Sống trọn vẹn từng ngày

Solo Nguyễn Nhiên

Hãy giành 2 phu’t để đọc hết bài rất hay và ý nghĩa đối với mỗi người.

Có một người đàn ông đã có gia đình, nhưng anh ta lại cứ ham làm giàu và bỏ bê vợ con. Vợ anh ta cứ khuyên, anh hãy làm ít lại và dành thời gian cho gia đình đi, thế nhưng anh ta không chịu. Rồi một ngày, khi anh ta đã có đủ tiền để hưởng thụ. Anh ta liền dắt gia đình đi du lịch ở xa, sau một chuyến bay dài, họ vào tới khách sạn để nghỉ ngơi. Anh ta nói với vợ con: Sáng sớm mai chúng ta sẽ dậy sớm và đi chơi khắp nơi nhe, nghe vậy, vợ con anh ta rất háo hức. Nhưng rồi, anh ta đã chết trong đêm đó.

Câu chuyện thứ hai: Tôi có một người bệnh nhân, cô này làm nghề nail. Cô ta cũng bỏ bê gia đình và ham kiếm tiền cho thật nhiều, khi tôi hỏi: Sao cô không lo tận hưởng cuộc sống ? Cô ta trả lời: Tôi cố gắng làm thêm ít năm nữa để kiếm vài trăm nghìn đô la, sau đó tha hồ hưởng thụ. Nhưng rồi, một năm sau. Cô ta bị ung thư, và bao nhiêu tiền cô ta dành dụm đã phải mang ra cho bác sỹ hưởng và cô ta chết luôn.

Các bạn thấy chưa, tại sao các bạn không thể sống vui từng ngày, mà cứ phải tham lam ?

Cách sống vui từng ngày có nghĩa là:

  • Yêu một người hết mình cho ngày hôm nay, còn ngày mai ra sao cũng đừng bận tâm.
  • Vui với gia đình từng ngày với những gì mình đang có, đừng đợi phải đầy đủ.
  • Nếu bạn còn độc thân, hãy tận hưởng cuộc sống từng ngày và đừng cứ vùi đầu vào lo công việc rồi quên đi bản thân.

Bởi vì, cuộc sống sẽ không như bạn nghĩ đâu. Sẽ luôn có những điều bất ngờ mà không ai biết trước được.

Vì vậy, đừng chủ quan và cứ nghĩ rằng, những ngày tháng phía trước sẽ rất huy hoàng sau khi tôi đã có tất cả.

Hãy sống trọn vẹn từng ngày bạn nhé.

Vì có thể sau đêm nay, bạn sẽ không có ngày mai đâu !

(st)


 

Chuyên gia tài chính Mỹ khuyên: Nên bán gấp cổ phiếu VinFast!- Sonnie Tran/SGN

Ba’o Nguoi-Viet

September 25, 2024

Sonnie Tran/SGN

Thị trường chứng khoán Mỹ đã tăng lên mức cao kỷ lục vào thứ Năm, khi các nhà đầu tư nhận ra rằng việc Fed cắt giảm lãi suất 50 điểm cơ bản không tệ như họ nghĩ.

Tuy nhiên, các nhà sản xuất ô tô truyền thống và cổ phiếu xe điện (EV) đã giao dịch trái chiều. Điển hình là trường hợp của Tesla (TSLA) khi mà cổ phiếu của hãng tăng mạnh bất chấp việc CEO Elon Musk trước đó từng đổ lỗi cho việc Fed hạ lãi suất là nguyên nhân chính gây ra nhiều khó khăn cho công ty. Ngược lại, Ford (F) và General Motors (GM) đều đóng cửa trong sắc đỏ.

Trong lĩnh vực xe điện khởi nghiệp, Rivian (RIVN) đóng cửa trong sắc xanh, trong khi cổ phiếu Lucid Group (LCID) lại giảm.

Việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) cắt giảm lãi suất cơ bản ngân hàng nhìn chung là tích cực cho ngành ô tô và xe điện, vì lãi suất cao hơn đã ảnh hưởng đến doanh số bán xe. Tuy nhiên, chuyên gia từ Barchart, nền tảng phân tích thị trường tài chính uy tín, lại khuyên nên bán gấp cổ phiếu VFS của hãng xe điện VinFast bất chấp chính sách tiền tệ đang nới lỏng. Chủ yếu là vì báo cáo của tình hình tài chính của VinFast trong nửa đầu 2024 đã trở nên quá xấu.

Doanh thu tăng nhưng bán lẻ chỉ chưa tới 40%.

Doanh thu (Revenue) Quý 2 năm 2024 của VinFast đạt 8,600 tỷ đồng ($357,4 triệu), tăng 9.1% cùng kỳ năm ngoái và tăng 32.9% so với quý trước. Nguồn doanh thu chủ yếu đến từ bán xe hơi điện (EV) với gần 7,700 tỷ đồng ($317,3 triệu), tăng 2.9% so với cùng kỳ năm ngoái và tăng 33.8% so với quý 1 năm 2024.

Ban đầu, VinFast dự kiến sẽ giao 100,000 xe vào năm 2024, nhưng sau đó đã hạ dự báo xuống 80,000 – và ngay cả con số đó cũng có vẻ hơi cao, vì hãng mới chỉ giao được 22,348 EV trong nửa đầu năm nay, trong đó có 13,172 xe vào quý 2. Nhờ thế, tổng doanh thu trong nửa đầu năm 2024 của VinFast đạt 15,200 tỷ đồng, gấp rưỡi so với cùng kỳ.

Tuy vậy, đó chỉ là một trong những điểm sáng hiếm hoi của VinFast khi khoản lỗ của VinFast lại tăng 21%, từ 27,800 tỷ đồng lên 33,500 tỷ đồng (tương đương hơn $1.3 tỷ) trong nửa đầu năm 2024. VinFast giải thích nguyên nhân là do sản lượng và doanh số bán hàng tăng khi mở rộng thêm các dòng xe VF6, VF7, và VF3. Dẫn tới chi phí bán hàng, quản lý và hành chính (Selling, general and administrative expenses) tăng lên 3,800 tỷ đồng ($158.2 triệu) trong quý 2 năm 2024, tăng 36.4% so với cùng kỳ và tăng 25.5% so với quý 1 năm 2024.

Mặc dù chi phí đầu tư cho bán hàng và tiếp thị tăng mạnh, VinFast vẫn chưa cho thấy kết quả khả quan trong việc mở rộng thị trường, đặc biệt là thị trường quốc tế trong đó chủ yếu là thị trường Bắc Mỹ. Xe VinFast chưa thực sự nhận được những đánh giá tích cực, và công ty cũng không có lợi thế về chi phí – ít nhất là ở thị trường Mỹ, nơi các sản phẩm của hãng trông giống như một sản phẩm “na ná” trong một thị trường ngày càng đông đúc.

Ở thị trường Đông Nam Á, công ty cũng vấp phải sự cạnh tranh mở rộng mạnh mẽ của các công ty Trung Quốc, VinFast sẽ không có một chặng đường dễ dàng ở khu vực này, đặc biệt là khi các xe của VinFast được phát triển hoàn toàn chủ yếu bởi các đối tác từ chính Trung Quốc và Ấn Độ. Mới đây, vào Tháng Tám vừa rồi, hãng xe đã phải tự hoãn ra mắt xe vô thời hạn dù trước đó đã tham dự triển lãm tại Bangkok vào cuối Tháng Ba, đầu Tháng Tư 2024 và dự định mở bán tại xứ Chùa Vàng này trong Tháng Sáu.

Mặc dù vậy, VinFast lại có một vị thế vững chắc ở quê nhà là Việt Nam, nhưng có một điểm đáng lưu ý.

Hơn 53% doanh số bán EV của hãng trong nửa đầu năm 2024 được bán cho Xanh SM (GSM), công ty taxi cùng chủ sở hữu Phạm Nhật Vượng với Vingroup.

Tuy là báo cáo chưa kiểm toán nên không cho biết chi tiết về doanh số từng dòng xe, nhưng theo một số kênh truyền thông Việt Nam tiết lộ, trong nửa đầu năm 2024, doanh số dòng xe VF5 chiếm khoảng 65%, tức khoảng 13.000 xe trên hóa đơn xuất xưởng, nhưng lại có tới 3,000 xe chưa ra biển số.

Báo chí cũng tiết lộ rằng 75% doanh số của VinFast trong quý 1 năm 2024 là tới từ các hãng taxi. Nếu thông tin này chính xác, điều này đồng nghĩa với việc chỉ có 2,400 xe được bán lẻ trong quý đó. Dù doanh số bán lẻ quý 2 tăng lên 6,400 xe, nhưng tổng doanh số bán cho khách hàng cá nhân trong nửa đầu năm chỉ đạt 8.800 xe, chưa bằng 40% tổng doanh số VinFast công bố.

Việc phần lớn doanh số bán hàng của một công ty đến từ một bên liên quan là một dấu hiệu cảnh báo đáng lo ngại vì nó không phản ánh chính xác nhu cầu thực của thị trường.

Tình hình tài chính trượt dài trong thua lỗ

Tình hình tài chính của VinFast khá yếu, đặc biệt đáng báo động là lượng tiền mặt (Cash and cash equivalents) của VinFast đã giảm xuống mức cực kỳ thấp. Tính đến nửa đầu năm 2024, VinFast chỉ còn lại $98.2 triệu tiền mặt trong tài khoản – một con số chỉ đủ để công ty duy trì hoạt động trong khoảng 2 tuần.

Tỷ suất lợi nhuận gộp (Gross margin) của VinFast tiếp tục đi sâu vào vùng âm, đạt mức -62.7% trong quý 2 năm 2024, so với -42.5% cùng kỳ năm 2023 và -58.7% trong quý 1 năm 2024. Điều này đồng nghĩa với việc trong quý 2 VinFast lỗ gần 63% trên mỗi chiếc xe bán ra.

Trong khi khoản lỗ ròng $1.3 tỷ của công ty đã gấp 2.2 lần doanh thu. Nói cách khác, cứ mỗi đồng doanh thu VinFast thu về, công ty lại lỗ 2.2 đồng. Đây không phải là các con số mà bất kỳ công ty nào muốn khoe khoang.

Đáng chú ý, dòng tiền từ hoạt động kinh doanh (Net cash flows used in operating activities), vốn phản ánh dòng tiền trực tiếp từ bán hàng và cung cấp dịch vụ, lại bị thâm hụt gần 20,300 tỷ đồng, cao hơn so với mức thâm hụt 17,300 tỷ đồng cùng kỳ năm 2023 dù doanh thu năm nay cao hơn.

Điều này cho thấy VinFast chưa thực sự hiệu quả trong việc kiểm soát chi phí hoạt động và quản lý dòng tiền thu từ khách hàng. Tình hình càng đáng quan ngại khi hơn một nửa doanh thu của VinFast đến từ các bên liên quan, chủ yếu là GSM. Dòng tiền thâm hụt đối với một doanh nghiệp thua lỗ nặng là một điều không quá bất ngờ.

Các kết quả kinh doanh này cho thấy chiến lược mở rộng sản xuất của VinFast đang kém hiệu quả khi càng sản xuất càng lỗ sâu, cho thấy tiềm ẩn nhiều rủi ro và có thể ảnh hưởng tiêu cực đến công ty mẹ Vingroup.

VinFast có vốn hóa thị trường khoảng $8.5 tỷ và báo cáo tổng nợ hơn $3.7 tỷ trong nửa đầu năm 2024. Công ty cũng nợ các bên liên quan hơn $3.8 tỷ. Nó được giao dịch ở mức bội số giá trị doanh nghiệp trên doanh thu dự kiến trong 12 tháng tới (NTM) gần 5 lần, cao hơn nhiều so với các công ty xe điện Trung Quốc như NIO (NIO), Xpeng (XPEV) và Li Auto (LI), cũng như các đối thủ trong nước như Rivian. Cho thấy rằng cổ phiếu VFS của VinFast dù hiện nay chưa tới $4/cổ phiếu nhưng vẫn được cho là quá cao so với giá trị thực.

Lãi suất vay mắc hơn và gần 18,000 tỷ nhận được từ tài trợ chủ sở hữu và chính phủ

VinFast đang phải đối mặt với gánh nặng chi phí tài chính, đặc biệt là lãi vay, ngày càng lớn. Trong nửa đầu năm 2024, VinFast đã chi gần 8,700 tỷ đồng cho chi phí tài chính (Finance costs), tăng 42% so với cùng kỳ năm ngoái. Điều đáng nói là khoản chi phí này tăng mạnh trong bối cảnh tổng nợ vay (interest-bearing loans and borrowings) của VinFast lại giảm 3,000 tỷ đồng, xuống còn 70,000 tỷ đồng (bao gồm 47,100 tỷ đồng nợ ngắn hạn và 22,900 tỷ đồng nợ dài hạn).

Để dễ hình dung, hãy tưởng tượng VinFast như một người đi vay tiền. Dù số tiền vay đã giảm, nhưng do lãi suất tăng cao nên chi phí lãi vay (tương ứng với chi phí tài chính) mà VinFast phải trả lại cho chủ nợ lại tăng lên.

Bên cạnh đó, VinFast còn đang gánh trên vai khoản nợ hơn 92,600 tỷ đồng từ các bên liên quan (Amounts due to related parties), tăng hơn 34% so với cùng kỳ năm ngoái.

Gánh nặng chi phí, nhất là chi phí tài chính, khiến hiệu quả hoạt động của VinFast bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Dù doanh thu tăng mạnh trong nửa đầu năm 2024, chi phí tài chính tăng vọt đã “nuốt chửng” lợi nhuận, thậm chí vượt qua cả chi phí nghiên cứu và phát triển (Research and development costs – R&D) 5,300 tỷ đồng ($220 triệu), khiến VinFast lỗ nặng.

Báo cáo tài chính cũng cho thấy trong nửa đầu năm 2024, VinFast đã nhận gần 17,000 tỷ đồng từ chủ sở hữu (Deemed contribution from owners). Khoản tiền này được ghi nhận trong mục hoạt động tài chính (Financing Activities) giúp công ty cân đối nguồn tiền hoạt động.

Đồng thời báo cáo cũng ghi nhận tại hoạt đồng đầu tư (Investing Activities) rằng VinFast đã nhận hơn 920 tỷ đồng từ chính phủ (Receipt from government grants). Tuy nhiên, do đây là báo cáo chưa được kiểm toán nên chưa có thông tin chi tiết về nguồn gốc và điều khoản của các khoản hỗ trợ này. 


 

Tô Lâm trong vòng vây các phe phái đòi chia sẻ quyền lực- Bình Thiên/SGN

Ba’o Nguoi-Viet

September 25, 2024

Bình Thiên/SGN

Bước vào hội nghị Trung Ương 10, Tổng Bí Thư Tô Lâm đang đứng trước một thử thách lớn: duy trì sự ổn định và kiểm soát quyền lực trong bối cảnh các phe phái đối thủ đang tìm cách củng cố ảnh hưởng. Kết quả của cuộc đấu tranh quyền lực này sẽ quyết định tương lai chính trị của ông Tô Lâm và định hình cục diện chính trị Việt Nam trong những năm tới.

Tháng Chín năm nay mang theo hai sự kiện quan trọng có ý nghĩa đặc biệt đối với chính trường Việt Nam: hội nghị Trung Ương 10 và chuyến thăm Hoa Kỳ của Tổng Bí Thư, kiêm Chủ Tịch Nước Tô Lâm. Trước đó, ông Tô Lâm đã tập trung quyền lực đáng kể khi nắm giữ cả hai chức vụ quan trọng nhất của Đảng và Nhà nước sau hội nghị Trung Ương 9 thông qua các phiên họp bất thường.

Với việc ông Tô Lâm sẽ phải thôi kiêm nhiệm chức vụ chủ tịch nước, hội nghị Trung Ương lần này có nhiệm vụ quan trọng là quyết định các vấn đề nhân sự cấp cao, trong đó có việc lựa chọn người kế nhiệm tại vị trí này. Động thái này được cho là nhằm tạo sự đồng thuận và thống nhất trong Đảng trước chuyến thăm Mỹ quan trọng của ông Tô Lâm, nơi ông sẽ tham dự Đại hội đồng Liên Hợp Quốc và có thể có các cuộc gặp gỡ cấp cao khác.

Kết thúc hội nghị Trung Ương 10, dự kiến cuộc chiến giành quyền lực sẽ tiếp diễn, tạo nên vòng xoáy tranh giành quyền lực vốn đã trở thành đặc điểm của chính trường Việt Nam. Việc ông Tô Lâm nắm giữ vị trí tổng bí thư, cùng với sự thăng tiến của phe Hưng Yên, đã tạo nên những xáo trộn trong cán cân quyền lực. Sự trỗi dậy của phe Hưng Yên, với 2 ủy viên Bộ Chính Trị là ông Tô Lâm và Thượng Tướng Lương Tam Quang, đều xuất thân từ lực lượng Công an, đang là mối quan ngại của các phe phái khác.

Các phe phái chịu thiệt hại sau các kỳ đại hội, đặc biệt là phe Nghệ An và Hà Tĩnh, đang tìm kiếm cơ hội để lấy lại vị thế. Tuy nhiên, việc đối đầu với phe Hưng Yên, do ông Tô Lâm lãnh đạo, là một thách thức lớn. Ông Tô Lâm không chỉ nắm giữ chức vụ cao nhất trong Đảng mà còn kiểm soát chặt chẽ lực lượng Công An, cùng với sự hỗ trợ từ Bộ Trưởng Lương Tam Quang.

Hiện tại, ít nhất ba thế lực đang chờ thời cơ để phản công phe Hưng Yên bao gồm phe Nghệ An, Hà Tĩnh và phe Thanh Hóa của Thủ Tướng Phạm Minh Chính. Bên cạnh đó, quân đội, dù đang phân tán quyền lực với mâu thuẫn âm ỉ giữa phe Tổng Cục Chính Trị do Thượng Tướng Lương Cường đứng đầu và phe Tổng Tham Mưu Trưởng do Đại Tướng Phan Văn Giang lãnh đạo nhưng vẫn là một đối trọng tiềm tàng. Sự chia rẽ nội bộ này khiến quân đội khó có thể hình thành một mặt trận thống nhất để chống lại sự bành trướng quyền lực của ông Tô Lâm và phe Hưng Yên, đồng thời cản trở khả năng trở thành một lực lượng chính trị đủ mạnh. Việc quân đội thất thế trước công an trong thời gian qua một phần cũng xuất phát từ sự thiếu đoàn kết này.

Việc ông Tô Lâm phải nhường lại chức vụ chủ tịch nước cho phe quân đội được coi là một thắng lợi bước đầu của lực lượng này trong cuộc cạnh tranh quyền lực nội bộ. Tuy nhiên, để thực sự trở thành một thế lực chính trị đủ tầm ảnh hưởng, quân đội cần phải vượt qua nhiều thách thức, trước hết là vấn đề thống nhất nội bộ.

Sự liên kết chặt chẽ giữa các tướng lĩnh trong Bộ Chính Trị với bộ trưởng Bộ Quốc Phòng là yếu tố then chốt để tạo nên một khối quyền lực đủ mạnh, đủ sức cạnh tranh với phe Hưng Yên – nhóm đang nắm giữ lực lượng Công An hùng hậu. Nếu không thể đoàn kết nội bộ, phe quân đội sẽ khó có thể duy trì được ưu thế vừa giành được.

Bên cạnh đó, tham vọng thanh trừng phe Nghệ Tĩnh, nhằm thay thế toàn bộ hệ thống nhân sự do cố Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng để lại, cũng đang gặp trở ngại. Các nhân vật cốt cán như Trần Cẩm Tú, Phan Đình Trạc, Trần Hồng Hà vẫn giữ vững vị trí của mình. Điều này phản ánh rõ nét tình thế hạn chế quyền lực của Tổng Bí Thư Tô Lâm trong việc củng cố quyền lực.

Đối thủ tiềm tàng của ông Tô Lâm không chỉ giới hạn trong nội bộ Bộ Công An, mà còn trải rộng khắp các lĩnh vực. Từ Bộ Quốc Phòng, nơi có những tướng lĩnh có thể dè chừng trước sự lớn mạnh của lực lượng Công An và ảnh hưởng ngày càng tăng của ông Tô Lâm trong hệ thống chính trị, đến Ban Bí Thư, nơi một số ủy viên có thể lo ngại về sự tập trung quyền lực vào tay ông Tô Lâm, Chính Phủ với các thành viên có thể thuộc các phe phái chính trị khác, và ngay cả trong lòng Bộ Công An, nơi tồn tại các nhóm lợi ích và phe cánh cạnh tranh nhau.

Ông Tô Lâm đang phải đối mặt với một bài toán khó: làm thế nào để kiểm soát và xử lý những đối thủ tiềm tàng, cả trong và ngoài Bộ Công An? Mặc dù ông sở hữu kinh nghiệm chính trị dày dạn và đang kiểm soát chặt chẽ bộ máy, nhưng việc duy trì sự cân bằng quyền lực và vô hiệu hóa ảnh hưởng của các phe phái đối thủ không phải là điều dễ dàng. Đặc biệt, việc xử lý những nhân vật có liên hệ mật thiết với các phe phái khác, như trường hợp bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn, cựu chủ tịch Hội Đồng Quản Trị Công Ty AIC, sẽ là một thử thách lớn, cho thấy khả năng thực sự của ông Tô Lâm trong cuộc chiến quyền lực này.

Nếu các phe phái đối lập, như Nghệ An, Hà Tĩnh và Thanh Hóa, vượt qua được những mâu thuẫn và bất đồng, thành công liên kết với một lực lượng quân đội thống nhất và hùng mạnh, cán cân quyền lực sẽ thay đổi đáng kể. Sự kết hợp này có thể tạo nên một liên minh đủ sức đối trọng với phe Hưng Yên, đe dọa sự kiểm soát của lực lượng Công An và vị trí quyền lực của ông Tô Lâm.

Tuy nhiên, khả năng này vẫn còn bỏ ngỏ, bởi lòng tham, sự ích kỷ, tính toán cá nhân, và những mâu thuẫn lịch sử có thể ngăn cản sự hình thành một liên minh vững chắc. Mỗi phe phái đều có những toan tính riêng, và việc đặt lợi ích chung lên trên hết là một bài toán khó. Nếu không thể vượt qua được rào cản này, các phe phái đối lập sẽ tiếp tục bị chia rẽ, tạo điều kiện cho ông Tô Lâm và phe Hưng Yên củng cố quyền lực.

Gần đây, xuất hiện thông tin về một kế hoạch được cho là nhằm củng cố quyền lực và tấn công vào phe cánh của Thủ Tướng Phạm Minh Chính và quân đội, thông qua việc xử lý bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn, nhân vật nắm giữ nhiều bí mật động trời liên quan đến cả Thủ Tướng Chính và bộ trưởng Bộ Quốc Phòng Phan Văn Giang. Theo đó, phe cánh ông Tô Lâm đang ráo riết xúc tiến một kế hoạch xâm nhập vào Đức và thực hiện việc bắt cóc bà Nhàn về Việt Nam “tự thú,” tương tự trường hợp Trịnh Xuân Thanh trước đây.

Cụ thể, bộ trưởng Bộ Công An Lương Tam Quang được cho là đã có chuyến công du sang Belarus, với mục đích phối hợp với Cơ Quan Tình Báo Nga (GRU) và Cơ Quan An Ninh Liên Bang Nga (FSB) để bắt bà Nhàn. Bộ Công An Việt Nam cũng được cho là đã kích hoạt cơ sở nằm vùng tại Hungary của Cục Tình Báo (B04), đồng thời tăng cường nhân sự thâm nhập vào Đức thông qua các con đường du học, học nghề và tu nghiệp sinh.

Thời điểm tiến hành kế hoạch này được dự kiến trùng với thời gian Tổng Bí Thư, Chủ Tịch Nước Tô Lâm sang Hoa Kỳ dự kỳ họp thường niên của Đại Hội Đồng Liên Hợp Quốc.

Kế hoạch bắt cóc và đưa bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn về Việt Nam “tự thú” được xem là một canh bạc ngoại giao rất lớn của ông Tô Lâm. Hậu quả của vụ bắt cóc Trịnh Xuân Thanh tại Đức vẫn còn đọng lại. Nếu tiếp tục tiến hành một chiến dịch tương tự nhằm vào bà Nhàn, Việt Nam có thể phải đối mặt với phản ứng quyết liệt từ Đức và các nước liên quan, ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín và hình ảnh của đất nước trên trường quốc tế.

Tuy nhiên, đối với ông Tô Lâm, đây là một canh bạc mà ông buộc phải chơi. Nếu thành công, việc đưa bà Nhàn về nước sẽ là “quân bài tẩy” giúp ông giành chiến thắng trong cuộc chiến quyền lực nội bộ, củng cố quyền lực “tuyệt đối” của mình. Bà Nhàn không chỉ là một nhân vật quan trọng trong vụ án AIC, mà còn có mối liên hệ mật thiết với phe cánh của Thủ Tướng Chính và quân đội. Việc xử lý bà Nhàn sẽ là một đòn chí mạng nhằm vào đối thủ, đồng thời cảnh báo những ai có ý định chống đối ông Tô Lâm.

Giai đoạn hơn một năm trước thềm Đại Hội 14 hứa hẹn sẽ là một giai đoạn đầy biến động và kịch tính trong chính trường Việt Nam. Cuộc chiến giành quyền lực sẽ tiếp diễn với những toan tính, dàn xếp, và đấu tranh ngầm phức tạp. Kết quả của cuộc chiến này sẽ quyết định tương lai của đất nước trong những năm tới, và phụ thuộc vào sự tương quan lực lượng, khả năng liên kết, và những toan tính chiến lược của các phe phái. 


 

Có nên vạch những thói xấu của người Việt không?- Hà Sĩ Phu

Ba’o Tieng Dan

Hà Sĩ Phu

24-9-2024

Câu hỏi ấy tưởng là thừa, vì ai chẳng biết muốn một người hay một cộng đồng thay đổi để tiến lên, tất nhiên phải biết cả ưu và nhược điểm của đối tượng đó. Nhưng nói ưu điểm thì quá dễ, được hoan nghênh ngay. Quan trọng và khó khăn là vạch những nhược điểm, những thói xấu của dân tộc mình.

Cụ Phan Châu Trinh và cụ Hồ Chí Minh đều phải làm việc đó, vạch NHỮNG THÓI XẤU CỦA NGƯỜI VIỆT. (Chính ban Tuyên giáo của ĐCSVN cũng viết một bài “Giả dối – thói xấu tệ hại, người cộng sản cần loại bỏ”).

Phải nêu những dẫn chứng rất thừa như thế để nói điều rất ngạc nhiên là HSP cũng làm điều vạch thói xấu của Đảng và Dân một cách rất tế nhị, thì lại bị quy tội “Phản bội tổ quốc”, tội nặng nhất trong Luật Hình sự, với lệnh khởi tố, giam tại nhà 8 tháng và hỏi cung 400 buổi trước khi ra Tòa (xem hình chụp).

Điều vô lý ấy khiến 2000 trí thức trong và ngoài nước đã ký một kiến nghị đòi trả tự do cho tôi (http://hasiphu.com/vuanIII_31.html).

Cuối cùng vụ án ấy đã bị hủy bỏ, thay bằng nghị định 31-CP (kết tội không cần Tòa án) giam tại nhà, hàng tháng phải lên trình diện và kiểm điểm. Ngoài 1 năm tù chính thức đã qua, còn 3 lần khám nhà, tịch thu 3 máy vi tính, 3 lần đấu tố trước phường, khu phố và Tổ Dân phố, cắt 2 điện thoại bàn và 20 SIM di động.

Chuyện cũ đã qua rồi, nay tôi 84 tuổi đã được tự do, nhưng cũng xin VUI VẺ NÓI LẠI để cùng nhau rút kinh nghiệm, mong làm sáng tỏ một điều gì hữu ích chăng?

Bây giờ xin nói cụ thể một chút việc, nói “thói xấu” của người Việt thế nào mà phải trừng trị đến tội phản quốc? Năm 2000, thấy khối CS Đông Âu đã đổ, trí thức trong và ngoài nước nghĩ rằng, CSVN sẽ tiếp tục đổ theo nên thảo một Tuyên bố, gọi là “Kết ước năm 2000” để chuẩn bị cho cuộc đổi đời. Nhiều người hưởng ứng và đã ký, nhưng HSP không ký! Bạn bè hỏi “Tại sao không ký? HSP trả lời “CS Đông Âu đổ chứ CS Việt Nam còn lâu mới đổ”. Bạn bè yêu cầu tôi giải thích quan điểm của mình, nên tôi phải viết hai bức thư (nhưng nhà không có Internet nên phải nhờ bạn tôi là ông Mai Thái Lĩnh gửi đi giúp).

Bức thư hơi dài (http://hasiphu.com/vuanIII_20.html ), nhưng có thể nói gọn: Vốn là thân phận nhỏ bé nên muốn tồn tại phải chọn kiểu sống khôn vặt. Đảng cũng từ dân mà ra nên cũng mang tính cách ấy. Cuộc kết hôn giữa anh khôn vặt với chị khôn vặt tất nhiên chẳng lý tưởng gì, nhưng họ không đánh nhau và còn sống với nhau đến “bách niên giai lão”, bên nào cũng giả vờ yêu, nhưng tìm cách lợi dung và khai thác nhau, vẫn ve vãn nhau, ra chiều hạnh phúc!

Khi đã khôn vặt thì lòng tự trọng và nhân cách phải xếp xuống dưới nhu cầu tồn tại để sống còn. Nếu ngược lại là chết. Khi đã thành thói quen thì không phải do nhu cầu sinh tồn lớn lao gì mà cứ thấy lợi là ăn cắp hàng hóa ở siêu thị nước ngoài, người Việt đã nổi tiếng thế giới về tính ăn cắp nhục nhã đó.

Tính khôn vặt cũng đi đôi với sự dối trá, tạo ra một trạng thái bùng nhùng như bùn nhão, không đứng lên để có một hình thể rõ ràng. Xã hội cứ như trên con đường hẹp mà cả đoàn người cứ ấm ức đi sau một con trâu mộng có sừng nghênh ngang.

Người Nhật xưa để lòng tự trọng cao hơn sự sống còn, nên nhiều khi đã tự mổ bụng để quyên sinh (Samurai).

Tôi quả thực không dám khen chê về cách sống ở đời, nhưng câu nói “Dù mâu thuẫn thế nào, hai kẻ khôn vặt vẫn sống bên nhau đến bách niên giai lão” có thể là câu “thậm xưng” để ví von, nhưng CS Đông Âu đổ, mà ¼ thế kỷ qua rồi, CSVN có đổ đâu, thì dự đoán ấy thế mà đúng chứ nhỉ? Dự đoán đúng thế mà mà bị tội phản quốc? (Một nhà báo Công an đã bảo: Phê cả Đảng và Dân đều khôn vặt thì anh sống với ai, chẳng phản quốc là gì?). Đấy, phê phán tận gốc quả là việc khó, nhưng không thể tránh né nếu muốn thay đổi số phận một Dân tộc.

Kết luận:

1/ Chúng ta phải bảo nhau đừng thực dụng quá, để cho tính khôn vặt khôn vặt  làm lu mờ nhân cách và lòng tự trọng của người Việt Nam.

2/ Tính khôn vặt còn phát sinh sự giả dối, sợ sự thật, nên đã thần thánh hóa những điều không có thật, coi điều tưởng tượng không có thật ấy là thiêng liêng “bất khả xâm phạm”, ai vạch điều đó ra phải bị trừng trị thật nặng nề. Ngoại giao uốn éo kiểu “cây tre” cũng là thứ khôn vặt mà thôi.

3/ Chủ nghĩa “Mác-Lê thiêng liêng” làm khổ nhân dân nhưng đem lại ngai vàng quá béo bở cho Đảng cầm quyền, từ đó phát sinh bao tệ nạn. Giới cầm quyền Đông Âu bỏ được Mác-Lê vì nhân cách của họ cao hơn sự khôn vặt, chứ kêu gọi nhà cầm quyền Việt Nam bỏ cái ngai vàng béo bở ấy thì …hơi bị khó.

H.S.P. (24/9/2024)

(Hình minh họa: Hồ sơ Tội Phản quốc dành cho người dám nhẹ nhàng vạch thói xấu khôn vặt và giả dối của người Việt).


 

Làm giàu ở Trung Quốc không còn là vinh quang, mà đã trở thành nguy hiểm

Ba’o Tieng Dan

Financial Times

Tác giả: Ruchir Sharma

Cù Tuấn, biên dịch

25-9-2024

Tóm tắt: Tại sao chẳng ai muốn trở thành doanh nhân giàu có nhất Trung Quốc nữa

Tháng trước, Colin Huang, nhà sáng lập công ty thương mại điện tử PDD, đã thu hút sự chú ý thường thấy khi ông vươn lên trở thành người giàu nhất Trung Quốc. Nhưng ngay sau đó, PDD đã khiến các nhà đầu tư bất ngờ với dự báo lợi nhuận ảm đạm. Cổ phiếu của công ty đã lao dốc. Huang đã mất 14 tỷ đô la chỉ sau một đêm và nhường vị trí dẫn đầu cho Zhong Shanshan, nhà sáng lập của công ty đồ uống khổng lồ Nongfu Spring. Trong vòng 24 giờ, Nongfu Spring cũng đã đưa ra các báo cáo triển vọng bất ngờ gây chán nản và Zhong cũng nhanh chóng tụt khỏi vị trí đầu tiên trong danh sách những người giàu có nhất.

Trên mạng xã hội Trung Quốc, người ta bàn tán về việc liệu các nhà lãnh đạo doanh nghiệp có thể đang cạnh tranh để hạ giá cổ phiếu của chính công ty của họ nhằm tránh cuộc đàn áp ngày càng lan rộng đối với tình trạng giàu có quá mức, vốn là trọng tâm trong chiến dịch “thịnh vượng chung” của nhà lãnh đạo Tập Cận Bình. Một nhà môi giới Phố Wall viết rằng, không phải không hợp lý khi kết luận, “không ai muốn trở thành người giàu nhất Trung Quốc” vào thời điểm chính phủ Trung Quốc đang trở nên quyết đoán hơn theo kiểu xã hội chủ nghĩa.

Bất kể động cơ thực sự của những cảnh báo về lợi nhuận này là gì, cách chúng được lan truyền trên phương tiện truyền thông xã hội Trung Quốc phản ánh một sự thay đổi thực sự trong tinh thần thời đại của quốc gia này. Khi Đặng Tiểu Bình trở thành nhà lãnh đạo tối cao vào cuối thập niên 1970, ông đã xóa đi sự thù địch của chủ nghĩa Mao kiểu cũ đối với việc tạo ra của cải. Làm giàu sẽ là “vinh quang” trong quốc gia ngày càng theo chủ nghĩa tư bản của Đặng.

Nhưng có một điều đáng lưu ý. Làm giàu là vinh quang – nhưng không nên quá giàu. Trung Quốc tạo ra nhiều của cải hơn so với các nước đang phát triển khác, nhưng khối tài sản cá nhân lớn nhất của họ vẫn khiêm tốn so với các nền kinh tế nhỏ hơn nhiều, bao gồm Nigeria và Mexico. Ngay cả trong thời kỳ bùng nổ mạnh mẽ của những năm 2000, một giới hạn bất thành văn dường như vẫn tồn tại: Không một khối tài sản nào được lớn hơn 10 tỷ đô la. Danh sách tỷ phú của Trung Quốc cũng bất thường vì tỷ lệ luân chuyển cao trong các tỷ phú được xếp hạng hàng đầu.

Đến đầu thập niên 2010, ít nhất hai tài phiệt đã chứng kiến giá trị tài sản ròng của mình tiếp cận ngưỡng mười tỷ đô la, để rồi phải vào tù vì tội tham nhũng. Điều đó không có nghĩa là những cáo buộc này là vô căn cứ, chỉ là việc lựa chọn mục tiêu dường như phản ánh xu hướng cân bằng dai dẳng của các nhà lãnh đạo Trung Quốc.

Bản năng đó bắt đầu nở rộ dưới thời Tập Cận Bình. Lên nắm quyền vào năm 2012, ông đã phát động một chiến dịch chống tham nhũng, và chiến dịch này đã lan rộng đến tận tầng lớp tinh hoa. Các mục tiêu ban đầu thường là những nhân vật lớn trong khu vực công — các viên chức, các hoàng tử đảng Cộng sản. Với nền kinh tế Trung Quốc đang phát triển chậm lại, chế độ này dường như không muốn đe dọa con ngỗng duy nhất trong khu vực tư nhân vẫn đang đẻ trứng vàng: Các công ty công nghệ lớn. Trong nhiều năm, nhiều doanh nhân Trung Quốc đã xây dựng được khối tài sản lớn hơn 10 tỷ đô la. Ba người đầu tiên vượt qua ngưỡng đó và tiếp tục tăng lên là những người sáng lập ngành công nghệ do Jack Ma của Alibaba đứng đầu.

Sự khoan dung thầm lặng này đã thay đổi vào năm 2020, trong thời kỳ bùng nổ thị trường do kích thích. Trung Quốc đã có thêm gần 240 tỷ phú — gấp đôi so với Hoa Kỳ — nhưng vào cuối năm đó, Jack Ma đã có bài phát biểu, đưa Đảng cộng sản vào thế bế tắc. Trong một lời chỉ trích thận trọng nhưng không thể nhầm lẫn, Ma đã đặt câu hỏi về hướng đi của Đảng Cộng sản, cảnh báo rằng việc quản lý chặt quá mức đang đe dọa, làm chậm quá trình đổi mới công nghệ và các ngân hàng Trung Quốc phải chịu đựng “tư duy cầm đồ”.

Sự trả đũa của nhà nước diễn ra nhanh chóng. Giá cổ phiếu của Alibaba lao dốc không phanh. Jack Ma tụt hạng trong danh sách những người giàu có và biến mất khỏi tầm nhìn của công chúng. Đầu năm sau, Tập Cận Bình phát động chiến dịch thịnh vượng chung và cuộc đàn áp lan rộng đến bất kỳ công ty nào bị coi là không phù hợp với các giá trị bình đẳng của Trung Quốc.

Trong kỷ nguyên mới này, việc trở nên quá giàu có là điều nguy hiểm. Có rất nhiều câu chuyện về việc nhà nước Trung Quốc mở cuộc điều tra chống lại nhân vật kinh doanh này hoặc nhà tài chính kia. Áp lực đang làm các quỹ đầu tư mạo hiểm phải chùn tay, khiến những người trẻ tuổi sợ hãi, tránh xa các nghề nghiệp béo bở như đầu tư qua ngân hàng. Số lượng triệu phú rời khỏi Trung Quốc đã tăng lên và đạt đỉnh vào năm ngoái, ở mức 15.000 người — vượt xa số người di cư khỏi bất kỳ quốc gia nào khác.

Khu vực kinh tế tư nhân đang ở giai đoạn thoái trào. Kể từ năm 2021, thị trường chứng khoán Trung Quốc trượt dốc, nhưng các công ty nhà nước đã tăng thị phần vốn hóa thị trường tổng cộng hơn một phần ba, lên gần 50 phần trăm. Trung Quốc hiện có thị trường chứng khoán lớn duy nhất trên thế giới mà các công ty nhà nước được định giá ngang bằng với các công ty tư nhân. Tài sản thuộc về các cá nhân đã giảm mạnh trong ba năm qua; số lượng tỷ phú đã giảm 35 phần trăm ở Trung Quốc, ngay cả khi số lượng này tăng 12 phần trăm ở phần còn lại của thế giới.

Những người siêu giàu Trung Quốc ngày càng chọn cách ở ẩn. Trở thành ông trùm giàu nhất nước Mỹ và bạn có thể khởi động chương trình du hành không gian của riêng mình. Ở Ấn Độ, bạn có thể tổ chức đám cưới tốn kém hàng tỷ đô la cho con mình. Ở Trung Quốc, bạn phải tìm cách để tự đánh mất danh hiệu người giàu nhất này — và tránh né lưỡi dao treo lơ lửng trên đầu bạn.


 

Tổng bí thư đảng CSVN đã khai tử lịch sử Việt Nam?

Ba’o Nguoi-Viet

September 25, 2024

*Chuyện Vỉa Hè
*Đặng Đình Mạnh

Trong chuyến công du đến Hoa Kỳ để tham dự cuộc họp thường niên Đại Hội đồng Liên Hiệp Quốc, vào ngày 23 Tháng Chín 2024, ông Tô Lâm được mời đến phát biểu tại trường Đại Học Columbia, về chính sách của ông ấy trong tư cách tân Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam kiêm tân Chủ Tịch nước.

Ngay trong những lời đầu tiên của bài diễn văn, ông Tô Lâm nói: “Sau gần 80 năm lập nước và gần 40 năm Đổi mới, dưới sự lãnh đạo toàn diện của Đảng Cộng sản, Việt Nam đang đứng trước khởi điểm lịch sử mới, kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của Dân tộc Việt Nam”.

Giáo Sư Nguyễn Thị Liên Hằng (trái) điều hợp buổi hội thảo có mặt ông Tô Lâm, Tổng bí thư Chủ tịch nước CSVN, tại đại học Columbia University, New York, ngày 23 Tháng Chín 2024. (Hình: Chụp từ màn hình trang web Columbia University)

“Sau gần 80 năm lập nước”!

Với lời khẳng định ấy trước quốc tế, tính ngược lại, lịch sử dân tộc với ông Tô Lâm chỉ bắt đầu được tính từ năm 1945, khi Đảng Cộng sản thực hiện cuộc “Cướp chính quyền” mà thôi. Cũng theo đó, quá trình lập nước và giữ nước của tổ tiên nước Việt Nam từ nhiều nghìn năm trước đó đã bị ông Tô Lâm và Đảng Cộng sản của ông ấy khai tử, loại bỏ hoàn toàn ra khỏi trang lịch sử dân tộc.

Chưa nói đến lịch sử dân tộc dựng nước từ thời kỳ Thượng Cổ, thì những trang sử giữ nước từ thời Hai Bà Trưng, Bà Triệu, Ngô Quyền, rồi đến thời Lê, thời Lý, thời Trần, thời hậu Lê, thời Tây Sơn với những Lê Đại Hành, Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung… cùng với những chiến công giữ nước oai hùng của những vị vừa nêu trên … Kể cả 3 lần thắng quân Nguyên Mông hầu như đều không có chỗ trong lịch sử “lập nước” của ông Tô Lâm.

Phải chăng “Thiên triều” Trung Cộng đã yêu cầu Cộng sản Việt Nam khai tử lịch sử dân tộc để xóa đi nỗi nhục nhã của họ trong quá khứ khi xâm lược Việt Nam: Tại sông Như Nguyệt, Bạch Đằng Giang, Hàm Tử quan, Ngọc Hồi, Đống Đa…

Từ đâu và khi nào mà ông Tô Lâm và Đảng Cộng sản bắt đầu mang những mầm mống thoát ly khỏi lịch sử dân tộc để rồi công bố công khai điều ấy trước cộng đồng quốc tế vào chiều ngày 23 Tháng Chín?

Chúng ta hẳn còn nhớ, vào thượng tuần Tháng Hai 2020, Nhị Lê, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Phó Tổng Biên tập Tạp Chí Cộng Sản, một lý thuyết gia của Đảng Cộng sản đã từng phát biểu công khai trên truyền thông đại chúng, cho rằng: “Đảng tự mình ngày càng xứng đáng trở thành dân tộc”, gây rất nhiều tranh cãi trong dư luận.

Khi ấy, lý giải về phát biểu của mình, lý thuyết gia Cộng sản Nhị Lê cho biết: “Trong Tuyên ngôn, Các-Mác và Ăng-Ghen lưu ý: Sứ mệnh lịch sử của giai cấp vô sản mang tính quốc tế nhưng giai cấp vô sản mỗi nước phải hoàn thành nghĩa vụ trước hết với dân tộc mình. Yêu cầu đặt ra là “giai cấp vô sản mỗi nước trước hết phải giành lấy chính quyền, phải tự vươn lên thành giai cấp dân tộc, phải tự mình trở thành dân tộc” và: “Tôi gói các ý tưởng khoa học rất toàn diện và sâu sắc của Các-Mác và Ăng-Ghen, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Điều lệ Đảng, một cách hệ thống và căn cơ, để rút tít gồm 11 từ cho bài báo đã đăng”.

Cho thấy, chủ trương nâng Đảng Cộng sản lên rồi đồng hóa trở thành dân tộc, “Dân tộc Cộng sản”, đã có từ trong lý thuyết Cộng sản và thảo luận trong Đảng từ nhiều năm qua. Bất chấp khái niệm dân tộc chỉ về chủng tộc hơn là một đảng phái chính trị.

Theo thống kê, hiện nay, số lượng đảng viên Đảng Cộng sản có khoảng hơn 5.2 triệu người. Tương đương 5% dân số Việt Nam. Là con số đáng kể nếu số đảng viên được nâng lên và đồng hóa thành một dân tộc riêng biệt, hiện diện bên cạnh hơn 50 dân tộc khác như Kinh, Hoa, Khơ Me, Chăm, Tày, Ê Đê… đang sinh sống trên cùng lãnh thổ. Theo đó, dân số của “Dân tộc Cộng sản” hiện nay chỉ đứng sau dân tộc Kinh mà thôi?!

Trong trường hợp đã là dân tộc, thì cần phải xác định lịch sử của dân tộc ấy. Qua phát biểu của ông Tô Lâm tại trường Đại học Columbia, thì Đảng Cộng sản đã lấy sự kiện “Cướp chính quyền” vào năm 1945 làm mốc thời điểm lịch sử “lập nước” của “Dân tộc Cộng sản”.

Sự tự tôn một cách kiêu ngạo của Đảng Cộng sản hiện nay, đến mức độ phủ nhận cả lịch sử dân tộc, thì ngay chính người du nhập Chủ nghĩa Cộng sản vào Việt Nam, đồng thời cũng là lãnh tụ sáng lập Đảng Cộng sản là ông Hồ Chí Minh cũng chưa từng dám nghĩ đến.

Trong dịp đến thăm đền Hùng tại Phú Thọ vào trung tuần Tháng Chín 1954, ông Hồ Chí Minh được cho là đã phát biểu: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước, bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”. Cho thấy, trang lịch sử dựng nước từ thời kỳ Thượng Cổ của các vua Hùng vẫn tồn tại trong tư duy của ông Hồ Chí Minh.

Điều khá khôi hài khi một mặt phủ nhận sạch trơn lịch sử dân tộc, thì mặt khác, trong bài phát biểu của mình, ông Tô Lâm lại nhắc đến ý tưởng “Lấy chí nhân thay cường bạo” của Nguyễn Trãi, một nhân vật lịch sử thời hậu Lê trong bài Bình Ngô Đại Cáo.

Tự tạo trang lịch sử riêng bằng cách nâng mình lên và đồng hóa thành một dân tộc ưu quyền là “Dân tộc Cộng sản” và thoát ly hoàn toàn khỏi lịch sử chính thống của dân tộc từ hàng nghìn năm. Đảng Cộng sản ngày càng tự tôn và kiêu ngạo một cách lố bịch so với những hậu quả nặng nề mà họ đã gây ra cho đất nước.

Điểm về tính chất đảng viên Cộng sản và vài con số trích từ những báo cáo của chính cơ quan Đảng cho thấy họ có xứng đáng gì với sự tự tôn, kiêu ngạo đến mức trở thành “Dân tộc Cộng sản”?

Người Việt Nam biểu tình chống Tô Lâm trước trụ sở LHQ ở New York ngày 22 Tháng Chín 2024. (Hình: Việt Tân)

Một bài trên trang Tuyên giáo từ Tháng Hai 2019 thừa nhận số lượng đảng viên đông không nhất thiết phản ánh chất lượng: “Cũng cần nhìn nhận rõ hơn động cơ vào Đảng của một bộ phận đảng viên có phải vì lý tưởng cách mạng của Đảng, vì dân, vì nước hay để có chức quyền, để mưu lợi riêng”.

Bên cạnh đó, chỉ riêng số ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII có tới 26 người bị kỷ luật hoặc khởi tố hình sự vì tham nhũng, 5 ủy viên Bộ Chính trị và 3 thành viên trong nhóm tứ trụ cũng bị vạch mặt tương tự.

Tính riêng trong 6 tháng đầu năm 2024, trên cả nước đã khởi tố mới, điều tra 2,836 vụ án với 5,975 bị can về các tội tham nhũng, kinh tế, chức vụ (tăng 841 vụ, 1,487 bị can so với cùng kỳ năm 2023), trong đó có 475 vụ án với 1,094 bị can về các tội tham nhũng.

Đảng viên cao cấp của Đảng Cộng Sản, rờ đến đâu phát hiện ra tham nhũng đến đó, đất nước tan hoang, đạo đức xã hội xuống cấp, hàng loạt thiết chế cơ bản để điều hành, quản lý của đất nước bị vô hiệu hóa… Không lẽ tất cả những điều đó trở thành thành tích vẻ vang, đến mức làm cho Đảng Cộng sản hãnh diện, phủ nhận lịch sử cả hàng nghìn năm của dân tộc chăng?

DC, ngày 24 Tháng Chín, 2024

Đặng Đình Mạnh 


 

Nhận hối lộ triệu đô, cựu chủ tịch Nhà Xuất Bản Giáo Dục Việt Nam sắp bị truy tố

Ba’o Nguoi-Viet

September 23, 2024

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra Bộ Công An đã đề nghị truy tố bị can Nguyễn Đức Thái, cựu chủ tịch Hội Đồng Thành Viên Nhà Xuất Bản Giáo Dục Việt Nam, về tội “nhận hối lộ.”

Theo báo đài trong nước hôm 23 Tháng Chín, cùng vụ án, năm bị can khác là cán bộ Nhà Xuất Bản Giáo Dục Việt Nam gồm: Hoàng Lê Bách và Lê Hoàng Hải, phó tổng giám đốc; Phạm Gia Thạch, thành viên Hội Đồng Thành Viên; Nguyễn Thị Thanh Thủy, cựu trưởng Ban Kế Hoạch Marketing; và Đinh Quốc Khánh, phó Phòng In, Phát Hành của Nhà Xuất Bản Giáo Dục Hà Nội, bị đề nghị truy tố về tội “vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng.”

Ông Nguyễn Đức Thái khi đương chức. (Hình: VNExpress)

Ngoài ra, hai bị can Tô Mỹ Ngọc, cựu chủ tịch Hội Đồng Quản Trị công ty Phùng Vĩnh Hưng, và Nguyễn Trí Minh, giám đốc công ty Giấy Minh Cường Phát, bị đề nghị truy tố về tội “đưa hối lộ.”

Báo VNExpress dẫn kết luận điều tra cho hay đầu năm 2017, khi được bà Ngọc và ông Minh nhiều lần gặp, đề nghị “tạo điều kiện” cho công ty Phùng Vĩnh Hưng và Minh Cường Phát tham gia đấu thầu, chào giá, cung cấp giấy in cho Nhà Xuất Bản Giáo Dục Việt Nam và hứa hẹn “sẽ cảm ơn,” ông Thái đều nhận lời giúp đỡ.

Từ Tháng Bảy, 2017, sau khi được bổ nhiệm làm chủ tịch Hội Đồng Thành Viên, ông Nguyễn Đức Thái như “ hổ thêm cánh,” nắm trọn quyền quyết định trong việc mua sắm giấy in phục vụ in ấn sách cho Bộ Giáo Dục.

Tháng Mười Một, 2017, ông Thái đã chỉ đạo nhân viên thực hiện việc mua sắm giấy in thông qua hình thức “chào hàng cạnh tranh rút gọn” để đưa công ty Phùng Vĩnh Hưng, Minh Cường Phát vào danh sách các nhà thầu được tiết lộ thông tin về thông số kỹ thuật, khối lượng hàng hóa,… nhằm giúp hai công ty này hợp thức các thủ tục đấu thầu trái quy định.

Sau khi hai công ty trên trúng thầu và ký hợp đồng với Nhà Xuất Bản Giáo Dục Việt Nam, ông Thái đã nhận số tiền 3.2 tỷ đồng ($130,000) từ bà Ngọc; nhận 2.9 tỷ đồng ($117,812) từ ông Minh.

Với cách thức trên, từ năm 2018-2021, ông Thái đã thông đồng, thống nhất trước với ông Minh, bà Ngọc để sắp xếp, tạo điều kiện cho công ty của hai người được trúng thầu cung cấp giấy in cho Nhà Xuất Bản Giáo Dục Việt Nam.

Theo báo VNExpress, trong bốn năm đó, đều đặn hàng năm, bà Ngọc đều đến phòng làm việc của ông Thái đưa số tiền 4 tỷ đồng ($162,500) để “cảm ơn” sau khi trúng thầu.

Cách thức đưa tiền các năm đều giống nhau, thường vào dịp cuối năm hoặc đầu năm Dương Lịch, bà Ngọc tự chuẩn bị 4 tỷ đồng gồm tám cọc, mỗi cọc 10 thếp, mỗi thếp 50 triệu đồng ($2,031), được bọc kín, đựng vào một túi đựng quà Tết, có hai quai xách và được buộc lại, sau đó úp ngược lại cho vào túi giấy cùng loại.

Nhà Xuất Bản Giáo Dục Việt Nam có dấu hiệu “lợi ích nhóm” trong in, phát hành sách giáo dục. (Hình: Phạm Tuấn/Dân Việt)

Bà Ngọc xách túi tiền và một mình đến phòng làm việc của ông Thái, đều ngồi đúng ghế đầu tiên, để túi tiền cạnh bàn nước và nói có chút quà biếu cảm ơn ông Thái. Khi bà Ngọc đưa tiền, không có ai chứng kiến.

Ngoài ra, vào dịp Tết Nguyên Đán các năm 2018-2022, bà Ngọc đều đưa “cảm ơn” ông Thái số tiền 200 triệu đồng ($8,124)/năm.

Ông Thái khai tất cả những lần đưa tiền hối lộ, bà Ngọc và ông Minh đều đi một mình nên lúc đưa tiền không có ai biết và chứng kiến. Nhận tiền xong, ông ta đều cất tiền vào két sắt sau bàn làm việc và sử dụng để chi tiêu cá nhân.

Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra cáo buộc, ông Nguyễn Đức Thái đã nhận hối lộ với tổng số tiền là gần 24.9 tỷ đồng ($1 triệu) để cho hai công ty trên trúng 13 gói thầu trái quy định với tổng trị giá 2,100 tỷ đồng ($85.3 triệu).

“Việc mua giấy in này được thực hiện hằng năm, giá giấy in chiếm 30%-40% cơ cấu giá bán sách giáo khoa, việc mua giấy in với giá cao sẽ làm tăng giá sách, tạo thêm gánh nặng cho nhiều gia đình có con em đang đi học, làm hạn chế sự tham gia của các đơn vị cung cấp có năng lực, có phẩm chất tốt và giá bán thấp, không bảo đảm sự cạnh tranh, tính công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế,” kết luận điều tra nêu. (Tr.N)


 

Xả súng hàng loạt ở Alabama, 4 chết, 17 bị thương

Ba’o Nguoi-Viet

September 22, 2024

BIRMINGHAM, Alabama (NV) – Bốn người thiệt mạng và 17 người khác bị thương sau khi hứng làn đạn của hàng loạt kẻ xả súng tại trung tâm của một trong những địa điểm giải trí náo nhiệt nhất tại Birmingham, Alabama vào tối Thứ Bảy, 21 Tháng Chín.

Vào khoảng sau 11 giờ tối, tại khu vực Five Points South, một số người lái xe đến địa điểm, ra khỏi xe và nã đạn, rồi quay lại xe lái đi mất, Sở Cảnh Sát Birmingham BPD cho biết hôm Chủ Nhật.

Khi cảnh sát tới nơi, họ phát giác ra hai người đàn ông và một người phụ nữ nằm bất động sau khi trúng đạn, và sau đó cả ba nạn nhân đều được tuyên bố chết tại chỗ, Sĩ Quan Cảnh Sát BPD Truman Fitzerald cho hay.

Nơi xảy ra vụ nổ súng hàng loạt làm 4 người thiệt mạng ở Five Points South, Birmingham, Alabama đêm 21 Tháng Chín, 2024 (Hình: Birmingham Police Department)

Nạn nhân thứ tư là một người đàn ông trưởng thành, được tuyên bố thiêt mạng tại Bệnh Viện University of Alabama, theo nhân viên bệnh viện. Trước đó, cảnh sát nói rằng có 18 nạn nhân bị thương.

Các nhà điều tra tin rằng đây không phải là một vụ nổ súng ngẫu nhiên mà bột phát từ một xung đột riêng biệt trong đó có một người bị nhắm tới. “Chúng tôi tin rằng người nằm trong tầm ngắm là một trong những nạn nhân thiệt mạng,” Cảnh Sát Trưởng Scott Thurmond cho biết tại một cuộc họp báo hôm Chủ Nhật.

“Có ai đó sẵn lòng bỏ tiền ra để giết người đó,” Thurmond nói.

Cảnh sát chưa bắt giữ nghi can nào, BPD đang phối hợp với FBI và các cơ quan khác để điều tra, kêu gọi công chúng trình báo nếu hay biết bất kỳ chi tiết nào.

Tính tới thời điểm này, Hoa Kỳ bổ túc vụ xả súng này vào danh sách của ít nhất 403 vụ xả súng hàng loạt xảy ra trong năm 2024, theo Dữ Liệu Văn Khố Bạo Lực Súng Đạn GVA. Tương tự CNN, GVA định nghĩa một vụ xả súng hàng loạt xảy ra khi có ít nhất bốn người bị bắn, không tính hung thủ.

Birmingham là nơi chứng kiến ​​nhiều vụ xả súng hàng loạt trong năm nay.

Vào Tháng Bảy, một vụ xả súng xảy ra tại một hộp đêm trong thành phố làm bốn người thiệt mạng và 10 người khác bị thương, theo Đài WVRC, ngoài ra còn có bốn người đàn ông bị bắn chết bên ngoài một thư viện công cộng hồi Tháng Hai, Đài WVTM đưa tin vào thời điểm đó.

Five Points South là một khu vực đông đúc nổi danh với các nhà hàng, hộp đêm, quán rượu và địa điểm biểu diễn nhạc sống gần khuôn viên trường đại học University of Alabama tọa lạc tại Birmingham và trung tâm thành phố.

Fitzgerald cho biết các nạn nhân đều đứng trên lề đường hoặc dọc theo đường sá.

Một số nạn nhân khác bị trúng đạn được nhận dạng là dân địa phương và được chở đi các bệnh viện địa phương, Fitzgerald cho biết. Bệnh Viện University of Alabama tại Birmingham tiếp nhận 11 nạn nhân, trong đó có một trong người thiệt mạng, Hannah Echols, phát ngôn viên bệnh viện nói với CNN. Nhà chức trách vẫn chưa công bố tình trạng của các nạn nhân.

Ít nhất bốn nạn nhân bị thương nguy hiểm tới tính mạng, Fitzgerald cho biết.

Cảnh sát Birmingham yêu cầu các doanh nghiệp trong khu vực gửi cho cảnh sát bất kỳ đoạn phim giám sát nào mà họ có.

Fitzgerald cho biết các vụ xả súng hàng loạt “liên quan tới văn hóa nhiều hơn là tội phạm,” đồng thời nói thêm rằng “chúng ta đang thấy rằng bây giờ hễ động một chút là bắn.” (TTHN) 


 

Vụ Vạn Thịnh Phát: 3 người chết bị tịch thu hàng triệu đô la

Ba’o Nguoi-Viet

September 21, 2024

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Ba người chết “bất thường” trong vụ án Vạn Thịnh Phát đã bị nhà chức trách tịch thu tiền, vàng, sổ tiết kiệm, giấy tờ nhà đất, phong tỏa tài khoản ngân hàng… lên đến hàng triệu đô la.

Ba người xấu số được kể tên là bà Nguyễn Phương Hồng (cựu giám đốc chi nhánh Sài Gòn của ngân hàng SCB), ông Nguyễn Tiến Thành (chủ tịch Hội Đồng Quản Trị kiêm tổng giám đốc công ty cổ phần Chứng Khoán Tân Việt, TVSI) và ông Nguyễn Ngọc Dương (cựu tổng giám đốc tập đoàn Sài Gòn Peninsula).

Ông Nguyễn Tiến Thành (trái) và bà Nguyễn Phương Hồng, hai trong số ba người chết “bất thường” trong vụ án Vạn Thịnh Phát. (Hình: Trang web SCB)

Cả ba người nêu trên tuy làm ở các công ty khác nhau nhưng được hiểu đều là thuộc cấp của bà Trương Mỹ Lan, cựu chủ tịch tập đoàn Vạn Thịnh Phát, và lần lượt qua đời trong vòng vài ngày sau khi bà này bị bắt hồi Tháng Mười, 2022.

Nhân lúc phiên tòa xử giai đoạn hai của vụ Vạn Thịnh Phát đang diễn ra tại Sài Gòn, báo VietNamNet hôm 21 Tháng Chín tiết lộ, dù bà Hồng và hai ông Thành, Dương đã chết nhưng để bảo đảm khắc phục hậu quả của vụ án, cơ quan điều tra “đã áp dụng các biện pháp đối với các tài sản của họ.”

Cụ thể, người bị tịch thu nhiều tiền, vàng nhất trong số ba người là ông Nguyễn Ngọc Dương. Ông này bị ngăn chặn giao dịch 9.1 tỷ đồng ($369,844) trong ba tài khoản tại nhà băng SCB, ngăn chặn giao dịch 50.5 tỷ đồng ($2 triệu) trong các tài khoản của con trai ông.

Ngoài ra, khi khám xét tư gia của ông Dương, công an còn tịch thu 216 miếng vàng, sáu sổ tiết kiệm trị giá 132 tỷ đồng ($5.3 triệu), “sổ đỏ” của ba căn nhà tại Sài Gòn và tỉnh Long An, cùng 100 triệu đồng ($4,064) tiền mặt.

Bị cáo Trương Mỹ Lan, cựu chủ tịch tập đoàn Vạn Thịnh Phát, tại phiên tòa. (Hình: Pháp Luật TP.HCM)

Toàn bộ số tài sản nêu trên bị phong tỏa và tịch thu sau khi Bộ Công An kết luận rằng những người nhà trong hàng thừa kế thứ nhất của ông Nguyễn Ngọc Dương “không đưa ra được căn cứ xác định rõ nguồn gốc các khoản tiền, tài sản liên quan đến ông này.”

Cùng lúc, bà Nguyễn Phương Hồng bị kê biên 2.5 triệu cổ phần tại TVSI, “sổ đỏ” một khu đất tại quận 4, Sài Gòn, ngăn chặn tài khoản ngân hàng có 85 triệu đồng ($3,454).

Người còn lại, ông Nguyễn Tiến Thành bị chặn giao dịch 8.7 triệu cổ phần TVSI và phong tỏa 386 triệu đồng ($15,687) trong hai tài khoản ngân hàng. (N.H.K) [qd]


 

‘Rải truyền đơn,’ 2 người ở Sài Gòn bị bắt

Ba’o Nguoi-Viet

September 20, 2024

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Một bà 56 tuổi và một ông 67 tuổi, cùng ở quận Gò Vấp, Sài Gòn, bị bắt giữ với cáo buộc “rải truyền đơn, kích động biểu tình nhân dịp Quốc Khánh 2 Tháng Chín.”

Theo báo VNExpress hôm 20 Tháng Chín, bà Nguyễn Thị Hường và ông Trần Văn Linh bị Công An ở Sài Gòn vu cho tội “hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân.”

Ông Trần Văn Linh (trái) và bà Nguyễn Thị Hường. (Hình: VNExpress)

Bản tin cho biết, tại tư gia của bà Hường, công an tịch thu “1,000 tờ truyền đơn,” cùng máy điện toán, máy in màu, điện thoại… và một số tang chứng khác.

Trong vụ này, ông Linh bị cáo buộc “được giao nhiệm vụ khảo sát các nơi đông người ở Sài Gòn như công viên, trường học, bệnh viện… để rải truyền đơn.”

Bà Hường và ông Linh bị quy kết tham gia tổ chức Chính Phủ Quốc Gia Việt Nam Lâm Thời.

Vụ bắt giữ hai người nêu trên được mô tả là “chiến công đặc biệt xuất sắc” của công an, giúp chính quyền “kịp thời ngăn chặn hoạt động phá hoại, bảo vệ tuyệt đối an toàn lễ quốc khánh.”

Facebooker Thành Nguyễn, cựu nhà hoạt động, bình luận trên trang cá nhân: “Thế giới này chắc chỉ còn vài nhà cầm quyền độc tài và man rợ mới xem hình thức biểu đạt này là tội hình sự. Nhưng Công An ở Sài Gòn lại xem đây là ‘chiến công đặc biệt xuất sắc’ khi bắt hai ông bà già để lập công và giải ngân dự án. Tôi cũng tò mò không biết nội dung truyền đơn là gì mà có thể ảnh hưởng đến ‘an ninh quốc gia’ như vậy? [Cơ quan] An ninh ở Sài Gòn cũng nên công bố nội dung truyền đơn để dư luận được rõ.”

Bà Nguyễn Thị Hường (phải) khi bị bắt. (Hình: VNExpress)

Trong một vụ bắt giữ tương tự, theo báo Tuổi Trẻ hồi cuối tháng trước, ông Phạm Hoàng, 66 tuổi, quê Nam Định, bị bắt với cáo buộc “chuẩn bị rải truyền đơn tại Sài Gòn nhân dịp 2 Tháng Chín.”

Ông Hoàng cũng bị chính quyền vu cáo là “người của tổ chức Chính Phủ Quốc Gia Việt Nam Lâm Thời.”

Sau vụ bắt giữ ông Hoàng, Phòng An Ninh Nội Địa và Phòng An Ninh Điều Tra của Công An Tỉnh Nam Định được “thưởng nóng” 50 triệu đồng ($2,035).

Ông Trần Văn Linh (trái) bị bắt tại tư gia ở quận Gò Vấp, Sài Gòn. (Hình: VNExpress)

Liên quan tổ chức Chính Phủ Quốc Gia Việt Nam Lâm Thời, báo Gia Lai hồi Tháng Bảy cho hay, bị cáo Phan Thị Thảo, 67 tuổi, tạm trú tại thị trấn Đắk Đoa, tỉnh Gia Lai, bị kết án 13 năm tù vì “hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân.”

Đáng nói, bị cáo Thảo “có nhiều năm công tác tại Công An Thành Phố Hà Nội” trước khi bà này làm đơn xin ra khỏi ngành công an hồi năm 1989.

Sau đó, bà bị chính quyền dán nhãn “phản động” cho đến khi bị bắt và phạt tù. (N.H.K) [qd]


 

BỨC THƯ QUÁ HAY-Tôn Vận Tuyền

Tôn Vận Tuyền (孫運璿, Sun Yun-Suan, 10/11/1913 – 15/2 /2006), một nhà kinh tế, một chính trị gia Đài Loan. Ông là Bộ trưởng Bộ Kinh tế từ năm 1969 đến 1978, sau đó được bầu làm Thủ tướng Đài Loan (Premier of the Republic of China) từ năm 1978 đến 1984. Ngày 24 tháng hai năm 1984 ông bị đột quỵ do xuất huyết não và sau khi phục hồi chỉ có thể ngồi trên xe lăn. Tháng 2 năm 2006, ông qua đời tại Đài Bắc, hưởng thọ 92 tuổi. Ngoài các trước tác về Kinh tế, Chính trị, tôi quan tâm đến một bức thư ông để lại cho các con của ông.

Một bức thư giản dị nhưng thật chân tình và sâu sắc. Tôi (GS Nguyễn lân Dũng – NV) xin phép được giới thiệu lại cùng các bạn bức thư này:

KIẾP SAU (NẾU CÓ) DÙ THƯƠNG HAY KHÔNG THƯƠNG, CŨNG KHÔNG CÒN DỊP GẶP LẠI NHAU ĐÂU “…. Tôn Vận Tuyền đã để lại những lời căn dặn như sau: Các con thân mến, Viết những điều căn dặn này, cha dựa trên 3 nguyên tắc như sau:

Đời sống là vô thường, không ai biết trước mình sống được bao lâu, có những việc cần, nếu được nói ra sớm để hiểu thì hay hơn.


Cha là Cha của các con, nếu không nói ra thì chắc không ai nói rõ với các con những việc này đâu!


Những điều căn dặn để ghi nhớ này là kết quả của bao kinh nghiệm xương máu, thất bại đắng cay trong cuộc đời của chính bản thân mà Cha ghi nhận được, Nó sẽ giúp các con tránh những nhầm lẫn hoang phí trên con đường trưởng thành của các con.


Dưới đây là những điều nên ghi nhớ trong cuộc đời:


1. Nếu có người đối xử với con không tốt, đừng thèm để tâm cho mất thời giờ. Trong cuộc đời nầy, không ai có bổn phận phải đôi xử tốt với con cả, ngoại trừ cha và mẹ của các con. Nếu có người đối xử tốt với con, ngoài việc các con phải biết ơn, trân quý, các con cũng nên thận trọng một chút, vì người đời thường làm việc gì cũng có mục đích của nó, chớ có vội vàng cho là bạn tốt của mình ngay.


2. Không có người nào mà không thể thay thế  hay tồn tại mãi với mình được cả; không có vật gì mà nhất thiết phải sở hữu, bám chặt lấy nó. Nếu hiểu rõ được nguyên lý nầy, thì sau nầy trong cuộc đời, lỡ người bạn đời không còn muốn cùng đi trọn cuộc đời, hay vì lý do gì con bị mất đi những gì trân quý nhất trong đời con, thì cũng nên hiểu: đó cũng không phải là chuyện trời sập.


3. Đời người ngắn ngủi, nếu hôm nay ta để lãng phi thời gian, mai đây hiểu được thì thấy rằng quãng đời đó đã vĩnh viễn mất rồi!. Cho nên, nếu ta càng trân biết quý sinh mạng của mình càng sớm, thì ta được tận hưởng cuộc đời mình càng nhiều hơn. Trông mong được sống trường thọ, chi bằng mình cứ tận hưởng cuộc đời mình ngay từ bây giờ.


4. Trên đời nầy chẳng hề có chuyện yêu thương bất diệt. Aí tình chẳng qua là một cảm xúc nhất thời, cảm giác nầy tuyệt đối sẽ theo thời gian, hoàn cảnh mà biến thiên, thay đổi. Nếu người yêu bất diệt rời bỏ con rồi, hãy chịu khó nhẫn nại một chút, để thời gian dần dần trôi qua, để tâm tư mình từ từ lắng đọng, cái đau khổ cũng sẽ từ từ nhạt nhòa đi. Không nên cứ ôm ấp cái ảo ảnh yêu thương mãi, cũng không nên quá bi luy vì thất tình.


5. Tuy có nhiều người trên thế giới này thành công, nổi tiếng mà chẳng có học hành nhiều, chẳng có bằng cấp cao, nhưng điều đó cũng không có nghĩa là không cần học hành nhiều sẽ thành công. Kiến thức đạt được do việc học hành, giáo dục là vũ khi trong tay của mình. Ta có thể lập nên sự nghiệp với bàn tay trắng, nhưng không thể trong tay không có tấc sắt. Nên nhớ kỹ điều nầy!


6. Cha không yêu cầu các con phải phụng dưỡng cha trong nửa quãng đời còn lại của cha sau nầy. Ngược lại, cha cũng không thể bao bọc nữa quãng đời sau này của các con. Lúc các con đã trưởng thành, độc lập, đó cũng là lúc cha đã làm tròn thiên chức của mình. Sau nầy các con có đi xe Bus công cộng hay đi Auto nhà, các con ăn soup vi cá hay ăn mi gói, đều là trách nhiệm của các con.


7. Các con có thể yêu cầu mình phải giữ chữ TÍN, nhưng không thể bắt người khác phải giữ chữ TÍN với mình. Các con có thể yêu cầu mình phải đối xử TỐT với người khác, nhưng không thể kỳ vọng người khác phải đối xử TỐT với mình. Mình đối xử người ta thế nào, không có nghiã là nguời ta sẽ đối xử lại mình như thế, nếu không hiểu rõ được điều nầy, sẽ tự chuốc lấy buồn phiền cho mình.


8. Trong mười mấy, hai mươi năm nay, có người tuần nào cũng mua vé số, nhưng vẫn nghèo trắng tay, điều nầy chứng minh: muốn phát đạt, phải siêng năng làm ăn mới khá được. Trên thế gian nầy không có cái gì là miễn phí cả.


9. Sum họp gia đình, thân thích đều là duyên phận, bất luận trong kiếp nầy chúng ta sống chung với nhau được bao lâu, như thế nào, nên trân trọng và hãy qúy khoảng thời gian chúng ta được chung sống với nhau, kiếp sau (nếu có), dù ta có thuơng hay không thương, cũng không có dịp gặp lại nhau đâu.

From:   Ngoc Bich & KimBang Nguyen


 

Sự trở lại của Văn học đô thị miền Nam- Tuấn Khanh/SGN

Ba’o Nguoi-Viet

September 19, 2024

Tuấn Khanh/SGN

Thời gian trước, tôi thật may mắn được chứng kiến buổi ngỏ ý của một nhà xuất bản, muốn tái bản lại cuốn “Vòng tay học trò” của nhà văn Nguyễn Thị Hoàng, một cây viết quen thuộc của độc giả miền Nam Việt Nam trước năm 1975.

Với Nguyễn Thị Hoàng, bà rõ là điểm sáng đáng quý trên bầu trời lấp lánh của văn chương tự do miền Nam Việt Nam trước năm 1975.

Nhà văn Nguyễn Thị Hoàng, một trong những danh sĩ của miền Nam được cho phép tái bản gần đây (Hình: TK)

Văn chương miền Nam nói chung, thời gian gần đây dần dần được tái bản lại nhiều ở trong nước, trong con mắt nhìn kiểm duyệt ít vằn vện nghi ngờ hơn. Rồi thoáng thấy trên Facebook, báo điện tử… những lời chia sẻ với nhà văn Nguyễn Thị Hoàng về cuốn sách “Vòng tay học trò” được tái bản, cùng sự hào hứng của những người giới thiệu, quen gọi tên là tác phẩm thuộc “dòng văn học đô thị miền Nam.”

Nhưng nghe mà sao đột nhiên thấy chạnh lòng. Nghe “đô thị” có vẻ như co cụm và không thuộc về nhân dân, không thuộc về một thời, một đời. Nói như nhà văn Nguyễn Hưng Quốc, nói văn chương “đô thị” miền Nam, thì không sai nhưng thừa. Bởi sự nhấn nhá riêng “đô thị” của miệng lưỡi tuyên truyền là thừa ác ý. Có nơi còn gọi là sự “trở lại” – sự trở lại của “văn chương đô thị miền Nam.” Cụm từ giới thiệu này thường được thấy khi có một tác phẩm của miền Nam trước 1975 được in lại.

Thế nhưng văn chương miền Nam đi đâu mà trở lại?

Toàn bộ chữ nghĩa đã được hình thành, nuôi dưỡng và tồn tại suốt trong hai nền cộng hòa ở miền Nam Việt Nam chỉ có một hành trình duy nhất là đi xuyên qua sự thù hận, bước qua chà đạp và hủy diệt… mà dù có đau đớn hay rách nát thế nào, nền văn chương (hay nền văn hóa Cộng hòa miền Nam Việt Nam nói chung) vẫn tiếp tục tồn tại trong một thời đại mới, và vẫn tỏa sáng với những tư tưởng tự do không kiểm duyệt.

Văn chương miền Nam Việt Nam, tự nó cũng giống như số phận của ông Khai Trí, một người ước mơ đem sách và chữ đến cho dân tộc mình, rồi chính quyền mới, nói tiếng Việt, tịch thu. Gia sản tri thức bị đốt và bản thân ông cũng bị cầm tù. Nhưng câu chuyện Khai Trí và những ấn phẩm của ông vẫn tiếp tục lưu truyền một cách im lặng trong lòng người dân Việt Nam, mà có những giai đoạn phải thầm kín và gìn giữ trong nơm nớp sợ hãi không khác gì những tờ truyền đơn của người Do Thái trong thời Phát xít Đức.

Gần nửa thế kỷ, suốt thời thống nhất địa lý, văn chương miền Nam Việt Nam (chứ cũng không phải là đô-thị-miền-Nam), trở thành một di sản quý được tìm mua với những giá ngày càng đắt. Hãy thử nghĩ xem, vì sao một tổng tập của nhà thơ Tố Hữu có thể được in ấn tuyệt đẹp, trợ giá bán rẻ vẫn không có sức thu hút bằng một tập thơ mỏng, cũ rách của Nguyên Sa hay Thanh Tâm Tuyền?

“Văn học đô thị miền Nam” – cách gọi bị ám ảnh từ lối tuyên truyền văn hóa của chính quyền mới sau năm 1975 cho đến nay – vẫn ngầm chứa trong đó như một sự khinh thị, chỉ để góp vào cái nhìn toàn cảnh cố không công nhận miền Nam Việt Nam là một chính thể.

Rất nhiều những tham luận, những nghiên cứu, và cả cuốn sách dày cộp của tác giả Trần Trọng Đăng Đàn “Văn hóa văn nghệ Việt Nam từ 54 đến 75” đều coi văn chương miền Nam là một thứ hỗn độn hình thành từ sự phồn vinh giả tạo của Mỹ-Ngụy.

Báo Nhân Dân số ra ngày 13-9-2016, với bài viết “Ứng xử với văn học miền Nam trước năm 1975” của tác giả Hạnh Nguyễn, còn nói với giọng trịch thượng rằng “bằng sự gạn đục khơi trong, chính quyền cách mạng đã cho phép lưu hành 1067 cuốn sách tiếng Việt, 562 cuốn sách tiếng Anh, 359 cuốn từ điển bằng tiếng nước ngoài.”

Sự cho phép nó chỉ là một giả định trên đời sống thật. Không có phép thì suốt vài thập niên nay, người miền Nam vẫn ca hát những bài hát không được duyệt, thậm chí còn làm cho nó lan ra đến cả nước. Sách vở không được in, không có phép thì vẫn được chuyền tay nhau, và vẫn được thế hệ mới ngày hôm nay tìm đọc với một sự kinh ngạc về khung trời tự do trong tư tưởng. Cho phép và không cho phép, chỉ là màn trình diễn giả định về luật pháp giữa người dân và chính quyền, nghiễm nhiên tồn tại suốt bấy lâu nay.

Vì vậy, cách nói rằng văn chương đô thị miền Nam “trở lại”, khi có dăm ba cuốn sách cũ tái bản, có vẻ khiên cưỡng trong sự thật lịch sử của một di sản văn hóa vĩ đại của Việt Nam Cộng Hòa.

Trong sự kiểm duyệt chặt chẽ, một số sách vở của miền Nam VNCH dần được tái bản vì giá trị không thể phủ nhận được (Hình: Facebook)

Nói “trở lại” là giả tạo trong việc mô tả một chính quyền đủ tốt để dung nhận tất cả. Giả tạo như tất cả mọi thứ trong cuộc sống đang là một vòng quay đẹp đẽ theo tự nhiên, nhưng lờ hẳn phần xin lỗi về một giai đoạn mà những nhà văn, nhà thơ miền Nam đã từng bị tù đày, và tác phẩm của họ thì bị đấu tố như kẻ thù của dân tộc.

Trong tiểu luận “Văn học Miền Nam 1954-1975: những Khuynh hướng chủ yếu và thành tựu hiện đại hóa” của giáo sư, tiến sĩ Huỳnh Như Phương, mô tả về căn nguyên quan trọng ra đời của nền văn hóa văn nghệ Miền Nam Việt Nam là bởi “nhờ đồng lương và các khoản thu nhập khác, nên một bộ phận công chức và giới trung lưu có thể chi tiêu những khoản tiền vào việc mua sắm theo ý muốn, ngoài các nhu cầu thiết yếu hằng ngày. Chính đây là tiền đề dẫn đến sự hình thành một thị trường văn nghệ ở miền Nam những năm 1954-1975.”

Có vẻ sự căn bản hình thành của văn chương miền Nam Việt Nam thực dụng và không được cao quý, theo cách mô tả của tất cả những ngôn luận nhận định từ bên thắng cuộc. Nhưng lại không hiểu vì sao hàng chục năm xây dựng xã hội chủ nghĩa, với những thành tựu xuất chúng, như trên báo chí vẫn nói, xã hội cách mạng hôm nay vẫn reo mừng khi những thứ bị chà đạp ấy quay “trở lại,” như “Vòng tay học trò” của nữ sĩ Nguyễn Thị Hoàng, và của nhiều trí thức miền Nam khác, từng bị phủ nhận.