Bên Thắng Cuộc/ Huy Đức/ Phần 21 cuối cùng/ Diễn Đọc Thiên Hoàng
Khúc cây của một ông tìm được dưới ruộng bị tỉnh Kon Tum chiếm đoạt
June 22, 2023
KON TUM, Việt Nam (NV) – Sau hơn một năm được ông Lê Quang Nam, ở thị trấn Sa Thầy, huyện Sa Thầy, tìm thấy dưới lòng đất, khúc cây “nổi tiếng bậc nhất của tỉnh Kon Tum” đã bị giới hữu trách tỉnh này xác lập “sở hữu toàn dân,” tức của nhà nước.
Theo báo Người Lao Động, hôm 22 Tháng Sáu, ông Nguyễn Ngọc Sâm, phó chủ tịch tỉnh Kon Tum, đã ký quyết định “xác lập quyền sở hữu toàn dân đối với tài sản vùi lấp được tìm thấy.”
Số gỗ bị Công An Huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum, tạm giữ hơn một năm qua. (Hình: Trần Hướng/Tuổi Trẻ)
Theo đó, “căn cứ các quy định của pháp luật,” Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Kon Tum “xác lập sở hữu toàn dân đối với bốn tấm gỗ tổng cộng hơn 4.2 khối và sáu tấm bìa đã mục nát” được ông Nam, 44 tuổi, ở thị trấn Sa Thầy, xẻ ra từ một khúc cây đào lên từ dưới ruộng.
“Ủy Ban Nhân Dân huyện Sa Thầy phải chỉ đạo Phòng Tài Chính-Kế Hoạch phối hợp với Công An Huyện Sa Thầy và các đơn vị có liên quan thực hiện bảo quản tài sản trong thời gian chờ cấp có thẩm quyền quyết định phê duyệt phương án xử lý tài sản theo quy định,” nội dung quyết định nêu.
Theo báo Pháp Luật TP.HCM, trước đó hôm 23 Tháng Ba, 2022, trong lúc được thuê làm đất ruộng cho ông A Khái ở xã Sa Sơn, cùng huyện, ông Nam phát hiện một khúc cây dài khoảng 12 mét, đường kính khoảng 0.7 mét và đã bị vỡ nát phần gốc bị vùi lấp dưới lòng đất. Ông Khái thỏa thuận để ông Nam lấy khúc cây này thay cho tiền công san lấp.
Cuối Tháng Ba, ông Nam đến Ủy Ban Nhân Dân xã Sa Sơn, huyện Sa Thầy, trình báo sự việc và xin phép được đào khúc cây trên để về làm đồ gia dụng.
Ủy ban xã đã tổ chức đến hiện trường xác minh. Qua đó, giới chức xã này đã lập biên bản xác định nơi phát giác khúc cây trên “không phải đất rừng” và cây gỗ này “không xác định được thời gian, khối lượng cũng như nguồn gốc.”
Trong biên bản ghi rõ, ông Nam sau khi đào lên hoàn thành thì báo về xã để cử lực lượng hữu trách xuống kiểm tra cụ thể, phúc trình cấp có thẩm quyền giải quyết theo quy định.
Được sự cho phép của xã, ông Nam huy động nhiều phương tiện, nhân công để đào khúc cây mang về với chi phí khoảng 90 triệu đồng ($3,879).
Đến hôm 8 Tháng Tư, 2022, sau khi đào xong, ông Nam có báo cho ủy ban xã Sa Sơn. Đến ngày 20 Tháng Năm, 2022, không thấy cơ quan hữu trách đến, nghĩ rằng khúc cây không có giá trị nên ông Nam cho vận chuyển về xưởng đồ gỗ, nội thất Đoàn Đức Đạt để xẻ gỗ gia công làm đồ gia dụng.
Ông Lê Quang Nam và lệnh xử phạt vi phạm hành chính. (Hình: Pháp Luật TP.HCM)
Thế nhưng sau đó, Công An huyện Sa Thầy bất ngờ ập tới lập biên bản, tạm giữ, với lý do số gỗ trên “có hồ sơ, nguồn gốc lâm sản không đầy đủ, chưa rõ ràng.” Số gỗ đã cưa xẻ liền được đưa về trụ sở Công An Huyện Sa Thầy, đồng thời cán bộ công an ra quyết định “tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính…” và xử phạt hành chính 4 triệu đồng ($170) với cáo buộc “chiếm giữ tài sản của người khác.”
Nói với báo Thanh Niên, ông Nam kêu oan cho rằng mình đã bỏ rất nhiều công sức, chi phí để đào khúc gỗ. Nếu số gỗ trên bị tịch thu, xử phạt thì ông chịu thiệt hại rất lớn. Thế nhưng công an nói “không oan” vì ông “cố chiếm đoạt số gỗ đã phát hiện mà không đợi xử lý.” (Tr.N)
Hơn 30 năm nhìn lại, nhân dân và đất nước Việt Nam vẫn là nạn nhân của “giải pháp tạm bợ” của đảng CSVN
23-6-2023
“Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” là giải pháp tạm bợ đưa ra để cứu đảng trong nhứt thời, trong hoàn cảnh thế giới XHCN sụp đổ. Bởi vì “kinh tế thị trường” thì không ai có thể “định hướng” được hết cả.
“Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa” là giải pháp tạm bợ, là phương tiện để Việt Nam hội nhập cộng đồng quốc tế. Tạm chấp nhận “Nhà nước pháp quyền” mang nội hàm của “Etat de Droit”, thì “Etat de Droit” chỉ có thể xây dựng trên một xã hội dân sự, dân chủ tự do (chớ không thể xây dựng trên nền tảng XHCN).
Vấn đề là đảng CSVN đã lấy cái tạm bợ để làm cái vĩnh cửu.
“Chính sách ngoại giao cây tre” hay “quốc phòng bốn không” của Việt Nam thể hiện cụ thể cho chính sách (ngoại giao và quốc phòng) tạm bợ đó.
“Đưa người cửa trước rước người cửa sau”. Đây không phải là cái cách hành xử của một quốc gia có uy tín trên quốc tế. Nếu Việt Nam là quốc gia độc lập có chủ quyền thì việc tiếp đón hàng không mẫu hạm Mỹ ở Đà nẵng là chuyện của Việt Nam. Thủ tướng Phạm Minh Chính cùng thời gian (tàu Mỹ cặp bến Việt Nam) lại công du qua Trung Quốc.
Không hề có loại ngoại giao “quan hệ trên nhiều chân kiềng”! Khi nói “chân kiềng” là người ta nghĩ đến những gì chắc chắn, vĩnh cửu. Có gì vĩnh cửu khi lợi ích của các quốc gia luôn biến hóa?
Tàu cá Trung Quốc xâm phạm lãnh hải Việt Nam với sự trợ lực của Hải Cảnh TQ
Về nội trị, giải pháp tạm bợ đã trở thành “chủ nghĩa tạm bợ”. Cán bộ lãnh đạo vì vậy không có trách nhiệm về bất cứ cái gì. Ba mươi năm qua, tài sản của quốc dân, thể hiện qua các xí nghiệp nhà nước (xí nghiệp quốc doanh), do hệ quả của “chủ nghĩa tạm bợ” lần hồi trở thành tài sản của tài phiệt đỏ, hoặc phục vụ cho lợi ích của tài phiệt đỏ.
Nếu có “tầm nhìn” thì đã không để xảy ra hiện tượng thiếu năng lượng (khiến các xí nghiệp nước ngoài bỏ Việt Nam qua các nước khác).
Nếu có tầm nhìn, làm cái gì cũng lâu dài, thì làm gì có vụ thanh niên, sinh viên Việt Nam bỏ học đi làm nhân công nước ngoài?
Vốn quí của quốc gia là “con người” chớ không phải là mỏ dầu, mỏ titan nọ kia.
Đi hết, người tài giỏi bỏ nước ra sống nước ngoài hết, thì lấy ai xây dựng đất nước?
Hệ quả của “giải pháp tạm bợ” thiệt là kinh khủng. Vấn đề là giải pháp này có lợi cho giai cấp cầm quyền. Kẻ có quyền thì có tiền.
Không biết tài sản quốc gia nay còn lại cái gì?
Một phòng mạch ở Orange County xây trung tâm mổ miễn phí
June 22, 2023
ORANGE, California (NV) – Một phòng mạch ở Orange County vừa khởi công xây dựng trung tâm mổ miễn phí cho cư dân California hôm Thứ Tư, 21 Tháng Sáu, theo đài ABC7.
Lestonnac Free Clinic, tổ chức bất vụ lợi ở Orange, sẽ sửa lại một khu vực của họ cho trung tâm này.
Phòng mạch Lestonnac Free Clinic ở Orange, California. (Hình minh họa: Facebook Lestonnac Free Clinic)
Hôm Thứ Tư, thay vì lễ động thổ, họ làm lễ đập tường, dùng búa đập bể bức tường có hàng chữ “Rào Cản Chăm Sóc Sức Khỏe.”
“Hôm nay là ngày tuyệt vời. Bước đầu tiên của dịch vụ mổ miễn phí. Chuyện chưa từng xảy ra ở Mỹ cho tới hôm nay. Chúng tôi rất vui vì có cơ hội hoàn thành dự án giúp người dân chữa lành bệnh,” ông Edward Gerber, giám đốc điều hành Lestonnac Free Clinic, cho hay tại buổi lễ.
Lestonnac Free Clinic có mặt từ năm 1979 tới nay, chuyên làm dịch vụ chăm sóc sức khỏe, răng và mắt miễn phí. Hơn năm năm qua, tổ chức này cũng mổ miễn phí nhưng tại bệnh viện ở Los Angeles County. Nay, có trung tâm giải phẫu riêng ở Orange, họ có thể giúp đỡ thêm nhiều bệnh nhân cần mổ miễn phí, như ông Fabio Martinez Figueroa.
“Điều này rất tốt cho tất cả người nghèo như tôi đang cần những phòng mạch như thế này giúp đỡ. Không có họ giúp đỡ, người nghèo sẽ không thể sống,” ông Figueroa cho biết.
Trung tâm mổ miễn phí tại Lestonnac Free Clinic được xây dựng nhờ số tiền đóng góp $3 triệu của tổ chức Thompson Family Foundation. Ban tổ chức cho hay trung tâm này dự trù làm được khoảng 70 loại giải phẫu quan trọng cho cư dân California, bất kể cư dân có giấy tờ hay không. Bác sĩ giải phẫu là người tình nguyện.
“Tôi không thể tưởng tượng còn gì tệ hơn là người trong gia đình bị tai nạn hay bị bệnh. Và không phải A: Tìm được nơi điều trị. Mà là B: Nếu tìm được nhưng không đủ tiền trả vì không có bảo hiểm. Chúng tôi chỉ muốn giúp đỡ đôi chút. Tất cả công việc là do bác sĩ làm,” ông Bill Thompson của Thompson Family Foundation nói.
Theo kế hoạch, trung tâm mổ miễn phí của Lestonnac Free Clinic khai trương mùa Xuân năm sau. (Th.Long)
Bên Thắng Cuộc/ Huy Đức Phần 5/ Diễn Đọc Thiên Hoàng
Bên Thắng Cuộc/ Huy Đức Phần 5/ Diễn Đọc Thiên Hoàng
Luật sư Đào Kim Lân sẽ báo cáo gì với Hội Đồng Nhân Quyền Liên Hợp Quốc?
Hai năm qua, các luật sư tham gia bào chữa cho các nạn nhân bị cáo oan ở Tịnh Thất Bồng Lai (TTBL) đã nhiều lần kiến nghị đến các cơ quan pháp luật và lãnh đạo Đảng và Nhà nước cao nhất về sai phạm của Công An (CA) huyện Đức Hòa và tỉnh Long An nhưng không được xem xét giải quyết. CA Long An lại tạo dựng đơn thư tố cáo các luật sư vi phạm Điều 331 Bộ luật Hình sự (Lợi dụng các quyền tự do dân chủ), tạo cớ “mời”, ra “thông báo truy tìm” các luật sư để điều tra. Luật sư Đào Kim Lân đã bị cấm xuất cảnh không được tham dự lễ khai giảng ở trường cũ mà Luật sư từng học tập và tốt nghiệp. CA cũng đến tận nhà đe dọa, trấn áp tinh thần người thân luật sư Lân. Nguy cơ bị khởi tố, bị bắt giam đang hiển hiện.
Mong muốn làm sáng tỏ vụ việc, liên tiếp từ ngày 13-6 đến 18-6, Luật sư Đào Kim Lân đã có nhiều buổi livestream trần tình với cộng đồng mạng đang chuẩn bị hồ sơ để báo cáo sự việc lên Hội Đồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc. Trong trạng thái xúc động, livestream khá dài, để mọi người dễ theo dõi chúng tôi xin tóm tắt dưới đây những nội dung chính.
#RFAVietnamese #tinhthatbonglai #daokimlan
Luật sư Đào Kim Lân sẽ báo cáo gì với Hội Đồng Nhân Quyền Liên Hợp Quốc?
4 dầm cầu cao tốc Bắc-Nam qua tỉnh Nghệ An đang xây bị đổ sập
June 21, 2023
NGHỆ AN, Việt Nam (NV) – Bốn dầm cầu của dự án cao tốc Bắc-Nam đoạn qua tỉnh Nghệ An đang thi công đã bất ngờ đổ sập, báo trong nước loan tin.
Hôm 20 Tháng Sáu, trên mạng xã hội chia sẻ hình ảnh các dầm cầu thuộc “Dự án xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc-Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020,” đoạn Diễn Châu-Bãi Vọt, tỉnh Nghệ An, đang bắc lên thì có tới hai dầm đổ sập, gãy làm đôi.
Các dầm cầu bị sập tại dự án đoạn Diễn Châu-Bãi Vọt, tỉnh Nghệ An, lan truyền trên mạng những ngày qua. (Hình: HT/VietNamNet)
Theo báo VOV, hình ảnh toàn bộ 4/7 phiến dầm trên nhịp từ trụ T3-T4 nghiêng gãy đổ làm đôi, nhanh chóng thu hút sự quan tâm của công luận, phần lớn mọi người đều tỏ ra thắc mắc trước phẩm chất thi công của công trình trọng điểm này.
Liên quan đến sự việc, hôm 21 Tháng Sáu, đại diện doanh nghiệp thi công dự án là công ty Cổ Phần Đầu Tư Phúc Thành Hưng cho biết nguyên nhân là do lỗi kỹ thuật trong lúc thi công cẩu, lắp dầm Super T tại cầu Nghi Mỹ, từ sơ suất của công nhân vận hành cần cẩu “thao tác không nhịp nhàng dẫn tới va chạm giữa các phiến dầm đang gác cuối cùng của nhịp T3-T4 với các phiến dầm đã gác.”
Theo đó, khoảng 1 giờ 30 phút hôm 19 Tháng Sáu, trong lúc đang cẩu lắp phiến dầm nối tiếp thì xảy ra va chạm giữa phiến dầm đang cẩu lắp với phiến dầm đã lắp, ở cùng trong nhịp số 4. Từ đó, dẫn đến hiện tượng một số phiến dầm bị nghiêng theo hướng về bên phải của cầu theo hướng tuyến.
Sau khi xảy ra sự việc, các bên đã đánh giá thiệt hại “do sơ suất trong thao tác kỹ thuật của thợ lái máy cẩu, làm hư hại bốn phiến dầm, không có thiệt hại về người và nhà thầu cam kết sẽ chịu mọi chi phí phát sinh.”
“Tại thời điểm xảy ra sự việc, do thời tiết khu vực tỉnh Nghệ An nắng nóng kéo dài với nền nhiệt cao khoảng 40 độ C, công nhân lái máy cẩu và người lao động làm việc ngoài trời với thời gian tương đối dài dẫn đến thiếu tập trung, gây sơ suất trong lúc thao tác cẩu lắp phiến dầm,” đại diện công ty Phúc Thành Hưng giãi bày.
Những dầm cầu cao tốc Bắc-Nam bị gãy đổ. (Hình: HT/VietNamNet)
“Việc xảy ra là sơ suất nằm ngoài mong muốn của nhà thầu. Nhà thầu cam kết tự bỏ kinh phí để khắc phục, đúc lại các phiến dầm đã hỏng (mỗi phiến dầm trị giá khoảng 300 triệu đồng ($12,760),” đại diện Phúc Thành Hưng cho biết thêm.
Đoạn Diễn Châu-Bãi Vọt là một trong ba dự án thuộc dự án xây dựng cao tốc tuyến Bắc-Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020, có tổng chiều dài khoảng 49 km, đi qua hai tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, với tổng vốn đầu tư khoảng 11,157 tỷ đồng ($474.5), trong đó có ngân sách nhà nước hơn 6,067 tỷ đồng ($258 triệu), được đầu tư theo phương thức BOT (đối tác công-tư), có thời gian bảo hành trong suốt thời gian thi công và khai thác vận hành là 21 năm. (Tr.N)
S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Báo chí cách mạng
Tác Giả: Tưởng Năng Tiến
Bác sỹ Tom Dooley qua đời năm 1961. Mãi đến vài chục năm sau, tôi mới biết đến tác phẩm đầu tay của ông (Deliver Us from Evil) do Farrar, Straus & Cudahy xuất bản từ 1956. Đây là một tập bút ký, có hình ảnh minh hoạ đính kèm, về cuộc di cư ồ ạt (vào giữa thế kỷ trước) của hằng triệu người dân Việt. Họ ra đi chỉ với hành trang duy nhất là niềm tin vào tình người, và không khí tự do, ở bên kia vỹ tuyến.
Rồi họ đã được tiếp đón, hoà nhập và sinh sống ra sao nơi miền đất mới? Câu trả lời có thể tìm được – phần nào – qua một tác phẩm khác (Sài Gòn – Chuyện Đời Của Phố) của Phạm Công Luận, do Hội Nhà Văn xuất bản năm 2013. Xin trích dẫn đôi ba đoạn ngắn:
“Những người trong giới trí thức, nghệ sĩ miền Bắc chuyển vào Sài Gòn ấp ủ bao nhiêu hoài bão để thực hiện ở quê hương mới. Tuy nhiên, dù có nổi tiếng thì họ cũng phải đối diện với bao khó khăn để hòa nhập vào đô thị mà họ sẽ sống lâu dài này. Báo Đời Mới năm 1954 đã làm một chuỗi phóng sự hồi mới vào của các văn nghệ sĩ, có nhiều chuyện cảm động đáng suy gẫm về những gì họ đã gặp.
Nhà văn Thượng Sỹ, một nhà văn nổi danh từ thời tiền chiến mà trong cuốn Bốn mươi năm nói láo, nhà văn Vũ Bằng thường nhắc tới. Gia đình ông vào Sài Gòn định cư chỉ có bốn người, gồm hai vợ chồng, đứa con nhỏ và chị giữ em. Tuy nhẹ gánh gia đình, tên tuổi từng nổi tiếng là nhà phê bình văn chương, cả nhà ông cũng gặp những khó khăn ban đầu…
Một bữa, ra chợ mua đồ, bà vợ ông gặp một chị không quen, hỏi thăm qua lại thế nào mà chị nói ngay: ‘Thôi, chị cứ theo tôi về nhà ba má tôi. Chị nhận là bạn cũ của tôi, thế nào ông bà cũng cho ở đậu’. Cả nhà lại đến đó ở, một căn nhà lá rộng rãi ở đường Quang Trung, Gò Vấp. Ông bà chủ nhà đã lớn tuổi, còn làm việc được, chuyên nghề đúc ống cống xi măng.
Ông bà nói ngay với khách lạ :‘Thầy cô cứ ở đây với tôi, khỏi phải mua giường chiếu, mùng mền, đồ bếp, tôi có sẵn cả. Tôi để thầy cô dùng chung. Gạo củi, mắm muối, cứ tự nhiên nấu cơm mà ăn!’ Bà chủ còn nói là bà không lấy một xu nhỏ.
Gia đình Thượng Sỹ ở đó, không muốn lạm dụng lòng tốt của ông bà chủ nhà nên bà Thượng Sỹ xin tự lo ăn uống, chỉ ở nhờ thôi. Ông chủ nhà nói lên điều xuất phát từ đáy lòng : ‘Cô Hai chớ nề hà. Con gái tôi nói cho tôi hay thầy Hai làm báo, nên tôi quý thầy lắm. Vì bấy lâu nay đọc báo, tôi thấy các ông nhà báo luôn bênh vực anh em lao động chúng tôi. Tôi có phải nhịn ăn mà giúp thầy cô, tôi cũng vui lòng!”
Sau này, nhà văn Thượng Sỹ nói với tác giả bài tường thuật thượng dẫn : ‘Tôi cứ tưởng sảy nhà ra thất nghiệp… nào ngờ tôi lại hai lần ‘sa’ vào hai cảnh gia đình lao động. Ấy cũng là tôi hái quả của một cây mà các anh vun bón cho tươi tốt…”
“Các anh” trong câu văn thượng dẫn – tất nhiên – là những nhà báo miền Nam, những người mà độc giả dù có phải “nhịn ăn mà giúp” vẫn cảm thấy “vui lòng” vì họ luôn đứng về phía những người cô thế. Miền Bắc cũng không thiếu những người cầm bút với quan niệm tương tự:
Tam Lang viết Tôi Kéo Xe năm 1932, Ngô Tất Tố sáng tác Tắt Đèn năm 1937, Nguyên Hồng xuất bản Bỉ Vỏ năm1938. Tác phẩm Con Trâu của Trần Tiêu đăng từng kỳ trên báo “Ngày Nay” từ số 140 (ra ngày 10/12/1938) trước khi được in thành sách, vào năm 1940.
“Ngày 14-12-1956, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký ‘Sắc lệnh về chế độ báo chí’, buộc người dân ra báo phải xin phép, chấm dứt trên miền Bắc thời kỳ ai muốn làm báo chỉ cần đăng ký mà người dân An Nam được hưởng gần một thế kỷ dưới thời thực dân Pháp.” (Huy Đức. Bên Thắng Cuộc, tập II. OsinBook, Westminster, CA: 2013). Bắt đầu từ đây thì sách báo hoàn toàn nằm trong tay Nhà Nước, và những người cầm bút buộc phải đứng cùng phe với những kẻ cầm quyền.
Ngày 21 tháng 1 năm 1960, hai công dân Việt Nam (Nguyễn Hữu Đang và Thụy An) bị kết án 15 năm tù vì tội “phá hoại chính trị” và “làm gián điệp” bởi Toà Án Nhân Dân Hà Nội. Vì đây là một phiên “toà kín” nên không ai biết hai nhân vật này đã “phá hoại chính trị” ra sao, và đã “làm gián điệp” cho “thế lực thù địch” nào – ngoài những người làm báo:
- Báo Thời Mới(21/01/1960): Năm tên gián điệp phản cách mạng, phá hoại hiện hành cúi đầu nhận tội …Nguyễn Hữu Đang và Thụy An, đầu sỏ chủ mưu, bị phạt giam 15 năm và mất quyền công dân 5 năm sau khi hết hạn giam”.
- Báo Nhân dân (21/01/1960): Trước tòa án, với những bằng chứng đầy đủ, bọn gián điệp nói trên đã nhận hết tội lỗi của chúng.
- Báo Thủ đô Hà Nội ( 21/01/1960): Tên Nguyễn Hữu Đang thú nhận: “Báo Nhân văn có tính chất chính trị ngay từ số 1. Mục đích của tờ báo là khích động quần chúng cùng với chúng tôi chống lại lãnh đạo”.
- Báo Văn học (05/02/1960): Nguyễn Hữu Đang thú nhận: “Tư tưởng của chúng tôi là phản động nên chúng tôi ra tờ báo Nhân văn để chống đối lãnh đạo, kích động quần chúng làm áp lực đấu tranh”. Ngoài báo Nhân văn, Nguyễn Hữu Đang còn dùng nhà xuất bản Minh Đức làm một công cụ để chống cách mạng. Y cung khai:“Tôi đã biến nhà xuất bản Minh Đức thành một công cụ chống lãnh đạo.”
Không phải là vô cớ mà nhà văn Võ Thị Hảo kết luận : “Cấm báo chí tư nhân là tội ác.” Sự “ác độc” này được duy trì và nuôi dưỡng xuyên suốt gần hai phần ba thế kỷ qua :
- Ngày 29/11/2006, T.T. Nguyễn Tấn Dũng ban hành chỉ thị 37/2006 kiên quyết không để tư nhân hóa báo chí dưới mọi hình thức.
- Ngày 3/4/2019, T.T. Nguyễn Xuân Phúc đã ký Quyết định 362/QĐ quy định báo chí là phương tiện thông tin, quan trọng đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng, sự quản lý của Nhà nước.
Cái cách mà Đảng và Nhà Nước xử dụng “công cụ tuyên truyền, vũ khí tư tưởng” từ hơn nửa thế kỷ qua, xem ra, đã trở thành thảm họa :
- S. Tuấn Khanh: “Cũng cần có lúc, các nhà nghiên cứu về lịch sử nên đặt lại câu hỏi, vì sao ngày 21-6 hàng năm, được gọi là ngày Báo chí Việt Nam, chứ không phải gọi đúng tên là ngày báo chí của đảng Cộng sản Việt Nam?
- FB Huynh Ngoc Chenh: “Người cộng sản rất tự hào mình là cộng sản tại sao nền báo chí của đảng không mang đúng tên lại phải lấp liếm qua thành báo chí cách mạng?”
- Nhà báo Phan Anh: “Báo chí nước ta nó đã băng hoại tới mức độ không thể cứu vãn nổi, và nhiều kẻ điều hành nó cũng như những kẻ tham gia đóng góp cho nó đa phần là một lũ vừa ngu dốt vừa vô liêm sỉ đến cùng cực…”
Ông có nói quá chăng?
Câu trả ‘lời’ có thể tìm được qua tiêu đề của dăm/bẩy bản tin, xuất hiện trên “làng báo cách mạng” vào những ngày tháng gần đây :
- Tiền Phong (30/05/2020): Bị kích động, hơn 8.000 công nhân đình công ở Bình Dương
- VTC News (30/05/2020): Bị kích động, 8.000 công nhân kéo xuống đường phản đối ở Bình Dương
- Dân Trí (12/06/2020): Công an Hà Nội: Nổ súng tiêu diệt Lê Đình Kình là đúng pháp luật!
- Tuổi Trẻ (12/06/2020): Vụ án Đồng Tâm: Các bị can nhiều lần đổ xăng thiêu chết 3 chiến sĩ công an
- Soha (13/06/2020): Việc cảnh sát nổ súng tiêu diệt Lê Đình Kình là cần thiết, đúng quy định
- Thanh Niên (13/06/2020): Đề nghị truy tố 29 người trong vụ tẩm xăng thiêu chết 3 chiến sĩ ở Đồng Tâm
Tuổi Trẻ & Thanh Niên sa đọa tới cỡ đó lận sao? Cái được mệnh danh là những “nhà báo cách mạng”, hiện nay, chả lẽ chỉ rặt là một phường vô lại?
S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Chim hót ngoài lồng
Tác Giả: Tưởng Năng Tiến
Trong ký ức thơ ấu của tôi, Đà Lạt không phải là nơi có nhiều chim chóc. Ngoài những bầy sẻ ríu rít đón chào nắng sớm trên mái ngói, và những đàn én bay lượn khắp nơi vào lúc hoàng hôn – thỉnh thoảng – tôi mới nhìn thấy vài chú sáo lò cò giữa sân trường vắng, hay một con chàng làng lẻ loi (và trầm ngâm) trên cọc hàng rào.
Chào mào tuy hơi nhiều nhưng chỉ ồn ào tụ họp, giữa những cành lá rậm ri, khi đã vào hè và trái mai (anh đào) cũng đà chín mọng. Họa hoằn mới thấy được thấy đôi ba con chim lạ, đỏ/vàng rực rỡ (chả biết tên chi) xa tít trên những cành cây cao ngất, giữa đồi thông vi vút.
Ở California thì chim chóc nhiều hơn, và cũng dạn dĩ hơn. Tiếc vì vốn liếng tiếng Anh giới hạn (và cơ hội tiếp xúc với thiên nhiên cũng thế) nên tôi chỉ gọi tên được dăm ba loại chim thôi: robin, blue bird, hummingbird, mockingbird, house sparrow – sẻ nhà. Nơi đâu có người là có chim se sẻ, tiếng kêu gần gũi thân quen của chúng vào lúc chiều tàn – ở bất cứ phương nao – cũng đều khiến cho tôi cảm thấy được an ủi (phần nào) trong suốt những tháng ngày lưu lạc.
Mãi cho đến những năm gần đây (khi không còn phải bận bịu với chuyện áo cơm) tôi mới có dịp tìm biết thêm ít/nhiều về thế giới của loài chim, qua những tập phim tài liệu, và qua ống kính của giới birder (hay con gọi là birdwathcher) chuyên nghiệp tự quê nhà.
Hôm đầu năm nay, người ngắm chim Huynh Ngoc Chenh mới trình làng một chú Sơn Ca (trông) rất bảnh.
Bên dưới bức ảnh là lời bình của FB Nghiem Vietanh:
“Sơn ca có nhiều tên gọi khác nhau, tuỳ theo địa phương, như chiền chiện; Huế gọi là Cà lơi; Quảng Nam, Quảng Ngãi gọi là Chà chiện, ở bãi sông Hồng còn một loại nữa cũng giống sơn ca nhưng nhỏ hơn và không biết hót, à con sẻ mía. Con của ông Chênh, bắc cờ kêu chiền chiện, con này cũng hót nhưng chỉ hót khi chúng bay trên không trung, nuôi trong lồng chúng không hót …”
Tôi nghe tên Sơn Ca từ khi còn thơ ấu nhưng mãi đến nay mới được thấy hình, và được biết thêm đôi điều lạ lẫm: “Bắc cờ kêu chiền chiện, con này cũng hót nhưng chỉ hót khi chúng bay trên không trung, nuôi trong lồng chúng không hót …”
Hay nhỉ?
Hoá ra có những con chim không hót trong lồng! Chi tiết thú vị này khiến tôi nhớ đến những dòng chữ của Huy Đức trong Bên Thắng Cuộc:
Ngày 14-12-1956, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký “Sắc lệnh về chế độ báo chí”, buộc người dân ra báo phải xin phép, chấm dứt trên miền Bắc thời kỳ ai muốn làm báo chỉ cần đăng ký mà người dân An Nam được hưởng gần một thế kỷ dưới thời thực dân Pháp… Ngày 5-6-1958, dưới sự chủ trì của Tố Hữu, “800 văn nghệ sỹ” đã ký vào một nghị quyết “hoan nghênh kết quả thắng lợi của cuộc đấu tranh chống Nhân Văn Giai Phẩm”. Ngày 7-7-1958 Ban Chấp hành Hội Nhà văn ra thông báo “kỷ luật nhóm Nhân Văn” ….
Lê Đạt gọi thời kỳ “hậu Nhân Văn” là những ngày “khôn ngoan không dám làm người”. Phần lớn các nạn nhân, vốn là những văn nhân tài hoa, đều phải cúi đầu, tự mình viết bài xỉ vả mình. Họ được ở lại Hà Nội và sau một thời gian lao động phần lớn được trở lại hành nghề. Cũng có những nhà văn, nhà thơ bỏ về rừng như Hữu Loan, Nguyên Hồng. Nhưng, cái giá mà họ và gia đình họ phải trả là vô cùng đau đớn.
Tôi có đọc “Lời Tự Thuật Của Hữu Loan” nên cũng biết qua về “cái giá” mà nhà thơ và cả gia đình phải trả cho quyết định “về rừng” của ông. Kể thì “đau đớn” và khốn nạn thật nhưng vẫn chưa đến nỗi nào, nếu so với tình cảnh của nhiều người cầm cầm bút độc lập hiện nay. Xin ghi lại đôi ba trường hợp.
Trương Duy Nhất sinh năm 1964, bắt đầu viết báo từ năm1987. Đến năm 2011, ông đột nhiên tuyên bố “nghỉ báo viết blog để viết theo lẽ phải!” Nói cách khác, và nói theo cách riêng của TDN, là ông ngang nhiên ra khỏi cái “Hợp Tác Xã Tư Tưởng” của Đảng và Nhà Nước VN.
Tôi không hiểu – vào thế kỷ trước, ở miền Bắc – khi một nông dân bỏ Hợp Tác Xã Nông Nghiệp thì sẽ bị trừng phạt ra sao nhưng thấy cái giá mà TDN phải trả hiện nay thì cay nghiệt quá, “một đòn thù chính trị đê hèn”: hai cái án tù, tổng cộng là 12 năm chẵn. Cả hai vụ án này – chắc chắn – đã không xẩy ra, nếu bạn Nhất vẫn chịu hót… trong lồng!
Trường hợp chia tay với làng báo quốc doanh của Đoan Trang thì hơi khác, nhẹ nhàng và kín đáo hơn. Nhân vật này lặng lẽ rời bỏ cái Hợp Tác Xã Tư Tưởng VN không một lời tuyên bố hay tuyên ngôn gì ráo. Tuy thế, cái giá mà ĐT phải trả – xem ra – cũng không rẻ lắm. Trong một cuộc phỏng vấn dành cho RFA, vào hôm 5 tháng 3 năm 2020, cô cho biết:
“Từ khi tôi trở về nước vào năm 2015, về được 3 tháng thì tôi bị công an tấn công trong một cuộc tuần hành cây xanh, chấn thương 2 chân. Sau liveshow ca sĩ Nguyễn Tín năm 2018 thì tôi bị chấn thương ở tay. Sức khỏe của tôi gần như xuống dốc không phanh nên tôi không biết còn chịu được bao lâu.”
Nói tóm lại và nói cho chính xác là ĐT chỉ bị truy sát và truy lùng thôi chứ chưa mất mạng và (cuối cùng) thì chỉ bị tù thôi .
Phạm Chí Dũng, Chủ Tịch Hội Nhà Báo Độc Lập, cũng thế!
Năm 2012 ông bị bắt khẩn cấp vì bị tình nghi biên soạn tài liệu “nhằm lật đổ chính quyền nhân dân.” Qua năm 2019, ông lại bị khởi tố và bắt giam lần nữa với cáo buộc là đã “đăng 63 bài báo xuyên tạc sự thật, kích động các cá nhân trỗi dậy và lật đổ chính quyền nhân dân, kích động hận thù và cực đoan, đánh lừa mọi người về tình hình kinh tế xã hội nhằm mục đích gây lo lắng công cộng và bất ổn xã hội.”
Tuy không rành rẽ về bói toán hay lý số, tôi vẫn có thể đoán (chắc) được rằng lòng bàn tay của ông Chủ Tịch Hội Nhà Báo Độc Lập có đường tù ngục vì đường này cũng có thể thấy ngay được qua cái chức vụ của ông. Cái gì chứ Độc Lập với Tự Do là “hai món” mà đám cầm quyền ở VN hiện nay tối kỵ (họ nuốt không trôi) nên PCD vướng vòng lao lý là chuyện tất nhiên.
Sau P.C.D đến lượt Phạm Thành, nguyên Phó Trưởng Phòng Đài Phát Thanh Tiếng Nói Việt Nam, vừa bị “tó” tại nhà, với cáo buộc là đã vi phạm Điều 117 Bộ Luật Hình Sự. Điều này có khoản ghi rõ như sau:
“Người phạm tội có hành vi làm ra, tạo ra, xác lập thông tin, tài liệu, vật phẩm có nội dung xuyên tạc, phỉ báng chính quyền nhân dân … tạo ra hình ảnh méo mó, phản cảm, sai lệch về việc làm, hoạt động của cơ quan, cán bộ, công chức, lãnh đạo Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị…”
BBC, nghe được vào hôm 22 tháng 5 năm 2020 ái ngại loan tin:
Blogger ‘Bà Đầm Xòe’, cây bút chỉ trích TBT Nguyễn Phú Trọng bị bắt Cuốn sách “Nguyễn Phú Trọng: Thế thiên hành đạo hay Đại nghịch bất đạo” do ông tự xuất bản năm 2019 đã gây xôn xao dư luận. Nội dung chính cuốn sách “ngoài luồng” này tập trung vào thái độ và hành động của ông Nguyễn Phú Trọng trước Trung Quốc… Trước đó, ông từng tự xuất bản một số cuốn sách khác như “Hậu Chí Phèo”, “Nền Kinh tế Thị trường Định hướng XHCN Xuống hố cả lũ.”
Phen này Phạm Thành chắc chết, chết chắc, với Đảng và Nhà Nước ta chứ chả phải bỡn đâu!
Lê Đạt gọi thời kỳ “hậu Nhân Văn” là những ngày “khôn ngoan không dám làm người.” Xét ra thì thời kỳ “hậu đổi mới” còn ti tiện và tàn tệ hơn nhiều. Dân Việt, tuy thế, vẫn chưa bao giờ thiếu vắng những nhân vật cầm bút vẫn nhất định làm người. Xin chân thành cảm ơn qúi vị.
Quần áo rách nát và trên người đầy băng bó, các tù binh Nga mô tả cuộc tấn công của Ukraine
Tác giả: Marcus Walker
Cù Tuấn, dịch
20-6-2023
Tóm tắt: Những người lính Nga bị quân Ukraine bắt làm tù binh kể chuyện về tinh thần kém và sự tàn bạo của chỉ huy quân Nga.
KRAMATORSK, Ukraine—Các tù binh chiến tranh người Nga đi chân trần, khập khiễng trên sân nhựa đường lỗ chỗ, dưới sự giám sát của quân cảnh Ukraine.
Đôi ủng của người tù binh nhuốm đầy máu của những đồng đội đã ngã xuống. Anh ta gỡ bỏ ủng và sau đó đánh mất chúng trong sự bối rối khi bị chuyển đến trung tâm giam giữ tạm thời này ở miền đông Ukraine.
Tù binh Nga ở miền đông Ukraine.
Khoảng 20 lính bộ binh Nga nằm liệt giường, đang co ro trong nhà để xe. Họ phải trải qua nhiều ngày nồng nặc mùi hôi thối trong chiến hào và bị nhốt trong thùng những chiếc xe tải Ukraine, khi bị chuyển đến nhà tù mới.
Những trận chiến đầu tiên trong cuộc tấn công lớn của Ukraine, nhằm chiếm lại đất đai ở phía nam và phía đông của đất nước do Nga chiếm đóng, đang đều đặn mang lại một lượng tù nhân Nga. Cuối cùng, nhiều người sẽ bị trao đổi để lấy các binh lính Ukraine bị quân Nga bắt làm tù binh.
Những người lính Nga bị giam Kramatorsk đã đầu hàng sau những cuộc đọ súng tàn khốc, khi lực lượng Ukraine tấn công tuyến phòng thủ đầu tiên của Nga, gần thị trấn Velyka Novosilka ở vùng Donetsk phía đông. Quân đội Ukraine đã đạt được những bước tiến nhỏ nhưng ổn định trong khu vực này.
Các vị trí tiền phương của Nga nhằm níu giữ quân Ukraine, cho phép các chỉ huy Nga di chuyển lực lượng dự bị đến nơi mà họ nghĩ rằng lực lượng của Kyiv sẽ cố gắng chọc thủng các công sự kiên cố hơn tiếp theo của quân Nga.
Quân Ukraine vẫn chưa tiếp cận được tuyến phòng thủ chính của Nga. Các cuộc tấn công sớm vào các vị trí tiền phương đã gây ra thương vong đáng kể cho Ukraine, theo các binh sĩ tham gia cuộc tấn công.
Tuy nhiên, bộ binh Nga được giao nhiệm vụ chống đỡ các cuộc tấn công ban đầu trong các chiến hào và các bụi cây đang chịu tổn thất nặng nề hơn, theo những người đang tham gia chiến đấu của cả hai bên.
Nhiều người lính Nga đang phải đối mặt với các lữ đoàn Ukraine được trang bị vũ khí phương Tây mạnh hơn bất cứ lúc nào, kể từ khi Tổng thống Nga Vladimir Putin ra lệnh xâm lược Ukraine vào đầu năm ngoái.
Một số tù nhân nói chuyện với The Wall Street Journal, mô tả tinh thần của phía Nga là kém. Các tù binh được trích dẫn trong bài báo này mô tả việc họ tự nguyện đầu hàng, và đó là một tội ở Nga. WSJ đã xác minh danh tính của họ và chỉ nêu tên của họ vì mục đích an toàn.
Anton, một tay súng trường từ St. Petersburg, bị hai vết đạn trước khi đầu hàng.
Anatoly, tay súng không mang giày, cho biết, những người trong đơn vị của anh hầu như không nói chuyện với nhau khi họ chờ đợi cuộc tiến công của Ukraine. “Mọi người đều im lặng, nghĩ về những suy nghĩ của riêng mình, tự hỏi quân Ukraine sẽ đến từ bên nào”, anh nói. “Chúng tôi thực sự sợ hãi. Không ai muốn chết. Chúng tôi đã hy vọng cuộc phản công sẽ không xảy ra”.
Là lính hợp đồng đến từ dãy núi Altai ở miền nam Siberia, Anatoly cho biết anh là công nhân xây dựng ở quê nhà. Anh nói rằng, anh gia nhập quân đội để chiến đấu ở Ukraine vì bạn bè và người quen đã đi hết cả. “Tuyên truyền nói Ukraine rất tồi tệ, người dân ở đây là bọn phát xít, v.v… Chúng tôi nghe điều đó khắp mọi nơi”. Anatoly nói rằng, anh là một tài xế, sửa chữa phương tiện và vận chuyển những người điều khiển máy bay không người lái là chính, nhưng một tháng trước, anh được lệnh đến một vị trí tiền tuyến trong một hàng cây phía tây Velyka Novosilka.
Tuần trước, Anatoly nói, “chiến trường im lặng trong hai ngày. Nhưng sau đó một cuộc tấn công mạnh mẽ bắt đầu. Mọi thứ trở nên hỗn loạn, đạn bay tứ tung, mọi người bắt đầu bỏ chạy. Trong khoảng giữa thời gian pháo kích và súng cối, tôi cố gắng nhìn vào cánh đồng để tìm xem kẻ thù ở đâu. Nhưng tôi không thể nhìn thấy bất cứ ai”.
Anh nói, trong vòng vài phút, quân Ukraine đã xông vào hàng cây và ném lựu đạn vào chiến hào của anh. Năm người lính Nga bên cạnh anh đã thiệt mạng, gồm cả người bạn tốt của Anatoly là Georgy, anh cho biết. “Tôi ra khỏi chiến hào và bắt đầu hét lên, ‘Tôi xin hàng, tôi xin hàng!’”, Anatoly nói.
Các tù nhân tại Kramatorsk là sự kết hợp của các chuyên gia, lính nghĩa vụ và lính đánh thuê. Một số đến từ các dân tộc thiểu số ở Siberia, những người khác đến từ St. Petersburg hoặc Vladivostok. Nhiều người mặc các bộ chiến trận tả tơi. Một số đã được băng bó vết thương.
Anton, một chiến binh thuộc nhóm bán quân sự Storm Z của Nga, đã bị mảnh đạn bắn vào đầu và tay chân hồi tháng Ba. Vết thương ở đầu đặc biệt nặng, khiến anh bị tật nói lắp. Một bác sĩ nói rằng, Anton không đủ sức để tiếp tục chiến đấu ở Ukraine, nhưng chỉ huy của anh đã ra lệnh cho Anton và những người bị thương khác trở lại mặt trận.
Anton cho biết, các chiến binh Storm Z thường là những tù nhân được tuyển mộ từ các nhà tù của Nga, không được phép rút lui, nếu không sẽ bị chính đội trưởng của họ bắn chết.
Từng là quân nhân phải ngồi tù vì buôn bán ma túy, Anton đăng ký tham gia chiến đấu sáu tháng ở Ukraine và hứa sẽ được ân xá. Nhưng các chỉ huy coi mạng sống của những người tù này như đồ dùng một lần. Anton nói: “Điều tôi bắt đầu nhận ra là trong cuộc chiến này, chúng ta không đứng về phía lẽ phải”.
Được lệnh đến một vị trí tiền tuyến gần Velyka Novosilka vào tuần trước, Anton cho biết, anh và những người khác đã bị bắn trước khi họ đến đó. Anh cho biết, một viên đạn găm vào chân và một viên khác vào tay khi anh đang băng bó vết thương.
Anton và những người đàn ông khác, hầu hết đều bị thương, hét về phía những người lính Ukraine giấu mặt, rằng họ muốn đầu hàng: “Nếu chúng tôi quay lại, họ sẽ bắn chúng tôi!” Sau đó, họ ngồi và đợi quân Ukraine đến, anh nói.
“Tinh thần binh sĩ là khá thấp”, Dmitry, một lính nghĩa vụ đến từ vùng viễn đông của Nga, cho biết. “Chúng tôi liên tục phải chiến đấu và không có luân chuyển. Hóa ra, theo giấy tờ, chúng tôi đáng ra đã được luân chuyển một tháng trước, nhưng điều đó đã không xảy ra”, anh nói.
Dmitry cho biết, anh đã được triển khai tới mặt trận Donetsk chỉ sau một khóa huấn luyện tối thiểu, bao gồm một số bài tập bắn súng trên thực địa và sơ cứu cơ bản. Đơn vị của anh, bảo vệ khu định cư Staromaiorske ở phía nam Velyka Novosilka, đang thiếu lính lái xe cho một số xe tăng và xe bọc thép, anh nói.
Giọng anh run run khi mô tả mình phải ở dưới làn đạn dày đặc. Dmitry nói: “Họ tấn công chúng tôi bằng xe tăng, súng cối, pháo binh. Sau đó, xe bọc thép MaxxPro do Mỹ sản xuất đã bắn vào hàng cây trên đầu họ và khiến bộ binh tuyệt vọng”.
“Tôi không biết phải làm gì, tôi sợ hãi, tôi hoảng loạn”, Dmitry nói. Anh và một đồng đội bước ra khỏi chiến hào với hai tay giơ cao. Khi những người bắt giữ Dmitry đặt họ xuống đất và trói tay họ, một người lính Nga khác đã nhảy ra khỏi chiến hào và ném lựu đạn, khiến một số người lính Ukraine bị thương trước khi người lính Nga bị giết.
Dmitry cho biết, anh hy vọng mình sẽ không bị gửi trở lại Nga trong một cuộc trao đổi tù nhân, vì sợ cơ quan an ninh FSB sẽ đối xử tệ với anh. “Cách thức hoạt động của các hệ thống ở Nga hiện nay là vậy, nên nếu có cơ hội, tôi sẽ từ chối trao đổi”, anh nói.
NHÀ VĂN NGUYÊN NGỌC:-“Giá chúng ta giữ Tây Nguyên như một Bhutan”
Đức Tâm (TBKTSG Online)
Sáng ngày 17-9, nhà văn Nguyên Ngọc có buổi nói chuyện cùng các bạn trẻ TPHCM về Tây Nguyên, mảnh đất mà ông đã gắn bó hơn nửa cuộc đời. Câu chuyện nói về Tây Nguyên nhưng cũng đặt ra nhiều vấn đề xã hội đáng quan tâm trong bối cảnh hôm nay. TBKTSG Online lược ghi.
Tôi lên Tây Nguyên lần đầu năm 1950 và đến nay đã trải qua 66 năm gắn bó với mảnh đất này. Nơi đây không chỉ cứu sống và nuôi dưỡng tôi qua hai cuộc kháng chiến mà còn dạy tôi nhiều điều về minh triết trong cuộc sống.
Tây Nguyên rất đặc biệt, nhưng cũng rất đáng lo. Tôi mong mọi người hãy nghĩ, hãy đến Tây Nguyên và làm gì đó để cứu mảnh đất này.
Nói đến Tây Nguyên là nói đến rừng và làng. UNESCO đã rất tinh tế nhận ra khi công nhận di sản văn hóa thế giới của Tây Nguyên, không phải là cồng chiêng, cũng không phải là âm nhạc cồng chiêng, mà là không gian văn hóa cồng chiêng, tức không gian làng, với rừng của làng. Rừng và làng chính là không gian văn hóa của Tây Nguyên. Không còn hai yêu tố này, sẽ không còn văn hóa Tây Nguyên, hoặc nếu có, cũng không còn là văn hóa thật.
Thế nhưng vấn đề quan trọng nhất hiện nay ở Tây Nguyên là sự đổ vỡ của các làng và rừng thì bị tàn phá.
Rừng tự nhiên đến nay đã không còn nữa. Một số bị thay thế bởi cây công nghiệp như cà phê, cao su. Người ta gọi những mảnh đất rộng trồng cao su là rừng cao su. Nhưng nói đến rừng là nói đến tính đa tầng, độ che phủ; là nói đến yếu tố giữ nước. Cao su, rễ cọc, không giữ nước được nên hiểu theo nghĩa tự nhiên, cao su không được gọi là rừng. Rừng tạp mất đi, độ che phủ không còn và rồi Tây Nguyên sẽ mọc lên những rừng gai thấp lúp xúp. Chúng ta sẽ để lại cho con cháu những rừng gai lúp xúp? Chúng ta có muốn như vậy không?
Để khôi phục rừng Tây Nguyên, chúng ta phải trồng lại rừng, tạo rừng đa tạp. Có người hỏi tôi mất bao lâu? Tôi cho rằng chúng ta phải thực hiện trong 100 năm. Gì mà nhiều vậy? Thử nghĩ xem, 41 năm qua, mình đã khai thác rừng cạn kiệt mà. Giờ phải kiên trì trồng lại, cắn răng mà làm và 100 năm là không nhiều. Nếu không có rừng thì không còn Tây Nguyên đâu.
Chúng ta cần phải cứu Tây Nguyên. Đây là một tấm gương về nông nghiệp sinh thái, phụng dưỡng đất đai. Tôi bảo người Tây Nguyên là những nông dân Mansanobu Fukuoka. Họ làm nông nghiệp giống hệt như người cha đẻ của “Cuộc cách mạng một cọng rơm”, không hóa chất, không thuốc trừ sâu với phương pháp chọc tỉa. Người chồng đi trước, dùng cây gậy chọc xuống đất, người vợ theo sau, tỉa hạt rồi dùng chân lấp đất lại. Họ rất tin đất đủ sức mạnh nuôi cây trồng. Họ không làm lười đất bằng phân bón.
Trước đây, dân số Tây Nguyên không nhiều. Với đất nước, họ là dân tộc thiểu số nhưng trên mảnh đất Tây Nguyên, họ chính là đa số tuyệt đối. Mỗi gia đình có 10-20 rẫy. Mỗi rẫy họ trồng 3-4 năm, đất bạc màu thì chuyển qua rẫy khác. Lúc đầu chúng tôi gọi là luân canh, nhưng luân canh dễ gây hiểu nhầm rằng trồng cây này rồi chuyển sang cây khác. Do vậy, sau, chúng tôi gọi là luân khoảnh. Lưu ý, họ luân khoảnh chứ không du canh du cư như ta từng nghĩ.
Trong tư duy người Tây Nguyên, đất chính là rừng và rừng chính là đất. Đất rẫy là khoảnh đất mà con người ở đây mượn của rừng, làm rẫy, rồi trả lại cho rừng. Rừng mạnh lắm, sẽ lấn lại ngay. Người Kinh thấy rừng là gỗ, còn người dân tộc thấy rừng là Mẹ, là cội nguồn sự sống, là tôn trọng, là phụng dưỡng. Đây cũng chính là bài học tôn trọng tự nhiên và sống khiêm nhường giữa trời đất.
Sau năm 1975, chúng ta thực hiện một cuộc đại di dân và dân số Tây Nguyên tăng gấp 5,5 lần, đến nay người Kinh chiếm 80% dân số tại đây và người dân tộc, từ tuyệt đại đa số, trở thành thiểu số trên chính mảnh đất xưa nay họ sinh sống. Đi kèm với di dân là chính sách quốc hữu hóa đất đai. Người dân tộc mất đất, trước họ có 10-20 rẫy, nay còn một, làm một thời gian, bạc màu, đâu còn đất để luân khoảnh, họ bán rẻ lại cho người Kinh, thậm chí cho không qua một cuộc rượu. Người dân tộc mất đất, bị đẩy sâu vào rừng, rồi sinh ra phá rừng và bắt đầu du canh du cư. Cấu trúc làng xã bị phá vỡ. Rừng bị tàn phá.
Các tộc người Tây Nguyên cũng rất văn minh. Với họ, loạn luân được xem là tội nặng nhất vì làm ô uế tinh thần của làng. Họ đặt tinh thần cao hơn vật chất trong đời sống của họ. Như vậy không văn minh sao?
Họ có một nền văn minh rất đặc biệt mà người Kinh nên tôn trọng, học tập. Ngay từ năm 1937, hai anh em Nguyễn Kinh Chi và Nguyễn Đổng Chi, qua tác phẩm Mọi Kontum đã viết, “Người Bahnar có những điều tốt hơn hơn chúng ta rất nhiều”.
Xin nói qua từ mọi. Lâu nay chúng ta hiểu sai từ mọi và càng sai khi dùng từ mọi rợ theo nghĩa khinh miệt để chỉ các tộc người Tây Nguyên.
Thật ra, từ mọi vốn ban đầu không hề có ý nghĩa xấu. Nó bắt nguồn từ từ tơmoi trong tiếng Bahnar, có nghĩa là khách đến thăm nhà mình; hoặc khách mời từ một làng khác đến; hoặc kẻ thù hoặc người ngoại quốc theo từ điển Bahnar – Pháp của Guilleminet. Những người phương Tây đầu tiên lên Tây Nguyên là các linh mục Thiên chúa giáo. Họ đến được vùng người Bahnar ở Kon Tum, lập xứ đạo Kon Tum, là xứ đạo Thiên chúa giáo đầu tiên tại đây, đến nay vẫn là xứ đạo Thiên chúa lớn nhất và quan trọng nhất ở Tây Nguyên. Bấy giờ những người Bahanr Kon Tum đến gặp các nhà truyền giáo thường xưng là tơmoi, là khách. Các nhà truyền giáo lại hiểu rằng đấy là họ tự giới thiệu tên tộc người của họ. Về sau dần dần tiền tố tơ bị rớt đi, còn lại moi, moi nghiễm nhiên trở thành tên gọi người bản địa. Người Pháp gọi là moi, người Việt gọi là mọi, hoàn toàn là một danh xưng.
Nói tiếp chuyện văn minh. Tôi lấy ví dụ về nghệ thuật. Trong nghệ thuật Tây Nguyên, tượng nhà mồ Tây Nguyên là những tác phẩm đẹp tuyệt vời. Họ làm rồi bỏ hoang và để mưa gió tàn phá.
Tôi từng thấy một bức tượng gỗ tuyệt đẹp. Hỏi dò thì biết một thanh niên kia làm. Trong chờ bữa rượu, tôi hỏi chàng thanh niên đó xem ở nhà còn bức tượng tương tự nào không. Đột nhiên anh ta nổi giận: “Nói tầm bậy”. Và những thanh niên trong xung quanh cũng bày tỏ thái độ như vậy.
Sau, tôi được anh Núp, một người bạn của tôi ở Tây Nguyên giải thích rằng với họ, làm nghệ thuật không phải để ngắm hay để bán mà làm vì có cái gì đó thôi thúc trong lòng, cần làm để bày tỏ lòng ngưỡng mộ với thần linh. Họ thăng hoa trong quá trình làm ra tác phẩm chứ không phải lúc tác phẩm hoàn thành.
Tôi chia sẻ điều này với một người bạn học nghệ thuật ở Frankfurt – Đức và cô rất ngạc nhiên bởi nó giống như quan điểm của nghệ thuật đương đại, tức nghệ thuật là con đường chứ không phải đích đến. Cô bạn lên Tây Nguyên khám phá rồi mời vị giáo sư của mình bên Đức sang. Vị giáo sư sang xong rồi lại dẫn cả lớp của ông ấy sang.
Sau năm 1975, giá như chúng ta dũng cảm giữ Tây Nguyên như một Bhutan thì thật tốt. Chúng ta sẽ có một tấm gương để học cách sống sao cho có hạnh phúc, sống thế nào để khiêm nhường với trời đất.
Ngày xưa người nông dân không dám làm điều ác, họ sợ thất đức. Ngày ngay, xã hội không còn khái niệm về thất đức nữa. Người nông dân, những người bình thường nhất, đã không còn sợ cái ác, không còn sợ làm điều ác. Và đây là điều đáng sợ nhất. Con người, ở giữa đất trời, sống vô thần và không biết đến trời đất thì nguy hiểm quá.
Nay tôi đã 84 tuổi, tính tuổi ta thì 85. Những năm cuối đời, tôi sẽ viết để kể với mọi người về một nền văn minh ở Tây Nguyên, rằng chúng ta có một nền văn minh như thế. Tôi sẵn lòng đi chia sẻ để nói tất cả mọi điều về Tây Nguyên. Tôi mong khơi gợi trong các bạn lòng ham muốn hiểu về Tây Nguyên và tìm được người kế tục để sau cùng có thể cùng chung sức cứu được Tây Nguyên.
Ảnh: NV Nguyên Ngọc và Anh hùng Núp.
From: Do Tan Hung & KimBang Nguyen
Luật sư bào chữa vụ Tịnh Thất Bồng Lai đến Hoa Kỳ
19-6-2023
LGT từ Tiếng Dân: Cư dân mạng sáng nay đang truyền nhau tin vui, rằng cả ba vị luật sư Đào Kim Lân, Đặng Đình Mạnh và Nguyễn Văn Miếng đã đến Mỹ an toàn. Họ là ba trong số năm luật sư đã tham gia bào chữa cho các thân chủ trong vụ Tịnh Thất Bồng Lai (và những vụ án oan khác trong nhiều năm qua), nhưng cuối cùng cả ba vị luật sư này đã bị Bộ Công an cáo buộc vi phạm điều 331 và Công an tỉnh Long An phát lệnh “truy tìm”…
Bản tin của RFA sau đây cho biết, hai Luật sư Đặng Đình Mạnh và Nguyễn Văn Miếng đã có mặt ở Mỹ hôm nay (giờ địa phương), nhưng một số Facebooker nổi tiếng đã đưa tin, cả LS Đào Kim Lân cũng có mặt ở Mỹ. Chúc mừng ba luật sư, ngoài việc không phải dời địa chỉ vào nhà tù nhỏ, còn thoát khỏi nhà tù lớn! Sau đây là bản tin của RFA:
Luật sư Nguyễn Văn Miếng và Luật sư Đặng Đình Mạnh tại phi trường Dulles, tiểu bang Virginia hôm 16/6/2023. Nguồn: RFA
Luật sư Đặng Đình Mạnh và Luật sư Nguyễn Văn Miếng, hai luật sư trong số năm luật sư từng tham gia bào chữa trong vụ “Tịnh thất Bồng Lai”, hiện đang có mặt tại Hoa Kỳ.
Công an tỉnh Long An từng bốn lần gửi giấy triệu tập hai vị luật sư này để làm việc về tin báo tội phạm của Cục an ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an). Bộ Công an cho rằng, một số luật sư trợ giúp pháp lý cho Tịnh thất Bồng lai có dấu hiệu vi phạm Điều 331 của Bộ luật Hình sự.
Việc đặt chân đến Hoa Kỳ sau khi bị “truy tìm” bởi Công an tỉnh Long An được những người mới đến chia sẻ với RFA. Luật sư Đặng Đình Mạnh sáng 19 tháng 6 năm 2023 cho biết:
“Năm năm trước tôi đã có dịp đến Mỹ, chủ yếu là vùng bờ Tây và các tiểu bang miền nam. Lần này, tôi đến vùng thủ đô Hoa Thịnh Đốn và càng khẳng định lý do rất nhiều người trên thế giới muốn đến quốc gia này để sinh sống, học tập hoặc du lịch. Vì lẽ, đây là quốc gia thật sự đáng sống.
Tôi không hiểu biết nhiều về nước Mỹ, nhưng cũng đủ làm tôi choáng ngợp. Tôi có một số dự án tại đây và đang bắt tay vào việc thực hiện những dự án đó.
Tôi có biết về quyết định truy tìm đối với tôi của công an tỉnh Long An. Vì quyết định ấy không căn cứ theo những quy định của tố tụng hình sự, cho nên, tôi đánh giá rằng tôi không có trách nhiệm phải chấp hành.
Hơn nữa, việc tôi xuất cảnh, đi lại, cư trú và chọn nơi lao động như thế nào là quyền của tôi. Đây là quyền tự do của công dân theo hiến pháp. Không một cơ quan nào có thể cản trở những quyền này của tôi cả. Thực tế, tôi đang thực hiện các quyền tự do của công dân theo Hiến pháp quy định mà thôi.”
Luật sư Nguyễn Văn Miếng trình bày:
“Tôi đến Hoa Kỳ vào trưa ngày 16/6/2023 trong cơn mưa nhè nhẹ tại phi trường Dulles, tiểu bang Virginia. Tôi như trút được một gánh nặng sau 100 ngày bị săn đuổi, ngay khi máy bay tiếp đất, lăn bánh trên phi đạo.
Thủ tục hải quan chỉ mất khoảng 30 phút cho trường hợp sử dụng visa nhập cảnh của tôi, những trường hợp khác thì nhanh hơn, tôi vui mừng đến nỗi suýt quên cả lấy hành lý.
Mọi người gặp mình dù không quen, cũng đều chào hỏi. Tôi mạnh dạn nói: “Tôi là người Việt Nam.” Khi biết tôi là người mới đến họ đều hỏi tôi có cần giúp đỡ gì không. Những người đồng hương Việt Nam khi biết tin, mọi người đều chúc mừng và nói trường hợp của chúng tôi, gia đình chúng tôi đến được Hoa Kỳ như một phép lạ.
Tiếng lành đồn xa, những người quen biết tôi trong nước cũng như tại Hoa Kỳ, không biết bằng cách nào đều biết thông tin tôi và gia đình đã đến được bến bờ tự do.”
Như tin đã loan, trang Thông tin điện tử Công an tỉnh Long An hôm 11 tháng 6 năm 2023 đăng Thông báo truy tìm người trong mục “Truy nã – Truy tìm”. Thông báo ghi rõ : “Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Long An thụ lý kiểm tra, xác minh tin báo trên và đã gửi Giấy triệu tập nhiều lần cho 03 đối tượng gồm: Nguyễn Văn Miếng; Đào Kim Lân và Đặng Đình Mạnh nhưng các đối tượng không đến để làm việc và không có lý do vắng mặt. Qua công tác xác minh, Công an phường nơi các đối tượng cư trú và thân nhân xác nhận hiện các đối tượng không có mặt tại địa phương, đi đâu, làm gì không rõ và không liên lạc được.
Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Long An đã ra quyết định truy tìm các đối tượng nêu trên để phục vụ công tác giải quyết tin báo về tội phạm (có các Quyết định truy tìm người kèm theo). Khi thấy các đối tượng truy tìm nêu trên, đề nghị thông báo ngay cho Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Long An.”