Anh Ba Sàm, cuộc chiến khai dân trí

Anh Ba Sàm, cuộc chiến khai dân trí

Kính Hòa, phóng viên RFA
2016-03-28

RFA

image-basam

Những người ủng hộ blogger Nguyễn Hữu Vinh đứng trước Tòa án Hà Nội ngày 23 tháng 3 năm 2016.

AFP photo

Your browser does not support the audio element.

Tạp chí điểm blog do Kính Hòa thực hiện với phần trích lời trực tiếp của các blogger được thực hiện qua giọng đọc của các anh chị em ban Việt ngữ đài Á Châu Tự Do.

Hy vọng

Các blogger Việt Nam hướng mọi sự chú ý vào ngày 23 tháng Ba, ngày tòa án Hà nội mở phiên xét xử một người đồng nghiệp của họ, blogger Nguyễn Hữu Vinh, anh Ba Sàm.

Nhiều người thấy rằng đã có nhiều đổi thay theo chiều hướng tiến bộ trong thời gian qua, nhất là trong lĩnh vực thông tin truyền thông, cho nên người ta hy vọng rằng vụ án được cho là phạm nhiều sai trái này của cơ quan tố tụng sẽ có một kết thúc có hậu.

Blogger Cánh Cò viết trước phiên xử rằng anh Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh sẽ được trở về với gia đình.

Sáng ngày 23, trước khi phiên tòa diễn ra, blogger Nguyễn Anh Tuấn, một nhà hoạt động dân sự trẻ tuổi viết bài hồi tưởng những kỷ niệm của anh với trang thông tin Ba Sàm. Đối với Nguyễn Anh Tuấn con đường mà blogger Nguyễn Hữu Vinh lựa chọn là con đường của lương tâm, và anh hy vọng:

Anh Vinh đã lựa chọn theo một lương tâm như vậy. Chúng ta, bạn đọc thân thiết của anh, chúc anh – một nhà báo lương tâm – hôm nay quay trở về với gia đình bè bạn.

Và về với nước Việt mà anh luôn đau đáu muốn phá vòng nô lệ để giải phóng – một sự giải phóng đích thực, đến từ nhận thức của mỗi công dân được tiếp nhận thông tin tự do đa chiều.

Mong đợi của Nguyễn Anh Tuấn và nhiều blogger khác đã không thành sự thực, khi anh Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh bị xử 5 năm tù về tội lợi dụng các quyền tự do dân chủ để chống phá nhà nước.

Vụ án và xử án

Ông Nguyễn Hữu Vinh cùng một cộng sự bị bắt cách đây gần hai năm, trong một vụ án mà nhiều người cho là có rất nhiều sai phạm từ phía cơ quan tố tụng. Một trong những sai phạm quan trọng, theo luật sư Hà Huy Sơn, bào chữa cho ông Vinh thì cơ quan tố tụng đã bắt người trước khi đi tìm chứng cứ. Ngoài ra sau 5 lần điều tra, một lần hoãn xử án, thời gian của qui trình xử án cũng không được tôn trọng theo qui định của chính luật pháp Việt nam.

Một điểm khá đặc biệt của vụ án này là ông Nguyễn Hữu Vinh là một đảng viên cộng sản, lúc ông bị xử ông vẫn còn là đảng viên. Điều này là một sự trớ trêu vì theo chỉ thị 15 của đảng cộng sản đang độc quyền cai trị Việt nam thì cơ quan công an không được lập hồ sơ theo dõi ông Vinh. Blogger cùng tên, JB Nguyễn Hữu Vinh nhận xét rằng vì việc làm của anh Ba Sàm làm đảng nguy cơ bị bóc trần, lộ ra sự thật nên dù vướng phải chỉ thị 15 của chính mình, đảng cũng phải bắt Nguyễn Hữu Vinh.

Đã có rất nhiều người nhận ra, muốn vô hiệu hóa “chuyên chính vô sản” tại Việt Nam thì phải cung cấp đủ thông tin đúng cho đồng bào của mình. Thông tin là con đường duy nhất giúp thay đổi nhận thức.
– Bà Đinh Ngọc Thu

Phiên tòa Nguyễn Hữu Vinh được nhà nước Việt Nam tuyên bố là một phiên tòa công khai, nhưng lại được một lực lượng an ninh dày đặc ngăn chận không cho những người ủng hộ ông Vinh vào tham dự. Hơn thế nữa, những người đáng ra là nhân chứng tại tòa như blogger Đoan Trang lại bị cầm giữ trong đồn công an trong thời gian diễn ra phiên xử.

Blogger Đoan Trang là tác giả của một số bài viết đăng trên trang Ba Sàm, mà nhà cầm quyền dùng để kết tội ông Vinh.

Dấn thân phá vòng nô lệ

Ông Nguyễn Hữu Vinh sinh ra trong một gia đình cán bộ cộng sản cao cấp. Blogger Song Chi viết rằng ông Vinh có thể có một con đường công danh và sự nghiệp thăng tiến trong lòng chế độ cộng sản, nhưng ông đã chọn con đường khó khăn, con đường khai dân trí người Việt nam bằng tự do thông tin.

Bà Đinh Ngọc Thu, một cộng sự của Ông Nguyễn Hữu Vinh, viết rằng:

Đã có rất nhiều người nhận ra, muốn vô hiệu hóa “chuyên chính vô sản” tại Việt Nam thì phải cung cấp đủ thông tin đúng cho đồng bào của mình. Thông tin là con đường duy nhất giúp thay đổi nhận thức. Khi nhận thức đã thay đổi thì hành vi cũng sẽ thay đổi. Hình như “phá vòng nô lệ” phải khởi đầu từ đó.

Một blogger khác là Lê Sơn viết trên trang Dân Luận rằng trang Ba Sàm của ông Nguyễn Hữu Vinh đã khai mở tâm trí cho nhiều thanh niên Việt Nam trong thời gian qua, để họ không bị nhồi sọ, không bị nhuộm đen:

Một xã hội thiếu thốn sự thật thì ham muốn tự nhiên của con người là tìm kiếm sự thật.

Sự thật về xã hội Việt Nam từ trang blog anhbasam đến đâu thì hãy xem hàng triệu bộ não của tất cả các thành phần đánh giá đúng bản chất của nó. Tôi không nghĩ rằng ‘’những bộ óc lãnh đạo thiên tài’’ của đảng cộng sản lại qua mặt được hàng triệu người dân Việt Nam đau đáu vì hiện tình đất nước?.

Nếu đất nước Việt Nam không có tham nhũng. Nếu đất nước Việt Nam không bị Trung Quốc cộng sản xâm lược Biển Đông. Nếu đất nước Việt Nam thực sự có nhân quyền, dân chủ, cuộc sống người dân đầy đủ ấm no, không phải vay nợ thế giới, thì có thể những bài viết trên trang Anhbasam đã thực sự ‘’bôi nhọ nhà nước’’ do đảng cộng sản cai trị.

Tuy nhiên, những điều vừa nói trên tại Việt Nam đều được phủ định đã, đang, diễn ra một cách trầm trọng và có hệ thống.

Một bạn trẻ nói rằng ‘’nếu không có internet, không có basam, không có các blog tự do thì chắc chắn đầu óc tôi vẫn bị cộng sản nhồi sọ và nhuộm cho đen như đít nồi’’.

Cách dọn dẹp tàn dư của đám cháy là hãy cho nó cháy sạch sành sanh thành tro bụi.

ee3d1372-3c94-4d44-8e73-535c1c5409ba-400

Blogger Basàm Nguyễn Hữu Vinh và người cộng sự, bà Nguyễn Thị Minh Thúy, tại Tòa án Nhân dân Hà Nội ngày 23 tháng 3 năm 2016. AFP photo

Chẳng có ai bôi nhọ được đít nồi cả, vì nó đã đen sẵn rồi làm sao mà bôi đen được nữa. Dù vậy, người dân lên tiếng về các sai phạm nhũng nhiễu, về chủ quyền biển đảo, về sự tham ô hối lộ thì lại gán cho họ cái tội bôi nhọ nhà nước ?!

Một tác giả khác là Đỗ Trọng, từng là chuyên viên cao cấp trong chính quyền Việt nam, cho rằng việc làm của ông Nguyễn Hữu Vinh và cộng sự đáng lý ra phải được đảng cộng sản hàm ơn vì trang Ba Sàm đã cảnh tỉnh những sai lầm của họ. Đỗ Trọng viết trên trang Dân Luận:

Đảng cộng sản Việt Nam thường khoe những lời kiêu ngạo cộng sản “Đảng ta là chân lý, là văn minh, là trí tuệ”. Nếu đúng như vậy thì người khôn phải lấy những lời cảnh tỉnh để tự răn mình. Chỉ những kẻ đã mất trí mới đàn áp những người đã cho mình những lời cảnh tỉnh. Vì thế, thay vì bỏ tù ông Vinh và bà Thúy, đảng nên cảm ơn họ đã chỉ cho mình vết nhơ trên mặt để lau chùi cho sạch sẽ, hủy bỏ những lời cáo buộc họ ngày 23/3/2016 và trả tự do ngay cho họ.

Ông Vinh và bà Thúy thuộc những người có công lớn góp phần chống lại đà tha hóa bộ máy quyền lực ở Việt Nam, đòi đảng cộng sản và Nhà nước Việt Nam phải luật hóa và thực thi các quyền tự do dân chủ của người dân đã được Hiến pháp thừa nhận và góp phần thúc đẩy xu thế tất yếu lịch sử ra đời Xã hội dân sự ở Việt Nam. Chúng ta thành thực cảm ơn họ và cùng nhau lên tiếng đòi Chính quyền hủy bỏ bản án ngày 23/3/2016, trả tự do ngay cho ông Vinh và bà Thúy.

Sự dấn thân phá vòng nô lệ của Nguyễn Hữu Vinh cũng gây sự chú ý rất lớn bên ngoài Việt nam. Một dân biểu Đức là ông Martin Patzelt đích thân sang Việt nam với mong muốn tham dự phiên tòa. Phát biểu của ông về công lao của những blogger dấn thân như ông Nguyễn Hữu Vinh được nhiều trang blog chia sẻ:

Dùng kẻ ngu để vô hiệu hóa, tầm thường hóa trí thức – đó là chiến thuật mà chính quyền công an trị vẫn sử dụng suốt nửa thế kỷ nay.
– Nhà báo Đoan Trang

“Họ đã thay đổi thế giới. Và họ đã thực sự tranh đấu cho một đời sống mà ngày nay chúng ta đương nhiên coi đó là cuộc sống của chúng ta. Chúng ta nên ghi nhớ rằng chúng ta được thừa hưởng của những người đấu tranh dũng cảm mà trong quá khứ đã nghĩ ra, hình dung, khuyến khích và tranh đấu cho các quyền con người. Đoàn kết, liên đới là điều mà chúng ta nợ họ“.

Blogger Song Chi tiếp lời về những gì mà ông Nguyễn Hữu Vinh đã làm được, đồng thời cảnh báo những nguy hiểm của việc cản trở con đường dân chủ hóa đất nước,

Tôi nghĩ rằng tôi và tất cả những ai đã từng tìm đọc tin, bài trên trang anh Ba Sàm ngay từ khi trang này mới thành lập và vẫn tiếp tục đọc cho tới bây giờ, đều mang “nợ” anh Ba Sàm và những người biên tập viên, phụ tá… đã âm thầm làm việc để giữ cho trang anh Ba Sàm tồn tại. Nếu không có sự hy sinh của những người như anh Ba Sàm và rất nhiều người khác, trước anh, đồng thời với anh, và sau anh, đất nước này sẽ không bao giờ thay đổi.

Bởi thực tế đã chứng minh một chế độ độc tài do đảng cộng sản cầm quyền sẽ tồi tệ hơn, di hại cho đất nước, dân tộc hơn mọi chế độ độc tài khác nhiều, và cũng lì lợm, bảo thủ, thù dai, cố giữ quyền lực tới cùng nhất; nếu mỗi người trong chúng ta không cố gắng làm một điều gì đó về phần mình để góp phần thức tỉnh người dân và cả thức tỉnh nhà cầm quyền nữa, để thúc đầy quá trình tự do dân chủ hóa… thì sự thay đổi còn lâu mới đến trên đất nước này.

Bản án và bạo lực cách mạng

Sau khi bản án được công bố, Luật sư Lê Công Định, người từng là tù nhân chính trị bình luận rằng bản án chứng tỏ chế độ cộng sản là hết thuốc chữa, phải đào thải đi như một cái xác chết chứ không còn cách nào khác.

Blogger Trần Minh Nhật cho rằng bản án đó cũng như tất cả những bản án chính trị tại Việt Nam đều là những bản án cười ra nước mắt, chúng là thắng lợi của đảng cộng sản nhưng lại là những thất bại trước mắt của nhân loại.

Nhà báo blogger Đoan Trang nhận thấy một điều là trong phiên xử vụ án này, nhà cầm quyền đã dùng những người kém cỏi, một đặc điểm của chế độ công an trị,

Xử một người như Nguyễn Hữu Vinh, một trí thức, một blogger đi tiên phong trong việc dùng mạng Internet để khai dân trí, mà lại dùng những thẩm phán không sử dụng mạng và không biết đọc từ “wordpress”, không đọc nổi cả từ “gmail”. Điều đó khiến tất cả những lập luận của ông Vinh và các luật sư, dù sắc sảo, dù hùng biện đến đâu, cũng thành vô nghĩa trước những bộ mặt ngớ ngẩn. Bảo mật hai lớp, quyền quản trị, chứng cứ điện tử, dữ liệu điện tử, quyền tự do thông tin, quyền riêng tư trên mạng… tất cả những cái đó có nghĩa là gì vậy?

Dùng kẻ ngu để vô hiệu hóa, tầm thường hóa trí thức – đó là chiến thuật mà chính quyền công an trị vẫn sử dụng suốt nửa thế kỷ nay.

Chế độ công an trị mà Đoan Trang đề cập được những người cộng sản gọi là chuyên chính vô sản, và để thiết lập nền chuyên chính đó, những người cộng sản công khai tuyên bố là họ dùng bạo lực. Bà Đinh Ngọc Thu nhận xét về nền tảng bạo lực này của những người cộng sản:

“Bạo lực cách mạng” có thể giúp Đảng CSVN đạt được một số “thắng lợi” nhưng lịch sử từng cho thấy bạo lực không thể tạo ra phát triển và thịnh vượng. Đó là quy luật. Cứ ngẫm sẽ thấy, không ai có thể chống lại các quy luật.

Trang blog Nghiên cứu lịch sử cũng viết rằng lịch sử của tất cả các chế độ sử dụng bạo lực đều kết thúc một cách bi thảm.

Và sau cùng, sau khi bản án được công bố, giáo sư Trần Hữu Dũng, người thực hiện trang thông tin Việt-Studies, đặt câu hỏi một cách trào lộng rằng trong các vụ án chính trị tại Việt Nam, người ta cần đến luật sư để làm gì!

Ba Sao chi mộ

Ba Sao chi mộ

Phạm Thanh Nghiên

28-3-2016

Tấm bia thờ tù nhân chính trị chết ở trại Ba Sao do người Giám thị lập, hiện đang được đặt tại một ngôi Chùa ở miền Bắc. Ảnh: Phạm Thanh Nghiên

Xin kính cẩn nghiêng mình thắp nén tâm hương trước tấm bia không mộ của 626 người tù chính trị đã chết trong nhà tù Ba Sao, Nam Hà giai đoạn 1975-1988. Và rất nhiều những người tù chính trị khác đã chết oan khiên trong ngục tù cộng sản.

Lời đầu

Lẽ ra, câu chuyện này phải được chúng ta kể cho nhau nghe một cách trọn vẹn. Tiếc rằng, vì một số lý do ngoài ý muốn, “người trong cuộc” (1) đã ngừng sự giúp đỡ tôi nên việc thu thập, tìm hiểu thông tin đã bị gián đoạn.

Hơn nữa, xuất phát từ nhu cầu an toàn cá nhân của nhân chứng, nỗi lo về sự can thiệp hầu phá vỡ sự bình yên, tôn nghiêm của ngôi Chùa – nơi đặt tấm bia thờ 626 người tù chính trị, nên người viết đã phải rất cân nhắc khi chuyển tải thông tin đến bạn đọc. Nhưng tôi tin, câu chuyện dù không được kể trọn vẹn như mong muốn cũng sẽ khiến chúng ta thấy xót xa cho Thân phận quê hương. Một Thân phận quê hương được phản chiếu từ Thân phận của những người con Việt bị bức tử bằng cách này hay cách khác trong một giai đoạn khốc liệt, đau thương nhất của lịch sử.

Phần 1: Chuyến tàu vét

Sau khi cưỡng chiếm miền Nam, một trong những hành động đầu tiên mà chế độ cộng sản thực hiện là trả thù những người từng phục vụ trong chế độ Việt Nam Cộng Hòa (VNCH). Hầu hết những cựu quân nhân cán chính, những viên chức từng làm việc trong chính quyền VNCH, hoặc bị nghi ngờ thuộc thành phần này đều bị đưa đi “cải tạo”, nhưng thực chất là chịu lưu đày tại các nhà tù trên khắp cả nước. Một trong những nơi khét tiếng tàn bạo ở miền Bắc, từng giam cầm hàng ngàn cựu quân nhân cán chính VNCH là nhà tù Ba Sao, Nam Hà.

Con tàu cuối cùng chở tù chính trị từ Nam ra Bắc có cái tên rất thơ mộng: Sông Hương. Rời Sài Gòn ngày 18/4/1977, sau 2 ngày 3 đêm (2), tàu cập bến Hải Phòng, tiếp tục hành trình lưu đày tù ngục của 1200 con người thuộc “bên thua cuộc”.

Chúng tôi, cứ hai người bị chung một chiếc còng. Vừa lên đất liền, hai bên đường đã có người dân Miền Bắc đợi sẵn. Họ ném gạch đá vào chúng tôi. Vừa ném, vừa chửi rủa, mạ lỵ rất thậm tệ. Nhiều người trong số chúng tôi bị ném trúng, vỡ đầu, chảy máu và thương tích”.

Đấy là lời kể của ông Nam, một trong những người tù bị đẩy ra Bắc trong chuyến tàu Sông Hương. Khi cộng sản cưỡng chiếm Miền Nam, ông Nam đang là thiếu úy quân đội VNCH. Chi tiết này cũng được Linh mục Nguyễn Hữu Lễ thuật lại trong cuốn hồi ký “Tôi phải sống”.

Từ Hải Phòng, số tù nhân này bị tách ra để chia rải rác cho các trại giam khác. Bài viết này xin chỉ đề cập tới những người tù ở Ba Sao, Nam Hà.

Không riêng gì những người tù Ba Sao, hầu như tất cả những người từng phục vụ trong chính quyền VNCH đều bị bắt sau biến cố 30/4/1975. Một số bị đưa ra Bắc ngay thời kỳ đầu. Nhiều người khác bị giam cầm ở miền Nam sau vài năm mới bị chuyển ra Bắc, rồi lại trở ngược vào Nam để tiếp tục cuộc đời lao tù cho đến ngày chết, hoặc trở về khi sức cùng lực cạn.

Nhà tù Ba Sao lại “rộng cửa” đón thêm vài trăm người từ chuyến tàu vét Sông Hương, nơi đang đọa đày hơn 600 tù VNCH đã bị chuyển đến từ những chuyến tàu trước đó.

Tôi có dịp hỏi chuyện linh mục Nguyễn Hữu Lễ (ngài hiện đang sống tại New Zealand) và một nhân chứng khác (sống tại Sài Gòn), thì nhà tù Ba Sao thời bấy giờ chia làm 4 khu giam giữ.

Khu A: Giam cầm các thành phần thuộc viên chức chính phủ, dân biểu, nghị sĩ, sĩ quan cao cấp như thượng nghị sĩ Huỳnh Văn Cao, bộ trưởng Đàm Sỹ Hiến, Bộ trưởng Trần Ngọc Oành, tướng Lê Minh Đảo, ông Văn Thành Cao, tướng Nhu, tướng Trần Văn Chơn, ông Nguyễn Văn Lộc…, hay lãnh tụ Quốc dân đảng là ông Vũ Hồng Khanh.

Khu B: Giam những quân nhân cán chính, những người bị buộc tội “phản động” như linh mục Nguyễn Hữu Lễ, linh mục Nguyễn Bình Tỉnh…

Khu C: Giam tù hình sự miền Bắc.

Khu Mễ: Giam cầm những người bệnh tật, đau yếu. Trong khu Mễ lại có một khu “Kiên giam”. Khu “Kiên giam” dành cho các tù nhân bị kỷ luật với điều kiện giam giữ vô cùng khắc nghiệt. Đã có rất nhiều tù nhân chết trong khi bị “kiên giam”.

Chúng tôi bị chuyển từ nhà tù miền Nam tới nhà tù Ba Sao miền Bắc trong chuyến tàu Sông Hương vào tháng 4/1977. Lúc ấy nhóm của tôi có 350 người ra đi từ trại Giaray tỉnh Xuân Lộc. Ở Ba Sao được 9 tháng, tôi bị chuyển lên trại Quyết Tiến còn gọi là “Cổng Trời”thuộc tỉnh Hà Giang, nằm sát ranh giới Trung Quốc. Một năm sau đó tôi về trại Thanh Cẩm , tỉnh Thanh Hoá . Mười năm sau, tức tháng 1/1987, tất cả tù chính trị miền Nam còn sót lại rải rác trong các trại miền Bắc được dồn hết về trại Ba Sao, Nam Hà, trong đó có tôi. Nhưng đội của tôi trước khi tôi rời Ba Sao ra đi nay đã chết quá phân nửa. 

Tết năm đó có một đợt tha tù, được tổ chức rất ồn ào. Đến tháng 5/1987, tất cả số tù nhân từ miền Nam còn sót lại, được chuyển hết về Nam để ở tù tiếp. Chỉ còn “sót lại” 3 người ở miền Bắc, đó là linh mục Nguyễn Bình Tỉnh, anh Nguyễn Đức Khuân và tôi. Hầu hết họ đã chết . Chết vì tuyệt vọng, đói rét, suy kiệt, tiêu chảy, kiết lỵ và nhiều bệnh khác”.

Tác giả Bút ký “Tôi Phải Sống” bùi ngùi kể lại.

Tôi rùng mình tự hỏi, có bao nhiêu tù nhân chính trị đã chết trong suốt thời kỳ từ 1975 trở về sau?

Bao nhiêu ở nhà tù Ba Sao? Bao nhiêu ở Cổng Trời, Thanh Hóa, Phú Yên, Xuân Lộc, Xuyên Mộc, Hàm Tân, Bố Lá…?

Bao nhiêu người đã bị bách hại bởi chính người đồng bào ruột thịt mang tên “cộng sản”, và chết lặng câm ở khắp các nhà tù từ Bắc-Trung-Nam trên dải đất đau thương này?

Không ai biết chính xác, nhưng số người phải bỏ xác ở khắp các nhà tù hẳn không phải là con số ít.

Một ngày nào đó, chế độ cộng sản sẽ phải trả lời những câu hỏi này trước quốc dân đồng bào. Cũng như trả lại sự thật lịch sử cho Dân tộc này.

(Còn tiếp)

Chú thích:

(1): Người trong cuộc: Những người đã giúp đỡ tôi có được thông tin để viết bài viết này. Tên các nhân vật trong bài đã được thay đổi.

(2) Hai ngày ba đêm: Dựa vào lời kể của nhân chứng và qua hồi ký “Tôi phải sống” của Linh mục Nguyễn Hữu Lễ.

____

Mời xem thêm hồi ký Tôi Phải Sống của Linh mục Nguyễn Hữu Lễ. Nguồn: Việt Nam Văn Hiến.

Người Công giáo ở Pakistan là ai?

 Người Công giáo ở Pakistan là ai?

AP

Lahore là một trong những thành phố có nhiều người theo đạo Công giáo.

Vụ tấn công của Taliban vào công viên thành phố Lahore là vụ việc gần nhất trong loạt các vụ tấn công ngày càng gia tăng nhằm vào người Công giáo tại Pakistan, theo phóng viên BBC M Ilyas Khan.

Một số vụ tấn công liên quan tới luật chống báng bổ gây tranh cãi của Hồi giáo, trong khi đó một số khác có vẻ xuất phát từ động cơ chính trị.

Có bao nhiêu người Công giáo ở Pakistan?

Phần lớn dân số Pakistan là người theo đạo Hồi. Sau đạo Hindu, những người Công giáo là nhóm lớn thứ hai trong các tôn giáo thiểu số, chiếm khoảng 1,6% dân số.

Phía nam thành phố Karachi tập trung đông những người theo Công giáo. Ngoài ra có rất nhiều ngôi làng Công giáo ở trung tâm tỉnh Punjab cũng như những thành phố Lahore và Faisalabad.

Người theo Công giáo cũng sinh sống tại khu vực bảo thủ phía Tây Bắc tỉnh Khyber Pakhtunkhwa, đặc biệt ở thành phố Peshawar.

Pakistan trước khi bị chia cắt khá đa dạng về mặt tôn giáo. Tuy nhiên hiện nay sự khoan dung tôn giáo đã giảm rõ rệt do xã hội Pakistan dần bị Hồi giáo hóa và ngày càng trở nên đồng nhất.

Trước khi bị chia cắt, người tôn giáo thiểu số chiếm 15% dân số cả nước, hiện nay họ chỉ còn chiếm 4%.

AFP

Công giáo có ảnh hưởng tại Pakistan?

Phần lớn những người Công giáo tại Pakistan có nguồn gốc là người theo đạo Hindu nhưng có đẳng cấp thấp kém. Những người này đã được cải đạo dưới chính quyền Ấn Độ thuộc địa Anh, một phần là để thoát khỏi hệ thống đẳng cấp trong Hindu giáo.

Những người này trở thành nhân công lao động tại các thị trấn đồn trú. Các thành phố thường có một khu vực gọi là Lal Kurti là nơi người công giáo sinh sống.

Tuy nhiên cộng đồng Công giáo vẫn là những người nghèo nhất trong xã hội và họ thường làm các công việc chân tay. Toàn bộ dân số theo công giáo ở các ngôi làng tỉnh Punjab làm nghề nhân công và các công việc đồng áng.

Một bộ phận người Công giáo có kinh tế khá giả hơn. Họ đến từ vùng đất Goa dưới thời Ấn Độ thuộc Anh. Họ thường được giáo dục tốt và phần đông định cư tại thành phố Karachi.

Tất cả những người theo Công giáo đều có cảm giác dễ bị tấn công. Do đó nhiều người giàu có đã dời đi định cư tại Canada và Úc vì sự dung hòa tôn giáo ngày càng thấp ở Pakistan.

Tại sao người Công giáo lại bị tấn công?

Phần lớn cộng đồng Hồi giáo và Công giáo sinh sống hòa bình và không nhiều có vụ tấn công xuất phát từ thù hằn tôn giáo.

Tuy nhiên những cáo buộc về tội phỉ báng thường dẫn đến bạo lực quần chúng hướng vào người Công giáo. Trong khi đó lực lượng vũ trang Hồi giáo cũng thường nhắm mục tiêu vào cộng đồng Công giáo.

AFP

Những vụ tấn công gần đây bao gồm:

  • Hai vụ nổ bom tại nhà thờ thành phố Lahore vào tháng Ba năm 2015 làm chết 14 người và bị thương hơn 70 người.
  • Một vụ nổ bom kép tại Nhà thờ thành phố Peshawar năm 2013 làm chết 80 người
  • Năm 2009, gần 40 ngôi nhà và một nhà thờ đã bị đám đông thiêu trụi tại thị trấn Gojra tỉnh Punjab khiến tám người bị chết cháy.
  • Năm 2005, hàng trăm người đã rời nhà cửa tại thành phố Faisalabad khi đám đông phóng hỏa thiêu trụi nhà thờ và các trường học Công giáo. Nguyên nhân do một người bị buộc tội đốt các trang sách kinh Koran.

Từ thập niên 90, rất nhiều người theo Công giáo đã bị kết tội mạo phạm kinh Koran và báng bổ Nhà tiên tri Muhammad. Mặc dù vậy, chuyên gia cho rằng những cáo buộc này thường bị châm ngòi từ hiềm khích cá nhân.

Phần lớn những người này bị kết án tử hình bằng tòa án dân sự. Những cáo buộc này sau đó bị tòa án cấp cao hơn bác bỏ do thiếu bằng chứng. Ngoài ra những người đi kiện thường nhằm vào cộng đồng Công giáo để trục lợi kinh tế.

Vào năm 2012, một cô gái theo Công giáo có tên Rimsha Masih, là người không theo đạo Hồi đầu tiên được tuyên bố trắng án trong một vụ việc cáo buộc tội báng bổ. Cô này đã bị một giáo sĩ Hồi giáo địa phương vu khống.

Vụ việc được biết tới nhiều nhất là vụ đấu khẩu giữa một người Công giáo bị buộc tội phỉ báng là bà Asia Bibi với một vài người phụ nữ Hồi giáo khác tại một ngội làng ở Punjab vào năm 2010.

Salman Taseer là thị trưởng tỉnh Punjab đương chức, đã tuyên bố luật lệ chống phỉ báng hà khắc của Pakistan đã bị lợi dụng trong trường hợp này. Ông Salman sau đó bị chính vệ sĩ theo đạo Hồi của mình là Mumtaz Qadri giết chết.

AFP

Qadri bị kết án tử hình vào tháng 2 năm 2016, dẫn đến hàng loạt các cuộc biểu tình.

Bộ trưởng Bộ dân tộc thiểu số của Pakistan lúc đó, Shahbaz Bhatti, cũng là một người theo Công giáo, đã bị Taliban ám sát vào năm 2011 vì có những phát biểu chống lại luật chống phỉ báng của nước này.

Còn lý do nào khác?

Một số bạo lực trực tiếp liên quan đến cuộc chiến tại Afghanistan do Mỹ đứng đầu, do đó có mục đích chính trị rõ ràng.

Nhiều tháng sau khi liên linh do Mỹ đứng đầu tấn công vào Afghanistan vào cuối năm 2001, một quả lựu đạn đã phát nổ tại một nhà thờ bên trong bệnh viện Công giáo tại thành phố Taxila làm bốn người thiệt mạng.

Hai tháng sau, các tay súng đã hành quyết sáu nhân viên thuộc một hội từ thiện Công giáo tại văn phòng của họ tại thành phố Karachi. Những sự việc đơn lẻ như vậy vẫn tái diễn qua năm tháng.

Các vụ tấn công nhằm vào người thiểu số theo Công giáo và Hindu giáo tại Pakistan có thể là một phần trong kế hoạch quân sự nhằm gửi thông điệp đến các nước phương Tây. Điều này đã gây khó khăn cho Thủ tướng Pakistan Nawaz Sharif khi ông được cho là thân thiện với các nước phương Tây.

Chủ trang ‘Diệt giặc nội xâm’ bị bắt

 Chủ trang ‘Diệt giặc nội xâm’ bị bắt

Báo trong nước đưa tin ông Trần Minh Lợi bị bắt ‘vì hành vi đưa hối lộ’

Gia đình chủ trang Facebook ‘Diệt giặc nội xâm’ khẳng định với BBC là người này “vì chống tham nhũng mà bị bắt”.

Hôm 22/3, ông Trần Minh Lợi, chủ trang Facebook ‘Diệt giặc nội xâm’ bị Công an tỉnh Đắk Nông bắt vì hành vi đưa hối lộ.

“Ông Lợi nổi tiếng tại Đắk Lắk và trên mạng xã hội với chủ trương “chống tham nhũng không phải của riêng ai”.

“Ông tố cáo nhiều lãnh đạo, cán bộ tại công an, Viện Kiểm sát liên quan đến việc chạy án, buôn lậu gỗ. 11 cán bộ liên quan tại Công an huyện Cư Kuin bị kiểm điểm, kỷ luật”.

“Ông sẵn sàng “giúp đỡ về pháp lý miễn phí cho bất cứ ai tố cáo tiêu cực.

Bằng cách dùng các thiết bị ghi âm, ghi hình bí mật, ông Lợi thu thập chứng cứ nhiều vụ tiêu cực của cán bộ công an liên quan đến việc chạy án, chạy việc sau đó gửi đơn tố cáo”, theo báo Tuổi Trẻ hôm 22/3.

‘Không ngờ’

Hôm 27/3, Trần Minh Tuyên, con trai ông Lợi, nói với BBC qua điện thoại: “Bố tôi đã nghĩ đến chuyện mình có thể bị bắt nên đã dặn dò gia đình một số việc, nhưng ông không ngờ thời điểm này”.

“Những việc bố tôi làm đều không có gì trái với lương tâm, nhưng vì ông tố cáo những người có chức quyền tại địa phương nên khiến họ, nhất là công an, thù hằn từ nhiều năm nay”, Trần Minh Tuyên nói thêm.

Con trai ông Lợi cũng cho hay rằng từ hôm ông bị bắt đến nay, gia đình chưa được phép đi thăm và chưa nắm được thông tin về thời điểm diễn ra phiên tòa xử ông.

Cùng ngày, trao đổi với BBC từ Phú Yên, luật sư Võ An Đôn nói: “Cách đây hai giờ, bà Phan Thị Thảo, vợ ông Lợi đã gọi cho tôi rút lại đơn yêu cầu tôi bào chữa cho chồng. Bà ấy chỉ nói là ‘do áp lực’ nhưng tôi giả định là có thể do chính quyền tạo áp lực buộc gia đình rút đơn mời tôi”.

Trước đó, luật sư viết trên Facebook: “Ông Lợi đã làm đơn tố cáo giúp nhiều người dân trong vùng, khiến 47 cán bộ tỉnh Đắk Lắk liên quan đến tiêu cực bị kỷ luật, cắt chức, chuyển công tác và buộc những kẻ chiếm đoạt phải trả lại tiền cho người dân hàng tỷ đồng”.

“Ông Lợi bị Công an tỉnh Đắk Nông khởi tố và bắt giam về tội “Đưa hối lộ” với vai trò là người xúi giục, theo Điều 289 Bộ luật hình sự, có khung hình phạt đến 20 năm tù”.

“Với thành tích giúp người dân tố cáo tiêu cực, lẽ ra ông phải được cơ quan phòng chống tham nhũng tặng thưởng huân chương, chứ sao lại bắt giam một người như ông? Thử hỏi xã hội còn ai dám chống tham những nữa?”.

Báo Tuổi Trẻ hôm 25/3 dẫn lời đại tá Lương Ngọc Lếp – Phó giám đốc Công an tỉnh Đắk Nông: “Với những vụ án nóng, có dư luận trái chiều và được báo chí quan tâm như vụ bắt tạm giam ông Trần Minh Lợi thì công an tỉnh sẽ tổ chức họp báo công khai”.

Báo này tường thuật “ông Lợi bị bắt về hành vi ‘đưa hối lộ’ với vai trò đồng phạm, giúp sức với nhóm bị can đã bị bắt về hành vi đưa hối lộ trước đó”.

Tuyên bố ‘ráng làm người tử tế’ của Thủ tướng Dũng gây chú ý

Tuyên bố ‘ráng làm người tử tế’ của Thủ tướng Dũng gây chú ý

Trong kỳ Đại hội Đảng 12 vừa qua, ông Dũng “xin rút” để “về nghỉ chính sách”, sau khi có nhiều đồn đoán rằng ông sẽ chạy đua vào chức Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam với ông Nguyễn Phú Trọng.

Trong kỳ Đại hội Đảng 12 vừa qua, ông Dũng “xin rút” để “về nghỉ chính sách”, sau khi có nhiều đồn đoán rằng ông sẽ chạy đua vào chức Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam với ông Nguyễn Phú Trọng.

VOA Tiếng Việt

26.03.2016

Lời khuyên ‘ráng làm người tử tế’ của ông Nguyễn Tấn Dũng trong phiên họp cuối cùng trên cương vị Thủ tướng Việt Nam đang thu hút sự quan tâm của người sử dụng mạng xã hội.

Trong khi chủ trì phiên họp từ biệt các thành viên nội các hôm nay, 26/3, ông nói rằng ngày 6/4 tới ông sẽ “kết thúc nhiệm vụ”.

Ông Dũng sau đó gửi lời cám ơn tới các cộng sự của mình đồng thời chúc mừng các thành viên chính phủ tiếp tục làm nhiệm vụ, trong đó ông nêu tên người được giới thiệu kế nhiệm mình là ông Nguyễn Xuân Phúc, cũng như bí thư thành ủy Sài Gòn và Hà Nội là Đinh La Thăng và Hoàng Trung Hải.

Sau đó ông cũng khuyên hơn 10 thành viên chính phủ về hưu kỳ này, trong đó có bản thân mình, là “ráng giữ gìn sức khỏe, làm công dân tốt, đảng viên tốt, ráng làm người tử tế, sống tử tế”. 

Trong đoạn thu âm được đăng tải trên báo chí trong nước, khi ông Dũng nói tới chữ “người tử tế” thì nhiều người tham dự cuộc họp đã bật cười.

Một bạn đọc tên Bon Nguyễn viết cho VOA Việt Ngữ: “Làm người tử tế quá dễ, làm người lãnh đạo tử tế mới là cả một vấn đề”.

‘Vung tay quá trán’

Phát biểu của Thủ tướng Việt Nam được đưa ra ít ngày sau khi người được cho sẽ lên kế nhiệm ông nói rằng “nợ chính phủ đã vượt giới hạn”.

Truyền thông trong nước dẫn lời ông Nguyễn Xuân Phúc phát biểu trong phiên khai mạc kỳ họp thứ 11 của quốc hội sáng 21/3 rằng “nợ công tăng nhanh, áp lực trả nợ lớn, nợ chính phủ đã vượt giới hạn quy định”.

Trong bài viết có tựa đề “ngân sách không đủ tiêu, đầu năm chính phủ lo vay nợ”, báo điện tử VietNamNet viết: “ Đang có hiện tượng “vung tay quá trán” trong chi tiêu nên mới đầu năm, để đảm bảo ngân sách nhà nước, chính phủ đã phải tính chuyện đi vay cả trong ngoài nước 116 nghìn tỷ đồng để chi tiêu. Rất có thể, thuế nội địa sẽ tăng để bù đắp cho khoản vay này”.

Còn trong bài viết về “bức tranh ngân sách quốc gia đầy báo động”, tờ Tuổi Trẻ cho rằng “hiện chúng ta cũng có những định chế và những người chịu trách nhiệm, nhưng lại không chịu trách nhiệm cụ thể nên cuối cùng chẳng ai chịu trách nhiệm”.

Ông Nguyễn Tấn Dũng được quốc hội Việt Nam bầu làm thủ tướng năm 2006, và ông cho biết, tính tới ngày 6/4 này, ông đã làm thủ tướng được “9 năm 10 tháng”.

Trong kỳ Đại hội Đảng 12 vừa qua, ông Dũng “xin rút” để “về nghỉ chính sách”, sau khi có nhiều đồn đoán rằng ông sẽ chạy đua vào chức Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam với ông Nguyễn Phú Trọng.

Phó thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc sau đó được giới thiệu kế nhiệm vị trí đứng đầu chính phủ Việt Nam.

Tin cho hay, Quốc hội khóa 13 dự kiến sẽ miễn nhiệm thủ tướng ngày 6/4 và việc bỏ phiếu kín bầu thủ tướng diễn ra một ngày sau đó.

Phải chặn ngay cái trò hội nghị cử tri

Phải chặn ngay cái trò hội nghị cử tri

Có thể một Myanmar đang thai nghén. Và ông Nguyễn Phú Trọng đang cuống quýt chống đỡ. Ông có quyền chống, có quyền phá, nhưng hãy bằng những phương tiện chính đáng và văn hoá, đừng quá lạm dụng bạo lực. Trước một công chúng chỉ có lòng yêu nước, dùng bạo lực là hành vi không cao thượng.

____

Bùi Quang Vơm

27-3-2016

Việc cố gắng đánh phá phong trào tự ứng cử là điều ai cũng biết là có sự chỉ đạo ráo riết của bộ chính trị đảng cộng sản.

Tiếp xúc cử tri ngày 8-3, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng khẳng định: “Không để lọt vào cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng, Nhà nước những phần tử thế này thế khác”. Đây là chỉ thị của lãnh đạo tối cao. Chỉ là phát ngôn công khai, nhưng phía sau, có thể hình dung một lực lượng khổng lồ đang được huy động.

Và cũng có thể hiểu rằng công cụ chuyên chính của đảng sẽ không loại trừ bất cứ thủ đoạn nào, chưa kể các cấp dưới mẫn cán nhưng thiếu văn hoá có thể sáng tạo những trò lố bịch như trò khiêu vũ, trò cưa đá trước tượng đài Lý Thái Tổ của Nguyễn Đức Chung, nguyên Giám đốc công an Hà Nội.

Tại hội nghị xây dựng đảng ngày 26/03/2016, ông Trọng nhắc lại “Các thế lực xấu, thù địch đang rất muốn chúng ta thay đổi chế độ chính trị. Tôi đã nói đổi mới chính trị không có nghĩa là thay đổi chế độ chính trị, không có nghĩa là làm thay đổi bản chất của Đảng ta, Nhà nước ta. Đường lối phải đi đúng phương hướng của Cương lĩnh và Hiến pháp mới được thông qua. Tiếp tục phát huy dân chủ nhưng phải có kỷ cương, kỷ luật“.

Quyết tâm của ông Trọng rất cao, và một vài nhân vật cơ hội trong bộ chính trị mới cũng đang hò hét hùa theo, nhưng có vẻ như số này không nhiều, và có vẻ trơ trẽn, lạc lõng.

Hội nghị hiệp thương lần hai đã chấp nhận một danh sách ứng cử viên chưa từng có trong suốt 80 năm cầm quyền. Ở hai thành phố lớn quan trọng nhất nước, ứng cử viên độc lập đều chiếm quá bán. Hà nội 48/80 và thành phố HCM 50/97. Có thể thấy rằng chủ trương “mỗi ứng viên do đảng giới thiệu sẽ phải tranh cử với một ứng viên tự do” như ý muốn ban đầu của tiến sĩ Nguyễn Quang A và những người dẫn đầu phong trào đã được thực hiện.

Tuy nhiên, chỉ là ban đầu. Trước mắt là vòng hiệp thương lần ba, lập danh sách ứng viên đủ tiêu chuẩn. Và để lọt vào danh sách nằm trên bàn hiệp thương lần ba sẽ phải qua hai trận “huyết chiến” là hội nghị lấy phiếu tín nhiệm của cử tri ngày 28/03 và hội nghị xác minh, trả lời các khiếu nại tố cáo của cử tri đối với các ứng viên, ngày 12/04. Các thủ đoạn ác độc và vô liêm sỉ nhất sẽ được đảng trình diễn ở cả hai hội nghị này.

Hội nghị cử tri về bản chất là hội nghị nhằm giúp các ứng viên tiếp xúc và vận động với những người sẽ bỏ phiếu cho mình. Trong hội nghị này đáng lẽ chủ yếu là để ứng viên trình bày chương trình hành động của mình, trong trường hợp trúng cử. Nhưng từ trước đến nay, các ứng viên do đảng và nhà nước giới thiệu thường gần 100% là đảng viên. Loại ứng viên này làm gì có chương trình, và những điều họ được phép nói là truyền đạt hay diễn giải lại nghị quyết của đảng cộng sản. Cho nên, hội nghị cử tri biến thành công cụ để thanh lọc các ứng viên có khả năng độc lập, các ứng viên tự do.

Sẽ có những cử tri “đểu” kiểu dư luận viên. Sẽ có loại cử tri được tuyển từ những tên ma cô, côn đồ, dân anh chị của tiểu khu. Tất nhiên cũng sẽ có những cử tri danh giá, loại cử tri có ít nhiều ảnh hưởng tại tiểu khu, nhưng linh hồn đã bị được đem ra đổi chác. Đội quân này sẽ được dàn dựng để chiếm số đông trong số cử tri được “cấp phép” tham dự, được huấn luyện trước, và được cung cấp trước những căn cứ tố cáo ứng viên do công an phường soạn thảo, kể cả bịa đặt và cung cấp. Thủ đoạn phá phiếu tín nhiệm là phá rối đến mức không thể tổ chức lấy phiếu được. Các cử tri này sẽ dùng những tư liệu không xác minh được để gây sự, bằng ngôn ngữ thô lỗ và hành động khiêu khích hung hăng, nhằm mật mặt, bôi nhọ, hạ nhục ứng viên, một mặt, cố tình tạo tình huống để ứng viên sơ hở và phạm sai sót. Cuối cùng là chính những cử tri loại này gây sự lẫn nhau, tạo ra ẩu đả để hội nghị không thể kết luận và bị coi là không có kết quả.

Đối phó với loại thủ đoạn này là việc rất khó khăn, do các ứng viên độc lập thường chỉ là những cá nhân riêng rẽ, vũ khí duy nhất chỉ là sự trong sáng trong động cơ tranh cử, và cố gắng bằng danh dự và năng lực.

Nếu có thể vận động, chuẩn bị được một lực lượng cử tri trung thực khách quan trong hội nghị là một việc quan trọng có tính quyết định. Cần phải cảnh báo và kiến nghị trước những hành vi không được phép trong hội nghị. Cần phải có người vạch mặt chân tướng của các lọai cử tri “đểu” khi xét tư cách cử tri. Cần phải yêu cầu quay phim, ghi hình, chụp ảnh hội nghị. Cần phải ngoài hội nghị…

Ở vòng xác minh và xét các khiếu nại tố cáo, thủ đoạn quen thuộc là tung tài liệu bội nhọ ứng viên như kiểu “hai bao cao su”, các clíp ghép dựng, các tố cáo vô danh, những tài liệu không thể xác minh, nhằm đưa hồ sơ của ứng viên vào tình trạng không rõ ràng để loại khỏi danh sách.

Vũ khí của chúng ta chỉ duy nhất là pháp luật. Vì vậy, cần phải được thu thập chứng cớ để đưa ra xét xử trước pháp luật những loại phát ngôn như “một số người có sự ủng hộ của tổ chức phản động trong nước, nước ngoài đứng ra vận động bầu cho họ, thậm chí cung cấp tài chính để vận động”. Cần phải tìm cho ra người phát ngôn này là ai. Và những loại hành vi như việc ông Trần Văn Bái tổ trưởng tổ dân phố 13 Phường Gia Thụy, Long Biên, Hà Nội phát tán một tài liệu “hành trình tội lỗi của Nguyễn Quang A” chứa nhiều thông tin bịa đặt, vu cáo và phỉ báng tiến sĩ Nguyễn Quang A, người dẫn đầu phong trào tự ứng cử, cần phải bị kiện ra Toà.

Đang có những âm mưu phá hoại phong trào tự ứng cử, kể cả việc lôi chú ý của dư luận sang một hướng khác. Chuyện xử Anhbasam Nguyễn Hữu Vinh, cộng tác viên Nguyễn Thị Minh Thúy, và chuyến thăm của bộ trưởng quốc phòng Trung quốc ngày 17/03/2016 có cùng mục đích ấy. Từ nay cho tới hiệp thương lần ba, ngày 17/04/2016 sẽ còn nhiều trò diễn nữa.

Không thể để mắc mưu nhà cầm quyền. Dư luận cần tập trung vào việc chống lại những thủ đoạn bẩn thỉu đang được âm thầm chuẩn bị. Phải tổ chức điều tra, xác minh ngay những cử tri được trả lương và được huấn luyện trước, bao vây và vô hiệu hoá ngay những nhân vật vô lại này. Cần phải kiện ra toà ngay nhân vật vu khống các ứng viên có tổ chức phản động chống lưng, phải kiện ra toà ngay tác giả và ông Trần Văn Bái, kẻ lưu hành và phát tán tài liệu vu cáo, xúc phạm.

Chúng ta cũng biết rất rõ rằng, chúng ta đang được ủng hộ. Phía sau những ứng viên dũng cảm là cả khối hơn 90 triệu dân chúng đã hoàn toàn giác ngộ. Họ đã nhận ra quyền quyết định cơ quan quyền lực cao nhất của Quốc Gia là của họ, nằm trong tay họ, và họ biết rằng những tên tham nhũng nhất chính là những kẻ có chức quyền cao nhất, chính là những tên thuộc danh dách do đảng và nhà nước giới thiệu.

Chúng ta cũng biết rằng chúng ta không đơn độc. Ngay trong bộ máy lãnh đạo đảng cộng sản, ngay trong bộ máy quyết định quy trình của chiến dịch bầu cử từ cấp trung ương tới các địa phương, đang có những nhân tố ủng hộ chúng ta, đang âm thầm tiến hành một cuộc cách mạng thật sự.

Có thể một Myanmar đang thai nghén. Và ông Nguyễn Phú Trọng đang cuống quýt chống đỡ. Ông có quyền chống, có quyền phá, nhưng hãy bằng những phương tiện chính đáng và văn hoá, đừng quá lạm dụng bạo lực. Trước một công chúng chỉ có lòng yêu nước, dùng bạo lực là hành vi không cao thượng.

Vô Cảm & (Giả Vờ) Hữu Cảm

Vô Cảm & (Giả Vờ) Hữu Cảm

tuongnangtien

RFA

tuongnangtien's picture

Dù sống ở Mỹ đã lâu nhưng chả mấy khi có dịp đi đâu, và cũng không mấy lúc tiếp xúc với người bản xứ nên tôi không được am tường lắm về nhân tình/thế thái của nước Hoa Kỳ. May nhờ có net, cùng nhiều vị thức giả chịu khó du hành (và ghi chép) nên thỉnh thoảng tôi cũng biết thêm được đôi điều lý thú về xứ sở này:

  • “Lần đầu tiên đến Mỹ cách đây 19 năm, tôi thực sự ngạc nhiên vì những ngôi nhà ở Mỹ không đóng khóa cửa. Trong mỗi ngôi nhà của họ có biết bao thứ đắt tiền. Nhưng không mấy ai lọt vào nhà người khác để lấy cắp. Có nhiều lý do. Nhưng lý do cơ bản nhất là ý thức làm người của họ cùng với sự trợ giúp cho ý thức sống ấy là luật pháp và cách quản lý xã hội …” (Nước Mỹ “quên” khóa cửa và thấy khóa bị phá ở Nội Bài – Nguyễn Quang Thiều).
  • “Người Mỹ có lòng hảo tâm, thích giúp đỡ. Trên máy bay, khi chúng tôi đưa hành lý lên khoang chứa gặp khó khăn, lập tức người đứng cạnh làm giúp. Nhiều người cuối tuần đi giúp chăm sóc ở các nhà dưỡng lão. Có người chạy xe dọc theo các xa lộ để giúp đỡ những trường hợp xe bị sự cố, tai nạn.” (Mỹ Du Ký – Tiêu Dao Bảo Cự).

Tôi thực sự không ngờ là ở Hoa Kỳ lại có những ngôi nhà cửa không khoá, và có những người (tốt bụng) chạy xe dọc theo các xa lộ để giúp đỡ tha nhân như thế. Sự hiểu biết giới hạn này –  như đã thưa – vì tôi đi ít, sống ít, và thường chỉ sống “cầm chừng” như một công dân bán – thời- gian (part – time – citizen) ở phần quê hương thứ hai này. Cứ ra khỏi nhà, ra khỏi nơi làm việc quen thuộc là tôi lại biến ngay thành một anh di dân ngơ ngác nơi xứ lạ.

I came from Viet Nam. Và rất nhiều đêm, nếu không muốn nói là hàng đêm, tôi vẫn cứ lò dò trở về chốn cũ.

Tôi thường trở về Đà Lạt, nơi mà tôi đã lớn lên, và đã ướp đẫm tuổi thơ (cũng như tuổi trẻ của mình) bằng rất nhiều đặc sản của núi rừng: nuớc hồ Xuân Hương, sương mù, phấn thông vàng, mùi cỏ dại của Đồi Cù, và cả trăm loại hương hoa man dại.

Đôi lúc tôi trở lại Ngã Sáu, tần ngần đứng trước xe bò viên, chờ người bán mở nắp thùng nước lèo bốc khói. Không gian (của cả Sài Gòn) bỗng ngạt ngào hương vị. Chút nước thánh này – sau khi đã nhai thiệt chậm miếng thịt pha gân vừa ròn, vừa ngậy – nếu hoà nhẹ chút xíu tương đỏ, tương đen, cùng ớt xa tế ngọt ngọt cay cay có thể khiến cho đứa bé thơ trong tôi xuýt xoa mãi cho đến… khi tóc đã đổi mầu.

Có khi thì tôi trở lại những đồi trà, nương khoai, rẫy bắp ở Blao. Tôi cùng lũ bạn tù mệt lả, lếch thếch trong nắng chiều vàng, trên đường về trại Tân Rai – sau một ngày dài lao cải.

Cũng có lúc tôi ghé qua Rạch Giá, loanh quanh trong chợ Nhà Lồng – thơm nức mùi thức ăn, vào một sáng mưa mù trời vì biển động – mà lòng buồn, bụng đói, dạ hoang mang. Tôi đi thật chậm qua những bàn ăn thâm thấp, không dám mở miệng xin sỏ gì ráo trọi, chỉ chờ thực khách buông đũa là nhào đến húp vội phần thức ăn thừa (nếu) còn sót lại trong tô.

Hơn nửa đời lưu lạc, tôi vẫn cứ sống lơ mơ – theo kiểu “ngày ở / đêm về” – như thế. Và bởi thế, tôi biết rất ít về nước Mỹ và vẫn không ngớt ngạc nhiên về cách hành sử của người dân bản xứ:

  • Cop shuts down highway to save small dog, becomes Web hero     
  • Ảnh: abcnews
    Nỗ lực cứu một con ngựa bị rơi rơi xuống hố là chuyện tương đối dễ hiểu nhưng huy động đến cả lực lượng cứu hoả, và cảnh sát (chận cả một dòng xe đang chạy trên xa lộ) chỉ vì sinh mạng của một chú chó con – loài thú vẫn thường nhìn thấy treo lủng lẳng, ngược đầu, trong những quán nhậu ở quê mình – là điều khiến cho tôi hơi bị …hoang mang!

Tôi lại càng hoang (tợn) khi thấy hôm 22 tháng 2 năm 2016, trang Vietnamnet đưa tin: Hàng chục người đứng nhìn một thanh niên chết đuối!


  • Nam thanh niên chết dưới hồ trước sự chứng kiến của nhiều người. Ảnh và chú thích: vietnamnet

Gần mười hôm sau, ngày 1 tháng 3 năm 2016, VTC ái ngại thêm tin: Thấy người thoi thóp bên đường, nhấn ga chạy nhanh…! Ký giả Đăng Đức (báo Petro Times) gọi đây là “tình trạng vô cảm trong xã hội hiện nay.” Ông cũng kể thêm vài trường hợp để làm rõ vấn đề:

Vụ “hôi của tập thể” ngày 16/10 vừa qua chẳng hạn, anh Vũ Trường Chính (TP HCM) bị 4 tên đạo tặc móc trộm gói tiền 50 triệu đồng khi anh đang dừng xe chờ đèn đỏ, anh phát hiện và giằng co với chúng khiến bọc tiền rơi tung tóe ra đường. Trong lúc nạn nhân đang lo bắt cướp thì người đi đường lại ào đến… nhặt tiền rồi bỏ chạy. Chính những người điều khiển giao thông gây tai nạn cũng thể hiện một cách hành xử “máu lạnh” không kém khi có không ít kẻ thay vì đến hỏi thăm, giúp đỡ người bị nạn thì lại chọn giải pháp là bỏ trốn, rũ bỏ trách nhiệm…

Một biểu hiện rất rõ của chứng thờ ơ, vô cảm nữa là chuyện lên xe ôtô ở nơi công cộng, thấy kẻ gian móc túi hoặc bọn côn đồ hành hung người khác, người ta cũng chỉ lờ đi xem như đấy không phải chuyện của mình…


  • Thấy tai nạn mà chỉ đứng nhìn. Ảnh & chú thích:petrotimes

Để lý giải cho hiện tượng này, tác giả bài báo, dẫn lời của một chuyên gia – TS tâm lý Trịnh Trung Hoà: “Người Việt chúng ta từ xưa đến nay luôn có truyền thống tương thân tương ái, lá lành đùm lá rách, yêu thương, sẻ chia với đồng loại. Trong lịch sử, chưa bao giờ dân ta có bệnh vô cảm. Thế nhưng, gần đây, giữa nền kinh tế thị trường, lối sống chạy theo cái ‘tôi’ nên người ta thờ ơ trước nỗi đau của đồng loại. Nguyên nhân đầu tiên là do sự chuyển hóa sang cơ chế thị trường, mạnh được yếu thua, một số người có tâm lý việc không liên quan đến mình thì mặc kệ”.

Ủa, sao cũng “giữa nền kinh tế thị trường” mà thiên hạ lại tận tụy, hết lòng cứu mạng cả loài chó/ngựa còn “ta” thì thản nhiên nhìn đồng loại/đồng bào chết chìm hay thoi thóp – như vậy cà? Sự khác biệt, chả qua, chỉ vì cái “định hướng xã hội chủ nghĩa” chăng? Cái định hướng này không chỉ làm cho con người trở thành vô cảm mà còn có thể biến họ trở thành hữu cảm (giả vờ) nữa – theo như nhận xét của blogger Phạm Trọng Thức:

“Khoảng 10h sáng hôm qua, 9/8, đi ngang qua Văn Miếu mình thấy đang có trò dàn cảnh để chụp ảnh cảnh sát giao thông dắt dân qua đường… Không rõ những người thiết kế cái chương trình đó nghĩ gì mà vẫn cứ làm một cái việc vừa giả dối vừa cũ rích, chỉ tổ trở thành mục tiêu cho bà con đàm tiếu…

Xin chỉ ra những điểm không chân thực và phản tuyên truyền trong bức ảnh:

Thứ nhất, hình ảnh cảnh sát giao thông quen thuộc là mấy ông mặt sắt đen xì, hách dịch, đôi khi hung hãn, chứ không phải là cô cảnh sát giao thông son phấn và đeo kính trắng.

Thứ 2, luật giao thông quy định trong đô thị người đi bộ sang đường ở nơi có biển báo, vạch sơn phù hợp. Thực tế thì mọi người sang đường bát nháo, muốn đi chỗ nào thì đi. Vậy bức ảnh chụp cô cảnh sát giao thông dắt dân qua đường ở nơi không có vạch, biển cho người đi bộ không khác gì tiếp tục đồng loã hoặc khuyến khích cho lối đi lại bát nháo.

Thứ 3, mặt khác bức ảnh không khác gì thừa nhận bất lực trong việc đưa tập quán giao thông vào khuôn khổ như phải đi đúng đèn, vạch sơn, biển báo, xe cộ nhường người đi bộ, v.v…

Nhưng điều quan trọng nhất là trong đời sống thật, việc cảnh sát giao thông thân thiện, giúp đỡ là quá ít ỏi so với các hoạt động ‘bẫy’ dân để phạt, thái độ trịnh thượng hạch sách, không giúp đỡ, ăn hối lộ, v.v… Khi những cái xấu, bất thường quá nhiều, thì cái bình thường lại trở nên cao quý. Nhưng ngay cả cái gọi là bình thường đó cũng phải dàn dựng mới có để mà chụp ảnh.”

Cái “định hướng xã hội chủ nghĩa” chắc chắn sẽ qua. Tuy thế, di sản (cùng di hoạ) của nó e sẽ còn ở lại với chúng ta không biết cho đến bao giờ. Bao giờ thì người Việt thôi thản nhiên nhìn tha nhân bị móc túi, bị chết chìm, thôi làm bộ “dàn cảnh” tử tế, và có thể sống nhân từ với những con thú nhỏ bao quanh?

Một mình lưỡng lự canh chầy
Đường xa nghĩ nỗi sau này mà kinh!

Gia đình nữ sinh bị cưa chân kiện đòi bồi thường

Gia đình nữ sinh bị cưa chân kiện đòi bồi thường
Nguoi-viet.com
ĐẮC LẮK (NV) – Gia đình nữ sinh bị cưa chân oan uổng do bác sĩ tắc trách đã gửi đơn lên bệnh viện đa khoa huyện Cư Kuin và Sở Y Tế Đăk Lăk yêu cầu bồi thường thiệt hại.

Em Hà Vi với một chân bị cắt đang điều trị tại bệnh viện Chợ Rẫy. (Hình: Tiền Phong)

Chia sẻ với truyền thông Việt Nam, chiều 24 tháng 3, bà Lê Thị Thùy Trang, chị gái em Lê Thị Hà Vi (16 tuổi), nữ sinh bị cưa chân oan do sự tắc trách của bác sĩ cho biết “được sự hướng dẫn của luật sư, chiều nay gia đình đã chính thức gửi đơn theo đường bưu điện đến bệnh viện đa khoa Huyện Cư Kuin và Sở Y Tế Đắk Lắk yêu cầu bồi thường thiệt hại 1 tỷ đồng về mặt tinh thần đối với em Vi.”

Theo đó, với sự tư vấn của Luật Sư Đỗ Hải Bình, nội dung đơn này ghi rõ sự việc xảy ra và quá trình điều trị vì sự tắc trách của đội ngũ y bác sĩ dẫn đến tình trạng bé Vi bị cưa chân và yêu cầu cơ quan chức năng có liên quan bồi thường về mặt vật chất, tinh thần để bù đắp phần nào mất mát mà bé Vi và gia đình đã đang và sẽ phải chịu đựng.

Theo Luật Sư Đỗ Hải Bình nhấn mạnh: “Không được sợ, gia đình không được hiền thế này, song họ lại dễ dàng hứa mồm rồi họ lại không thực hiện. Nhiệm kỳ này sắp hết, giám đốc khác lên thay liệu họ có giải quyết cho mình không, họ không chịu trách nhiệm thì làm sao? Cha mẹ thương con, ôm con, có tâm và hiền với người ta thì đúng rồi nhưng cần phải nhìn xa hơn, mai mốt già yếu rồi thì lấy sức đâu mà chăm cho bé nữa,” ông Bình phân tích.

Trong khi tờ đơn khiếu nại về việc bồi thường thiệt hại vừa gửi thì trong chiều 24 tháng 3, gia đình em Vi nhận được cuộc điện thoại phó giám đốc bệnh viện Cư Kuin gọi “hỏi thăm đồng thời đặt lịch cuộc hẹn với giám đốc bệnh viện.”

Chia sẻ thêm về tình trạng hiện tại của em Vi, bà Trang cho biết, em Vi vừa được chuyển sang bệnh viện chấn thương chỉnh hình để tập luyện thể chất.

Nói với Tiền Phong, ông Nguyễn Văn Tâm, giám đốc bệnh viện đa khoa huyện Cư Kuin thừa nhận, nguyên nhân dẫn đến bệnh nhân mất chân là do bác sĩ yếu kém về chuyên môn, tắc trách trong công việc.

Để xoa dịu dư luận, ngành y tế Đăk Lăk đã xin lỗi bệnh nhân cùng gia đình. Bộ trưởng Y Tế hứa tạo điều kiện cho em Hà Vi sau này theo học ngành y nếu có nhu cầu. Toàn bộ chi phí điều trị và lắp chân giả cho nữ sinh sẽ được miễn phí. (Tr.N)

Chung cư cao cấp ở Sài Gòn đầy tội phạm

Chung cư cao cấp ở Sài Gòn đầy tội phạm
Nguoi-viet.com
SÀI GÒN (NV) – Công an Sài Gòn loan báo, nhiều băng giang hồ phía Bắc chọn các chung cư cao cấp để làm trụ sở để hoạt động phi pháp từ đâm chém, trộm cướp, buôn bán, sản xuất ma túy…

Một nhóm giang hồ chuyên cho vay nặng lãi, đòi nợ thuê bị công an bắt vừa qua. (Hình: Thanh Niên)

Thanh Niên ngày 25 tháng 3 dẫn lời ông Nguyễn Sỹ Quang, trưởng phòng Tham Mưu, người phát ngôn công an Sài Gòn cho biết, theo số liệu thống kê, chỉ trong 3 tháng đầu năm 2016, Sài Gòn đã xảy ra hơn 1,300 vụ phạm pháp hình sự, công an bắt giữ hơn 1,000 người, trong đó có 109 băng nhóm với 452 tội phạm đủ loại. Ngoài ra, có 53 ổ mại dâm 141 vụ cờ bạc… bị phát hiện, thu giữ trên 1.2 tỷ đồng.

Công an Sài Gòn tổng kiểm tra hàng loạt quán bar, vũ trường, khách sạn, tiệm cầm đồ…, là những khu vực nhạy cảm, nhiều tội phạm ẩn náu và tiêu thụ tài sản trộm cắp. “Ở các chung cư cao cấp trước đây công an bỏ ngỏ, nhưng hiện đây là nơi tiềm ẩn nhiều tội phạm từ các nơi khác đến ẩn náu. Trong quá trình điều tra, cảnh sát phát hiện nhiều băng nhóm phía Bắc đến cư ngụ, hoạt động xã hội đen như cho vay nặng lãi, buôn bán hoặc thậm chí sản xuất ma túy…,” ông Quang cho hay.

Cụ thể mới đây, công an phát hiện tại hai chung cư cao cấp Samland và Giai Việt trên đường Tạ Quang Bửu, phường 5, quận 8, phát hiện hơn 20 tên giang hồ mang nhiều tiền án phạm tội cư ngụ.

Ngoài việc không khai báo tạm trú, cảnh sát còn tìm thấy súng, hàng trăm hồ sơ cho vay, sổ theo dõi con nợ, giấy thu tiền góp… Những tay giang hồ này thuộc hai đường dây cho vay, đòi nợ thuê hoạt động ở Sài Gòn, được hai ông trùm trả lương hàng tháng để thu tiền góp.

Ông Nguyễn Thành Phong, chủ tịch thành phố Sài Gòn phải thốt lên: “Người dân ra đường thì nơm nớp lo sợ cướp giật; khóa cửa đi làm mà lo lắng không biết ở nhà có sự cố gì xảy ra với tài sản của mình hay không thì chất lượng cuộc sống có gọi là tốt?”, ông Phong nói. (Tr.N)

MỘT CON ĐƯỜNG, BA THẾ HỆ !!!

  MỘT CON ĐƯỜNG, BA THẾ HỆ !!!

6d9f2aff-7935-46ca-9392-c48c98077e6b

Tang lễ ông Nguyễn Ngọc Bích tại Nghĩa trang National Memorial Park, Falls Church, Virginia, ngày 12.3.2016 vừa qua có lẽ là cuộc tiễn đưa lớn nhất trong cộng đồng người Việt vùng thủ đô nước Mỹ từ nhiều năm nay. Và sau ông Bích, chắc còn nhiều năm nữa mới lại có một tang lễ lớn như vậy của người Việt tại đây.

Yêu ông Bích hay ghét ông Bích, không ai có thể chối cãi ông ấy là người rất nổi tiếng, không những trong cộng đồng người Việt tại Washington D.C., Virginia và Maryland mà còn ở nhiều nơi khác trong các cộng đồng người Việt hải ngoại. Có lẽ lý‎ do là ông Bích đã tham gia sinh hoạt trong rất nhiều hội, tổ chức, đảng phái ở nhiều nơi, không kể hai hội do chính ông lập ra từ những năm đầu tới Mỹ : Hội Văn Hóa Bắc Mỹ và Nghị Hội (Toàn quốc Người Việt tại Hoa Kỳ). Ông Bích làm chủ tịch nhiều hội mà ít ai biết hết.

Ông Bích xuất hiện ở khắp nơi, xuất hiện không ngừng nghỉ, nói về đủ mọi đề tài. Dịch thuật. Văn. Thơ. Báo chí. Phê bình văn học. Lịch sử. Chính trị. Quân sự. Tôn giáo…

Ông Bích đột ngột qua đời ngày 3.3.2016 trên chuyến bay từ Washington D.C. tới Manila “để dự Hội Nghị Biển Đông do ông tổ chức cùng các đoàn thể khác trên khắp thế giới” (theo Cáo Phó)  lúc đang là “cái đinh” trong vụ tranh chấp ồn ào tại ngôi Chùa Giác Hoàng ở Hoa-Thịnh-Đốn mà ông là một trong sáu thành viên của Ban Quản Trị từ ngày thành lập cách đây 40 năm.

Khi ông Bích bất ngờ nằm xuống giống như trên một sân khấu đang diễn một vở kịch sôi động bỗng nhiên vai chính biến mất làm khán giả ngơ ngác. Sự ngơ ngác này có thể đọc được trong các lời Phân Ưu đăng trên nhiều tờ báo ở Vùng Hoa-Thịnh-Đốn: “Chúng tôi bàng hoàng và vô cùng thương tiếc”, “Thật không có cái chết nào ý nghĩa, cao quý và chấn động hơn thế nơi hải ngoại”, “Một học giả, một nhà văn hóa lớn, một nhà đấu tranh bất khuất”, “Một nhà văn hóa hàng đầu, một người yêu nước thương dân đến tận hơi thở cuối cùng, một nhân cách phi thường”, “Một thư viện vừa cháy”, vân vân.

Hiển nhiên, ông Nguyễn Ngọc Bích ra đi đột ngột đã để lại một khoảng trống mà ít ai có thể thay thế. Hay nói cách khác, một thế hệ đang theo nhau, kẻ trước người sau, rời khỏi sân khấu. Trước ông Bích hai tuần là Tướng Đỗ Kế Giai, ra đi ngày 21.2.2016. Sau ông Bích một tuần là Nhà báo Trần Bình Nam (Trần Văn Sơn), qua đời ngày 11.3.2016.

Thế hệ thứ nhất của người Việt lập cư ở hải ngoại sau khi VNCH sụp đổ năm 1975 đang theo nhau tàn rụng trong lúc không có mấy “khuôn mặt trẻ” thuộc thế hệ một rưỡi và thế hệ thứ hai trong những sinh hoạt của các hội đoàn ở hải ngoại để được “trao đuốc”.

Họ đang làm gì và ở đâu?

Có lẽ họ đang đi theo những con đường khác, hay đang tìm một con đường khác để đi vì không thấy con đường của các bậc cha anh sẽ đưa họ đến một chân trời tươi sáng. Họ muốn có một cái gì mới, thay vì cứ đi theo đường xưa lối cũ với những khuôn mặt cũ, tuồng tích cũ, sai lầm cũ. Con đường mà họ cho là đã đưa đến thất bại, đến mất nước, đến lưu vong.

Hay, chỉ đơn giản là họ cũng muốn đi chung con đường với các bác, các chú, các cô… để được “trao đuốc”nhưng đã bị đẩy ra vì đầu óc đố kỵ, bè phái, hay tệ nạn độc đoán, độc tôn.

Và như thế, ba thế hệ người Việt ở hải ngoại đang không cùng đi trên một con đường.

Nhưng thật đáng ngạc nhiên, gần đây khách vãng lai Khu Eden, trung tâm thương mại lớn nhất trong cộng đồng người Việt Vùng Hoa-Thịnh-Đốn và cả miền Đông Bắc Hoa Kỳ, để ý đến một văn phòng lớn gồm hai căn phố ( số 46-48, West Wing Eden Center) với một cái bảng hiệu sơn màu xanh dương, vàng và trắngphía trên khung cửa “TRUNG TÂM SINH HOẠT NGƯỜI VIỆT”, bên dưới là hàng chữ “MỘT CON ĐƯỜNG – BA THẾ HỆ”.

Người ta ngạc nhiên vì Khu Eden là một trung tâm thương mại, tiền phố khá đắt, sao lại vào đây sinh hoạt, và sinh hoạt những gì?

Theo một bản tin được phổ biến không lâu thì đây là một văn phòng dịch vụ được mở ra từ hơn một năm nay để giúp đỡ đồng hương trong vùng gồm nhiều lãnh vực:

  1. Thuế Vụ – Tax.
  2. Dịch thuật – Translation.
  3. Công chứng – Public Notary.
  4. Đầu tư – Investment.
  5. Trợ giúp pháp l‎ý – Paralegal service
  6. Dạy Anh ngữ.
  7. Obamacare.
  8. Luyện thi nhập tịch công dân Mỹ.

Tại đây cũng có những  máy computer để mọi người sử dụng miễn phí cho những sinh hoạt cá nhân, kể cả gọi Skype về Việt Nam.

Từ ngày 25 tháng 2, một “Tủ Sách” đã được thành lập tại trung tâm sinh hoạt này nhằm hai mục đích:

Bán những cuốn sách Việt ngữ giá trị thuộc đủ mọi thể loại: biên khảo, tiểu thuyết, bút ký, hồi ký, thơ… do chính tác giả hay các nhà xuất bản gửi bán. Hiện nay, Nhà xuất bản Tiếng Quê Hương ở Virginia đã gửi nhiều tác phẩm vừa xuất bản rất hay như Chuyện Kể Năm 2000 nguyên văn bản chính của tác giả Bùi Ngọc Tấn và Hậu Chuyện Kể Năm 2000, Việt Nam Cuộc Chiến Leo Dốc của Frank Scotton, do Phan Lê Dũng dịch, Những Sự Thật Cần Phải Biết của Đặng Chí Hùng, Cộng Sản và Tôi, tuyển tập gồm 70 tác giả…Ngoài ra còn có một số sách giá trị xuất bản đã lâu ngày nay khó tìm như Việt Nam Theo Đường nào vào Thế Kỷ 21 của Phạm Kim Vinh, Nguyễn Du Toàn Tập (trọn bộ 2 cuốn) của Bách Việt, Bút Ký Irina Tập 2 của Irina Zisman, vv. Đặc biệt, nhiều cuốn sách được bán giảm giá để khuyến khích người Việt đọc sách Việt ngữ.

Cũng trong chiều hướng ấy, ngoài sách bán, còn có một tủ sách cho mượn đọc tại chỗ thuộc nhiều thể loại và nhiều sách hay. Hàng ngày, đồng hương vào Khu Eden mua sắm, hớt tóc, làm đầu, sửa sắc đep, hay thưởng thức các món ăn ngon trong rất nhiều nhà hàng có thể ghé qua Tủ Sách để thưởng thức những món ăn tinh thần miễn phí thanh cao, vừa giải trí vừa làm giàu cho sự hiểu biết.

64de9405-d568-4de3-af96-242540375ef0

Tên tiếng Anh của Trung tâm sinh hoạt này là “AASTODAY”, một cố gắng mở rộng hoạt động để phục vụ cộng đồng của AASUCCESS, một tổ chức bất vụ lợi đã hoạt động từ nhiều năm nay tại Vùng Hoa Thịnh Đốn với mục đích rèn luyện cho các học sinh, sinh viên người Mỹ gốc Á kỹ năng (hay năng khiếu) sống để khắc phục những khó khăn, vượt qua những trở ngại tại học đường và ngoài xã hội để đi tới thành công, như tên của Hội. AA là chữ tắt của Asian American, nhưng hầu hết hội viên là gốc Việt mà con chim đầu đàn là Dave Nguyễn, hay Nguyễn Trọng Đạt, một thuyền nhân lúc mười tuổi, thuộc thế hệ một rưỡi của người Việt tị nạn trên nước Mỹ.

Sau khi vượt qua những khó khăn và trở ngại trên quê hương mới để đi đến thành công cho chính mình, Dave Nguyễn đã không thu mình vào trong “tháp ngà” ích kỷ để hưởng thụ thành quả của những năm tháng sách đèn mà đã hướng ra ngoài, nghĩ đến những người trẻ, những khó khăn và kém may mắn của thế hệ đi sau, thế hệ thứ hai, ra đời trên nước Mỹ, và đã lập ra AASUCCESS.

AASUCCESS đã nhận  được sự bảo trợ của những người có lòng, trong cộng đồng người Việt cũng như ngoài cộng đồng người Việt, thuộc nhiều thế hệ khác nhau. Nhờ đó trong thời gian qua, AASUCCESS đã hướng dẫn nhiều lớp người trẻ đi đến thành công, và những người này sau đó đã trở nên những thành viên mới của Hội, rèn luyện những người đi sau và giúp Hội mở rộng hoạt động.

Qua những kinh nghiệm và học hỏi trong khi dấn thân hoạt động cho công ích, nhất là sự đồng lòng chung sức của cả ba thế hệ người Việt trên một con đường đã vạch ra, gần đây AASUCCESS đã chọn châm ngôn cho Hội là “Một con đường, ba thế hệ”. Một bí quyết, một điều kiện không thể thiếu để đi đến thành công trên con đường phục vụ công ích?

Nói không khó nhưng làm được thì không phải dễ. Thực hiện được châm ngôn ấy, trước hết cần có một lý‎tưởng. Ngồi lại với nhau mà chỉ vì danh hay lợi thì sẽ không đi đến đâu, chẳng làm được cái gì. Đó là tình trạng của nhiều hội đoàn người Việt ở hải ngoại, dù mang những danh xưng to lớn đến đâu, nhưng cũng chỉ là những chiếc xe không thể lăn bánh.

Có lý tưởng, tức là vạch ra một con đường để cùng đi, chưa đủ. Mỗi người cần có nhiệt tâm, đức khiêm tốn, tôn trọng lẫn nhau, học hỏi người khác, và tinh thần đồng đội.

Không có nhiệt tâm, dù làm việc nhỏ đến đâu cũng sẽ “không ra môn ra khoai” gì. Khiêm tốn, tôn trọng lẫn nhau, học hỏi người khác không phải chỉ để dành cho người trẻ đối với người già mà cả người già đối với người trẻ. Cuối cùng người trong một tổ chức phải coi nhau những cầu thủ trong một đội bóng trên sân cỏ. Tất cả cho chiến thắng của toàn đội. Tạo hào quang cho cá nhân trong khi toàn đội thất bại sẽ chẳng có ý nghĩa gì. Và vô ích.

Có lẽ Dave Nguyễn đã học hỏi được kinh nghiệm đau xót trên đây khi dấn thân muốn giúp các chú, các bác một tay để phục vụ cộng đồng.

Trước sự “lão hóa” của các tổ chức trong cộng đồng người Việt hải ngoại, các bậc “thức giả” thường chép miệng thở dài: “Tre đã già mà măng không mọc”.

Không. Măng đã mọc và đang vươn lên. Nhưng không phải từ những lũy tre già của ngôi làng xưa.

Ký Sự của Ký Thiệt / PHAN NGUYÊN LUÂN… thực hiện

Đã quên sao ?

Đã quên sao ?

Tết qua đã hơn nửa tháng rồi mà những người Úc gốc Việt đi Việt Nam ăn tết vẫn chưa trở về. Chợ búa lưa thưa ế ẩm buồn hiu như chợ chiều 30. Tiếng rao hàng dẽo nhẹo có kèm theo câu pha trò của mấy anh bạn hàng bán trái cây thường khi vẫn vang inh ỏi gọi mời bây giờ im thin thít khiến người ta có cảm tưởng đây là một khu shop hết thời sắp closing down dẹp tiệm.

Đứng chờ mua bánh mì, tôi nghe hai bà Việt Nam nói chuyện với nhau rôm rả. Bà này hỏi bà nọ:

– Lâu quá không thấy bà đi chợ, bộ đi Việt Nam hả?

Bà nọ cười toe toét trả lời:

– Ờ, tui về VN trước tết cả tháng lận. Đáng lẽ chưa trở qua đâu nhưng mới đây con nó kêu về nói bộ An sinh xã hội gởi giấy “hỏi thăm sức khỏe”. Tui về ló cái mặt ra cho nó thấy rồi vài bữa trở qua bển nữa. Ở đây buồn quá, về bển chơi cho vui cái tuổi già. Việt Nam bây giờ tiến bộ lắm, nhà cửa đầy đủ tiện nghi, xe cộ có máy lạnh, khách sạn 5 sao, sang còn hơn ở ngọai quốc, cái gì bên Úc có là ở bển cũng có. Ăn uống cũng vậy, nhà hàng lềnh khênh, đồ tây, đồ tàu, Mỹ, Úc, Hàn, Nhật, Thái, Ấn vv… không thiếu nước nào. Đặc biệt đồ biển tươi chong, tôm cá nhảy soi sói chớ không phải đông đá như bên này.

Nghe bà ta nói mà tôi cảm thấy bất mãn lẫn chua xót dùm cho chính phủ Úc ân nhân, đã làm ơn còn mắc oán. Tôi không hiểu sao bà lại có thể hiu hiu tự đắc nói như vậy mà không chút áy náy ngượng miệng.

Chẳng lẽ bà đã quên là bà từ đâu chạy tới đây rồi hay sao? Chẳng lẽ bà không còn nhớ tại vì sao, nguyên do nào bà có mặt ở nước Úc này?
Chẳng lẽ bà đã quên hết những kinh nghiệm xương máu dưới chế độ cộng sản phi nhân, những thống khổ đọa đày, những áp bức kềm kẹp, bóc lột tận cùng xương tủy của bọn độc tài đảng trị khiến bà không chịu đựng nổi nên phải liều mình vượt thoát ra đi bất kể sống chết thế nào.

Chẳng lẽ bà không còn nhớ gì đến chuyến vượt biển kinh hoàng, những ngày đêm đói khát lênh đênh trên biển cả bao la mịt mùng vô tận, giữa bao hiểm nguy rình rập bủa vây, nào là sóng gió bão bùng, nào là hải tặc cướp bóc hết lần này đến lần nọ tưởng chừng như không còn mạng tới bờ.

Nhưng may mắn thay cho bà, cuối cùng bà đã cặp bến tự do. Nước Úc đã nhân đạo mở rộng vòng tay đón tiếp bà, đã cưu mang bà, cho bà hưởng mọi quyền lợi như người dân bản xứ, cho con cái bà có cơ hội phát triển, vươn lên và thành đạt như tất cả những con dân được sinh ra và lớn lên trong một thế giới tự do, một xã hội có luật pháp, có nhân quyền.

Và giờ đây khi bà tới tuổi hưu trí, chính phủ Úc lại còn tử tế phụng dưỡng bà trọn đạo như bà là mẹ già của họ bất kể bà có đóng góp gì cho nước Úc này hay không trong đời tị nạn của bà.

Quê hương ai chẳng nhớ chẳng muốn về, nhưng nếu về thăm thân nhân, bằng hữu, cảnh cũ làng xưa vì tình quê nung nấu trong lòng thì còn có thể hiểu được, thì còn rán dày mặt bấm bụng mà về một vài lần cho thỏa lòng thương nhớ đất tổ quê cha. Nhưng đàng này bà cứ đi đi về về như đi chợ, ở Việt Nam nhiều hơn ở Úc chỉ vì muốn du hí muốn hưởng thụ, vô hình chung bà đã tiếp tay làm đầy thêm túi tiền cho bọn chóp bu cộng sản vốn không thể đội trời chung với bà. Mỉa mai thay! một nơi mà ngày xưa bà cho là địa ngục trần gian không thể sống, bất cứ giá nào cũng phải cao bay xa chạy thì giờ đây bà lại hớn hở quay đầu về ca tụng, coi đó là thiên đường. Dĩ nhiên là thiên đường vì bà đang có đồng đô Úc trong tay. Nếu như chính phủ Úc cúp trợ cấp cho bà thì bà sẽ ra sao? Ở xứ này, bệnh họan vô nhà thương không tốn một đồng xu từ A tới Z. Còn thiên đường cộng sản từ A tới Z đều phải nộp thủ tục đầu tiên. Tội cho dân nghèo, tiền đâu mà làm thủ tục đầu tiên để được chữa bệnh!

Nếu bà cho là Việt Nam ngày nay đáng cho bà sinh sống thì bà hãy ở hẳn bên đó đi và đừng lợi dụng quốc tịch Úc, dùng đồng tiền cấp dưỡng của chính phủ Úc để thủ lợi mua vui cho bà. Như vậy mới không hổ mặt bà và công bằng cho nước Úc.

Bà chỉ thấy cái vỏ hào nhoáng mị dân bề ngoài chớ có biết đâu thực chất bên trong trống rỗng. Cả một bè lủ gọi là chính quyền, lãnh đạo chỉ giỏi đàn áp, tham nhũng vơ vét làm của riêng, mạnh ai nấy đầu tư ở nước ngoài thủ thân dọn đường chạy. Dân đói mặc dân. Chẳng ai có lòng thương nước thương dân, đặt lợi ích của toàn dân trên hết để cải thiện công bằng trật tự xã hội, ổn định đời sống cho dân nhờ. Dân giàu thì nước mới mạnh. Đàng này, cái nghèo đói đã khiến con người chỉ nghĩ đến làm sao kiếm miếng ăn, từ chỗ đó sinh ra lươn lẹo mánh mung, trộm cướp, giựt giọc, giết người một cách ác độc vô cảm vô nhân tính. Xã hội càng ngày càng loạn, luân thường đạo lý càng xuống dốc thì đất nước càng sớm đi đến chỗ diệt vong nhứt là từ vua tới dân, mạnh ai có tiền cũng chỉ biết ăn chơi hưởng thụ mà không biết xây dựng, củng cố hay bảo vệ giữ gìn thì sớm muộn gì cũng vào tay ngọai bang thôi.

Người trong nước đã thấy vận mạt của Việt Nam cho nên ai có khả năng cũng tìm đủ mọi cách để ra khỏi nước thì tại sao bà lại lội ngược dòng. Cái vị thế của bà, một công dân Úc ai thấy cũng ao ước thèm thuồng nhưng sao bà không biết quý, có phải là nghịch lý lắm hay không?

Mỗi người có quyền tự do riêng, muốn làm gì thì làm nhưng cũng nên lựa chọn, lựa chọn đạo lý làm người hay lựa chọn vong ân bội nghĩa, vô ý thức!

Người Phương Nam

Cần thay đổi cách nhìn về hiệu quả thủy điện sông Mekong

Cần thay đổi cách nhìn về hiệu quả thủy điện sông Mekong

Việt Hà, phóng viên RFA
2016-03-25

Một nông dân Việt Nam bên cánh đồng lúa xanh mướt vùng ĐBSCL hôm 11/12/2014

AFP photo

Your browser does not support the audio element.

Tình trạng hạn hán và xâm nhập mặn ở đồng bằng sông Cửu Long và các nước thuộc hạ nguồn sông Mekong đang làm dấy lên những câu hỏi đến vấn đề thay đổi khí hậu và tác động của các đập thủy điện trên dòng sông Mekong. Bên cạnh đó là những lo ngại về hiệu quả làm việc của Ủy hội sông Mekong bao gồm các nước Việt Nam, Lào Campuchia và Thái Lan trong đó Myanmar và Trung Quốc chỉ đóng vai trò đối tác. Việt Hà phỏng vấn chuyên gia Richard Cronin, Giám đốc chương trình Đông Nam Á thuộc trung tâm Stimson ở Washington DC, Hoa Kỳ, về những vấn đề này.

Việt Hà: Thưa ông có nhiều yếu tố gây hạn hán và xâm nhập mặn ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long hiện nay. Có ý kiến cho rằng nguyên nhân chính là do việc xây đập của các nước ở thượng nguồn nhưng cũng có ý kiến cho rằng thay đổi khí hậu là nguyên nhân chính. Theo ông yếu tố xây đập thủy điện đóng góp thế nào vào tình hình hiện nay?

Richard Cronin: Đã có những sự kiện từ trước kia mà Trung Quốc bị cáo buộc là nguồn gốc vấn đề. Ủy hội sông Mekong (MRC) đã có một câu trả lời rất mập mờ về nguyên nhân của hạn hán vào năm 2010. Vấn đề là lúc đó mọi người phàn nàn về Trung Quốc và cuối cùng Trung Quốc đồng ý xả nước từ đập ra nhưng nó cho thấy một vấn đề quan trọng khác đó là lập luận của Trung Quốc với các nước hạ nguồn sông Mekong là các đâp của Trung Quốc sẽ giúp họ vì chúng sẽ đưa thêm nước vào sông trong mùa khô nhưng nhiều mùa khô đã qua mà điều này không xảy ra.

Đã có những sự kiện từ trước kia mà Trung Quốc bị cáo buộc là nguồn gốc vấn đề. Ủy hội sông Mekong (MRC) đã có một câu trả lời rất mập mờ về nguyên nhân của hạn hán vào năm 2010.
– Richard Cronin

Bây giờ với sự tăng trưởng kinh tế chậm lại và nhu cầu điện ở Trung Quốc thấp hơn thì điều này có nghĩa là ở các đập của Trung Quốc người ta sẽ phải quyết định là họ để nước đi qua đập trong khi họ không dùng nó để sản xuất điện hoặc chỉ để nước đi qua khi cần dùng để sản xuất điện. Điều này tạo nên một sự mập mờ không rõ cho những nước hạ nguồn. Họ sẽ không biết là họ sẽ nhận được bao nhiêu nước và Trung Quốc sẽ thay đổi tình hình thế nào. Đó là một vấn đề lớn.

Theo lý thuyết thì điều này cần phải được đề cập ở Thượng đỉnh Lang Thương- Mekong, họ cần phải phải thảo luận hợp tác giữa việc Trung Quốc điều hành các đập và nhu cầu nước của các nước hạ nguồn sông đặc biệt là vào mùa khô…

Chúng tôi không biết được cụ thể Trung Quốc đang làm gì và họ xả nước ra bao nhiêu nhưng chúng tôi biết là vào lúc này, theo ước tính của các chuyên gia thì các con đập của Trung Quốc đang giữ lại khoảng 80 đến 90% phù sa mà đáng ra phải chảy xuống hạ lưu Mekong.

Phù sa này cần phải xuống vùng đồng bằng nhưng giờ bị giữ lại và đó là nguyên nhân khiến đồng bằng phía dưới sông Mekong bị thu hẹp lại vì không có đủ phù sa. Bên cạnh đó là mực nước biển cũng đang lên cũng góp phần làm đồng bằng thu hẹp. Lượng phù sa chảy xuống dòng sông giảm một phần nữa bởi các con đập mà Việt Nam xây ở Tây nguyên và các con đập mà Lào cho xây dựng. Các con đập này đã ngăn cản phù sa xuống đồng bằng. Nhìn chung có nhiều yếu tố ảnh hưởng và trong đó có yếu tố Trung Quốc nhưng chúng tôi lại không có dữ liệu cụ thể là các con đập Trung Quốc giữ lại bao nhiêu và bao nhiêu chảy xuống dòng sông.

Vai trò của MRC

Việt Hà: Ông đánh giá thế nào về khả năng hợp tác giữa các nước thuộc khu vực sông Mekong trong việc chia sẻ thông tin và quản lý nguồn nước trong tương lai?

Richard Cronin: Từ kinh nghiệm hiện có cho đến lúc này, tôi thấy không có lý do gì để lạc quan về hợp tác này. Điều mà Trung Quốc phải quyết định là liệu họ có muốn hợp tác Lan Thương – Mekong có hiệu quả và nhận được sự ủng hộ từ các nước khác vì cơ chế này không chỉ tập trung vào vấn đề hợp tác kinh tế, hợp tác kinh tế bao gồm việc xây dựng hạ tầng cơ sở…. nhưng nó cũng phải bao gồm chia sẻ thông tin và hợp tác về nguồn nước sông.

Theo ước tính của các chuyên gia thì các con đập của Trung Quốc đang giữ lại khoảng 80 đến 90% phù sa mà đáng ra phải chảy xuống hạ lưu Mekong.
– Richard Cronin

Tôi không thấy là điều này sẽ xảy ra. Tôi nghĩ là họ sẽ đưa ra các cam kết mập mờ để khiến các nước hạ nguồn sông quan tâm… vấn đề là tại sao họ xả nước bây giờ? Theo lý thuyết thì họ phải xả nước vì các nước láng giềng cần nước. Cho nên thời điểm mà họ xả nước rất trùng khơp với thời điểm diễn ra thượng đỉnh Lan Thương – Mekong và điều này có nghĩa là Trung Quốc hiểu được là nếu họ muốn đạt được bất cứ điều gì qua LMC thì họ có lẽ phải có nhượng bộ về nước và công khai hơn về vấn đề này. Liệu họ có những nhượng bộ hay không thì tôi không biết nhưng nếu tôi là các nước hạ nguồn sông thì tôi sẽ nghi ngờ.

Tôi sẽ không trông đợi gì ở Trung Quốc mà biết là Trung Quốc sẽ làm theo cách của họ về hợp tác kinh tế chủ yếu là trên đất liền,… hiện nay chưa có một cơ chế nào về hợp tác nguồn nước có liên quan đến Trung Quốc trong khu vực.

Việt Hà: Việt Nam hiện cũng rất quan ngại về việc Thái Lan lấy nước từ sông Mekong đổ vào đồng bằng của mình. Điều này cho thấy vấn đề hợp tác giữa các nước qua cơ chế MRC. Ông có nhận xét gì về hiệu quả làm việc của MRC?

000_Hkg10129166-400

Một chiếc đò đưa khách qua sông trên dòng Mekong địa phận thành phố Cần Thơ hôm 14/12/2014. AFP photo

Richard Cronin: Đó là lý do mà MRC đang gặp rắc rối. Vì sao MRC đã bị coi là thất bại trong nhiệm vụ của mình, đó là vì cuối cùng MRC chỉ có thể làm được việc của mình khi các chính phủ hợp tác ở mức chính trị dù họ có ủy ban làm việc với các bộ môi trường hay không hay thậm chí họ đưa nó lên mức cao hơn là với các bộ về kinh tế.

Những bộ đó không được phép hành động trừ khi họ được phép từ trên cao đưa xuống. Cho nên các quyết định về hợp tác đưa ra cần phải đến từ mức độ hợp tác chính trị cao hơn và điều này không xảy ra. Thái Lan thực tế luôn là một nước có xu hướng tự làm theo ý mình. Theo lịch sử thì Thái Lan dường như luôn muốn giống như một Trung Quốc thu nhỏ khi đối xử với các nước láng giềng; họ hoạt động trên cùng một nguyên tắc khi mở rộng ảnh hưởng của mình là sức mạnh kinh tế lên khu vực, dựa vào vị thế địa chính trị của mình để tăng cường sức ảnh hưởng của họ lên các nước khác trong khu vực. Điều này cũng giống như Trung Quốc đang làm chỉ khác là Thái Lan làm ở mức độ nhỏ hơn mà thôi.

Tỉnh hình VN

Việt Hà: Theo ông nếu tình hình diễn biến như hiện này thì sắp tới tình hình ở Việt Nam, nước cuối nguồn sẽ như thế nào ?

Richard Cronin: Tôi không thấy có sự cải thiện tốt hơn trong tương lai gần cho Việt Nam ở cuối dòng sông. Theo tôi nếu bạn cố gắng thuyết phục chính phủ Thái lan hay Lào về những ảnh hưởng tiêu cực của các đập thủy điện lên môi trường hay ảnh hưởng lên cuộc sống của người dân trong vùng thì chắc chắn là họ sẽ không quan tâm. Đó là một lập luận không hiệu quả. Theo tôi điều có thể xảy ra trong tương lai và chắc là sẽ xảy ra là hiệu quả kinh tế của các dự án thủy điện lớn thay đổi và chúng càng ngày càng trở nên kém hiệu quả.

Việt Hà: Ông nói rằng MRC hoạt động không hiệu quả vậy theo ông trong tương lai liệu có cơ chế nào thay thế cho MRC hay không?

Tôi không thấy có sự cải thiện tốt hơn trong tương lai gần cho Việt Nam ở cuối dòng sông.
– Richard Cronin

Richard Cronin: Không tôi không nghĩ là như vậy. MRC được thành lập sau nội chiến ở Campuchia. Nó là sáng kiến của Nhật với mong muốn củng cố hòa bình trong khu vực và khuyến khích phát triển bền vững. Ý tưởng của Nhật bản lúc đó là làm thế nào để tạo các cơ sở chế tạo của Nhật ở nước ngoài. Nhật bản cho rằng bằng việc thiết lập sản xuất ở các nước Lào, Campuchia và Việt Nam và phối hợp với các cơ sở sản xuất đã có sẵn ở Thái Lan thì điều này không những củng cố hòa bình cho khu vực bị chiến tranh tàn phá mà còn mở một cách cửa hậu về thương mại vào Trung Quốc.

Nhưng đó là một tính toán sai lầm vì bong bóng kinh tế của Nhật bị vỡ và kinh tế Nhật gặp khó khăn. Vào năm 1992 Đặng Tiểu Bình nói ở Thượng Hải tuyên bố việc mở cửa cho các công ty nước ngoài được chế tạo sản phẩm ở Trung Quốc. Đó là thời điểm hợp lý để thành lập MRC nhưng đó cũng là thời điểm của nhiều thay đổi. Cho nên câu hỏi bây giờ là chúng ta sẽ làm lại từ đầu ra sao, làm thế nào để tạo dựng lại ASEAN vào lúc này nói ví dụ như ASEAN chưa tồn tại. Nếu vậy thì sẽ rất khó khăn, cho nên không thể thay thế MRC và tôi vẫn tin là MRC xứng đáng nhận được những ủng hộ nhưng nó cần sự cam kết chính trị từ các nước thành viên. MRC cần có cải tổ và cần có sự cam kết về chính trị từ các nước.

Việt Hà: Theo ông thì các cường quốc khác như Mỹ và Nhật bản đóng vài trò gì trong việc hỗ trợ hoạt động của MRC?

Richard Cronin: Các nước đó có cung cấp hậu thuẫn cho MRC nhưng đang bị yếu đi vì thực tế là MRC đã không làm được những gì mà MRC đáng ra đã phải làm. Nhưng những nước có ảnh hưởng và đóng góp lớn nhất bao gồm Mỹ, Nhật, một số nước Bắc Âu, Australia và New Zealand hiện tại chỉ tạo ảnh hưởng chủ yếu qua các hợp tác song phương với từng nước qua các dự án với chính phủ. Ví dụ Hoa Kỳ thì có sáng kiến hạ sông Mekong (LMI) và không có nhiều tiền trong đó. Phần lớn các dự án trong LMI là song phương.

Việt Hà: Xin cảm ơn ông đã dành cho chúng tôi buổi phỏng vấn.