Mùi tử khí bốc lên từ những tòa nhà đổ sập

Những câu chuyện Nhân Văn

My Lan Pham   · 

Mùi tử khí bốc lên từ những tòa nhà đổ sập trong trận động đất 7,7 độ, nhân viên cứu hộ gặp khó khăn chồng chất vì thiếu thốn vật tư.

Quy mô tàn phá do động đất ở miền trung Myanmar không giống bất kỳ điều gì mà nhân viên cứu hộ cứu nạn và y tế từng chứng kiến, kể cả khi quốc gia đã trải qua 4 năm xung đột.

Tại Sagaing, nơi nơi đều là nhà cửa đổ sập sau trận động đất ngày 28/3. Trụ sở cứu hỏa tỉnh nằm trong số các cơ sở vật chất bị phá hủy, cùng tất cả máy móc và phương tiện cứu hộ cứu nạn. Không đủ nhân lực để tìm kiếm và thu thập thithe, cũng không đủ thiết bị để đào bới đống đổ nát.

“Đã hai ngày trôi qua, tử khí bắt đầu bốc lên”, người tham gia công tác cứu nạn, nói. “Chúng tôi chưa nhận được bất kỳ trợ giúp nào vì mất kết nối Internet và điện thoại. Hiện nay chỉ có người dân địa phương tham gia công tác cứu nạn, chúng tôi cần thêm nhiều người nữa một cách khẩn cấp”.

THEO: VNEXPRESS

Những bẫy rập đằng sau việc tu chính hiến pháp Việt Nam-*Đặng Đình Mạnh

Ba’o Nguoi-Viet

March 29, 2025eb

*Chuyện Vỉa Hè
*Đặng Đình Mạnh

Lúc này, hệ thống truyền thông chính thức của nhà cầm quyền CSVN đã công khai nói đến khả năng tu chính/sửa đổi hiến pháp hiện hành.

Vì lẽ, khá nhiều chủ trương mà chế độ muốn áp dụng vào đất nước để duy trì mạnh mẽ hơn chế độ độc tài đã chạm phải ngưỡng giới hạn của cả hiến pháp và pháp luật. Theo đó, nếu áp dụng chủ trương mà thiếu tham chiếu pháp lý cần thiết sẽ vô hình trung, vô hiệu hóa các mặt tích cực mà chủ trương mới có thể mang lại.

Những người phụ nữ này vừa kéo vừa đẩy một cái xe chở đầy thùng trái cây Trung Quốc xuất cảng sang Việt Nam tại cửa khẩu Lạng Sơn, giúp đảng CSVN kéo nhân dân cả nước “tiến lên xã hội chủ nghĩa” mà chẳng ai biết bao giờ sẽ tới cái thiên đường hoang tưởng đó. (Hình: Hoàng Đình Nam/AFP/Getty Images)

Hiến pháp CSVN tu chính gần đây nhất là vào năm 2013. Đây là bản hiến pháp thứ 7 sau 1 lần ban hành và 6 lần tu chính, kể từ bản hiến pháp đầu tiên vào năm 1946 và tu chính vào các năm 1959 (tại miền bắc), 1980 (sau khi thống nhất lãnh thổ), 1989, 1992, 2001, 2013. Chưa kể các bản hiến pháp, hiến chương và ước pháp ban hành tại miền Nam dưới chính thể Việt Nam Cộng Hòa.

Nhân dịp này, nhiều người ngây thơ đã cho rằng chế độ Cộng Sản trong nước đang muốn cải cách thể chế. Thế nên, họ đã vội đặt những vấn đề mang tính chất nền tảng của một hiến pháp mà khá nhiều quốc gia văn minh, tiến bộ đã từng có, như: Thiết lập hệ thống chính quyền tam quyền phân lập, chấp nhận đa đảng, đa nguyên về chính trị, xây dựng nền kinh tế thị trường tự do, thừa nhận quyền tư hữu đất đai, chính thức chấm dứt việc theo đuổi lý tưởng xã hội chủ nghĩa đầy mơ hồ….

Thực ra, không cần quá tinh ý, chúng ta sẽ dễ dàng nhận ra nguyên nhân chính trong việc đưa hiến pháp ra tu chính vào thời điểm này. Chúng chỉ nhằm đáp ứng, phục vụ cho việc đưa các chủ trương mà ông Tô Lâm đã công khai kêu gọi áp dụng vào đất nước mà thôi. Trong đó, bao gồm chủ trương sáp nhập các tỉnh thành và bãi bỏ hoàn toàn cơ quan hành chánh cấp huyện.

Cho dù có là nhà cải cách triệt để đến mức nào đi nữa, thời điểm này chưa phải là lúc thuận lợi để ông Tô Lâm bộc lộ ý tưởng cải cách đó (nếu có). Nhất là khi tuyệt đại đa số ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng Sản đều đang là người cũ, do người tiền nhiệm là ông Nguyễn Phú Trọng đưa vào. Và cũng số ủy viên đó đã từng thẳng thừng bỏ phiếu bác bỏ đề nghị của ông Tô Lâm đưa ông Lương Tam Quang vào ghế Bộ Chính trị trong Hội nghị Trung ương 5, vào giữa năm 2024, để có cơ sở nắm giữ chức vụ Bộ Trưởng Bộ Công an do ông Tô Lâm.

Thế nên, việc tu chính hiến pháp lúc này chỉ là biện pháp “chắp vá” tạm thời về phương diện pháp lý, để ông Tô Lâm có thể đưa các chủ trương về sáp nhập tỉnh và bãi bỏ cơ quan hành chính cấp huyện mà thôi.

Tuy vậy, điều cần lưu ý là việc việc tu chính hiến pháp sẽ được đưa ra cho toàn dân thảo luận, góp ý để tạo bộ mặt dân chủ “giả hiệu”. Đằng sau đó, chúng sẽ đều là những bẫy rập rất nguy hiểm về phương diện pháp lý mà công chúng cần biết.

Năm 2013, nhà cầm quyền cũng từng kêu gọi nhân dân thảo luận góp ý tu chính hiến pháp. Khi ấy, nổi tiếng nhất trong việc nhân dân góp ý là bản kiến nghị thường được gọi tên là Kiến nghị 72, do 72 nhân sĩ trí thức ký tên gởi đến Quốc hội.

Công an và dân phòng chặn các ngả đường dẫn đến tòa án Hà Nội khi có phiên tòa xử án chính trị. Cấm dân đến tòa án dự khán, kể cả thân nhân bị cáo, dù phiên xử được loan báo là “xét xử công khai”. (Hình: Ian Timberlake/AFP/Getty Images)

Trong thực tế, không có một điểm nào trong Kiến nghị 72 của họ được chấp nhận cả. Chưa kể, Tổng bí thư đảng Cộng Sản khi ấy là ông Nguyễn Phú Trọng còn công khai đánh giá cho rằng bản kiến nghị đó “Thể hiện sự suy thoái chính trị, tư tưởng, đạo đức cần phải được xử lý”.

Chưa kể rằng, cùng với nhiều tù nhân chính trị, trong đó bao gồm cả thầy giáo Nguyễn Năng Tĩnh. Thầy chỉ chia sẻ bản kiến nghị đó về trang Facebook cá nhân, thì sự chia sẻ đó đã bị xem như là chứng cứ về tội danh “Tuyên truyền chống Nhà nước”. Thầy bị tuyên hình phạt lên đến 11 năm tù giam. Nhiều tù nhân chính trị khác cũng bị tuyên những hình phạt tù giam rất nặng nề.

Cho nên, người dân lưu ý, đừng tin cậy vào những lời tuyên truyền của nhà cầm quyền, nhân danh quyền tự do, hoặc quyền dân chủ gì cả. Vì nó không phải là sự thật, hay lời kêu gọi chân thành, mà chỉ là những bẫy rập khiến những người có tâm với đất nước vô tình bộc lộ ý chí, quan điểm chính trị của mình trước cơ quan an ninh, để rồi sau đó phải trả giá bằng những năm tháng tù đày dài đằng đẵng mà thôi.

Hoa Thịnh Đốn, ngày 27 Tháng Ba 2025

Đặng Đình Mạnh


 

Myanmar : Em bé vẫn ôm mẹ giữa đống đổ nát vì động đất

Võ Hồng Ly

29.03.2025

Bài viết của Phong Bụi

Giữa mớ gạch đá sắt thép đổ sập, một bé trai vẫn nằm rúc trong lòng mẹ. Nó gục đầu vào ngực mẹ như muốn tìm hơi ấm, như thể chưa biết chuyện gì đang xảy ra ngoài kia.

Mẹ em vẫn nằm yên, hai tay vẫn ôm siết lấy con che chở theo bản năng – như một mái nhà cuối cùng giữa cả thế giới đang tan hoang. Chỉ là một khoảnh khắc khiến tim người ta nghẹn lại.

Giới chức Myanmar vừa xác nhận hơn 1.000 người không còn cơ hội trở về sau trận động đất. Hơn 2.300 người bị thương, và vẫn còn nhiều người chưa tìm thấy.

Cơ quan Địa chất Mỹ dự báo con số có thể lên tới 10.000 – dựa trên mức độ rung lắc, mật độ dân cư và nhiều yếu tố khác.

Chưa kể còn những vùng sâu vùng xa mà đội cứu hộ vẫn chưa chạm tới.

Mandalay – thành phố lớn thứ hai – nhiều khu phố gần như không còn mái nhà nào đứng vững. Một màu bụi trắng xóa. Gạch vụn. Dây điện lòng thòng. Và tiếng người gọi nhau trong tuyệt vọng.

Hai tháng trước, Phong có dịp ghé Myanmar – vùng đất hiền lành, người ta sống chậm, biết cười và tin vào điều thiện. Một đất nước nghèo, nhưng đẹp. Không chỉ đẹp ở cảnh chùa vàng, mà đẹp trong ánh mắt, trong cách họ sống nhẫn nhịn và thương nhau.

Giờ nhìn cảnh này, thấy đau lòng quá chừng.

Phong không phải người giỏi cầu nguyện. Nhưng tin rằng, nếu mình dành vài giây lặng lại, nghĩ về Myanmar – cũng là cách để gửi chút ánh sáng về nơi ấy.

Myanmar ơi, cố lên nghen !


 

Bốn người ở Trà Vinh bị nhà cầm quyền Cộng Sản bắt vì cáo buộc lợi dụng quyền tự do dân chủ

Ba’o Dat Viet

March 29, 2025

Công an tỉnh Trà Vinh đã bắt giữ bốn người địa phương, gồm các ông Đặng Ngọc Thanh, Thạch Nga, Kim Som Rinh và Thạch Xuân Đồng, với cáo buộc “lợi dụng các quyền tự do, dân chủ”.

Theo thông tin từ phía chính quyền, những người này bị cáo buộc thường xuyên đăng tải, chia sẻ và bình luận các bài viết, hình ảnh và video có nội dung bị cho là vi phạm pháp luật trên mạng xã hội Facebook. Một số nội dung này được cho là chứa các cáo buộc chính quyền địa phương “vi phạm dân chủ, nhân quyền”.

Ba trong số bốn người bị bắt là người Khmer Nam Bộ, trong đó ông Kim Som Rinh là một vị sư. Hai ông Thạch Nga và Thạch Xuân Đồng cũng là những người thường xuyên lên tiếng về các vấn đề tự do tôn giáo và quyền lợi của người Khmer địa phương.

Trước khi bị bắt, ông Kim Som Rinh đã chia sẻ một bài viết trên trang Facebook cá nhân từ trang Voice of Kampuchea Krom, đề cập đến vấn đề nhân quyền của người Khmer tại Việt Nam. Vài phút sau, ông tiếp tục có một bài đăng mới vào sáng ngày 26 tháng 3.

Tỉnh Trà Vinh là nơi có cộng đồng người Khmer sinh sống đông thứ hai cả nước, chỉ sau tỉnh Sóc Trăng. Theo một người Khmer địa phương, những người bị bắt trước đó đã chia sẻ các tài liệu về nhân quyền, quyền của người bản địa và quyền tự quyết của các dân tộc.

Việt Nam đến nay vẫn từ chối công nhận sự tồn tại của khái niệm “người bản địa”. Quan điểm này được ông Y Thông, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc, nhấn mạnh tại phiên báo cáo về Công ước Xóa bỏ mọi Hình thức Phân biệt Chủng tộc (CERD) diễn ra tại Geneva, Thụy Sĩ, vào cuối tháng 11/2023.

Nhiều tổ chức đại diện cho người Khmer Nam Bộ khẳng định việc được công nhận là “người bản địa” sẽ trao cho họ quyền tự quyết và bảo vệ các quyền lợi văn hóa, xã hội.

Bà Lâm Thị Pung, vợ của ông Thạch Nga, bày tỏ nỗi lo lắng sau vụ bắt giữ. “Chồng tôi mua chai lọ cũ, rác và các vật liệu tái chế khác để bán lấy tiền trả nợ. Dân làng giúp đỡ bằng cách cho gạo, rau và trái cây. Giờ chồng tôi bị bắt rồi, tôi chỉ còn con, tôi biết phải làm sao đây?” – bà nghẹn ngào.

Liên đoàn Khmer Kampuchea Krom, một tổ chức hoạt động vì quyền lợi của người Khmer tại Việt Nam, đã lên án vụ bắt giữ này và kêu gọi cộng đồng quốc tế lên tiếng bảo vệ các quyền cơ bản của những người Khmer Nam Bộ.


 

THỦ TƯỚNG CANADA: MỐI QUAN HỆ CŨ VỚI MỸ ‘ĐÃ KẾT THÚC’ (BBC)

BBC News Tiếng Việt 

Thủ tướng Canada Mark Carney tuyên bố mối quan hệ trước đây giữa Canada và Mỹ, “dựa trên sự hội nhập sâu rộng của nền kinh tế và hợp tác chặt chẽ về an ninh và quân sự, đã kết thúc”.

Phát biểu với các phóng viên tại thủ đô Ottawa sau cuộc họp nội các, ông Carney cho biết người dân Canada phải “tái thiết cơ bản nền kinh tế của chúng ta” trước các mức thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Ông cho biết Ottawa sẽ đáp trả bằng các mức thuế quan trả đũa sẽ có “tác động tối đa” đến Washington.

Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump hôm 25/3 tuyên bố rằng ông sẽ đánh thuế 25% vào các loại xe và phụ tùng xe nhập khẩu, tuyên bố: “Điều này là vĩnh viễn”.

Thủ tướng Carney, lãnh đạo Đảng Tự do, gọi thỏa thuận sản phẩm ô tô Canada-Mỹ ban đầu được ký kết vào năm 1965 là thỏa thuận quan trọng nhất trong cuộc đời ông.

“Điều đó đã kết thúc với các mức thuế quan này”, ông cho biết.

Ông nói thêm rằng Canada có thể duy trì ngành công nghiệp ô tô với mức thuế mới của Mỹ miễn là chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp nỗ lực “tái thiết” và “tái cơ cấu” ngành này.

Thủ tướng mới của Canada cũng cảnh báo rằng Tổng thống Trump đã “thay đổi vĩnh viễn” quan hệ giữa Canada với Mỹ và sẽ “không có đường quay trở lại”, bất kể các thỏa thuận thương mại trong tương lai diễn ra theo chiều hướng như thế nào.

Ông Carney nhậm chức thủ tướng Canada hôm 14/3, thay thế người tiền nhiệm Justin Trudeau.

Theo thông lệ, lãnh đạo mới của Canada sẽ ưu tiên điện đàm với Tổng thống Mỹ ngay sau khi nhậm chức, nhưng Thủ tướng Carney và Tổng thống Trump đến nay vẫn chưa liên lạc với nhau.

Getty Images/BBC

#BBCNewsTiengViet #Canada #DonaldTrump #MarkCarney


 

Phụ nữ Philippines có thẻ xanh ở Mỹ 50 năm, vẫn bị ICE bắt

Ba’o Nguoi-Viet

March 27, 2025 ebo

SEATTLE, Washington (NV) – Gia đình một kỹ thuật viên phòng thí nghiệm tại đại học University of Washington lên tiếng sau khi bị Cơ Quan Thực Thi Di Trú và Quan Thuế ICE bắt giữ gần đây dù có thẻ xanh.

Lewelyn Dixon, 64 tuổi, thường trú nhân hợp pháp tại Hoa Kỳ trong 50 năm, bị bắt giữ tại phi trường ở Seattle và bị ICE tống giam sau khi viếng thăm quê hương Philippines vào cuối Tháng Hai. Phiên điều trần liên quan tới vụ bắt giữ được ấn định vào Tháng Bảy, nhưng thân nhân đang kêu gọi trả tự do cho Dixon và nói với NBC News rằng bà luôn luôn gắn kết những người trong gia đình lại với nhau.

ICE chưa lập tức trả lời yêu cầu bình luận từ NBC News.

Lewelyn Dixon. (Hình do Melania Madriaga cung cấp)

Lani Madriaga, cháu gái của Dixon cho biết bà đang bị giam tại Trung Tâm Di Trú ICE Khu Vực Tây Bắc ở Tacoma, Washington, tại đó bà kết giao với những người cũng đang bị giam giữ, đồng thời phiên dịch và giúp đỡ họ nói chuyện với luật sư trước khi diễn ra phiên điều trần.

Luật sư đại diện Dixon, Benjamin Osorio, cho biết dường như Cơ Quan Biên Phòng Hoa Kỳ USBP phát giác ra một bản án kết tội bà biển thủ công quỹ từ nhiều thập niên trước trong hồ sơ khi bà quay về Hoa Kỳ, dẫn tới hành động bắt giữ. Dixon từng nhận tội thực hiện hành vi phi bạo lực năm 2000, nhận lệnh bồi thường và phải bị tạm giam 30 ngày, hồ sơ tòa án cho thấy. Dixon hoàn tất bồi thường năm 2019.

Dixon từng làm việc với tư cách thủ quỹ kiêm giám sát hoạt động tại nhà băng Washington Mutual Bank, lúc đó bà “rút tiền mặt từ ngân khố trong tám lần riêng biệt” mà không được nhà băng cho phép, theo thỏa thuận nhận tội của Dixon. Bà rút tổng cộng $6,460.

Dixon chưa từng kể với gia đình về bản án, Madriaga cho biết, và nói rằng đó là “góc khuất u ám nhất” của Dixon.

Và dầu cho Dixon có đủ điều kiện nhập quốc tịch Hoa Kỳ từ lâu, Osorio cho biết, nhưng bà đã hứa với cha mình rằng bà sẽ giữ nguyên quốc tịch Philippines để có thể giữ gìn tài sản và đất đai ở Philippines.

Dixon tới Hoa Kỳ năm bà 14 tuổi, lập tức giúp Madriaga và anh chị em ổn định cuộc sống nơi xứ lạ quê người sau khi di cư.

Nhưng khi một người chị em của Madriaga ly hôn và thành một người mẹ đơn thân, Dixon dời qua Washington để phụ giúp săn sóc các cháu và phụ trả tiền mướn nhà. Nhiều năm sau đó, Madriaga cũng ly hôn và cho biết Dixon cũng tiếp tục chung sống để giúp đỡ các cháu.

Trong công việc, Dixon là một nhân viên tận tụy trong phòng thí nghiệm, Madriaga cho biết. Thậm chí ngay trong đêm xuống phi trường, Dixon cũng có lịch làm việc, Madriaga nói thêm. Dixon ngấp nghé dịp kỷ niệm 10 năm phục vụ phòng thí nghiệm, trong thời gian đó bà sẽ được hưởng lương hưu. Thân nhân gia đình đang lo lắng rằng Dixon sẽ mất cả công việc lẫn lương hưu sau khi vắng mặt quá lâu.

Susan Gregg, phát ngôn viên Bệnh Viện University of Washington, không giải thích thêm về trường hợp của Dixon, nhưng cho biết bà làm việc với tư cách kỹ thuật viên xét nghiệm tại bệnh viện này từ 2015.

Madriaga cho biết gia đình bà đang lên tiếng thay cho Dixon và cũng mong mỏi giúp đỡ những người khác tự bảo vệ khỏi tình cảnh tương tự. (TTHN)


 

Dịu dàng đến kì lạ

 Thao Teres

Thật đúng những con người thuộc trọn về Chúa, không ngại hôi, không ngại bẩn, không sợ lây nhiễm, chăm sóc người bệnh với cả trí óc và con tim. Cũng chỉ vì một điều: họ thấy Chúa nơi những con người đó.

(Mái ấm Thiên Ân (Hoàng Mai, Nghệ An) nơi cưu mang gần 30 em bại não, tâm thần, tự kỷ, thiểu năng trí tuệ. Các em không tự chủ được hoạt động nên các sơ hầu như phải lo mọi thứ: thay quần áo, vệ sinh, cho ăn. Các sơ cũng làm nhiều công việc để có kinh phí trang trải hàng tháng. Nhiều khi các em lên cơn đập phá đồ đạc, ném chất bẩn khắp nhà, nhưng các sơ vẫn âm thầm dọn dẹp không một lời trách móc.)

Make Christianity Great As Always

 4 cảnh sát viên Texas tự tử chỉ trong 6 tuần

Ba’o Nguoi-Viet

March 26, 2025

HOUSTON, Texas (NV) – Hôm Thứ Năm, 20 Tháng Năm, bằng hữu, gia đình và đồng nghiệp quây quần bên nhau nói lời tiễn đưa Christina Kohler, cựu sĩ quan Văn Phòng Cảnh Sát Quận Harris HCSO, sau khi qua đời vào tuần trước, văn phòng giảo nghiệm tử thi Quận Harris kết luận bà đã tự tử.

Đây là vụ tự tử thứ tư chỉ trong sáu tuần liên quan tới các cảnh sát viên đang làm việc và từng làm việc tại Quận Harris, trong đó có một cảnh sát viên gốc Việt, làm dấy lên mối lo ngại về tình trạng sức khỏe tâm thần của các sĩ quan thực thi công lực.

“Điều này làm nhiều người trong chúng tôi sửng sốt,” Jose Lopez, chủ tịch Hiệp Hội Huynh Đệ Cảnh Sát Quận Harris Khu Vực 39 cho biết.

Những cảnh sát viên của Quận Harris, Texas, chết vì tự tử, từ trái theo chiều kim đồng hồ: Christina Kohler, Maria Vasquez, Long Nguyễn, và William . (Hình: ABC 13)

Sĩ Quan Kohler 37 tuổi mất tích vào tuần trước. Sở Cảnh Sát Houston HPD ban hành một báo động công khai, nhưng nhà chức trách phát giác ra thi thể của bà hôm 13 Tháng Ba, nguyên nhân là tự tử.

Chưa dừng lại ở đó, chỉ ba ngày sau, cựu cảnh sát viên HCSO Harris Maria Vasquez, nghỉ việc vào Tháng Mười Hai, cũng chết do tự tử. Đầu tuần trước, một cựu cảnh sát viên khác, William Bozeman, cũng chết trong hoàn cảnh tương tự.

“Chỉ cần một người tự tử là quá nhiều rồi. Nhưng hai, ba thì sao? Chắc chắn là thảm họa,” Lopez nói, thừa nhận HCSO ngày càng lo sợ.

Lopez từng giúp đỡ đồng nghiệp vượt qua nỗi buồn bi thảm. Là người từng quen biết hai trong số những cảnh sát qua đời trong hơn hai thập niên qua, ông thấm thía được nỗi âu lo trong cộng đồng sau những vụ tự tử. Cựu cảnh sát viên Long Nguyễn, 58 tuổi, tự tử vào ngày 6 Tháng Hai, theo văn phòng giảo nghiệm tử thi.

Bác Sĩ Thomas McNeese, giám đốc Đơn Vị Sức Khỏe Hành Vi thuộc HCSO, nỗ lực gầy dựng các nguồn nhân lực chăm lo cho sức khỏe tâm thần của các viên chức. Thành lập năm 2020 dưới thời Cảnh Sát Trưởng Ed Gonzalez, đơn vị này tận tâm giúp đỡ các viên chức cũng như đảm nhiệm các công việc khác trong tất cả hoạt động, McNeese cho biết, đồng thời công nhận lãnh vực này chịu không ít gánh nặng cảm xúc.

Sĩ quan thực thi công lực và lực lượng ứng cứu khẩn cấp thường có tỷ lệ tự tử cao do áp lực lớn và những tình huống đau thương mà họ đối diện hàng ngày.

“Đó là kết quả giữa những gì họ chứng kiến trong lúc làm việc và những gì công việc đòi hỏi,” McNeese giải thích.

Mặc dù HCSO vẫn tập trung vạch ra các sáng kiến cho sức khỏe tâm thần, Lopez thừa nhận những thảm kịch gần đây đặt ra vô vàn câu hỏi hóc búa.

Nếu có ai đó đang giày vò với ý định tự tử hay lo cho một người bạn hoặc thân nhân, xin gọi cho Đường Dây Khẩn Cấp Phòng Chống Tự Tử Quốc Gia theo số 988 hoặc 1-800-273-TALK (8255), bảo mật 24 giờ một ngày, 7 ngày một tuần. (TTHN)


 

VHM gây quỹ tổ chức các hoạt động tưởng niệm Tháng Tư Đen – Lâm Hoài Thạch/Người Việt

Ba’o Nguoi-Viet

March 24, 2025 

Lâm Hoài Thạch/Người Việt

ANAHEIM, California (NV) – Đông đảo đồng hương đến dự tiệc gây quỹ tổ chức Tưởng Niệm 50 Năm Ngày Mất Chính Thể Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) và 50 Năm Chiến Dịch Gió Lốc USS Midway Museum, do Viện Bảo Tàng Di Sản Người Việt (Vietnamese Heritage Museum – VHM) mở chiều Thứ Sáu, 21 Tháng Ba, tại Golden Sea Restaurant, Anaheim.

Ban hợp xướng Lê Hồng Quang hát tại buổi gây quỹ do VHM để có kinh phí tổ chức các hoạt động tưởng niệm Tháng Tư Đen. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Theo ban tổ chức, đúng vào thời điểm này cách đây 50 năm, miền Nam Việt Nam trong cơn hấp hối, chính thể VNCH bị bức tử, và cả dân tộc rơi vào bóng tối của chế độ Cộng Sản. Hàng trăm nghìn người đã phải rời bỏ quê hương, dấn thân vào những chuyến đi đầy nguy hiểm tìm tự do, để bảo vệ những giá trị mà họ trân quý và để xây dựng một tương lai cho thế hệ mai sau.

Nửa thế kỷ trôi qua, những gian truân thử thách đã rèn luyện nên một cộng đồng người Việt tị nạn kiên cường, và gặt hái nhiều thành tựu đáng tự hào.

Đông đảo đồng hương tham dự tiệc gây quỹ của VHM. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

“Chúng ta đã vươn lên và có thể hãnh diện khi điểm lại những thành quả đáng trân trọng này, từ từng cá nhân, từng gia đình. Chúng ta cùng hàng trăm nghìn người Việt tị nạn khắp nơi trên thế giới không chỉ vươn lên, mà còn giữ vững bản sắc bảo tồn văn hóa Việt, và tiếp tục đấu tranh cho tự do, nhân quyền,” họa sĩ Châu Thụy, sáng lập viên kiêm giám đốc điều hành VHM, tuyên bố.

Ông thêm: “Với sứ mệnh gìn giữ ngôn ngữ, văn hóa và lịch sử của dân tộc, VHM ra đời vào năm 2016, với mục tiêu bảo tồn lịch sử và di sản của người Việt tị nạn Cộng Sản. VHM không chỉ lưu giữ hiện vật, tư liệu mà còn là một trung tâm giáo dục, để thế hệ con cháu hiểu được quá khứ đau thương, biết trân trọng tự do mà họ đang có, và không bao giờ quên những hy sinh của thế hệ cha ông.”

Phần trình diễn của ca sĩ Thiên Tôn tại tiệc gây quỹ của VHM. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Bác Sĩ Lê Trung Pha, thành viên ban tổ chức, nói: “Lễ Tưởng Niệm Tháng Tư Đen đánh dấu 50 năm ngày mất chính thể VNCH và 50 Năm Chiến Dịch Gió Lốc của Đệ Thất Hạm Đội Hải Quân Hoa Kỳ. Buổi lễ sẽ diễn ra vào ngày 27 Tháng Tư, trên Hàng Không Mẫu Hạm USS Midway, San Diego, con tàu từng cứu vớt hàng nghìn đồng bào tị nạn Cộng Sản trong những giờ phút cuối cùng của miền Nam Việt Nam. Buổi lễ này cũng có những lời phát của của các cựu chiến binh trong QLVNCH.”

Ông Đặng Thanh Long, một thành viên khác trong ban tổ chức, cho hay: “Đây không chỉ là một buổi lễ mang tính lịch sử, mà còn là dịp để chúng ta truyền lại câu chuyện này cho các thế hệ trẻ Việt Nam tại hải ngoại, để họ hiểu được tinh thần bất khuất và những giá trị mà cộng đồng người Việt của chúng ta đã hy sinh để bảo vệ truyền thống bất khuất này.”

Ca sĩ Diễm Liên hát tại tiệc gây quỹ của VHM. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Trong số đồng hương đến dự có Giáo Sư Trần Huy Bích. Ông nói: “Trong tinh thần gìn giữ truyền thống văn hóa của người Việt tại hải ngoại, theo tôi, họa sĩ Châu Thụy và những thiện nguyện viên của VHM đã có công gây dựng rất công phu. Vì thế, tôi cũng có đóng góp một số tài liệu để tiếp phần duy trì viện bảo tàng này tại hải ngoại.”

Cựu Nghị Viên Diedre Thu Hà Nguyễn của Garden Grove, một thành viên ban tổ chức, nói: “VHM quyết tâm gìn giữ sự trung thực lịch sử, bảo tồn bản sắc văn hóa và phát huy sự trong sáng của ngôn ngữ Việt, mà ông cha đã truyền lại cho chúng ta. Hôm nay, chúng ta có bổn phận phải tiếp tục hun đúc tinh thần tự lực, tự cường, và lòng yêu quê hương, yêu tự do của các thế hệ đi trước. Trong sứ mệnh đó, sự thành công của VHM cũng là nhờ sự trợ giúp của các nhà hảo tâm và đồng hương tại hải ngoại.”

Xướng ngôn viên Leyna Nguyễn (bìa trái) nhận đóng góp tài chính của một người Dự tiệc. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Buổi tiệp bao gồm một chương trình văn nghệ rất sống động, với sự góp mặt của các ca sĩ có tiếng tăm như Diễm Liên, Thiên Tôn, Nam Trân, Tú Trinh, Leyna Nguyễn, Long Hồ, Lệ Hằng và ban hợp xướng Lê Hồng Quang cùng ban nhạc OG. Các MC bao gồm Diệu Quyên, Nguyễn Minh, Oscar Nguyễn, và Thu Hà.

Ngoài ra, còn có chương trình bán đấu giá những phẩm vật giá trị và phần xổ số gây quỹ.
VHM là tổ chức bất vụ lợi 501c (3), với mục đích bảo tồn và giới thiệu di sản của Người Việt tị nạn.

Họa sĩ Châu Thụy (bìa trái) chụp hình lưu niệm với gia đình họ Vương thắng đấu giá tượng “American Eagle” với giá $3,000. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Theo ban tổ chức, trong năm vừa qua, Giám Sát Viên Janet Nguyễn, khi còn là thượng nghị sĩ California, đã nói lên tầm quan trọng của sứ mạng gìn giữ di sản của người Việt tị nạn chúng ta. Bà là thượng nghị sĩ người Mỹ gốc Việt đầu tiên tại California, và đã tích cực góp phần vào việc gìn giữ di sản của người Việt tị nạn tại Hoa Kỳ, qua việc khởi xướng và giúp thông qua Dự Luật SB 895 vào năm 2018, nhằm đưa lịch sử người Việt tị nạn vào chương trình giáo dục tại các trường học của tiểu bang California.

Đồng thời, bà Janet Nguyễn đã tạo cơ hội cho VHM được phối hợp cùng Sở Giáo Dục Orange County (OCDE) trong ba năm qua, để tổ chức các buổi hội thảo nhằm góp phần hoàn thiện giáo trình mẫu (Vietnamese American Experiences Model Curriculum), và giúp quảng bá giáo trình này trong cộng đồng. [đ.d.]


 

Michigan: Anh em gốc Việt ẩu đả trong tiệm nail, 1 người bị đâm chết

Michigan: Anh em gốc Việt ẩu đả trong tiệm nail, 1 người bị đâm chết

Ba’o Nguoi – Viet

March 24, 2025

ITHACA, Michigan (NV) – Hai anh em họ trong một tiệm làm móng ở Michigan cãi nhau, sau đó chủ tiệm bị đâm chết còn người em họ trẻ tuổi thì bị buộc tội sát nhân.

Lực lượng cảnh sát thuộc Văn Phòng Cảnh Sát Quận Gratiot, Sở Cảnh Sát Alma và nhân viên y tế có mặt tại LA Nails ở số 7431 đường N. Alger Road thuộc thị trấn Pine River lúc khoảng 1 giờ trưa Thứ Tư, 19 Tháng Ba. Có người trong tiệm gọi cho 911 để báo rằng chủ tiệm, Travis V. “Steve” Nguyễn, 48 tuổi, bị đâm vào lưng, theo trang tin tức MLive.com.

Gia đình Travis Nguyễn. (Hình: GoFundMe)

Đường dây ứng trực khẩn cấp cho biết Travis Nguyễn bất tỉnh, mạch cũng không đập. Vào thời điểm đó có nhiều khách hàng trong tiệm.

Nghi can bước ra ngoài rồi bình thản ngồi trên một cái ghế dài gần đó, các tổng đài viên cho biết trong các bản ghi âm đăng trên Broadcastify.com.

Cảnh sát bước vào bên trong tiệm và thấy Travis Nguyễn thiệt mạng sau khi bị đâm nhiều nhát. Lúc đó Jack C. Nguyễn, người em họ 30 tuổi và là kẻ bị cáo buộc sát nhân, vẫn còn ở tiệm và bị cảnh sát bắt giữ mà không xảy ra cớ sự nào khác.

Jack C. Nguyễn vào tù một đêm trước khi hầu tòa tại Tòa Án Quận Gratiot hôm Thứ Năm vì tội danh sát nhân. Tội danh này gồm có sát nhân cấp độ một và cấp độ hai, cả hai đều là tội có án chung thân mặc dù tội danh cấp độ một không thể được ân xá.

Cảnh sát chưa bình luận về nguyên nhân dẫn tới án mạng.

Travis Nguyễn là trụ cột trong gia đình, gồm vợ và năm con gái, lần lượt 6, 11, 13, 19 và 24 tuổi. Ông phải làm việc bảy ngày một tuần suốt 20 năm.

“Ông ấy là một người đàn ông, người cha, người anh em và là người chồng tử tế nhất,” trang Facebook LA Nails viết hôm 21 Tháng Ba. “Ông ấy là một gương mặt đặc biệt tại Alma và từng giúp đỡ tất cả những người ông ấy từng gặp gỡ. Chúng tôi không biết nói gì hơn và đang gắng gượng vượt qua thời điểm đau khổ này cùng gia đình.”

Travis Nguyễn di cư từ Việt Nam qua Hoa Kỳ năm 1993 khi mới 17 tuổi và học xong trung học tại Texas. Ông kết hôn với người vợ đầu tiên vào Tháng Chín 2000 và hai người có bốn con gái. Bà qua đời trước ông vào dịp Giáng Sinh 2013.

Ông kết hôn với người vợ thứ hai năm 2014 và có với nhau người con gái thứ năm, cáo phó của ông cho biết.

Travis Nguyễn đang nuôi con gái lớn học trường y và con gái thứ hai học đại học, ngoài ra còn dành dụm lo cho các con gái nhỏ hơn ăn học. Không những thế ông còn gửi tiền về cho gia đình ở Việt Nam.

Các cháu gái của Travis Nguyễn khởi sự một chiến dịch GoFundMe để giúp gia đình vượt qua khó khăn bất chợt về tài chánh. Thân nhân ngoại quốc trong gia đình đang nỗ lực tới Hoa Kỳ giúp các con gái nạn nhân vượt qua nỗi mất mát.

Chương trình gây quỹ huy động được hơn $59,000 từ 783 nhà tài trợ tính tới sáng Thứ Hai.

Jack C. Nguyễn bị quản chế tại Quận Isabella sau khi nhận tội lái xe khi say rượu vào Tháng Hai. Trong thời gian quản chế, bị cáo phải nộp $1,060 tiền phạt, trong đó vẫn còn nợ $960.

Bị cáo đang bị tống giam nhưng không được tại ngoại và phải trình diện trong phiên tòa sơ bộ vào ngày 10 Tháng Tư. (TTHN)


 

Rối loạn tâm thần gia tăng tại Việt Nam, hơn 14 triệu người gặp vấn đề, hệ thống hỗ trợ còn quá mong manh

Ba’o Dat Viet

March 25, 2025

Tại “Ngày hội chăm sóc sức khỏe tâm thần cho gia đình Việt” do Trường Đại học Sư phạm Sài Gòn tổ chức hôm 23 Tháng Ba, Bộ Y Tế Việt Nam đã đưa ra cảnh báo đáng lo ngại: tình trạng rối loạn tâm thần đang có xu hướng gia tăng trên phạm vi cả nước, với khoảng 14 triệu người dân đang gặp vấn đề liên quan đến sức khỏe tâm trí.

Tuy nhiên, theo báo VN Express, chỉ một tỷ lệ rất nhỏ trong số này có thể tiếp cận được dịch vụ hỗ trợ chuyên môn, do mạng lưới chăm sóc sức khỏe tâm thần tại Việt Nam còn yếu và thiếu hụt nghiêm trọng về nhân lực lẫn cơ sở vật chất.

Các dạng rối loạn được ghi nhận bao gồm: trầm cảm, rối loạn cảm xúc lưỡng cực, tâm thần phân liệt, mất trí nhớ, thiểu năng trí tuệ và các rối loạn phát triển như tự kỷ. Đáng chú ý, một trong những nguyên nhân hàng đầu khiến tình trạng này gia tăng chính là việc sử dụng mạng xã hội tràn lan, đặc biệt ở thanh thiếu niên và phụ nữ. Tỷ lệ ảnh hưởng tiêu cực của mạng xã hội lên sức khỏe tâm thần hiện nay được ghi nhận lên tới 32.4%.

Không chỉ mạng xã hội, các yếu tố như giấc ngủ kém, bị bắt nạt trực tuyến, hay giảm hoạt động thể chất cũng đang góp phần làm gia tăng triệu chứng lo âu, trầm cảm và cảm giác cô lập trong cộng đồng.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) định nghĩa sức khỏe tâm thần là trạng thái mà con người có thể nhận thức, phát huy tiềm năng bản thân, đối mặt hiệu quả với căng thẳng, làm việc và đóng góp cho xã hội. Khi bị rối loạn, không chỉ sức khỏe thể chất suy giảm, mà còn kéo theo hệ lụy như đói nghèo, mất cơ hội học tập, lao động, hòa nhập cộng đồng, thậm chí là tự sát.

Mỗi năm, thế giới có hơn 800.000 người tử vong vì tự sát – trong đó 80% rơi vào các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình như Việt Nam. Tự sát cũng là nguyên nhân tử vong thứ hai trong nhóm tuổi 15–24, cảnh báo mối nguy đang rình rập trong giới trẻ.

Tuy nhiên, Việt Nam hiện vẫn chưa xây dựng được một chiến lược quốc gia toàn diện về sức khỏe tâm thần đúng theo khuyến cáo của WHO – nghĩa là chưa có tầm nhìn, giá trị cốt lõi, định hướng và mô hình hành động cụ thể để ứng phó với khủng hoảng sức khỏe tinh thần đang âm ỉ lan rộng.

Thực tế, hệ thống chăm sóc chuyên ngành tâm thần tại Việt Nam còn rất hạn chế. Toàn quốc hiện chỉ có khoảng 143 nhà tâm lý lâm sàng và trị liệu đang làm việc tại các bệnh viện công – một con số thấp hơn gần 10 lần so với tiêu chuẩn trung bình toàn cầu. Tổng số giường bệnh cho bệnh nhân tâm thần chỉ khoảng 9.400, chủ yếu tập trung tại tuyến tỉnh và trung ương, khiến người dân ở vùng sâu vùng xa gần như không có cơ hội tiếp cận.

Không chỉ thiếu nhân lực và cơ sở vật chất, rào cản lớn nhất có lẽ vẫn nằm ở định kiến xã hội. Bệnh tâm thần và các vấn đề sức khỏe tinh thần vẫn bị gắn với kỳ thị, sợ hãi và hiểu lầm trong cộng đồng. Nhiều người, dù đang âm thầm chịu đựng, vẫn ngần ngại tìm đến chuyên gia vì sợ bị phán xét, xa lánh.

Các chuyên gia nhấn mạnh, Việt Nam cần gấp rút đầu tư xây dựng một hệ thống dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần dễ tiếp cận, thân thiện và hiệu quả – đặc biệt ở các địa phương còn nhiều khó khăn. Đồng thời, cần mở rộng truyền thông nâng cao nhận thức, xóa bỏ kỳ thị và tạo ra môi trường nơi mọi người có thể chia sẻ, tìm kiếm sự giúp đỡ khi cần.