Bạn có biết?:Khi cần vận chuyển một con voi bằng máy bay

Khi cần vận chuyển một con voi bằng máy bay – chẳng hạn từ Ấn Độ sang Hoa Kỳ – người ta đặt vào lồng cùng với nó… những chú gà con!

 Vâng, những chú gà con bé xíu, đáng yêu! Tại sao ư? Bởi vì, dù mang thân hình to lớn khổng lồ, voi lại rất sợ làm tổn thương những sinh vật bé nhỏ. Nó không dám cử động suốt chuyến bay ✈️, vì sợ đè trúng những chú gà con. Và chính điều đó giúp giữ sự cân bằng cho máy bay. Đó là một minh chứng đầu tiên về sự cao quý trong tâm hồn của loài voi ❤️. Các nhà khoa học, say mê trước hành vi của voi, đã tiến hành nghiên cứu và phân tích não bộ của chúng. Họ phát hiện rằng não voi chứa một loại tế bào thần kinh cực kỳ hiếm – gọi là tế bào hình thoi . Đây cũng chính là loại tế bào có ở con người, và chúng chịu trách nhiệm cho ý thức về bản thân, sự đồng cảm và nhận thức xã hội . Nói cách khác… voi không chỉ lớn về thân xác, mà còn vĩ đại về cảm xúc và phẩm cách . 

  Leonardo da Vinci – thiên tài đam mê động vật – từng nói về loài voi: “Con voi có sự ngay thẳng, khôn ngoan và tiết độ trong bản tính của nó.” ‍ 

 Ông còn mô tả rất đẹp về chúng: – Khi xuống sông tắm, voi bước đi đầy trang nghiêm, như thể đang thanh tẩy bản thân khỏi mọi điều xấu xa . – Nếu thấy con người bị lạc, nó sẽ nhẹ nhàng đưa họ trở lại đúng đường . – Voi luôn di chuyển theo đàn, có trật tự, được dẫn dắt bởi một con đầu đàn . – Voi sống kín đáo… chỉ giao phối vào ban đêm, ở nơi riêng tư, sau đó lại tắm rửa trước khi quay về với đàn . – Nếu trên đường gặp đàn thú khác, voi sẽ dùng vòi nhẹ nhàng đẩy chúng sang bên để tránh gây tổn thương . ♥️ Và điều xúc động nhất… Khi biết mình sắp chết, con voi lặng lẽ rời khỏi đàn, đi một mình đến nơi xa để lìa đời… Tại sao? Vì nó không muốn bất kỳ ai – nhất là những con non – nhìn thấy mình chết và mang nỗi buồn ấy trong tim.

  Thật là một loài sinh vật mang trong mình phẩm giá, lòng từ bi, và sự cao thượng… Những phẩm chất mà đôi khi… loài người cũng không có được.

From: Phi Phuong Nguyen

 MỘT VẾT MỰC ĐEN TRONG TRANG SỬ CẬN ĐẠI TRUNG HOA

Tu Le

“Một dân tộc không thể lớn mạnh nếu mãi chối bỏ sự thật.”

– Nguyễn Hiến Lê

Lịch sử mỗi quốc gia đều có những ngày huy hoàng để tự hào, và cũng có những đêm dài để cúi đầu suy ngẫm. Với Trung Hoa cận đại, đêm mùng 3 rạng sáng mùng 4 tháng Sáu năm 1989 là một đêm như vậy – đẫm máu, tê tái, và chưa bao giờ được chính quyền gọi đúng tên.

Một cuộc biểu tình không súng đạn

Bắt đầu từ giữa tháng Tư, hàng vạn sinh viên đại học, học giả, công nhân và người dân Bắc Kinh đã tập trung tại Quảng trường Thiên An Môn – trái tim biểu tượng của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa – để bày tỏ lòng tưởng niệm cựu Tổng bí thư Hồ Diệu Bang, một người từng cổ vũ cải cách và đối thoại. Nhưng nhanh chóng, dòng người ấy biến thành một phong trào rộng lớn đòi hỏi dân chủ, tự do ngôn luận và minh bạch chính trị.

Người trẻ tuổi – bằng vào lương tri, bằng vào giấc mơ về một Trung Hoa tốt đẹp hơn – đã ngồi xuống trong ôn hoà. Họ không bạo loạn. Họ không đốt phá. Họ viết biểu ngữ, họ hô khẩu hiệu, họ tuyệt thực. Và lạ thay, chính sự ôn hòa của họ lại trở thành mối đe doạ lớn nhất đối với một thể chế luôn coi kỷ luật là tối thượng và chân lý chỉ thuộc về đảng.

Quân đội bắn vào nhân dân

Khi lệnh thiết quân luật được ban ra, xe tăng từ các tỉnh kéo về Bắc Kinh, đêm đêm bánh sắt lăn trên mặt đường, đèn pha chiếu thẳng vào những ánh mắt còn ánh lên hy vọng. Rồi tới đêm định mệnh. Súng nổ. Tiếng la hét. Xác người đè lên nhau. Bánh xích xe tăng nghiến qua xác thanh niên.

Báo cáo của Hội Chữ Thập Đỏ Trung Quốc lúc bấy giờ ghi nhận khoảng 2.700 người chết. Tài liệu ngoại giao bị rò rỉ từ Anh Quốc cho rằng con số có thể lên tới 10.000. Nhưng bất kể là bao nhiêu, thì con số ấy cũng là một bằng chứng không thể chối cãi rằng: chính quyền đã dùng bạo lực quân sự để giết dân mình – một điều mà bất kỳ quốc gia nào còn lương tri đều xem là giới hạn tối hậu không thể vượt.

Cái giá của sự im lặng

Từ đó đến nay, hơn ba mươi năm trôi qua, chính quyền Bắc Kinh chưa một lần thừa nhận sai lầm. Các tài liệu về sự kiện bị kiểm duyệt. Các nhân chứng bị bắt giữ, sách nhiễu. Ngay cả từ “Thiên An Môn” khi gõ trên mạng ở Trung Quốc cũng dẫn tới kết quả… du lịch.

Lịch sử bị chối bỏ không chỉ là một sự bất công với người đã chết, mà còn là một mối nguy cho thế hệ đang sống. Bởi khi một chế độ có thể bóp méo sự thật và dạy dân chúng quên đi bi kịch, thì chính nó cũng đang xây dựng một tương lai không chân lý.

Một vết mực đen chưa phai

Thiên An Môn là một vết mực đen trên trang sử Trung Hoa, và cũng là một lời cảnh tỉnh cho toàn nhân loại: rằng độc tài không chỉ bóp nghẹt tự do, mà còn sẵn sàng bắn vào lương tâm để bảo vệ quyền lực.

Người ta có thể tạm thời làm im tiếng nói của lịch sử, nhưng không thể dập tắt ký ức nhân loại. Bởi ký ức – một khi đã khắc sâu vào tâm khảm của người ngay – thì cũng như những dòng chữ khắc đá: dẫu mưa gió phôi pha, vẫn còn đó một dấu vết cho mai sau.

Người viết xin cúi đầu mặc niệm những linh hồn đã ngã xuống vì lý tưởng dân chủ trong đêm đen tháng Sáu. Họ không hề chết vô ích. Họ chính là ánh sao dẫn đường cho một ngày mai – nơi sự thật sẽ được gọi đúng tên và công lý không còn là một điều xa vời.

By: Khoai G7

#khoaig7

#infogohub


 

Musk nói dự luật thuế của Trump ‘gớm ghiếc kinh tởm’ (BBC)

BBC

Getty Images

Bernd Debusmann Jr

BBC News, Nhà Trắng

4 tháng 6 2025

Tỷ phú Elon Musk đã thẳng thừng chỉ trích dự luật thuế và chi tiêu của Tổng thống Donald Trump, gọi đó là một “sự gớm ghiếc kinh tởm”.

Dự luật ngân sách này – trong đó có các khoản cắt giảm thuế hàng ngàn tỷ đô la, tăng chi tiêu quốc phòng, đồng thời cho phép chính phủ Mỹ vay thêm tiền – đã được Hạ viện thông qua vào tháng trước.

“Thật đáng xấu hổ cho những người đã bỏ phiếu thông qua,” ông Musk viết trên mạng xã hội X về những nhà lập pháp chủ chốt trong chương trình nghị sự nhiệm kỳ thứ hai của Trump.

Tỷ phú công nghệ này đã rời khỏi chính quyền một cách đột ngột vào tuần trước sau 129 ngày làm việc với nhóm của mình, nhóm DOGE chuyên trách về cắt giảm chi phí cho chính phủ.

Những bình luận này đánh dấu sự bất đồng công khai đầu tiên của Musk với Tổng thống Trump kể từ khi rời chính phủ và trước đó đã gọi kế hoạch này là “đáng thất vọng”.

 Thời gian làm việc của tỷ phú công nghệ gốc Nam Phi này trong chính quyền Trump đã kết thúc vào ngày 31/5, mặc dù Trump nói rằng “ông ấy sẽ luôn ở bên chúng ta, giúp đỡ trên mọi phương diện”.

Với hình thức hiện tại, dự luật này – mà ông Trump gọi là “dự luật to lớn đẹp đẽ” – ước tính sẽ làm tăng thâm hụt ngân sách, tức sự chênh lệch giữa chi và thu của chính phủ, khoảng 600 tỷ đô la trong năm tài khóa tiếp theo.

Trong một loạt bài đăng trên X vào hôm 3/6, ông Musk nói rằng dự luật chi tiêu “ngông cuồng, đầy lãng phí” này sẽ “làm tăng đáng kể thâm hụt ngân sách vốn đã khổng lồ lên 2.500 tỷ đô la (!!!) và đè nặng lên công dân Mỹ với khoản nợ khó kiểm soát”.

Ông Musk, người trước đây đã cam kết tài trợ cho các chiến dịch thách thức bất kỳ đảng viên Cộng hòa nào bỏ phiếu chống lại chương trình nghị sự của Trump, đã thêm một cảnh báo chính trị trong một bài đăng khác.

“Vào tháng 11 năm tới, chúng ta sẽ sa thải tất cả các chính trị gia đã phản bội người dân Mỹ.”

Khi được hỏi về những bình luận của ông Musk ngay sau bài đăng đầu tiên, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho hay “tổng thống đã biết quan điểm của Elon Musk về dự luật này”.

“Đây là một dự luật lớn, đẹp đẽ,” bà nói thêm. “Và ông ấy [Trump] vẫn giữ vững quan điểm đó.”

Dự luật cũng cam kết gia hạn các khoản cắt giảm thuế sắp hết hạn đã được thông qua trong chính quyền Trump lần đầu vào năm 2017, cũng như một lượng lớn ngân sách cho chi tiêu quốc phòng và hỗ trợ cho các cuộc trục xuất của chính quyền nhắm đến hàng loạt người nhập cư không có giấy tờ.

Trước sự thất vọng của những người bảo thủ về tài khóa, dự luật này sẽ nâng giới hạn số tiền chính phủ có thể vay, được gọi là trần nợ, lên 4.000 tỷ đô la.

Những bình luận từ ông Musk phản ánh căng thẳng sâu sắc hơn giữa các đảng viên Cộng hòa về kế hoạch này, vốn phải đối mặt với sự phản đối gay gắt từ các phe khác nhau trong đảng khi được đưa ra Hạ viện.

Thượng viện hiện đã tiếp nhận dự luận và bắt đầu có sự chia rẽ trong viện này – vốn cũng được các đảng viên Cộng hòa kiểm soát chặt chẽ.

Thượng nghị sĩ Rand Paul, đại diện bang Kentucky, đã nói trong vài ngày gần đây rằng ông sẽ không ủng hộ dự luật nếu nó làm tăng trần nợ.

“GOP [Đảng Cộng hòa] sẽ gánh nợ một khi họ bỏ phiếu cho điều này,” ông nói với CBS News – đối tác của BBC tại Mỹ – vào cuối tuần trước.

Tổng thống Trump đã phản ứng với ông Paul bằng một loạt bài đăng trên mạng xã hội, cáo buộc ông “hiểu rất ít về dự luật này” và nói rằng “người dân Kentucky không thể chịu nổi ông ta”.

“Ý tưởng của ông ta thực sự điên rồ,” ông Trump viết.

Các nhà lập pháp Cộng hòa đã phản bác lại những bình luận của ông Musk. Lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune nói với các phóng viên rằng đảng này dự định “tiến hành hết tốc lực” bất chấp “sự khác biệt về quan điểm”.

“Chúng ta có một chương trình nghị sự mà mọi người đã vận động, đặc biệt là tổng thống,” ông nói.

Mike Johnson – Chủ tịch Hạ viện, người thuộc Đảng Cộng hòa và cũng là người đã thông qua dự luật này tại Hạ viện – nói với các phóng viên trên Đồi Capitol (trụ sở Quốc hội) rằng “ông bạn Elon của tôi đã sai hoàn toàn”.

“Đây là một khởi đầu rất quan trọng. Elon đang bỏ lỡ điều này,” ông Johnson nói.

Johnson cho biết ông đã có cuộc gọi điện thoại kéo dài 20 phút với ông trùm công nghệ này về dự luật vào hôm 2/6, nói thêm rằng việc dự luật loại bỏ tín dụng thuế xe điện có thể “ảnh hưởng” đến Tesla, công ty của ông Musk.

“Tôi lấy làm tiếc về điều đó,” ông Johnson nói, bày tỏ sự ngạc nhiên rằng tỷ phú Musk đã chỉ trích dự luật bất chấp cuộc gọi của họ. “Tôi thực sự lấy làm tiếc sâu sắc khi ông ấy phạm sai lầm này.”

Theo trang tin Axios, một trong những vấn đề khiến tỷ phú Musk khó chịu liên quan đến kiểm soát không lưu tại Cục Hàng không Liên bang (FAA).

Ông Musk đã hy vọng điều này sẽ được vận hành trên hệ thống vệ tinh Starlink của mình, nhưng đã bị từ chối do các vấn đề liên quan đến công nghệ và xung đột lợi ích, Axios đưa tin.

Một số đảng viên Dân chủ hoan nghênh những bình luận của ông Musk dù cho đã có những lời chỉ trích trước đây của họ đối với ông và công việc của DOGE.

“Ngay cả Elon Musk, người đã tham gia vào toàn bộ quá trình, và là một trong những người bạn của Trump, cũng nói rằng dự luật này rất tệ,” Lãnh đạo phe thiểu số Thượng viện Chuck Schumer nói.

“Chúng ta có thể biết rằng dự luật này tệ hại đến mức nào.”

Tổng thống Donald Trump và các đảng viên Cộng hòa tại Quốc hội đã đặt ra thời hạn là ngày 4/7 để thông qua và ký thành luật dự luật này.

Tỷ phú Musk đã ủng hộ ông Trump trong cuộc bầu cử tháng 11 năm ngoái với số tiền quyên góp hơn 250 triệu đô la.

Để xoa dịu những người theo trường phái diều hâu về chi tiêu, ông Trump cũng đang yêu cầu Quốc hội thông qua một kế hoạch sẽ cắt giảm 9,4 tỷ đô la đối với chi tiêu hiện tại – con số có được từ công việc của DOGE.

Kế hoạch này chủ yếu sẽ cắt giảm tài trợ cho viện trợ nước ngoài, Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) và cho các đài NPRPBS.


 

 “Đi Ăn Ở Hà Nội” – Đỗ Duy Ngọc 

Đỗ Duy Ngọc 

 Hà Nội có nhiều món ngon; chuyện ấy ít người cãi. Nhưng món ăn ngon Hà Nội tập trung ở Phố cổ; mà nhà ở Phố cồ thì bé tẻo teo, thế nên hàng quán bày bán đầy vỉa hè, muốn ăn thì ngồi ngay đường đi, ghế thấp lè tè, toàn ghế nhựa. Món ăn cũng bày tràn ra đường mặc cho bụi đường và vi trùng ồ ạt.  Hà Nội nổi tiếng là thành phố ô nhiễm bậc nhất cho nên thức ăn cũng thế thôi.

Ra Hà Nội tìm món ăn ngon của một thời trong văn của Thạch Lam, của Vũ Bằng và cả ông Nguyễn Tuân, những người được cho là sành ăn, thế nhưng khi thấy mọi người chen chúc ở vỉa hè và món ăn bày tràn cả lề đường thì ngại ngùng. Cũng có một số quán bán trong nhà, nhưng chật chội và bẩn cộng với muỗng đũa nhầy nhụa cả mỡ. Căn nhà ám khói và tràn giấy lau bay như bướm, trắng cả sàn. Chủ tiệm và người phục vụ có lẽ đắt khách quá nên chẳng cần lịch sự với khách.  Họ trả lời cứ nhấm nha nhấm nhẳng. Chủ và tớ nhễ nhại mồ hôi cứ thế mà bưng bê thức ăn. Đặc biệt khi đi ăn ở các quán ăn Hà Nội, nhớ tuyệt đối đừng bao giờ đi vệ sinh, bởi đã vào đấy đi ra thì không thể ra ăn tiếp được vì nhà vệ sinh quá xá bẩn, bẩn tới phát khiếp.

Một lần tui vào Phở Thìn ở Phố Lò Đúc, ngồi một lát chẳng thấy ai hỏi mà quán thì nóng hầm hập, người chen chúc.  Bàn ăn của quán là một dãy dài, ngồi chung chạ nhau. Đợi một hồi thấy chả có ai hỏi dù đã ra dấu nhiều lần với người phục vụ, nhưng các cậu ấy cứ tảng lờ. Ông khách ngồi chung bàn thấy thế mới bảo: 

– “Ông phải ra ngoài kia gọi phở và trả tiền thì nó mới bưng vào.” 

À ra thế!  Gọi mấy bát phở, bảo chín, gầu.  Cậu phục vụ lắc đầu: 

– “Ở đây chỉ có một món tái lăn.  Một bát 60 ngàn.”  

Khi tô phở bưng ra, tui thử một muỗng nước lèo, đầy bột ngọt, thế là chỉ ăn được một vệt. Nhìn lui, một cặp vợ chồng trẻ và đứa con đang đứng chờ ngay sau lưng, tui đành đứng dậy.  Ở đây không bán nước uống.  Thôi thì để miệng nham nháp bột ngọt mà đi ra khỏi quán. 

Người ta bảo Phở Bát Đàn ngon, tui lại không thích quán đó, dù có ngon, bởi cái kiểu cầm tô xếp hàng và thái độ khinh khi khách của tên lùn múc phở là tui không chịu được. Lại nghe Phở Dư, Phở Sướng, Phở Hàng Da… ăn cũng được lắm (?)  Tui thuê xe đi ngang qua các quán này lại không dám vào vì quán nào cũng chen chúc, chỗ nào cũng chật chội. 

Không ăn phở thì ăn bánh cuốn vậy!  Nghe bảo ở Hàng Gà có bánh cuốn ngon, chợt nhớ cô bạn nhắn bảo ở phố Hàng Cót có quán bánh cuốn ăn được lắm.  Tui hí hửng đi lộn về, gọi một dĩa nhưng rất thất vọng. Chạy qua Thanh Vân ở Hàng Gà, quán sạch sẽ, có quầy thu tiền ở cửa. Được giới thiệu “dĩa combo” gồm bánh cuốn và hai miếng chả cắt xéo giá 60 ngàn. Tui gọi ngay một đĩa, rồi cũng đành bỏ vì ăn không ngon; có lẽ khẩu vị của tui khác chăng? Tui bị cái tật là cảm thấy không ngon là bỏ, không ăn. Thà nhịn đói chứ không chịu ăn thứ dở. 

Tui đành kêu cuốc xe trở về khách sạn. Đi ngang hàng quán bún, miến, cháo, gà, vịt, ngan, bún thang, bún ốc, chân gà, lòng lợn, cua, ốc, giò, nộm, chả cá…  đẩy phố, nhưng thấy quán chiếm chật vỉa hè đành nhịn mà đi. 

Một tối tui đi ăn bún chả gần khách sạn tui đang ở, đương nhiên là ngồi vỉa hè rồi.  Đang ăn chợt thấy trước mặt, chị giúp việc rửa tô bằng cách nhúng vào một xô nước lợn cợn bún và rau, rồi cầm một cái khăn đã ngã màu theo tháng năm lau quanh, sắp thành chồng. Nhìn thế, tui phát nhợn, không ăn tiếp được. 

Buổi sáng thức dậy sớm, một anh bạn người Hà Nội đem xe chở tui đi về làng Ước Lễ, nơi còn có cái cổng làng chụp hình. Anh bảo ghé Lý Thường Kiệt mua mấy gói xôi xéo ăn sang.  Theo anh, đây là nơi bán xôi ngon nhất Hà thành. Tới nơi, thấy xôi, hành phi, giò chả để ngay dưới đất trên lối đi của người đi bộ, không sạp, không bàn ghế là đã thấy oải. Có ngon cũng thành dở. 

Hà Nội vẫn có nhiều nhà hàng lịch sự và vệ sinh, nhưng người Hà Nội bảo rằng các món ăn ở đó không ngon, không đúng chất Hà Nội. Ăn ở các nơi đó là chưa thưởng thức được món ăn Hà Nội và chứng tỏ là không biết ăn. 

Có lẽ Hà Nội là nơi có nhiều quán lề đường nhất nước và cũng có lẽ đó là phong cách ẩm thực của người Hà Nội. Tui ra Hà Nội rất nhiều lần từ thập niên 90 đến nay, nhận thấy cung cách mua bán hàng ăn ở Hà Nội không đổi mà ngày càng xô bồ và nhếch nhác hơn. 

Đây là ý kiến và cách nhìn của một cá nhân, có thể chưa bao quát hết, nhưng cũng là nhận định của một người phương xa yêu Hà Nội viết vội về việc ăn ở Hà Nội. 

Đỗ Duy Ngọc 

Trần Văn Giang (ghi lại)

From: Tu-Phung


Sách và lửa! – Đoàn Xuân Thu

– Đoàn Xuân Thu

Nếu lửa là phát minh vĩ đại nhất giúp con người thoát khỏi thời mông muội, thì sách chính là phát minh vĩ đại giúp nhân loại bước vào kỷ nguyên của tri thức và văn minh.

  1. Ông Khai Trí

Trước khi Internet “qua mặt không bóp kèn” mọi thứ, trước khi Facebook “dạy đời” mỗi ngày, và trước cả khi những cuốn sách biến thành đồ trang trí bàn cà phê, ông Nguyễn Hùng Trương – tức ông Khai Trí – đã tiên phong đi trước thời hiện đại. Ông mở nhà sách để người ta “khai trí” bằng cách đọc: đọc ké, đọc kín, đọc chùa, đọc không trả tiền. Cái bất tiện hơn so với chui vô thư viện là ngồi đọc, thì ở đây… phải đứng đọc!

Ở Sài Gòn những năm 60, khi xã hội còn đang mải mê với những bộ phim “nghệ thuật” Hollywood, dân mình lại dịch theo kiểu Tàu là “Hồ Ly Vọng”. Nghe “Hồ Ly” là tôi lại tưởng đến Liêu trai chí dị của chú ba Bồ Tùng Linh chớ?!

Khờ câm từ đêm buồn tỉnh lẻ Mỹ Tho tui lên Sài Thành hoa lệ dùi mài kinh sử lại không lo, vì bận ngơ ngẩn trông vời áo tiểu thư. Tiểu thư đây là những em mặc jupe soirée (váy dạ hội), từ trong quán cà phê Givral bước ra, miệng parler français – nói tiếng Pháp – như ca sĩ Thanh Lan học trường Đầm Marie Curie.

(Viết tới đây tui lại nhớ giáo sư Nguyễn Anh Bổn dạy môn Pháp văn sinh ngữ hai lớp đệ nhứt trường Trung học Công lập Nguyễn Đình Chiểu, Mỹ Tho, tỉnh Định Tường. Thầy chạy xe đạp đòn dông, tóc bạc nên đám học trò tụi tui gọi thầy là: “ông ngoại”. Một hôm, ông ngoại biểu tui chia động từ avoir. Chia xong, thầy nói: “Đoàn quân (chàng họ Đoàn, tức là tui): Parlez français same same Vietnamien!” He he!)

Trong khi đó, ông Khai Trí bán sách không dễ tiêu hóa đâu, rất khó gặm: triết học cổ điển, văn học nước ngoài, công trình khoa học… Đọc để khai trí, chứ đâu phải đọc giải trí!

Ông Khai Trí  

Ở Footscray, ngoại ô cách Melbourne CBD về hướng Tây – nơi tôi,30 năm trước, từ sông nước miền Tây trôi dạt đến – có tiệm tên Khai Trí ở đường Droop. Khai Trí này không bán sách mà bán băng Paris by Night của ông Tô Văn Lai, hoặc Asia của ông Trúc Hồ. Sau băng, đĩa lậu tràn lan, tiệm nghỉ luôn, không thèm “khai trí” nữa. Cho tụi bây ngu… ráng chịu!

Nhà sách Khai Trí ở thủ đô Sài Gòn yêu dấu xưa là một kho tàng tri thức mà thư viện quốc gia chưa chắc có. Ngay cả nhà biên khảo Sơn Nam muốn tìm tài liệu cũng phải chịu khó lội bộ mấy cây số đến đó mà chép.

Rồi đến năm 1975, CSBV vào, “giải phóng” – không bị ‘phỏng…’ vì đó là trận bão tuyết lạnh giá văn hoá của Lenin từ Siberia thổi tới. Sách của ông bị tịch thu đem đốt, ông Khai Trí bị nhốt vì “tội bán quá nhiều sách đồi trụy của bọn Mỹ Ngụy”.

Ra tù, nhà sách của ông thì họ quên trả. Nhà lầu mặt tiền đường Lê Lợi, trung tâm Quận Nhứt Sài Gòn, trả sao được? Ông Khai Trí sống lưu vong ở Mỹ. Sách ông thì chẳng ai còn nhớ đến nữa.

2.Nguyễn Hiến Lê.

Ngày 30 tháng 4 năm 1975 không chỉ có những tiếng hô vang “giải phóng miền Nam” của Huỳnh Minh Siêng (tức Lưu Hữu Phước). Giải phóng bằng cách… đốt sách!

Những cuốn sách, dù là kỹ thuật, văn học của Nguyễn Du, của Lê Quý Đôn, hay các tác phẩm cổ điển phương Tây – tất cả đều trở thành “kẻ thù”, chỉ vì in ở Sài Gòn, mang “mầm mống phản động”.

Không cần lý lẽ, chỉ cần “tổ trưởng tổ dân phố” ra phán quyết là đốt sạch sành sanh.

Muốn đọc? Phải xin phép. Muốn viết? Phải được duyệt. Mà viết không được đăng thì chỉ có nước… đi học lại những đề cương về văn hoá cách mạng của Trường Chinh – tay đao phủ cải cách ruộng đất, từng bắt nông dân tố cha, tố mẹ, chỉ vì có vài mẫu đất trồng khoai nuôi heo ở miền Bắc năm 1956. Người ta vẫn nói: “Con người là những gì họ đọc.” Vậy sau bao nhiêu chiến dịch đốt sách, kiểm duyệt, cấm đoán, thì người dân trong chế độ Cộng sản còn đọc gì? Một dân tộc không còn thói quen đọc, không chỉ vì lười biếng, mà vì không còn sách để đọc – ấy mới là bi kịch.

Nhà biên khảo Nguyễn Hiến Lê chỉ cần liệt kê tên sách ông viết và dịch đã đủ làm một chồng sách cao hơn đầu. Nhưng sách ông cũng bị đốt sạch.

Nhà biên khảo Nguyễn Hiến Lê

Nếu sách là con tinh thần của ông, thì bọn vệ binh đỏ của trùm CS Lê Duẩn đã giết hàng trăm đứa con ông ngay trước mặt ông. Lòng đau như dao cắt, như muối xát kim châm, mà ông Nguyễn Hiến Lê chỉ dám nhẹ nhàng còm len (complain): “Người ta đốt sách như thời Tần Thủy Hoàng. Tôi buồn, nhưng không ngạc nhiên.”

Ông dùng chữ “người ta”? Người ta gì mà mọi rợ vậy chớ?! Hay là ông Nguyễn cũng sợ bị nhốt như ông Khai Trí?

Đối với tất cả các chế độ độc tài: sách là kẻ thù của họ. Không phải vì sách có thể bắn ra đạn, mà vì sách chứa đựng một thứ không ai cấm được: tư tưởng.

Lịch sử từng chứng kiến những vụ đốt sách “vĩ đại”: Tần Thủy Hoàng đốt sách để độc quyền tư tưởng. Stalin đốt sách để xóa “tư tưởng lệch lạc”. Hitler đốt sách Do Thái. Mao Trạch Đông đốt luôn cả văn hóa, cả lịch sử – để tái tạo Trung Hoa XHCN từ đầu. Pol Pot xé sách dạy chữ, quay về thời đồ đá.

Và ở Việt Nam, sau 1975, sách bị thiêu rụi trong những cuộc “giải phóng tư tưởng”. Cái mất không chỉ là sách – mà là cả một nền văn hoá, cả một dân tộc biết suy nghĩ.

o O o

Nhưng ngọn lửa đốt sách của lịch sử vẫn lởn vởn, sẵn sàng bùng lên mỗi khi quyền lực cảm thấy tri thức là mối đe dọa. Ngày nay, có ai còn đọc? Có ai còn viết mà không bị mạng xã hội “ném đá” hoặc “báo cáo vi phạm cộng đồng”?

Trong các chế độ độc tài, trong đó có độc tài Cộng sản, nếu muốn sống: cấm khai trí, cấm đọc, cấm phản biện. Hãy ngu đi! Animal Farm (Trại súc vật) của George Orwell thì phẻ re như con bò kéo xe, hay con ngựa thồ ngoại ô xa vắng, bị che hai bên mắt – chỉ được nhìn về một hướng như Trịnh Công Sơn. Hướng đó là: Thiên đường mù của Dương Thu Hương! Khè khè!

nguồn The New York Times

Nguon: Ba’o TRE

Người đàn ông ở Đồng Nai treo cổ tự tử sau bản án oan

Ba’o Dat Viet

June 2, 2025

 Một người đàn ông ở tỉnh Đồng Nai đã kết thúc cuộc đời mình trong uất ức, chỉ vài giờ trước khi bị cưỡng chế đi thi hành án tù hai năm. Cái chết của ông Trần Anh Tú, 49 tuổi, không chỉ là một bi kịch cá nhân mà còn là hồi chuông cảnh báo về sự lỏng lẻo, bất cập và thiếu công bằng trong hệ thống tư pháp dưới chế độ Cộng Sản Việt Nam.

Theo báo VN Express hôm 1 Tháng Sáu, ông Trần Anh Tú ban đầu là nhân chứng trong một vụ án “cố ý gây thương tích” liên quan đến người em ruột là Trần Anh Tài. Tuy nhiên, qua một chuỗi điều tra đầy khuất tất, ông Tú bất ngờ trở thành bị cáo và bị kết án hai năm tù, dù ông không trực tiếp gây thương tích cho bất kỳ ai trong vụ việc.

Câu chuyện bắt đầu vào cuối Tháng Ba năm 2022, khi ông Tài – người em của ông Tú – bị ông Trần Thanh Hải và ba người khác đến tận nhà đòi nợ. Ông Hải mang theo bình xịt hơi cay và xịt vào mặt ông Tài, khiến ông này chạy sang nhà anh ruột kêu cứu.

Thấy em mình bị tấn công, ông Tú cầm dao lao ra định ngăn cản. Trong lúc hỗn loạn, ông Tài chém vào mặt ông Hải, gây thương tích. Con riêng của vợ ông Tài cũng xông vào và gây thêm thương tích cho ông Hải. Cuối cùng, ông Tú cùng người trong nhà trói tay ông Hải lại và báo công an. Ông Tú sau đó ra đầu thú, được tại ngoại điều tra, và tiếp tục hợp tác với tư cách nhân chứng tại phiên sơ thẩm vào Tháng Chín năm 2023.

Tòa án huyện Nhơn Trạch tuyên ông Tài sáu năm tù. Riêng ông Tú và con trai riêng của vợ ông Tài chỉ được mời đến tòa với tư cách nhân chứng. Thế nhưng đến Tháng Tư năm ngoái, tòa phúc thẩm lại bất ngờ trả hồ sơ, yêu cầu điều tra bổ sung hành vi của cả hai người này.

Chỉ vài tháng sau, ông Tú bị khởi tố, cấm đi khỏi nơi cư trú, và đến đầu năm 2024 thì bị tuyên án hai năm tù. Trong mắt người dân, ông Tú chỉ là người can thiệp để bảo vệ em trai, không có hành vi cố ý gây thương tích. Thế nhưng, dưới tay bộ máy tư pháp địa phương, ông bị biến thành tội phạm.

Sáng 30 Tháng Năm, ông Tú treo cổ tự tử tại nhà riêng – đúng vào ngày ông bị cưỡng chế đi thi hành án.

Cái chết của ông không phải chỉ là kết thúc của một bản án. Nó phơi bày một sự thật cay đắng: trong hệ thống pháp lý của Cộng Sản Việt Nam, người dân có thể bị cuốn vào guồng máy tố tụng một cách vô lý, oan sai, và hoàn toàn bất lực.

Khi nhân chứng có thể bị biến thành bị cáo, khi người đứng ra can ngăn một vụ hành hung lại bị truy tố vì “cố ý gây thương tích,” thì công lý – nếu còn tồn tại – cũng đã bị bóp méo đến không nhận ra.

Và cái chết của ông Trần Anh Tú, giờ đây, không chỉ là một vụ tự tử. Nó là một bản cáo trạng.


 

PHÁT NGÔN GÂY SỐC VÀ XÚC PHẠM HÀNG TRIỆU NGƯỜI DÂN SÀI GÒN

Việt Tân

 PHÁT NGÔN GÂY SỐC VÀ XÚC PHẠM HÀNG TRIỆU NGƯỜI DÂN SÀI GÒN

Phát ngôn của Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Võ Văn Hoan rằng: “Ngập là một đặc điểm rất tự nhiên của thành phố. Ngập thành phố phần nào là một hình ảnh rất đẹp” không chỉ gây sốc mà còn là một sự xúc phạm trắng trợn đối với hàng triệu người dân Sài Gòn đang ngày đêm oằn mình chống chọi với nước ngập. Đây có phải là cách mà một quan chức của một Đảng độc quyền lãnh đạo toàn diện thể hiện trách nhiệm của mình? Như thế rõ ràng là nỗi khổ của dân bị biến thành “vẻ đẹp”

Trong khi người dân phải lội bì bõm trong nước cống dềnh lên, xe cộ chết máy, tài sản hư hại, cuộc sống đảo lộn, thì vị Phó Chủ tịch lại có thể nhìn thấy “hình ảnh đẹp” từ cảnh tượng đó. “Đẹp” ở chỗ nào khi cả thành phố biến thành sông, giao thông tê liệt, hàng quán đóng cửa, và hàng trăm gia đình phải vật lộn với cảnh ngập úng triền miên sau mỗi trận mưa? Phát ngôn này không chỉ vô cảm mà còn cho thấy sự thiếu trách nhiệm đến kinh ngạc của những người nắm quyền. Thay vì đưa ra giải pháp, thay vì nhìn nhận đúng mức độ nghiêm trọng của vấn đề để tìm cách cải thiện đời sống người dân, họ lại chọn cách biện minh bằng những lời nói vô bổ, thậm chí là lố bịch.

Chính quyền Đảng Cộng sản Việt Nam tự nhận là “độc quyền lãnh đạo toàn diện” nhưng lại không thể giải quyết được một vấn đề cơ bản như ngập lụt, một vấn đề đã tồn tại dai dẳng hàng thập kỷ. Việc không chống ngập hiệu quả sau những trận mưa không phải là “đặc điểm tự nhiên”, mà là hậu quả của sự yếu kém trong quy hoạch, quản lý và thiếu trách nhiệm của bộ máy. Lời nói của ông Võ Văn Hoan là minh chứng rõ ràng nhất cho thấy người dân Việt Nam đang cần một sự thay đổi cấp bách. Chúng ta cần một chính quyền không chỉ biết hô hào khẩu hiệu mà phải thực sự bảo vệ quyền lợi và chăm lo cho đời sống của người dân. Chúng ta cần một chính quyền biết lắng nghe, thấu hiểu nỗi khổ của dân, chứ không phải nói những lời vô cảm, biện minh cho yếu kém của mình. Chúng ta cần một chính quyền minh bạch trong quy hoạch, đầu tư, và thực thi các dự án chống ngập, chứ không phải để hàng trăm ngàn tỷ đồng đổ vào những dự án kém hiệu quả.

Và trên hết, chúng ta cần tự do dân chủ để người dân có thể lên tiếng, chất vấn và giám sát những người đang nắm giữ quyền lực. Chỉ khi có tự do dân chủ, quyền lợi của người dân mới được đảm bảo, và những phát ngôn “tuyệt vời” như “ngập là đẹp” mới không còn đất để tồn tại. Đã đến lúc người dân Việt Nam phải cùng nhau đòi hỏi một chính quyền thực sự vì dân, chứ không phải một bộ máy chỉ biết “lãnh đạo toàn diện” trên giấy tờ nhưng lại bất lực trước những vấn đề cơ bản của cuộc sống.

Lão Thất


 

Ông xích lô ở Nha Trang ‘giật tiền’ của nữ du khách ngoại quốc

Ba’o Nguoi- Viet

June 2, 2025

KHÁNH HÒA, Việt Nam (NV) – Một ông chạy xích lô du lịch ở thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, bị cho là “có thái độ phản cảm” khi giật tiền trên tay nữ du khách ngoại quốc.

Theo báo Dân Trí, chiều 31 Tháng Năm, trên mạng xã hội Facebook lan truyền video clip dài gần 30 giây ghi lại cảnh một ông chạy xích lô chở hai mẹ con nữ du khách ngoại quốc.

Hình ảnh ông chạy xích lô giật tiền trên tay nữ du khách ở Nha Trang. (Hình: Dân Trí)

Khi đến nơi, nữ du khách đưa ra một số tờ tiền, sau đó giữa ông chạy xích lô và du khách xảy ra cự cãi.

Trong lúc lời qua tiếng lại, bất ngờ ông chạy xích lô đã giật các tờ tiền trên tay của nữ du khách. Thấy ông này tỏ vẻ hung hăng, nữ du khách này vội dắt tay con gái rời đi.

Ngay khi đoạn clip lan truyền, nhiều người đã bày tỏ bất bình cho rằng, ông xích lô đã cư xử không đúng mực với du khách và đề nghị giới chức địa phương “chấn chỉnh.”

Sáng 2 Tháng Sáu, nói với báo Dân Trí, ông Lê Quang Nhất, chủ tịch Nghiệp Đoàn Xích Lô Du Lịch Nha Trang kiêm phó chủ tịch Liên Đoàn Lao Động Thành Phố Nha Trang, cho biết đã xác định được danh tính người chạy xích lô là ông Đào L., 57 tuổi, quê huyện Tây Hòa, tỉnh Phú Yên, đồng thời đang yêu cầu người này viết bản tường trình, kiểm điểm “để có cơ sở xử lý theo quy định.”

Ông Nhất cho biết qua làm việc, ông L. cho rằng trước khi thực hiện “cuốc” xe hơn 1.5 km đi từ đường Nguyễn Thị Minh Khai đến đường Trần Phú, thành phố Nha Trang, ông đã thông báo với khách giá phải trả là 50,000 đồng ($1.9). Tuy nhiên khi đến nơi, nữ du khách chỉ trả 35,000 đồng ($1.3).

“Vì vội nên người chạy xích lô đã có những hành động giật tiền gây phản cảm,” ông Nhất biện minh.

Ông Đào L. (thứ hai, trái qua) làm việc với Nghiệp Đoàn Xích Lô Du Lịch Nha Trang. (Hình: Thái Tĩnh/Người Lao Động)

Theo ông Nhất, một số hình thức xử lý đang được Nghiệp Đoàn Xích Lô Du Lịch Nha Trang xem xét là cho ông L. ra khỏi nghiệp đoàn, thu hồi thẻ thành viên.

“Thời gian qua, nghiệp đoàn đã nỗ lực kết nối với các đơn vị để phối hợp tuyên truyền về các quy tắc ứng xử với du khách, tránh xa tệ nạn xã hội, học ngoại ngữ… Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp không tuân thủ, dẫn đến ảnh hưởng tới hình ảnh của đa số đoàn viên thực hiện tốt,” ông Nhất cho biết thêm.

Ngoài vụ “giật tiền” trên, trước đó tại thành phố Nha Trang cũng đã từng xuất hiện nhiều vụ du khách tố cáo bị hành hung, thu các khoản phí bất hợp lý. (Tr.N) [kn]


 

Có một nỗi buồn rất khẽ, mang tên: cha mẹ đã già

An Nhiên Giữa Dòng Đời

Có một nỗi buồn rất khẽ, mang tên: cha mẹ đã già.”

Tôi không biết từ lúc nào, bàn tay cha bắt đầu run khi cầm đôi đũa. Mẹ thì hay quên, vừa kể chuyện xong lại hỏi: “Má nói chưa con?”

Lúc đầu, tôi bật cười nhẹ. Sau đó là im lặng.

Rồi một ngày, tôi chợt thấy dáng cha đứng ở cửa… nhỏ bé đến lạ.

Và bỗng hiểu: chúng ta đang chứng kiến người từng là bức tường vững chãi nhất trong đời mình… lùi dần vào phía hoàng hôn.

Người già không cần gì nhiều.

Chỉ mong con cái bớt cao giọng.

Chỉ mong có ai ngồi cạnh, nghe họ kể chuyện cũ mười lần như mới.

Chỉ mong mỗi lần lỡ tay làm rơi bát, không bị thở dài.

Họ từng là người đỡ ta qua những ngày chập chững.

Giờ đến lượt ta dắt họ đi qua những bước cuối cùng của kiếp người.

Làm người tử tế không cần điều gì cao xa.

Chỉ cần đủ dịu dàng với người đã từng vì ta mà gồng lên cả một đời.

Vì mai này, khi họ đi rồi… sẽ chẳng ai còn hỏi ta ăn chưa, hay nhắc ta mặc thêm áo khi trở trời.

Hãy thương khi còn kịp.

Đừng đợi đến lúc chỉ còn được gọi tên họ trong gió…

MDang

#annhiengiuadongdoi

#whispersofenlightenment


 

‘Nghịch tử’ ở Hải Phòng giết mẹ, chém bố trọng thương

Ba’o Nguoi-Viet

June 1, 2025

HẢI PHÒNG, Việt Nam (NV) – Nghi can Lê Văn Cường, 30 tuổi, ở phường Lưu Kiếm, thành phố Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng, bị bắt với cáo buộc sát hại mẹ ruột và đâm cha mình trọng thương.

Theo báo VietNamNet hôm 1 Tháng Sáu, nhà chức trách công bố nguyên nhân ban đầu là do nghi can đi uống rượu về muộn, bị cha mắng, không cho ngủ.

Căn nhà nơi xảy ra vụ án mạng tọa lạc tại thành phố Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng. (Hình: Hoài Anh/VietNamNet)

Trong sự việc xảy ra vào lúc 6 giờ sáng cùng ngày, nghi can Cường lấy dao đuổi chém cha.

Mẹ của nghi can chạy ra can ngăn thì bị con trai dùng dao đâm chết ngay tại nhà. Người cha bị thương nặng, được đưa đi cấp cứu.

Công an sau đó đến hiện trường khống chế nghi can, đưa ông này đi xét nghiệm nồng độ cồn và chất kích thích.

Trong một bi kịch gia đình tương tự, báo Bảo Vệ Pháp Luật hồi đầu Tháng Tư cho hay, bị can Đặng Khánh Linh, 16 tuổi, ở quận Đống Đa, Hà Nội, bị bắt, truy tố với cáo buộc dùng dao đâm cha mẹ ruột suýt chết.

Theo cáo trạng, bị can Linh là học sinh một trường trung học tại quận Cầu Giấy, thường xuyên bỏ học, chơi bời lêu lổng nên bị cha mẹ cho chuyển trường đến trường nội trú IVS ở huyện Thanh Oai.

Do không chịu được áp lực học tập, hồi Tháng Năm năm ngoái, thiếu nữ bỏ học và nghỉ ở nhà. Hồi đầu Tháng Mười Một năm ngoái, bị can Linh bỏ nhà đi chơi lang thang, lêu lổng với bạn bè trong ba ngày.

Mẹ thiếu nữ đã chửi bới con gái và cấm em này đi chơi, cũng như không cho sử dụng điện thoại và mạng xã hội. Tiếp đó, cha thiếu nữ đe dọa gửi con gái vào trường giáo dưỡng.

Vụ việc xảy ra tại thành phố Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng. (Hình: Dân Trí)

Do bất bình, vào lúc 3 giờ sáng ngày 16 Tháng Mười Một cùng năm, bị can Linh nảy sinh ý định dùng dao đâm cha mẹ đang ngủ say. Bị can Linh đâm một nhát dao vào cổ cha, một nhát vào cổ mẹ, khiến hai người này hét lên kêu cứu.

Người cậu của thiếu nữ sống cùng nhà, kịp thời đưa cha mẹ bị can Linh đi cấp cứu kịp thời nên hai người này giữ được mạng sống, chỉ bị tổn hại 2-12% cơ thể.

Sau khi gây án, bị can Đặng Khánh Linh ra công an đầu thú. Kết quả xét nghiệm cho thấy thiếu nữ dương tính với chất ma túy. (N.H.K)


 

Ngày 1-6-1975: Lệnh gọi “học tập cải tạo”, một vết chém cay nghiệt!

Ba’o Tieng Dan

31/05/2025

Bùi Anh Thư

31-5-2025

Tháng 5, miền Nam vừa trải qua một tang thương của một cuộc chiến kết thúc không bằng tiếng súng mà bằng một sự im lặng ngột ngạt. Và ngày 1 tháng 6 năm 1975, lệnh trình diện “học tập cải tạo” được ban hành.

Tưởng chừng chỉ là một thông báo hành chính, nhưng đối với hàng trăm ngàn gia đình, đó là bản án treo lơ lửng không tuyên bố, một vết chém lạnh lùng rạch ngang đời sống của bao con người vừa bừng tỉnh sau cơn địa chấn lịch sử.

Từ sáng sớm hôm ấy, cả miền Nam rúng động. Loa phóng thanh vang lên khắp ngõ phố Sài Gòn – Gia Định, Huế, Cần Thơ, Vũng Tàu… Mỗi từ, mỗi chữ trong thông báo đều như mang theo hơi lạnh của rừng sâu, của dây thép gai, của cái đói chưa đến mà đã thấy trong ánh mắt những người đọc qua:

“Sĩ quan, viên chức, cảnh sát, công chức chế độ cũ… phải trình diện học tập cải tạo trong 10 ngày…”

Chỉ “mười ngày” – một lời hứa nhẹ nhàng đến cay nghiệt. Người dân biết: đó là lời tiễn biệt, không phải cuộc hẹn trở về.

mẹ – lệ chảy dài

thu xếp bọc hành trang

cha – nhìn đàn con thơ

mắt ngậm lời vĩnh biệt

Các bà mẹ lặng lẽ khâu tên con vào ống quần lính cũ, vợ gói gạo rang, muối hột, viên thuốc cảm cuối cùng. Không ai khóc, nước mắt đã cạn khô, chỉ còn đôi môi mím chặt như muốn gào lên nhưng không dám. Không tiếng khóc, nhưng từng mái nhà rền rĩ những uất ức không lời. Phút giây đó, mọi ngôn ngữ đều trở nên bất lực.

Tôi ngỡ ngàng sợ hãi:

HẠNH PHÚC – phải chăng là ra đi mất bóng

và TỰ DO

là giam đời trong trại tập trung?

Và rồi, từ ngày 1 tháng 6 ấy, những trại cải tạo mọc lên khắp rừng núi phía Bắc, Tây Nguyên, rìa biên giới. Không ai biết chính xác bao nhiêu người bị đưa đi. Họ trở thành những cái bóng không tên, sống trong đói khát, bệnh tật, cô lập, và thời gian bị tước mất.

Ở quê nhà, người thân của họ sống từng ngày như trong tang lễ kéo dài không hồi kết. Những đứa con bị khước từ tương lai chỉ vì cái họ mang danh “con ngụy”. Những người vợ gầy rạc, chống gậy bước qua năm tháng, vừa làm mẹ, vừa làm cha, vừa làm chứng nhân cho một nỗi đau bị cấm gọi tên.

Ngày 1 tháng 6 năm 1975 – không phải chỉ là một ngày trong lịch sử, mà là khởi đầu của một chương bi tráng và tàn khốc, nơi quyền lực không cần đến súng đạn nữa – chỉ cần một thông báo và sự im lặng của cả một xã hội.

Đó là ngày mà hàng trăm ngàn con người bước vào bóng tối – lặng lẽ, không tiếng khóc, không huy chương, không kháng cự – chỉ còn lại niềm kiêu hãnh bị nghiền nát, và nỗi đau ngấm sâu, không thể gột rửa bằng thời gian.

Ngày 1 tháng 6, ngày bắt đầu cho những nghiệt ngã đau thương!