Bằng việc cho phép nắm giữ 20% vốn ở OceanBank, Thăng đã biến ngân hàng này trở thành “dịch vụ nội bộ” của PVN, các đơn vị thành viên đều phải mở tài khoản tại đây. Kể từ năm 2008, dòng tiền PVN đã đi qua đây trên 500 nghìn tỷ VND. Có thời điểm, số dư tiền gửi của PVN tại OceanBank lên tới 25.000 tỷ VND, riêng Dầu khí Việt – Nga có lúc gửi ở đây tới 100 triệu USD. Do OceanBank bị kiểm soát đặc biệt, cho đến bây giờ PVN vẫn còn bị kẹt ở đây gần 10.000 tỷ VND (bao gồm cả khoản tiền 70 triệu USD của Viet – Nga Petro).

Khoản tiền 246 tỷ VND đưa về Tập đoàn và hàng trăm tỷ đồng đưa trực tiếp cho các đơn vị thành viên của PVN này được chi dưới hình thức “chăm sóc khách hàng”. Lãnh đạo OceanBank và 35 cán bộ lãnh đạo chi nhánh khác đang hầu tòa với tội danh “cố ý làm trái”.

Các cơ quan tố tụng đã hơi vội khi định tội, khiến cho phạm vi chịu trách nhiệm tố tụng đã mở rộng tới 35 cán bộ lãnh đạo chi nhánh [“Cố ý làm trái” Thông tư số 02/2011/TT-NHNN, ngày 3-3-2011, chi vượt lãi suất trần: 14%], trong khi bản chất của vụ án này là lãnh đạo PVN tham ô, có sự tiếp tay của Hà Văn Thắm và Nguyễn Xuân Sơn.

Thông tư 02 đưa ra “lãi suất trần” và các hình thức xử lý vi phạm của nó cho thấy, giới hạn điều chỉnh của nó là hành chính, chỉ có 3 chế tài hành chính khi vi phạm Thông tư này: “Đình chỉ hoặc miễn nhiệm người điều hành 3 năm; Hạn chế mở rộng phạm vi, qui mô, địa bàn hoạt động 1 năm; Hạn chế hoặc tạm đình chỉ huy động, cho vay của đơn vị vi phạm thuộc tổ chức”.

Một người vi phạm một quy định hành chánh (có hình thức xử phạt), chỉ bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi đã bị xử lý hành chánh mà còn tái phạm. 35 cán bộ chi nhánh vi phạm Thông tư 02, chưa từng bị xử lý hành chánh theo các hình thức quy định tại Thông tư này mà đã bị truy tố là không đúng nguyên tắc tố tụng.

Luật Các Tổ Chức Tín Dụng (cả 2001 & 2010) đều cho phép “Tổ chức tín dụng được quyền ấn định lãi suất huy động”. Tuy nhiên, ở thời điểm vụ việc xảy ra, các tổ chức tín dụng còn phải tuân thủ Bộ Luật Dân Sự 2005 [Khoản 1, điều 476], quy định, lãi suất vay tiền “do các bên thỏa thuận nhưng không được vượt quá 150% của lãi suất cơ bản”, tức là không quá 13,5%/năm (lãi suất cơ bản là 9%/năm theo Quyết định số 2868 ngày 29-11-2010 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước). Chiểu theo Bộ Luật Dân Sự thì Thông tư 02 cũng đã sai khi không điều chỉnh lãi suất cơ bản mà đưa lãi suất huy động lên 14%, cao hơn mức cho phép là 13,5%.

Tuy nhiên, mức lãi suất này đã không còn hiệu lực. Bộ luật Dân sự năm 2015, [Khoản 1, điều 468] vẫn công nhận nguyên tắc “thỏa thuận lãi suất”, nhưng đưa ra giới hạn “không được vượt quá 20%/năm”.

Như vậy, ngay cả khi bị “hình sự hóa”, 35 bị cáo là cán bộ chi nhánh của Oceanbank cũng cần được các cơ quan tố tụng áp dụng “nguyên tắc có lợi cho người bị buộc tội”[khoản 1 Điều 4 Bộ Luật Tố Tụng Hình Sự 2015]. Tuyên họ không phạm tội vì theo nguyên tắc này thì không nên truy cứu một hành vi vi phạm một quy định của pháp luật mà giờ đây không còn hiệu lực.

Có lẽ không cần phải nhắc lại bối cảnh rối loạn của thị trường tài chính, ngân hàng 2008 – 2012. Không chỉ có OceanBank, hầu hết các ngân hàng thương mại đều phải chi vượt trần một khoản gọi là “chăm sóc khách hàng” để giữ thanh khoản (điều lẽ ra ngân hàng nhà nước phải giúp họ). Các cơ quan tố tụng không thể chỉ truy cứu trách nhiệm hình sự các quan chức Oceanbank mà không truy cứu các quan chức ở những ngân hàng khác có cùng hành vi này.

Nhưng, đưa những con người không hề gây nguy hiểm, đang có sự nghiệp vững vàng và đang đóng góp ấy vào vòng tố tụng thì chỉ có mất mát chứ không thêm lợi ích gì cho xã hội.

Bản chất của vụ án này là “tham ô” chứ không phải là “cố ý làm trái”. Những ai nhận phần chi ngoài sổ sách khoản lãi suất vượt trần này, nếu là tư nhân chỉ là nhận lại phần tiền của chính họ (trong bối cảnh lạm phát từ 18-22%/năm). Nhưng đối với khu vực quốc doanh, mà đối tượng chính ở đây là các quan chức tập đoàn Dầu khí thì tiền đấy là tiền của nhà nước, của nhân dân, OceanBank có thể chi nhưng nếu các quan chức PVN giữ lấy làm “đối ngoại” hoặc tiêu xài thì phải được gọi đúng tên là tham nhũng.

Chỉ vì xác định không chính xác tội danh, cơ quan điều tra đã mất rất nhiều thời gian với 35 cán bộ chi nhánh thay vì tập trung điều tra các quan tham ở PVN đặc biệt là Đinh La Thăng.

Nếu chỉ xử những người làm công ăn lương ở OceanBank mà không xử các quan chức PVN ăn chia tiền lãi suất ngoài sổ sách thì vụ án rất dễ bị đi lạc hướng.

Nếu không truy cứu trách nhiệm hình sự Đinh La Thăng thì trong vụ PVN, coi như các cơ quan chống tham nhũng chỉ “lượm củi khô”, chỉ bắt đám thừa hành mà để lọt thủ phạm, để lọt kẻ cầm đầu; những đồng phạm như Sơn, như Quỳnh… ai hiểu nội tình Dầu Khí đều biết, họ không oan, nhưng ở một mức độ nào đó họ đều là nạn nhân của Thăng.

Nữ tiến sĩ đầu tiên trong lịch sử khoa bảng VN

Nữ tiến sĩ đầu tiên trong lịch sử khoa bảng VN

Dưới thời phong kiến ở Việt Nam, tư tưởng “trọng nam khinh nữ” đã không cho giới nữ được bình đẳng với nam giới, kể cả việc học hành, thi cử. Vậy mà có một người con gái tài sắc, đức độ, trí tuệ trác việt đã vượt qua luật lệ khắt khe đó, đạt tới học vị tiến sĩ. Bà là Nguyễn Thị Duệ, được người dân ca tụng là “Bà Chúa Sao”, người phụ nữ đầu tiên và duy nhất đỗ tiến sĩ trong thời đại phong kiến nước nhà. 

Nguyễn thị Duệ
Hiện chưa rõ gia thế của bà, nhưng tương truyền, bà Nguyễn Thị Duệ sinh năm 1574, trong một gia đình nhà nho nghèo, có truyền thống hiếu học tại làng Kiệt Đặc, nay thuộc xã Văn An, Chí Linh, Hải Dương.
Văn miếu Mao Điền Hải Dương- Nơi Nguyễn Thị Duệ được thờ cùng Khổng Tử và bảy vị Đại khoa danh tiếng của Việt Nam

Vốn là người thông minh, có nhan sắc nên mới hơn 10 tuổi, bà đã được nhiều nhà quyền quí đến xin hỏi cưới, nhưng bà không thuận.
Năm 1592, Trịnh Tùng đem quân đánh chiếm kinh thành Thăng Long, nhà Mạc rút chạy lên Cao Bằng, Nguyễn Thị Duệ cũng theo gia đình lên đó sinh sống. Văn miếu Mao Điền Hải Dương- Nơi Nguyễn Thị Duệ được thờ cùng Khổng Tử và bảy vị Đại khoa danh tiếng của Việt Nam .

Trong buổi Ngự yến đãi các tân khoa, vua Mạc Kính Cung thấy vị tiến sĩ trẻ tuổi, dáng mảnh mai, mặt mày thanh tú sinh lòng ngờ vực. Nhà vua liền xét hỏi và phát hiện bà giả trai. Nguyễn Thị Duệ không những không bị khép tội còn được vua khen ngợi. Cảm phục tài năng, vua Mạc còn mời bà vào cung để dạy các phi tần rồi tuyển làm phi, phong là Tinh Phi có nghĩa là bà chúa Sao ngụ ý khen bà vừa xinh đẹp vừa sáng láng như một vì sao. Người dân Hải Dương đến nay vẫn kể cho nhau nghe những câu chuyện về tài năng của bà Duệ. Năm 10 tuổi bà đã biết làm văn bài, được bà con trong làng vô cùng kính phục. Là một người hiếu học song luật lệ bấy giờ không cho phép con gái được học hành thi cử, Nguyễn Thị Duệ phải giả trai để đèn sách đi thi. Năm Giáp Ngọ (1594) nhà Mạc mở khoa thi Hội, sĩ tử tham dự rất đông, bà đỗ thủ khoa, trong khi chính thầy dạy chỉ đỗ á khoa. Vậy là, tròn 20 tuổi bà trở thành nữ tiến sĩ đầu tiên và duy nhất của khoa cử phong kiến Việt Nam.

Năm 1625, quân Lê – Trịnh tiến lên Cao Bằng diệt nhà Mạc. Bà vào rừng ẩn náu trong một ngôi chùa nhỏ, bị quân lính bắt được. Bà cầm thanh gươm trên tay khảng khái nói: “Các ngươi bắt được ta thì phải đưa ta đến nộp chúa của các ngươi, nếu vô lễ thì với lưỡi gươm này ta sẽ tự tử”. Cảm phục khí tiết của bà, quân Trịnh bèn giải bà về kinh nộp cho chúa Nghị Vương. Nghe tiếng tăm của Nguyễn Thị Duệ, chúa Trịnh rất sủng ái, phong cho bà chức Cung Trung Giáo Tập, rồi Lễ Nghi Học Sĩ để trông coi việc dạy học trong vương phủ. Người dân tôn sùng gọi bà là Nghi ái Quan. 2 Công trạng để đời Nguyễn Thị Duệ không chỉ là nữ tiến sĩ duy nhất của khoa bảng phong kiến Việt Nam mà bà còn có nhiều đóng góp cho nền giáo dục đương thời. Bà rất quan tâm đến việc thi cử, bồi dưỡng nhân tài cho quốc gia. Phần lớn các kỳ thi Đình, thi Hội, tất cả bài vở đều qua tay bà chấm chọn. Bà thường viện dẫn nghĩa lý kinh sử, sự tích cổ kim rành mạch. Các biểu sớ, văn bài thi Đại khoa chúa đều nhờ bà khảo duyệt lại.

Hiện nay, dân gian vẫn còn lưu truyền giai thoại về bà. Năm Đức Long thứ 3 (vua Lê Thần Tông) bà làm Giám khảo kỳ thi Tiến sĩ (1631), được tổ chức tại làng Mao Điền, Hải Dương. Có rất nhiều sĩ tử dự thi, trong đó có Nguyễn Minh Triết (sau gọi là Nguyễn Thọ Xuân – PV) quê tại Hải Dương. Sau khi thi xong, quan giám khảo lọc ra các bài đỗ, trong đó có bài củaNguyễn Minh Triết. Điều kỳ lạ, bài thi gồm 12 câu mà trò Triết chỉ làm đúng 4 câu, nhưng 4 câu cực kỳ xuất sắc. Các quan không nỡ đánh trượt, bèn tâu lên vua, vua Lê bèn hỏi ý kiến bà Duệ. Sau khi đọc bài, bà thấy hay bèn tâu vua: “Bài văn làm được 4 câu mà hay còn hơn làm hết 12 câu mà không hay, triều đình cần người thực tài chứ không cần kẻ nịnh bợ”. Nhà vua cảm phục, bèn chấm cho Nguyễn Minh Triết đỗ Tiến sĩ Khoa Tân Mùi. Nguyễn Thị Duệ được coi là người khởi đầu hình thức đào tạo từ xa của đất nước. Bà soạn ra các bộ đề thi rồi gửi về địa phương để tổ chức thi. Sau khi kết thúc, bài thi sẽ được gửi lên cho bà chấm, kết quả được gửi trở lại các địa phương. Bà cũng khuyến khích phong trào học tập, giúp đỡ học trò nghèo hiếu học, đề cao các nhân tài giúp nước. Đó là hình thức khuyến học đầu tiên của nước ta. Là một vị quan thanh liêm, Nguyễn Thị Duệ thương dân như con. Khi đất nước gặp thiên tai, địch họa, bà xin triều đình phát chẩn cứu đói, cấp nhiều mẫu ruộng tốt, canh tác lấy hoa lợi.

Người ta còn truyền tụng, thuở hàn vi, anh trai Nguyễn Thị Duệ bị người trong làng hãm hại. Mặc dù vậy khi vinh hiển, bà không hề để ý đến tư thù. Nhân dân rất cảm phục tài năng và đức độ, nên xưng tụng bà là “Nghiêu, Thuấn trong phái nữ, thần tiên ở trên đời”.

Một lần dự yến tiệc trong Hoàng cung, bà quen với hoàng hậu Trịnh Thị Ngọc Trúc (vợ vua Lê Thần Tông). Từ đấy, hai bà trở thành đôi bạn tri kỷ. Hàng tháng, bà cùng hoàng hậu đi lễ chùa để gặp các nhà tu hành cũng là những người học nhiều, biết rộng, gặp gỡ các sĩ phu Bắc hà – những nhà chân nho thực tài như Thám hoa Giang Văn Minh, Thám hoa Phượng Thế Hiền… nên biết được tình hình trong nước và những bất bình trong dân,giúp vua kịp thời điều chỉnh chính sách an dân. Nguyễn Thị Duệ cũng khôn khéo khuyên họ bớt xa xỉ, trừng trị nghiêm bọn tham quan, cường hào nhằm thu phục lòng tin yêu của dân. Sinh thời, Nguyễn Thị Duệ viết nhiều văn thơ, nhưng trải qua những biến động của lịch sử nên bị thất lạc hết. Về già, bà xuất gia đi tu ở chùa Vụ Nông, hạt Gia Lâm, lấy hiệu Diệu Huyền. Nguyễn Thị Duệ sống hơn 80 tuổi mới qua đời.
Sau khi mất, bà được triều đình ban sắc phong, cho đúc tượng, dựng bảo tháp, khắc bia, người dân địa phương lập đền thờ, tôn bà làm Phúc thần. Tháp mộ Nguyễn Thị Duệ được đặt trên đỉnh một quả đồi cạnh núi Phượng Hoàng (Chí Linh, Hải Dương). Cuối triều Lê, Tinh Phi cổ tháp được xếp vào hàng Chí Linh bát cổ. Đình làng Kiệt Đoài có một pho tượng đẹp gọi là Vua Bà (tức Nguyễn Thị Duệ) và một sắc phong thờ phụng: “Chánh vương phủ, thị nội cung tần, lế sư Nguyễn Thị Ngọc tôn thần. Người có công giúp nước, che chở cho dân…”. Tại đền làng Trung Hà, xã Nam Tân, huyện Nam Sách cũng còn tượng “Bà chúa sao sa” và một sắc phong của triều đình để lại. Trong Hậu cung Văn miếu Mao Điền ở Hải Dương, bà được thờ cùng Khổng Tử và bảy vị Đại khoa danh tiếng của Việt Nam là Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, thần toán Vũ Hữu, nhà giáo Chu Văn An, Lưỡng quốc Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi, Nhập nội Hành khiển Phạm Sư Mạnh và danh y Tuệ Tĩnh.

S.T.

Anh chị Thụ & Mai gởi