Hãy yêu kẻ thù và cầu nguyện cho những kẻ ngược đãi anh em (Mt 5,44)
Tin Tức – Thế Giới , Việt Nam, Tin Hoa Kỳ
Le Anh Hung is with Phạm Thanh Nghiên.
Tác Giả: Tưởng Năng Tiến
06/02/2024
“Vừa rồi tôi có đi Tây Nguyên dự lễ bỏ mả của gia đình ông Y Ngông Niết Đam. Người Eđê có một tục lệ rất đặc biệt. Khi nhà có người chết, gia đình con cháu hàng ngày vẫn nuôi nấng, vẫn mang cơm nước ra mộ, khi có điều kiện họ làm lễ bỏ mả.
Đó là bữa tiệc linh đình chia tay vĩnh viễn với người chết. Sau đó họ không quan tâm đến ngôi mộ ấy nữa, để linh hồn người chết được siêu thoát, không còn vướng víu cõi trần.” (Trần Đăng Khoa. Chân Dung và Đối Thoại. Nxb: Thanh Niên, 1988).
Bãi mả, thực ra, không phải là “một tục lệ rất đặc biệt của người Eđê” mà là tập tục chung của nhiều sắc dân bản địa – ở Việt Nam:
“Đối với người Roglai – sắc dân sống rải rác các tỉnh Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận, và Lâm Đồng – lễ cúng bỏ mả có nghĩa là người sống từ giã người chết. Lễ này được cử hành sau mùa gặt hái đầu tiên, tính từ ngày người chết qua đời.
Mùa gặt hái hoàn tất, mọi người đều rảnh rang nên lễ cúng bỏ mả làm linh đình lắm. Có giết trâu mổ bò, mời thầy cúng làm lễ cho người khuất rồi đãi làng nước. Sau lễ bỏ mả là hết, ngôi mộ không được ai chăm sóc nữa.
Người Rhadé, đa số sinh sống tỉnh Darlac và Quảng Đức, cũng có lệ bỏ mả vào mùa gặt năm sau. Người nhà ra mộ khóc lóc một lần cuối rồi mộ bị bỏ hẳn. Kỷ niệm của người chết cũng chìm dần vào quên lãng.
Người Bahnar – sắc dân sống ở Đông Nam Kômtum, Tây Bắc Pleiku, và phía Tây Bình Định – cũng chỉ chăm sóc mộ phần một năm… Sau đó họ làm lễ tạ rồi san phẳng, và từ đây không còn ai ngó tới.” (Toan Ánh. “Tang Lễ Của Đồng Bào Thượng.” Nhật báo Cách Mạng Quốc Gia, Sài Gòn 01 Sept 1963).
Bỏ mả, hay bãi mả là điều bắt buộc trong nếp sống du canh. Tục tảo mộ hằng năm, chắc chắn, chỉ bắt đầu khi nhân loại tiến đến giai đoạn định canh. Còn tôi thì phải mãi cho đến cuối năm 2014, mới được rủ đi tảo mộ (lần đầu) khi đang lơ ngơ giữa một chiều Xuân, nơi đất lạ.
Cái nắng của những buổi chiều cuối năm thường khiến tôi hay bị nặng lòng, dù ở bất cứ đâu. Nhưng phải trải qua một buổi chợ chiều, chợ tết, ở một làng quê nơi đất lạ thì mới hiểu ra thế nào là nỗi buồn xa xứ.
Dân Việt túm tụm dọc mé sông Tonle Sap, đoạn chảy qua xã Phsar Chhnang (tỉnh Kampong Chhnang) có thể đông đến vài ngàn. Tuy thế, cái đám người trôi sông lạc chợ nhếch nhác, te tua, rách nát này không tạo nổi không khí Tết cho khu chợ cạnh bờ.
May mà vẫn còn vài cái cặp đèn lồng đỏ, năm bẩy cây quất, và mấy chậu cúc vàng của những gia đình gốc Hoa nên hè phố trông cũng đỡ phần ảm đạm. Tôi cứ nhìn mãi một em gái nhỏ, đứng bán đôi cành mai đã héo mà không khỏi cảm thấy có đôi chút bận lòng.
Như mọi người Việt khác ở bến sông này, tôi cũng là kẻ phiêu bạt không nhà nên chả có chỗ để cắm hoa. Muốn biếu em một số tiền nho nhỏ, đủ để sắm sửa một bữa cơm chiều cuối năm tươm tất cho gia đình nhưng đang loay hoay chưa biết cách sao cho tế nhị thì chợt nghe tiếng đồng hương quen thuộc:
Thấy tôi hơi ngần ngừ, bà vợ rụt rè thêm:
Nghe cách xưng hô thì tôi đoán là họ có con đang theo học ở trường làng Kandal, dưới bến sông. Không ai biết tôi tên gì cả, họ chỉ thấy ông già này thường lui tới ngôi trường này và hay chơi đùa với lũ trẻ con nên gọi tôi bằng “thầy” cho nó tiện việc sổ sách – thế thôi.
Phải nhìn thấy cảnh nuôi gà trên những túp lều nổi tả tơi, và những bữa cơm đạm bạc quanh năm (toàn với khô hay cá vụn nhỏ li ti) của những người suốt đời sống lênh đênh thì mới hiểu được rằng được mời ăn gà là một hân hạnh không thể chối từ – dù tôi chả mặn mà gì với gà và vịt!
May mà từ chợ đến nghĩa địa gần thật, chỉ chừng hơn cây số. Đang là mùa khô, nước rút nên mới lộ ra vài chục tấm mộ bia thô kệch và xấu xí. Chả ai sống qua tuổi sáu mươi. Khi còn tại thế (chắc) họ chưa bao giờ được giáp mặt với một ông nha sĩ, hay bác sĩ – dù chỉ một lần.
Sau khi thắp hương, nhổ cỏ, vun xới mộ phần, mọi người ngồi quanh chuyện trò ăn uống. Dường như ai cũng cảm thấy mãn nguyện vì đã làm xong chút bổn phận, cuối năm, với kẻ đã khuất.
Khó có thể ngờ rằng được đó là lần tảo mộ cuối cùng của cộng đồng người Việt ở xã Phsar Chhnang. Năm sau, từ Phnom Penh, thông tín viên Sơn Trung ̣(RFA) tường thuật: “Làng nổi của người Việt bị di dời… Theo thông báo của chính quyền tỉnh Kampong Chhnang thì việc di dời sẽ được thực hiện từ ngày 10 tháng 10 và chấm dứt trước ngày 25 tháng 10 năm 2015.”
Tháng 10 thì Á Châu vẫn còn mưa, và mưa tầm tã. Bia mộ vẫn còn chìm sâu dưới nước. Với cái “thông báo” bất ngờ (và bất nhơn) trên thì chắc chắn không ai có cơ hội tạ mả, trước khi tiếp tục trôi xuôi theo kiếp lục bình.
Ở trời Âu, có những kẻ may mắn hơn nên được nằm yên mãi mãi trong những mộ phần và được thăm viếng thường xuyên:
“Tôi vào tiệm tạp hóa Tàu ở Luân Đôn mua một thẻ nhang ngắn rồi xuống Portsmouth, bắt phà qua Normandy… Bây giờ là mùa đông. Khi phà tiến gần vào bờ cho đến khi cặp bến Ouistreham nằm phía cực đông của bờ biển Normandy, trời còn rất tối. Sao Mai sáng long lanh, các ngọn đèn rải thưa quanh bến tàu, ánh sáng vàng đứng bóng, không hắt hiu…
Tôi đi bộ dọc bờ biển từ hướng đông, bắt đầu từ chỗ giáp mép biển của con kênh đào từ Caen (cách biển chừng 16 cây số). Cứ khoảng 100 thước, một tấm biển tưởng niệm, hình ảnh thế hệ các người lính thuộc binh chủng đã đổ bộ, và tên tuổi của một người lính tử trận ngày 6.6.1944…
Từ nơi này đi bộ hai cây số đến nghĩa trang đồng minh ở làng Ranville, ngôi làng đầu tiên trên đất Pháp được giải phóng sau khi người lính Dù chiếm giữ cầu Pegasus. Trên bản đồ là nghĩa trang của Anh, nhưng ở góc bên trái từ cổng vào có 330 bia mộ người lính Đức, chia cùng mảnh đất nghĩa trang với 2.235 người lính nhảy dù thuộc quân đội Anh, Úc, New Zealand, Bỉ, Pháp, Ba Lan…
Mỗi ngôi mộ người lính Đức đều có bia như các ngôi mộ của người lính đồng minh, tên tuổi, ngày sinh và ngày chết, chỉ khác là huy hiệu binh chủng được thay bằng dấu Thập tự Sắt. Dưới bầu trời xám đục, đài thánh giá trắng có hình cây kiếm mũi hướng xuống đất nổi bật ngay giữa nghĩa trang. Những linh hồn nơi đây không còn chiến tranh nữa. Kiếm đã cắm hay cất. Không có một chữ ‘hòa giải’ nào trong nghĩa trang chung này. Nhưng các bia mộ của người lính Đức và người lính đồng minh nằm bên nhau. Người sống không thù hận nên người chết yên lành.” (Hồ Đắc Túc. “Những Mộ Phần Bên Nhau”. Dân Luận 01/01/201̣9).
Cùng lúc với Hồ Đắc Túc, Ngô Thanh Tú cũng đi tảo mộ ở quê nhà (Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hoà) nhưng với tâm trạng hoàn toàn không thư thái:
“Cứ mỗi bước chúng tôi đi đều phải chịu sự giám sát của ít nhất hai bảo vệ nơi này. Ánh mắt soi mói, những câu hỏi vô duyên, như : chụp hình để làm gì? Có động cơ gì không? làm chúng tôi vô cùng khó chịu. Người bạn đi cùng tôi nói, dường như cái chủ trương truy cùng giết tận còn được áp dụng cho cả người chết. Chế độ này ko chỉ trả thù người chết mà còn sợ họ đội mồ sống dậy nên kiểm soát rất chặt chẽ.”
FB Từ Đức Minh cho biết thêm : “Với bản chất thú tính, bất chấp luân lý và tình người. Người Cộng Sản không cần biết thế nào là nghĩa tử, nghĩa tận. Họ chủ động giáo dục cho đám con trẻ gọi mộ người lính Việt Nam Cộng Hòa là ‘mả ngụy’, ‘mả giặc’. Người ta canh tác rau trên mộ, tưới nước phân dơ bẩn, thả trâu bò lội giẫm đạp lên mộ. Khốn nạn hơn nữa, họ cho người đào giữa ngôi mộ và trồng lên đó những cây to. Mấy năm sau cây lớn làm xập mộ…”
Người đang sống ở Lộc Hưng mà họ còn ủi cho xập nhà, xập cửa thì xá gì đến chuyện mộ bia ở Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hoà!
Chau Trieu is with Khai Nguyen
Cô giáo Hà Lê thuật lại chuyến thăm chồng là TNLT Nhà giáo Đặng Đăng Phước trước ngưỡng cửa năm Giáp Thìn nhiều băn khoăn, biến động.
Xin chia sẻ cùng cộng đồng toàn văn bài viết của cô giáo Hà như chia sẻ một nỗi lòng của gia đình người yêu nước và xin gửi nơi đây lời chúc lành xuất phát từ lòng yêu thương quý mến đến tất cả các TNLT và gia đình. Mong năm Giáp Thìn sẽ mang đến niềm vui thắng lợi đoàn viên cho tất cả chúng ta và đất nước!
Trần Bá Khánh
04.02.2024
CHUYẾN THĂM GẶP ANH PHƯỚC CUỐI NĂM !!
Những ngày giáp tết dòng người xối xả ngược xuôi, đường phố tấp nập, kẻ mua người bán. Phía trong trại giam cũng vậy, thân nhân thăm gặp người thân của mình lỉnh kỉnh những món quà tết, và tôi cũng không ngoại trừ.
10 giờ sáng mẹ con, bác cháu tôi tới trại giam. Tôi làm thủ tục thăm gặp ngay, ghi những mặt hàng gởi vào cho anh nhưng không kịp gặp, vậy là phải lay lắt ở căn tin của trại giam với cái nắng chang chang, ăn tạm tô mì gói và chờ đợi tới 2 giờ chiều mới thấy anh ra.
Thấy hai con trai và mọi người anh mừng vui khôn xiết. Nhìn anh hồng hào, khoẻ mạnh, tác phong nhanh nhẹn tôi cảm thấy thật an tâm
Câu chuyện của chúng tôi bắt đầu bằng những câu hỏi thăm sức khỏe, về tình hình sinh hoạt của anh và anh em cùng phòng, của tất cả anh em, bạn bè ở ngoài, mọi người đều mạnh khỏe nên ai cũng mừng. Chúng tôi trò chuyện với nhau vui vẻ, mà anh Phước cũng sướng thiệt á chứ, phía ngoài thì có anh em, vợ con cười nói, còn phía trong thì cán bộ trại giam ngồi sát bên híc…
_ Sao anh không viết thư về cho em ??
_ Anh không có giấy, bút !!
_ Sao anh không mua ở Căn tin của trại giam ??
_ Anh mua và chờ cả tháng rồi mà họ nói chưa có (Tôi hiểu), em mua giấy, bút gởi vào cho anh nha !!
_ Dạ, em sẽ mua và gởi qua đường bưu điện cho anh !!
Qui định của trại tháng này là được 30 phút trò chuyện, nhưng mới 24 phút là họ đã hối anh ra nhận đồ.
Trò chuyện trong vội vàng, nhận đồ trong vội vàng, những câu nói với theo trong vội vàng và những cái vẫy tay cũng rất vội vàng. Lần này tôi chẳng kịp nắm bàn tay anh chứ đừng nói tới ôm anh một miếng.
14 tiếng đồng hồ cho một chuyến đi để được nói chuyện với nhau 24 phút, thật là….
Cuối buổi trò chuyện anh Phước gởi lời thăm sức khoẻ, chúc bình an đến tất cả quý Thầy, quý Cha, quý Anh Chị Em Cô Dì Chú Bác ạ.
Tôi xin chân thành cám ơn quý vị đã luôn quan tâm, đồng hành và chia sẻ cùng gia đình tôi trong suốt thời gian qua.
Xin cám ơn !!
P/s:
_ Xà bông cục không cho gởi (mua ở căn tin).
_ Hạt điều, hạt hạnh nhân không cho gởi (mặc dù có nhãn mác và mã vạch).
_ đậu phụng hạt không cho gởi.
_ Hạt dưa, hạt hướng dương không cho gởi.
Vậy đó quý anh chị em!!
Luật gia Đặng Đình Bách tuyệt thực tiếp sức ông Trần Huỳnh Duy Thức đòi quyền lợi
RFA
2024.02.05
Ông Trần Huỳnh Duy Thức (trái) và ông Đặng Đình Bách
Ông Đặng Đình Bách, người đang thụ án tù năm năm, tuyên bố tuyệt thực từ ngày 02/02 để tiếp sức bạn tù cùng phòng Trần Huỳnh Duy Thức nhằm đòi quyền lợi của tù nhân, cũng như phản đối việc bị đối xử hà khắc bởi cán bộ Trại giam số 6 (huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An).
Tù nhân lương tâm Trần Huỳnh Duy Thức, người chỉ còn hơn một năm nữa sẽ mãn án tù 16 năm, cũng đã tuyệt thực từ ngày 27/1 để phản đối căng-tin từ chối bán thức ăn cho ông, trong khi ông cùng ba bạn tù khác ở cùng Phân trại 1 không nhận thức ăn của trại giam từ tháng 9/2023.
Trong cuộc thăm gặp ngày 01/2, bà Trần Phương Thảo đã được chồng là luật gia Đặng Đình Bách chia sẻ kế hoạch của ông:
“Anh Bách tuyên bố là sẽ bắt đầu tuyệt thực từ ngày 02/2 bởi vì Trại giam số 6 đã không tuân thủ pháp luật, không đảm bảo quyền của tù nhân.”
Bà Thảo ngày 02/02 cho phóng viên Đài Á Châu Tự Do (RFA) biết, mặc dù cán bộ trại giam kiểm soát chặt chẽ cuộc trò chuyện giữa hai người, thế nhưng ông Bách vẫn chia sẻ được lý do vì sao ông lại làm như vậy. Bà thuật lại thông tin nghe từ chồng:
“Anh Thức đã nhịn ăn từ ngày 27/01 và hiện nay anh mệt lắm rồi, anh ấy yếu lắm và có những lúc anh ấy không thở được.
Anh Bách khuyên anh Thức dừng tuyệt thực từ hôm nay, anh Bách muốn tiếp sức để có thể thuyết phục được anh Thức dừng tuyệt thực và anh Bách sẽ tiếp sức để vẫn giúp đạt được mục đích.”
Bên cạnh lý do trên, ông Bách cũng muốn phản đối việc trại giam không bảo đảm quyền lợi trong việc gửi thư và gọi điện về nhà, cũng như căng-tin của trại giam không bán rau và hoa quả cho ông.
Ông Bách cho vợ biết trong tháng 12/2023, ông viết hai bức thư gửi về cho gia đình nhưng cho đến nay gia đình vẫn chưa nhận được.
Cuối tháng 1 vừa qua, ông đăng ký gọi điện về cho gia đình nhưng trại giam chỉ cho phép ông gọi về để trao đổi thông tin về sức khoẻ trong khi ông muốn nói những nội dung mà pháp luật không cấm. Do ông không đồng ý nên trại giam đã cắt quyền được gọi điện về nhà.
Bà Thảo cho biết từ tháng 9, ông Bách cùng ba bạn tù chính trị khác trong Phân trại 1 không nhận khẩu phần ăn từ trại giam.
Ông chỉ ăn thức ăn khô từ gia đình gửi vào, và muốn mua thêm rau và trái cây từ căng-tin của trại giam, tuy nhiên căng-tin luôn trả lời không có hàng để bán cho nhóm tù nhân chính trị này. Ông cho rằng đây là sự trù dập của cán bộ trại giam đối với bốn người tù bất khuất luôn phản đối sự đối xử vô nhân đạo của cơ sở giam giữ.
Trại giam còn không cung cấp nước sôi để ông Bách có thể chế biến đồ khô như bột đậu, bún miến khô… mà gia đình gửi vào, buộc ông phải dùng nước lạnh trong điều kiện mùa đông rét mướt ở khu vực miền núi của tỉnh Nghệ An.
Tuyên bố sẽ tuyệt thực đến cùng để đòi quyền lợi, ông Bách nói với vợ:
“Nhà nước Việt Nam trên tinh thần xây dựng nhà nước pháp quyền cần đảm bảo thực thi nghiêm túc hiến pháp và pháp luật nhằm bảo vệ quyền con người điều mà bấy lâu nay tạo ra những bức xúc và bất công trong toàn xã hội nói chung và những người đang bị giam giữ nói riêng.”
Phóng viên không thể liên lạc với Trại giam số 6 qua điện thoại để hỏi về tình hình của ông Bách và ông Thức cũng như kiểm chứng tố cáo của hai ông.
Như đã đưa tin, ông Bách và ông Thức báo với gia đình việc có một nhóm người cầm dao nhảy vào khu giam giữ tù chính trị của Phân trại 1 trong một đêm cuối tháng 8/2023 để đe doạ bốn tù nhân ở đây sau khi họ đòi nhà tù niêm yết công khai khẩu phần ăn của tù nhân.
Ông Bách tố cáo đã bị quản giáo đánh vào đầu, gây thương tích nghiêm trọng khi ông thông báo tin này cho gia đình. Tuy nhiên, trại giam luôn bác bỏ cáo buộc của ông.
Gần đây, đại diện Viện Kiểm sát tỉnh Nghệ An có vào trại làm việc nhưng không gặp ông Bách để làm việc về đơn tố cáo của ông.
Ông Bách nhiều lần tuyệt thực dài ngày để phản đối việc bị đối xử bất công và vô nhân đạo ở Trại giam số 6. Lần gần đây nhất kéo dài một tháng và kết thúc giữa tháng 7/2023.
Không được cấp sổ hồng cho căn hộ trả góp và hệ luỵ
Ngoài việc bị kết án 5 năm tù giam, ông Bách còn bị buộc phải nộp số tiền 1,4 tỷ đồng trong vụ án “trốn thuế” cho các khoản tài trợ của các dự án xã hội thực hiện bởi Trung tâm Nghiên cứu Pháp luật & Chính sách Phát triển Bền vững (LPSD), nơi ông Bách làm giám đốc.
Trong nhiều tháng qua, Cục Thi hành án dân sự của Hà Nội đã yêu cầu bà Thảo nộp số tiền phạt nói trên. Gần đây, cơ quan này đã yêu cầu chủ toà nhà nơi có căn hộ trả góp của vợ chồng ông Bách bà Thảo không giao sổ hồng cho bà để gây sức ép.
Bà Thảo cho biết gia đình bà không thể đăng ký hộ khẩu thường trú do không có sổ hồng, dẫn đến hậu quả là con trai gần ba tuổi không thể đăng ký học trường công ở khu vực, ngoài ra gia đình bà không thể ký hợp đồng mua nước sạch với giá ưu đãi cho cư dân chung cư mà bị buộc phải trả tiền với giá cao.
Hiện tại, bà nuôi con nhỏ và không có thu nhập gì trong khi phải thăm nuôi chồng ở trại giam.
Phóng viên gọi điện đến Cục thi hành án dân sự của thành phố Hà Nội để hỏi về trường hợp của ông Bách thì người trực điện thoại yêu cầu phóng viên đến trụ sở cơ quan để được làm việc trực tiếp.
Trưa 23 tháng Chạp, người ta thấy một đứa bé ngủ ngon giấc, có lẽ là giấc ngủ rất bình an, gần chợ Gò Vấp, cạnh em có một ổ bánh mì chắc ai đó sợ em đói nên đặt đó, để em ăn khi tỉnh dậy.
Em nằm ngủ ngon lành, giữa một đất nước khi Tết đến xuân về cờ đỏ sao vàng bay phất phới, khẩu hiệu do Dân- vì Dân chăng đầy khắp các ngõ hẻm – Nơi cổng chào tượng đài ngàn tỉ nhiều hơn trường học, bệnh viện.
Và cách đó chỉ vài cây số đường chim bay, nơi có Nhà hát 2 ngàn tỉ đang xây dựng hùng vĩ, nhìn rất vĩ đại, giữa một thành phố có tên hồ chí minh, nơi mà 10m2 đất lên tới cả triệu đô la, đắt nhất hành tinh này.
Em sinh ra và lớn lên ở một đất nước có những người giàu họ sẵn sàng vung hàng ngàn tỉ để cho một trường học ở xứ giàu nhất Châu Âu, nơi, mà tỉ phú vung tiền cả trăm tỉ để đẻ ra một giải thưởng vinh danh các nhà khoa học, mặc dù điều đó chẳng mang lại lợi ích dù là khích lệ cho họ. Nơi, mà cả hệ thống chính trị áp phe để cùng xà xẻo 4 ngàn tỉ thuế Dân, qua một công ty có tên Việt Á.
Em sinh ra nơi mà lãnh đạo suốt ngày miệng thì nói những lời viển vông, hoa mỹ, có cánh để mị Dân – nào là: Không có ai bị bỏ lại phía sau, nhưng chỉ có em thì bị bỏ bên lề đường. Nào là trẻ em là tương lai của đất nước…mà một manh chiếu để nằm cũng không!
Miệng thì họ nói rất hay, nhưng tay thì tìm cách vơ vét, xà xẻo dù cho vét cả giang sơn, cả xương máu đồng bào. Dù cho đem cả Dân tộc này lên đoạn đầu đài thì quan chức, lãnh đạo cũng không chùn tay.
Em nằm đó, em nghĩ gì? Mặt trời có tỏa sáng lên lưng em? Em có nghĩ đã bao giờ đất nước ta có cơ đồ như hôm nay?
Cơ đồ ấy là gì? trẻ em người nghèo thì ngủ ở cầu cống, ở khắp các chợ, khu nhà hoang, ven đường, còn quan chức đảng viên thì ở các khu biệt phủ xa hoa, kín cổng cao tường đi đứng có người đón rước, kẻ hầu người hạ?
Trong khi đó một m2 đất hơn 2,4 tỉ nghĩa là đất nước đó phải phát triển lắm, hệ thống an sinh xã hội đáng ra phải có nguồn lực lớn, tại sao em lại ngủ ở ven đường?
Em phải ngủ ở đó, vì ngân sách đã bị quan tham vơ vét rồi còn đâu. Em phải nằm đó vì đất đai bị xà xẻo, phân lô và tiền cũng chạy vòng vào tay quan chức để gửi ra nước ngoài hết rồi còn đâu. Em nằm ngon giấc, mơ về thiên đường. Còn thiên đường thật thì quan đảng ta đã xây dựng ở trời Âu, ở bờ biển Síp, hay mùa thu sông Seine ở Paris rồi.
Có ai hỏi vì sao đất nước ta nguồn lực xã hội và tài nguyên trời phú như thế mà vẫn nghèo, hệ thống chính trị có lắm ban bệ đủ ban ngành mà nước ta vẫn nghèo?
Thưa chúng ta bộ gì cũng có, hơn hẳn nhiều quốc gia khác cả bộ chính trị và ban tuyên giáo, nhưng lãnh đạo ta thiếu bộ não. Cạnh đó thiếu cả lương tâm…
Chúng ta, hãy nhìn đứa bé này để thấy tương lai của đất nước ta, một tương lai nghèo đói ăn bờ ngủ bụi đang bao trùm lên đất nước ta một ngày không xa.
——-
Ảnh: Đình Bổn.
PHONG CHÂU
Người già tức là người lớn tuổi, còn gọi là người nhiều tuổi hay người cao niên… Thế thì bao nhiêu tuổi mới được gọi là người già, người lớn tuổi hoặc người cao niên? Hồi xưa lúc còn ở Việt Nam tôi thường nghe nói đến những người từ 50 tuổi trở lên được (bị) gọi là người già. Chỉ gọi là “người già” chứ không ai gọi “người lớn tuổi” hay “người cao niên” như sau này. Ra đường thấy “người già” thì gọi “ông già” “bà già” chứ không ai gọi “ông cao niên” hoặc “bà cao niên”. Nhưng nói chung, cho dù gọi bằng thứ chữ nghĩa nào thì “ông già” vẫn là “ông già” và “bà già” vẫn cứ là “bà già”. Để biết được ai là người già, chỉ cần nhìn qua vóc dáng bên ngoài như tóc bạc, da nhăn, đi đứng chậm chạp, nói năng từ tốn, mắt kém, tai lảng…vân vân…Nhưng với những “xảo thuật” của văn minh nhân loại, người ta có thể biến “tóc bạc” thành “tóc đen”, biến “da nhăn” thành “da láng cón”, đôi mắt “lờ mờ” thành đôi mắt sáng, tai điếc thành tai hết điếc…Kể ra có rất nhiều món ăn chơi khiến mấy ông già bà già vực lại vóc dáng mĩ miều như xưa đôi chút và những cơ phận suy thoái trong cơ thể cũng được phục hồi phần nào.
Người già – đặc biệt là “các bác già gái” có thể ngụy trang bằng “tóc giả”, bằng “răng giả”, bằng “mắt giả”, bằng “tiền vệ giả”, bằng “hậu vệ giả…nhưng những bộ phận bên trong thì không thể nào có “đồ giả” được như trái tim, lá phổi, bộ não…Đó là chưa kể đến những thứ mà thời chưa phải là “ông già” hay “bà già” chưa có được, nay lại có để mang vào mình. Chẳng gì xa lạ! Đó là những “con bịnh”. Đây chính là kẻ thù của những ông già lẫn bà già. “Nam nữ bình quyền” nên “bịnh” không chừa một ai. Ba căn bịnh thông thường mà đa số người già thường mang “từ đầu đến chân” là: cao máu, cao mỡ và cao đường. Nhiều lần tôi nghe câu phán như đinh đóng cột này: “Ba cao một thấp” tức là ba loại “cao” nói trên cùng với một thấp là “thấp khớp”. Những bịnh khác đáng kể là đau cột sống, đau thần kinh tọa, trụy xương đầu gối… Đó là chưa kể một số bịnh “cao cấp” khiến ai cũng ngán như đau tim, liệt não, đau thận, ung thư…Có cả tá bịnh dành tặng cho người già kể ra không hết.
Đừng nói chi đâu xa, như tôi đây cũng được ông trời tự động cho đứng chung hàng ngũ với những người già mà không cần phải làm đơn cứu xét gì cả. Cách nay chừng hơn ba mươi năm lúc còn ở Việt Nam, một hôm đang ngồi nghỉ trưa ở ghế thì bỗng dưng nghe cái đầu bừng bừng khó chịu. Đi cho bác sĩ khám. Kết quả: cao máu! Ở Mỹ dạo còn đi làm, giờ nghỉ ăn trưa xong độ ba mươi phút sau thấy ruột cồn cào, người mệt, toát mồ hôi, về nhà mét vợ, vợ phán: tiểu đường! Khuya đang ngủ bỗng nghe ngón chân cái đau điếng như có ai lấy miểng chai rạch vào. Hôm sau đi bác sĩ lại nghe phán: gout! Đại khái đó là những con bịnh chính, còn những bịnh khác thì tính ra cũng kha khá chẳng hạn như có một ngày đẹp trời, lái xe ghé phòng bác sĩ khám mắt. Khám xong phán: mắt cườm! Phải mổ. Mổ thì mỗ. Mỗi tuần mổ một con. Rồi cầm cái toa đi làm kiếng, mỗi bên mỗi độ khác nhau. Lại bày đặt làm cái kiếng hai tròng. Tròng trên đeo vào để thấy đường lái xe. Tròng dưới mang vào để đọc sách, đọc email, đọc facebook, đọc đủ loại messages, messengers từ bốn phương trời gửi tới …nhưng không có ai gửi thư viết tay như thư tình chẳng hạn để đọc…Chưa hết…cũng vào một ngày đẹp trời…vợ từ dưới nhà gọi vọng lên lầu. Nghe thoang thoảng tưởng nàng đang cất giọng hát “anh có nghe mùa thu mưa giăng lá đổ…Anh có nghe nai vàng hát khúc yêu đương…Và anh có nghe…”. Cứ tưởng tiếng ca du dương đang lọt vào tai nên cứ ngồi yên thưởng thức. Chừng phút sau tiếng hát trở thành tiếng quát “Anh có nghe hay không? Xuống bưng dùm nồi canh…” Thế là xuống lầu bê nồi canh nóng hổi ra khỏi bếp điện. Mà chẳng phải một lần đâu! Nhiều và rất nhiều lần như thế. Chán mớ đời! Cho đến một ngày vợ xúi đi bác sĩ khám tai. Đốc tờ làm hai ba cái test xong phán: điếc tai bên trái! Phải mang trợ thính! Mang thì mang sợ gì (chữ ‘sợ gì’ học được của ông Chính Đầu Đò). Nhét hai máy trợ thính vào hai tai thì nghe toàn những tiếng lao xao, xì xào, rột rẹt, cót két…đôi khi nghe như tiếng sắt tiếng chì khiến nhức cả cái đầu. Rồi ba lần bốn lượt thay đổi máy, vẫn đâu vào đấy! Cho đến một hôm cũng đẹp trời, con gái rõ chuyện nên mời bố già lên xe và chở thẳng vào nhà thương khám tai làm test rồi cũng phán: đeo trợ thính! Chiếc máy này giá cả làm tôi đau cái bụng quá nhưng đành phải mang vì con gái lo cho cha già nên nỡ nào không đeo. Ban đầu bà đốc tờ dụ khị mua hai cái và cho đeo thử, không thích thì mang trả. Mang được vài ngày nghe êm êm nhưng tai bên phải vốn nghe rõ, nay mang vào nghe cũng không tác dụng gì hơn, phí tiền nên mang trả. Kết quả là máy mới này khi đeo vào nghe nó êm tai chứ không còn nghe tiếng rì rào xột xoạt gì nữa. Tuy vậy nhiều lúc ở nhà cũng quên đeo nên vợ phải lên tiếng “gọi người yêu dấu xa vời…” Lúc đi ra ngoài gặp gỡ bạn bè thì mang nhưng lắm lúc quên đeo nên bạn bè cứ nói và ta cứ làm bộ như đang nghe rõ và gật gật cái đầu như người đã hiểu chuyện. Vụ này có thể nào là tội “gian dối” với bạn bè? Nghĩ lại, bạn bè già nhiều khi chỉ nói những chuyện “trời ơi đất hỡi” nên không lọt vô hai lỗ nhĩ cũng không sao…
Chẳng những một mình tôi bị điếc mà tôi biết chính xác trong đám bạn bè của tôi cũng có cả đám điếc, có đứa mang máy, có đứa không nên cũng sinh ra nhiều chuyện tức cười. Hôm tháng mười tôi đi dự một đám cưới, có hai anh bạn tôi biết là điếc ngồi gần nhau, không biết có mang máy điếc hay không nhưng hai người nói chuyện ra điều tâm đắc lắm…nói nói cười cười và người nào cũng chăm chú nghe. Khi tan tiệc tôi hỏi anh A (giấu tên): bồ nói chuyện gì với ông B mà thấy vui quá vậy? Anh ta trả lời: “Có nghe mẹ gì đâu!”. Tôi lại hỏi anh B: Ông và ông A nói chuyện gì mà vui vẻ thế? Anh B trả lời: Có nghe mẹ gì đâu! Thật chán mớ đời cho mấy ông già điếc…như tôi.
Chuyện của người già là chuyện dài bất tận. Vui có. Buồn có. Nhưng vui ít buồn nhiều. Mỗi người một hoàn cảnh. Mỗi người lãnh vào người năm ba thứ bịnh khác nhau. Tôi có nhiều bạn ở khắp nơi, thường liên lạc nên biết người này mới bị đột quỵ, người kia mới mổ tim, kẻ ngồi xe lăn, người đi chống gậy…Mới đây tôi làm một chuyến du hành sang California để tham gia sinh hoạt hội đoàn vừa thăm viếng bạn bè. Đến San Jose có bạn bệnh nặng không ra ngoài gặp bạn bè được, người khác vừa mổ tim hai tháng, ốm tong teo như cây sậy, đang phục hồi. Một trự khác vừa gặp bèn cầm bàn tay tôi đặt vào ngực chàng, thì ra chàng đang mang máy trợ tim. Xuống tới nam California gặp người bạn thân mới biết anh bị đột quỵ nặng, chữa khỏi và sức khỏe kém xưa rất nhiều. Cầu cho các bạn tôi chóng phục hồi sức khỏe. Như vậy, so với một số bạn của tôi, tôi vẫn là người tuy có mang những bệnh trời cho nhưng sức khỏe của tôi vẫn hơn một số bạn bè.
Tiếp tục câu chuyện người già. Cũng không đâu xa. Nơi tôi ở cũng nhiều bạn bè, già có, trẻ có. Đặc biệt là các bạn già thân thiết. Vài trường hợp đang diễn ra như sau:
Thứ nhất, bạn tôi từ thời trung học người rất khỏe, ăn nói hoạt bát, thể dục đều đặn và thường xuyên khuyên tôi phải ăn thứ này phải uống thứ nọ cho khỏe. Bỗng có một thời gian chừng hơn hai tháng không gặp nên tôi lái xe đến nhà thăm thì biết anh đột quỵ nhẹ và đã chữa khỏi hoàn toàn, sức khỏe bình thường trở lại. Nhưng anh cho biết là vợ con của anh không cho anh lái xe nữa! Anh rất buồn. Tôi hỏi “mày còn lái được hay không?”. Anh trả lời: Được chứ sao không! Tao vẫn còn khỏe mà…”. Vài lần tôi khuyên chị vợ nên để cho anh tiếp tục lái xe, chỉ lái vòng vòng gần nhà nhưng chị bảo con chị đã giấu chìa khóa xe. Anh ta than với tôi về điều này và từ đó anh chỉ loanh quanh trong nhà, thỉnh thoảng con cái đến rước đi ra ngoài ăn uống rồi thảy lại về nhà. Chuyện đã hơn ba năm và mỗi lần tôi ghé thăm anh mừng lắm và chuyện trò vui vẻ. Như tôi đã đoán là anh sẽ lâm tình trạng “trầm cảm” nếu vợ con anh cứ nhất mực nhốt anh ở nhà. Mới đây tôi ghé thăm anh. Thấy lưng anh khòm, bước đi chậm chạp hẳn, giọng nói yếu ớt… Hỏi đến đâu anh trả lời đến đó, tôi gợi lại vài chuyện xưa, anh cũng nhớ. Nói xong anh ngồi im, quay mặt đi chỗ khác, mặt đờ đẫn trông rất tội nghiệp… Trường hợp thứ hai, tôi chơi rất thân với một anh bạn vong niên. 90 tuổi nhưng anh vẫn khỏe mạnh, thường lái xe đi đường xa đường gần và có mặt trong các cuộc sinh hoạt với bạn bè. Thế mà vào mùa xuân năm nay (2023) anh cho biết là đôi chân của anh tự dưng yếu hẳn, không bước đi được mà phải chống gậy “bước từng bước thầm” trong nhà. Anh không lái xe được nữa! Anh yêu cầu tôi nếu có gặp gỡ bạn bè trong nhóm thì ghé nhà chở anh đi. Tôi đã làm theo lời yêucầu của anh lâu nay.
Trường hợp thứ ba. Bạn tôi là một nhà văn, nhà thơ nổi tiếng, trước ở Sacramento, sau dời về Houston. Chúng tôi thường gặp nhau trong các buổi sinh hoạt văn nghệ, đi cắm trại…mặc dầu đôi chân của anh yếu, phải có gậy chống mỗi khi đi ra ngoài. Anh không còn lái xe được nữa! Thế rồi một hôm – anh kể – mở cửa bước đi thì bị vấp té – lý do là mắt anh không còn thấy rõ nữa. Tôi ghé thăm và thấy anh mò mẫm viết trên những trang giấy không hàng không lối. Con anh chở đi bác sĩ suốt cả năm trời nhưng bệnh tình không có dấu hiệu thuyên giảm. Anh rất buồn và mỗi lần muốn gặp bạn bè thì tôi ghé nhà chở anh đi. Cách nay hai năm anh di chuyển về tiểu bang North Carolina để tiếp tục điều trị nhưng, theo lời anh “mắt không bớt mù mà lại còn mù thêm! Tôi có hỏi “thị lực” của anh bây giờ ra sao? Anh cho biết “khoảng chừng 20 đến 25 phần trăm”. Vào thượng tuần tháng 11 vừa rồi anh gọi điện thoại cho tôi và báo:”Tôi đã đi được nửa đường”. Tôi hỏi: “Nửa đường là sao? Anh trả lời” “tôi đang trên đường về lại Houston…đi bằng Greyhound…”. Hôm sau tôi ghé nhà con anh để đón anh đi uống cà phê. Anh nói ở bên đó (North Carolina) buồn quá nên về lại đây thỉnh thoảng gặp anh em cho vui. Anh kể cho tôi nghe anh nghĩ ra cách để xử dụng bàn phím computer để tiếp tục viết truyện. Anh đã hoàn thành truyện ngắn “Người Mù” và về Houston anh sẽ tiếp tục viết và đặc biệt viết về đề tài “Mù”.
Do “Duyên”, tôi đã trở thành tài xế Uber cho ba người bạn của tôi. Tôi thương và quý trọng họ. Ngày nào tôi còn lái xe được, tôi vẫn đến đón họ – âu đó cũng là một việc Thiện mà trong Hướng Đạo dùng hai chữ “Giúp Ích”.
Cần nói thêm việc người già và thuốc men. Dĩ nhiên bịnh là phải uống thuốc. Đối với tôi, tôi thi hành khá đứng đắn việc uống thuốc, nhất là các loại thuốc nằm trong nhóm “ba cao”: máu – mỡ – đường. Nếu chỉ tính từ ngày qua Mỹ đến nay là 32 năm, mỗi ngày uống một viên thuốc cao máu, cho đến nay tôi đã ních hết 11,650 viên. Thuốc cao mỡ mỗi ngày 4 viên, 32 năm xơi đủ 46, 600 viên. Thuốc trị cao đường mới uống 22 năm, tính ra tổng cộng là 8,030 viên nằm trong bụng! Chưa kể những loại thuốc khác để trị các bịnh loại linh tinh như nhức xương, đau khớp, đau vai, đau bàn tay, nhức đầu sổ mũi hay bệnh gout…tổng cộng sơ sơ cả ngàn viên. Tạm đúc kết cho đến nay khi đang ngồi gõ gõ trên máy tôi đã nhét vào trong bao tử 86,280 viên thuốc đủ các loại! Riêng về món thuốc trị gout, theo chỉ dẫn của đốc tờ thì mỗi ngày ních một viên. Dĩ nhiên tôi thi hành đúng khi hai ngón chân đang quằn quại. Sau một tuần hết đau thì tôi ngưng uống thuốc một thời gian khá lâu, chừng cả năm. Sau đó tôi bắt đầu uống lại dù bịnh chưa tái phát nhưng chỉ uống hai viên mỗi tuần. Tôi tự giải thích như sau: vì tôi khoái xơi món phở bò và thích uống rượu vang là hai món giúp làm tăng lượng Acid uric trong máu nên phải uống cầm chừng cả vài năm nay, thấy cũng phê! Phở bò là món “quốc hồn quốc túy” khó mà từ bỏ được. Còn món rượu vang thì theo nhà báo Lê Văn là “Món Quà Của Thượng Đế”. Thượng Đế đã ban cho nhân loại mà không nhận hưởng thì khi chết xuống địa ngục hay leo lên được Thiên đàng e rằng khó trả lời với Ngài…
Trở lại chuyện của tôi “đáng ghét”. Trước ngày lễ Tạ Ơn vừa qua trong khu vực tôi ở “Berkshire Community” có tổ chức “Chạy bộ” và “Đi bộ”. Để rà soát sức khỏe của mình nên tôi liều ghi danh môn “Chạy bộ”. Chạy hai miles. Đi bộ chỉ một mile. Khoảng ba mươi người chạy bộ đủ lứa tuổi già trẻ lớn bé nam nữ. Tôi chạy theo đám đông và không thể nào theo kịp mấy ông Mỹ ông Mễ nhưng cố bám sát, có lúc phải bước sãi rồi lại lết tiếp cho đến khi về đến đích. Đến nơi ban tổ chức tròng vào cổ tôi một chiếc Medal. Tối hôm đó nằm ngủ nghe hai bắp vế đau nhức dữ dội nên hôm sau lái xe vào Gym ngồi trong Spa cho nước nóng nựng hai bắp đùi. Liên tục ba ngày thấy hết đau hết nhức. Gặp bạn bè, người quen ai cũng bảo sức khỏe tôi tốt! Mừng ghê đi! Năm tới tôi sẽ bước lên bục tuổi tám bó…
Phong Châu
Tháng 12 – 2023
From: NGOC PHAN & KimBang Nguyen
Bài của Mạc Van Trang
Cứ Tết đến, những kỷ niệm Tết xưa từ ngày thơ bé lại hiện về, gợi nhớ nao nao…Xin kể lại cái Tết của nhà mình vào trước cách mạng 1945.
Mình nhớ sâu đậm nhất là cái Tết vào năm 1944 (Giáp Thân) lúc mình 6 tuổi, “tuổi ta” là 7 tuổi. Sau đó là cách mạng 1945, rồi chiến tranh, không bao giờ còn cái Tết như ngày xưa nữa.
Trước Tết chừng một tháng đã thấy không khí rạo rực rồi. Trong nhà thấy ai cũng nói đến Tết. Trẻ con được sắm quần áo mới, không được cả bộ thì cũng được cái áo hay cái quần mới. Rồi cắt tóc hay cạo đầu mới. Mẹ, Dì hai rồi các thím, các chị thì nhuộm lại răng cho đen nhánh. Mình cứ tò mò xem nhuộm răng thế nào. Hoá ra thuốc nhuộm người ta đã quết sẵn vào những miếng lá nón bằng ngón tay trẻ con; buổi tối, các bà, các chị súc miệng, lau răng khô rồi dán thuốc vào răng, sáng hôm sau bóc miếng lá nón ra, răng đen nhánh. Nhưng phải ăn cháo cả ngày, đến hôm sau mới dám ăn cơm, để giữ cho thuốc nhuộm bám chắc. Tài thật, thế mà răng đen bền rất lâu. Cùng với đó là chuẩn bị mua trầu, cau, vỏ, lọ bình vôi cho đầy đủ để Tết ăn trầu cho ấm người, má hồng, môi đỏ…
Trẻ con rất tò mò thấy những người lạ gánh hàng Tết đi bán rong dọc làng, chủ yếu là vàng, hương, trầu, cau, vôi, vỏ, hạt tiêu … Hay nhất là mấy người thợ “rum”, đi nhuộm thuê quần áo, chủ yếu là nhuộm yếm và các thắt lưng. Các bà thì thắt ‘bao tượng” đũi giản dị thôi. Nhưng các chị, các cô thì thích mặc yếm đào, áo mớ ba mớ bảy và thắt lưng ba bốn màu. Các màu ưa nhất là màu xanh lá mạ, màu đỏ tía hay hoa đào, màu vàng, màu mận chín… Chị Vượng còn có bộ dây “xà tích” bằng bạc để đeo cùng với mớ thắt lưng, khi đi, vừa thấy màu sắc thắt tung tẩy, vừa nghe tiếng “xà tích” lanh canh… Ra Tết, Hội làng, các chị, các cô mới thích diện, nhất là nhún cây đu cho thắt lưng rực rỡ tung bay và tiếng “xà tích” leng keng”…
Trước ngày cúng ông Công ông Táo, Bố dẫn mấy anh em đi TẢO MỘ. Bố vác cuốc, anh Trân hơn mình 4 tuổi thì cầm cái cái liềm với mồi rơm giữ lửa, mình cầm mấy thẻ hương. Trời gió rét mà 3 bố con cứ đi chân đất ra cánh đồng.
Bố dẫn đến mộ Ông nội ở bên kia đê, là ngôi mộ xa nhất, rồi giải thích tại sao lại để mộ Ông ở đây…
Mộ Ông cỏ mọc um tùm. Bố lấy cuốc khua khua vào đám cỏ và bảo, có rắn rết thì nó chạy đi. Bố bảo anh Trân lấy liềm cắt cỏ trên mộ. Mộ Ông không xây gạch, không có bia như bây giờ. Mộ chỉ là một mô đất tròn tròn, cao nhô lên và có một cục đá xanh cắm ở bên để đánh dấu. Bố lấy cuốc vạc cỏ ở chung quanh mộ và đánh mấy vầng cỏ đắp vào chỗ lõm trên mộ…
Ngắm ngôi mộ sạch sẽ, tươm tất, mới mẻ, bố mới lấy 3 nén hương, châm mồi lửa thắp lên, cắm trên mộ và khấn vái. Hai anh em cũng làm theo bố. Bố giải thích là mời Ông về ăn Tết với con cháu.
Sau đó về Đống Con Cá rồi Đống Con Phượng sửa sang mộ của Cụ ông, Cụ Bà rồi mộ hai Bà… Tất cả đến 7-8 ngôi mộ.
Xong việc tảo mộ đến DỌN DẸP nhà cửa. Phải lấy cái chổi rơm mới, buộc vào đầu sào để quét mạng nhện trên mái nhà, vách nhà… Rồi lau dọn Bàn thờ gia tiên. Đồ thờ bằng đồng, bằng gỗ phải đem cọ rửa, lau khô và sắp đặt y như cũ… Mâm “ngũ quả” cũng toàn cây nhà lá vườn đơn sơ thôi. Bố chỉ bảo cho các con trai làm từng việc; còn Mẹ và con gái lo các thứ chuẩn bị gói bánh chưng và mâm cỗ cúng tất niên.
Ngày xưa chuẩn bị cho cái Tết từ nửa năm trời. Mấy nhà vào loại trung nông như nhà mình thường hẹn nhau đụng một con lợn, thường chọn con lợn ỷ, được nuôi cẩn thận, gần Tết vỗ béo, cho ăn nhiều cám, ít bèo…Rồi gà phải thiến trước 5-6 tháng; măng, mộc nhĩ phải phơi, cất gác bếp; lá dong gói bánh chưng trồng ngoài vườn, phải chăm sóc trước mấy tháng… Cái mo cau để bó giò xào, giò thủ cũng để sẵn trên gác bếp, đem ngâm nước cho mềm ra…
Trong nhà xong rồi thì dọn dẹp ngoài sân, vườn, cổng ngõ. Tất cả phải gọn gàng, sạch sẽ, kẻo năm mới bà con đến chúc Tết, người ta cười cho, có mà rông cả năm!
Nhà cửa tươm tất rồi, Bố mới dẫn mấy anh em ra bụi tre, chọn cây tre cao, thẳng, làm CÂY NÊU. Cây tre được róc nhẵn nhụi, chỉ để mấy cành lá trên ngọn, trên đó treo một mảnh vải điều, Bố viết mấy chữ Nho, mấy tua sợi xanh, đỏ, tím, vàng, mấy cái chuông, khánh nhỏ. Cây Nêu dựng lên, anh em có vẻ thích lắm: Cây Nêu nhà mình có khi cao nhất nhì trong xóm, và khoái chí thấy tấm vải điều, mấy sợi tua ngũ sắc cùng với cành lá tre bay phất phơ, tiếng chuông khánh kêu leng keng…
Tiết mục hồi hộp nhất là sáng 30 Tết MỔ LỢN. Trong xóm đã nghe tiếng lợn nhà ai kêu “éc ec”… rồi. Nhà mình cũng sắp mổ lợn. Ngày xưa trẻ con xúm đến xem mổ lợn, giã giò, gói bánh chưng… lại được khuyến khích: Này lũ trẻ, phải nhìn cho kỹ, sau này có cái ăn còn biết làm cho ra tấm ra miếng…
Con lợn ỷ chừng 60 cân hơi, mổ ra chắc được hơn 40kg cả xương lẫn thịt, chia 4 phần. Nhà mình đông người ăn “một góc”. Các nhà khác lại chia đôi, tức là ăn “một khoé” (⅛). Mấy đứa trẻ con tranh nhau cái bong bóng lợn. Người lớn phải phân giải: nhà thằng Trân nuôi lợn, lại ăn một góc nên nó được cái bong bóng. Nói vậy, nhưng cả đám trẻ xúm lại đem cái bóng lợn vào bếp, lấy tro nóng nhồi, bóp rồi rửa sạch, thổi phồng lên và ra tung, ném chơi với nhau….
Lạ nhất là món Tiết canh, lòng lợn. Mấy người lớn, “hãm” rồi “đánh” tiết canh thế nào mà nhà ăn một góc lợn được 2 bát, nhà ăn một “khoé” được một bát… Rồi những thứ đậu rang lên giã ra trộn với các thứ lá và tiết để dồi vào bộ lòng lợn. Lòng luộc xong cũng được chia phần như chia thịt.
Bố bỏ thịt vào cái nia, lọc xương ra, bảo để ninh măng. Thịt nạc thăn lọc ra, bảo chú Đạt với anh Vượng (anh cả) giã lấy cái giò nạc; thịt vai, mông thái ra ướp hạt tiêu, nước mắm để gói bánh chưng. Bố đã tính, thái 40 miếng thịt to đều nhau để gói 20 cái bánh chưng; mấy miếng thịt vụn để gói bánh chưng con cho mỗi đứa trẻ một cái.
Bố với anh cả Vượng làm mấy cái giò lụa, giò sỏ, giò xào rồi gói bánh chưng. Xế chiều mới bắc bếp luộc bánh ở góc sân. Trẻ con hồi hộp ngồi vây quanh nồi bánh, vừa sưởi ấm, vừa tiếp củi, vừa nướng ngô, khoai ăn với nhau và háo hức mong ngóng chiếc bánh chưng con.
Trong khi đó Mẹ, Thím Đạt, chị Sen (dưới anh cả Vượng) cùng với chị Vượng thì lo thịt gà, nấu cỗ làm cơm cúng tất niên. Vậy là mâm cúng tất niên chỉ có xôi, gà, thịt ba chỉ luộc và các món nấu, chưa có bánh chưng và các món giò…
Rượu thì cô Kham lấy chồng ở làng Hóp, chuyên nấu rượu, đem cho một vò. Cô Mùi lấy chồng ở Đồn Phao (Phả lại) chuyên làm nước mắm thì đem cho một hũ mắm ngon…
Nhưng bọn trẻ chưa được ăn. Người lớn thì đi gội đầu bằng nước nóng đun với cây Mùi già; trẻ con bị lôi ra góc sân tắm với loại nước thơm đó, rét run cầm cập…
Bố với chú Đạt cúng xong thì trải chiếu ra sân gạch, sắp ba mâm, vì cả nhà mình đã 10 người, cùng với bốn mẹ con thím Nhiên và vợ chồng chú Đạt, lúc đó cùng ở quây quần trên mảnh vườn của Ông Nội để lại. Cỗ 30 Tết cả nhà đông vui, lại có xôi, thịt gà, lòng lợn, thịt lợn luộc, các món xào nấu…Chỉ có Bố, Chú, các anh mới được ăn tiết canh, uống rượu. Nhưng với trẻ con, cỗ Tết thế này cũng ngon ơi là ngon…
Ăn cơm xong thấy anh Vượng, anh Trân lấy vôi ra vẽ ở góc sân một cái cung lắp mũi tên, bắn ra ngoài. Bốn góc sân đều vẽ như vậy. Anh Vượng bảo, các mũi tên chĩa ra bốn phía Đông, Tây, Nam, Bắc để trừ ma quái không dám vào nhà.
Bọn trẻ con chầu chực phải tối lâu lâu, bánh con mới được vớt ra, mỗi đứa một chiếc. Nhưng bánh nóng, nhũn quá, phải ngâm vào nước, nắn cho vuông, treo lên, sáng hôm sau mới được ăn…
Sáng Mùng một cả nhà ai cũng hồi hộp, dậy sớm xem anh Vượng, anh Trân đốt pháo. Có 2 bánh pháo tép, đốt lên nổ đì đẹt, mùi khét khét, thơm thơm, xác pháo màu hoa đào, bay tung tóe trên sân trước cửa nhà. Để thế mới đẹp. Năm mới không được quét sân, quét nhà, hót của đổ đi!
Trẻ con được người lớn lôi ra rửa mặt bằng nước mùi thơm, đun lên pha nóng, mặc quần áo mới, ăn bánh chưng con và sướng nhất được mấy xu mừng tuổi…
Thấy bố đặt bánh chưng và mấy thứ lên bàn thờ, thắp hương khấn vái, rồi bảo anh Trân với mình theo Bố ra lễ Đình làng. Mấy bà thì chuẩn bị đi lễ Chùa…
Lần đầu tiên mình được mặc áo the (chưa có khăn xếp), nhưng được đi guốc theo Bố đi lễ.
Sân Đình cắm đầy cờ Thần, bay phấp phới. Dân làng đã khá đông, chúc tụng nhau râm ran.
Bố giải thích về Thành hoàng làng có hai vị. Đệ nhất Thành hoàng là Tiến sĩ Tuấn Lương, Ngài làm quan đời Lý, khi nhà Trần lên, Ngài chạy về làng, lúc ấy là xóm Trại hẻo lánh bên sông để ở ẩn, rồi mở lớp dạy chữ cho dân làng, bảo ban dân làng mở mang làm ăn… Đệ nhị Thành hoàng là một tướng nhà Trần, đánh quân Tàu xâm lược trên sông Bạch Đằng, tử trận, trôi về bờ sông bên làng, đùn lên thành đống mối. Làng chôn cất Ngài ở Đống Nhất…
Buổi trưa Mồng một Lễ cúng gia tiên mới đúng là Tết, có đủ bánh chưng, giò nạc, giò thủ, giò xào, các món xào, nấu … Cơm cúng là cơm gạo Dự, cơm mới sôi lên ở dưới bếp đã thơm lừng cả nhà. Thường gia đình trung nông trở lên, nhà ai cũng cấy một – hai sào lúa Dự (giống như lúa Tám thơm) để ăn vào những dịp Giỗ, Tết. (Từ khi vào HTX thì giống lúa này tuyệt chủng, vì năng suất thấp).
Mọi người đã bàn đến cỗ cúng trưa Mùng ba hóa vàng, đây cũng là bữa cỗ to, kết thúc “ăn Tết”. Rồi bàn đến “Vào Đám” mùng 6 tháng Giêng, giã bánh dày đi Hội… Thấy các bà, các chị bảo, năm nay Phường Chèo mãi đâu sẽ về diễn Quan Âm Thị Kính. Người thì bảo Quan Âm Thị Kính, năm kia xem rồi. Người khác lại bảo thì xem phường này diễn có hay không? Phường trước, con Thị Màu già quá, nhưng nó hát hay, diễn lẳng ơi là lẳng… Người khác lại bảo, sao bảo diễn vở Trương Viên hay Phạm Tải Ngọc Hoa… Xem ra các bà, các chị thuộc hết các vở chèo, nhưng cứ diễn đi, diễn lại, mỗi phường một khác nhau, vẫn hay…
Rồi con trai, con gái làng này lại đi sang các làng khác xem Hội của nhau. Đúng kiểu “Tháng Giêng là tháng ăn chơi”…
Nay nghĩ lại thấy, đời sống dân làng mình khá đồng đều, nên Tết cả làng rất vui. Làng có chừng 150 gia đình; có ba nhà xứng đáng là Địa chủ (họ giỏi làm ăn nhiều đời, chứ chả dám gây ác với dân làng; chuyện hách dịch thì có); có chừng 7 nhà Phú nông (cũng làm ăn giỏi, căn cơ); chừng 30 nhà Trung nông như nhà mình. Số còn lại ở mức nghèo khác nhau, nhưng ít người bị đói. Năm đói 1945, làng mình chỉ chết đói có hai người; một người già và một anh tên là Ất, mồ côi cả cha lẫn mẹ, đêm đi bẻ trộm ngô mãi bãi sông, về ngã xuống mương nước chết rét…
06/2/2021
M.V.Tr.
February 2, 2024
Thanh Hà
Ngày 31 Tháng Giêng vừa qua, Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng CSVN đồng ý để ông Trần Tuấn Anh thôi giữ các chức vụ ủy viên Bộ Chính Trị, ủy viên Ban Chấp Hành Trung Ương khóa 13, theo nguyện vọng để nghỉ hưu sớm trước 60 tuổi của ông.
Ông Trần Đức Quận, ủy viên Trung Ương Đảng, bí thư tỉnh Lâm Đồng. (Hình: VNExpress)
Việc ông Trần Tuấn Anh bị kỷ luật mất tất cả các chức vụ cho thấy, chỉ hơn nửa nhiệm kỳ của đại hội đảng khóa 13, đã có đến ba ủy viên Bộ Chính Trị mất chức. Đó là các ông Nguyễn Xuân Phúc (chủ tịch nước), Phạm Bình Minh (phó thủ tướng thường trực), và Trần Tuấn Anh. Và số ủy viên Bộ Chính Trị khóa 13 hiện nay chỉ còn lại 15 người.
Nếu tính gộp số ủy viên trung ương bị kỷ luật trong đó tính cả số ủy viên Bộ Chính Trị như vừa kể thì tổng số thành viên Ban Chấp Hành Trung Ương qua hơn nửa nhiệm kỳ đại hội 13 đã bị kỷ luật là 16 người. Đó là Trần Văn Nam, bí thư Bình Dương; Nguyễn Thành Phong, phó Ban Kinh Tế Trung Ương; Bùi Nhật Quang, bí thư kiêm chủ tịch Viện Hàn Lâm Khoa Học Xã Hội; Huỳnh Tấn Việt, bí thư Đảng Ủy Khối Các Cơ Quan Trung Ương; Phạm Xuân Thăng, bí thư Hải Dương; Vũ Đức Đam, phó thủ tướng; Chu Ngọc Anh, chủ tịch Hà Nội; Nguyễn Thanh Long, bộ trưởng Bộ Y Tế; Nguyễn Phú Cường, chủ nhiệm Ủy Ban Tài Chính & Ngân Sách Quốc Hội; Điểu K’Re, phó bí thư thường trực Đắk Nông; Lê Đức Thọ, bí thư Bến Tre; Trần Đức Quận, bí thư Lâm Đồng; và Phan Việt Cường, bí thư Quảng Nam.
Đó là các nhân sự do tự tay Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng chọn lựa chi tiết, tỉ mỉ theo quy trình khoa học năm bước, bảy bước trên tinh thần, “…kiên quyết không đưa các nhân sự có tham vọng quyền lực, có biểu hiện tham nhũng, tiêu cực tham gia Ban Chấp Hành Trung Ương.”
Danh sách 16 người bị kỷ luật từ đầu Đại Hội 13 đến nay cho thấy tất cả đều mắc sai phạm từ các nhiệm kỳ đại hội đảng các khóa trước chuyển sang.
Theo báo Dân Trí ngày 30 Tháng Giêng, Bộ Tư Pháp Việt Nam cho biết đã thu hồi được số tài sản tham nhũng cao nhất từ trước tới nay, với hơn 89,000 tỷ đồng, trong đó có trên 20,000 tỷ đồng bị thu hồi từ tài sản bị chiếm đoạt, thất thoát trong các vụ án tham nhũng, kinh tế – tăng gần 4,500 tỷ so với năm 2022.
Điều đó cho thấy, chất lượng nhân sự cũng như kết quả công cuộc “đốt lò” do Trưởng Tiểu Ban Nhân Sự Nguyễn Phú Trọng là tổng chỉ huy rất, rất có vấn đề.
Đặc biệt, trong thời gian gần đây, có một hiện tượng hết sức bất thường trong việc khởi tố các vụ án tham nhũng ở các địa phương. Đó là “các cặp bài trùng” bí thư Tỉnh Ủy và chủ tịch tỉnh đều bị bắt giam, chỉ khác nhau về thời điểm, nhưng với các tội danh giống “y chang.”
Đó là Bí Thư Trần Văn Nam và Chủ Tịch Trần Thanh Liêm của Bình Dương, Bí Thư Trần Đình Thành và Chủ Tịch Đinh Quốc Thái của Đồng Nai, Bí Thư Trịnh Văn Chiến và Chủ Tịch Nguyễn Đình Xứng của Thanh Hóa, và mới nhất là Bí Thư Trần Đức Quận và Chủ Tịch Trần Văn Hiệp của Lâm Đồng, Bí Thư Nguyễn Nhân Chiến và Chủ Tịch Nguyễn Tử Quỳnh của Bắc Ninh… và có lẽ danh sách sẽ còn dài.
Điều đó nói lên tình trạng hầu hết ban lãnh đạo các tỉnh hiện nay đã hình thành sự liên minh, cấu kết trong vấn đề tham nhũng mang tính tổ chức diễn ra hết sức phổ biến. Đó là sự toa rập có hệ thống, giữa các lãnh đạo trong Ban Thường Vụ Tỉnh Ủy, cụ thể là sự thống nhất giữa bí thư tỉnh ủy và chủ tịch tỉnh, với sự tiếp tay của hệ thống lãnh đạo các sở, ban, ngành cấp dưới trong tỉnh, với một mục tiêu chung là đục khoét ngân sách nhà nước dưới các chiêu bài tham nhũng khác nhau.
Tình trạng vừa kể khiến cho người ta nhớ tới một phát biểu để đời của cựu Chủ Tịch Nước Trương Tấn Sang (2011-2016) phát biểu rằng: “Trước kia chỉ có một con sâu làm rầu nồi canh. Nay thì nhiều con sâu lắm! Nghe mà thấy xấu hổ. Không nhẽ cứ để mãi như vậy, mai kia người ta nói là cả một bầy sâu, tất cả là sâu hết. Thế đâu có được! Một con sâu đã nguy hiểm rồi. Một bầy sâu là chết cái đất nước này!”
Phát biểu của ông Tư Sang trước đây phản ánh rất đúng với những gì đang xảy ra hiện nay, sau hơn 10 năm đảng CSVN nằm dưới sự lãnh đạo của Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng. Thậm chí vấn nạn tham nhũng hiện nay còn lớn hơn nhiều ở mức quy mô và tính liên kết có tổ chức. Đây là một vấn đề hết sức đáng báo động.
Nhà báo Lê Thiếu Nhơn của báo Nông Nghiệp Việt Nam, trong bài viết “Liên minh tham nhũng: Bí thư-Chủ tịch” mới đây đưa ra những nhận xét và những cảnh báo rất đáng lo ngại. Ông đề cập vụ bắt giữ liên tiếp hai quan chức đương nhiệm của tỉnh Lâm Đồng và khởi tố cùng một tội danh. Hai người này có liên quan đến sai phạm trong dự án khu đô thị nghỉ dưỡng Nam Đà Lạt của công ty Sài Gòn-Đại Ninh, do đại gia Nguyễn Cao Trí làm tổng giám đốc.
Theo tác giả Lê Thiếu Nhơn đánh giá: “Nghĩa là người đứng đầu tổ chức đảng và người đứng đầu chính quyền địa phương đã cùng phạm tội, và điều đó báo động về thực trạng đồng liêu tham nhũng. Trường hợp cả bí thư tỉnh ủy và chủ tịch tỉnh sánh bước ra tòa trong một vụ án, dường như không còn mang tính cá biệt.”
Tương tự, liên quan đến những sai phạm của giới chức lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng vừa qua, trong bài viết “Củi tươi Lâm Đồng,” tác giả Phong Lan của trang web Việt Nam Thời Báo xác nhận một cách chua xót: “…các ông Trần Văn Hiệp, chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng, Trần Đức Quận, bí thư tỉnh ủy, lúc đó đang nằm trong Ban Thường Vụ Tỉnh Ủy. Chưa đầy một năm sau mới lộ ra rằng họ ngoài là đồng chí thì đồng thời họ cũng là đồng bọn.”
Hơn thế nữa, tác giả Phong Lan đưa ra nhận xét rất đáng lo ngại: “Đà Lạt-Lâm Đồng vốn là nơi trưởng thành của bà Trương Thị Mai (thường trực Ban Bí Thư kiêm trưởng Ban Tổ Chức Trung Ương) nên ít nhiều cũng có nhiều gắn bó với lớp quan chức đã cùng bà Mai đi lên từ Tỉnh Đoàn Lâm Đồng. Nếu củi Lâm Đồng tiếp tục bị đốt nhiều hơn nữa, có thể đoán được rằng, trong hai năm tới, lớp đàn em của bà Mai sẽ bị quét sạch. Cuộc chiến ác liệt giữa quân xanh quân đỏ đi tới hồi khốc liệt.”
Trong bài bình luận “Điều gì sẽ đến sau những xáo trộn trong hàng ngũ lãnh đạo đảng” của Tiến Sĩ Zachary Abuza, thuộc National War College, Washington DC, khi bàn về nhân sự kế nhiệm ghế tổng bí thư, ông nhắc đến tên của bà Trương Thị Mai và nhận xét rằng “…Phạm Minh Chính, Tô Lâm, và Trương Thị Mai khó có khả năng là các ứng viên tiếp theo.”
Theo giới thạo tin cho biết, lâu nay, bà Mai được cho là “bà trùm” – là tổng chỉ huy bộ máy chính trị của tỉnh Lâm Đồng. Mới đây, Facebooker Hoàng Dũng viết trên trang Facebook cá nhân: “Liệu Bí Thư Lâm Đồng Trần Đức Quận có khai với anh Tô Lâm chuyện xây nhà, mua nhà cho Thường Trực Ban Bí Thư Trương Thị Mai không?”
Như vậy sau hơn tám năm, cái lò của ông Nguyễn Phú Trọng hầu như lập ra để tự đốt những sai lầm của mình, bây giờ lại đẻ ra tình trạng hình thành liên minh tham nhũng với sự cấu kết của bí thư và chủ tịch tỉnh, và sự tiếp tay của hệ thống lãnh đạo cấp dưới.
Đây là một vấn đề cực kỳ nguy hiểm, nếu để kéo dài nó sẽ phá nát chế độ trong một ngày không xa. [đ.d.]
February 1, 2024
BẮC KINH, Trung Quốc (NV) – Trung Quốc hôm Thứ Tư, 31 Tháng Giêng, thi hành án tử hình đôi tình nhân ném hai đứa nhỏ, là con riêng của một trong hai người, từ lầu cao xuống đất, vụ án từng làm chấn động cả nước này, theo CNN.
Ông Zhang Bo và cô Ye Chengchen bị kết tội sát hại hai đứa con riêng của ông Zhang với vợ trước bằng cách dàn cảnh vô tình té lầu ở thành phố Trùng Khánh, miền Nam Trung Quốc, để họ có thể sống chung với nhau.
Quốc kỳ Trung Quốc bên ngoài Bộ Ngoại Giao ở Bắc Kinh. (Hình minh họa: Greg Baker/AFP via Getty Images)
Ông Zhang dan díu với cô Ye, và lúc đầu, ông giấu chuyện ông đã lập gia đình và có con, nhưng sau đó, cô Ye biết được, và ông Zhang ly dị vợ, theo Tối Cao Pháp Viện Trung Quốc.
Cô Ye coi hai đứa con của ông Zhang là “trở ngại” cho việc họ cưới nhau và là “gánh nặng khi họ sống chung với nhau trong tương lai,” theo tòa án. Cô Ye liên tục hối thúc ông Zhang giết hai đứa nhỏ, đồng thời dọa chia tay nếu ông không giết.
Sau khi bàn mưu với cô Ye, Tháng Mười Một, 2020, ông Zhang ném con gái 2 tuổi và con trai 1 tuổi của ông từ tầng 15 chung cư xuống đất khi hai đứa bé đang chơi cạnh cửa sổ phòng ngủ, làm cả hai đứa thiệt mạng, theo tòa án.
Năm đó, ông Zhang khai ông đang ngủ thì hai đứa con “bị té,” và tiếng la hét của người ta dưới đất làm ông thức giấc.
Ông Zhang và cô Ye bị kết án tử hình hồi Tháng Mười Hai, 2021. (Th.Long) [qd]
Ba’o Tieng Dan
Đồng Phụng Việt
2-2-2024
Những người lính quân đội đứng gác trước một tấm biển ở Trung tâm Hội nghị Quốc gia tại Hà Nội nơi diễn ra Đại hội Đảng CSVN 13 hôm 26/1/2021. Nguồn: AFP
Đảng CSVN đang làm nhiều chuyện để kỷ niệm 94 năm ngày thành lập tổ chức chính trị này (3/2/1930 – 3/2/2024). Theo thông lệ, toàn đảng CSVN đồng thanh tụng ca truyền thống, công lao và sự ưu việt của họ.
Một trong những bài tụng ca kiểu này vừa được giới thiệu trên báo điện tử VietNamNet do bà Vũ Thị Kim Yến – Thạc sĩ đang làm việc tại Phòng Sưu tầm, Kiểm kê, Tư liệu thuộc Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch – viết.
Bà Yến khẳng định: “Sức mạnh vô địch của Đảng là ở tinh thần kỷ luật tự giác” (1). Tuy nhiên đó không phải là ý tưởng của bà Yến. Đó là “bác” dạy. Lời “bác” dạy được bà Yến trích nguyên văn: “Sức mạnh vô địch của Đảng là ở tinh thần kỷ luật tự giác, ý thức tổ chức nghiêm chỉnh của cán bộ và đảng viên” và ngoài điều đó, bà Yến còn trích dẫn nhiều lời dạy khác của “bác”. Chẳng hạn, “trái phép, cậy thế, hủ hóa, tư túng, chia rẽ, kiêu ngạo” là “vi trùng rất độc”!
Cứ nhìn vào thực tế hoạt động của đảng CSVN trong vài thập niên gần đây, tự nhiên sẽ thấy, dù không ngừng “học tập và làm theo” đủ thứ như “tư tưởng, đạo đức, tác phong” của “bác” nhưng đảng của bà Yến vẫn bị nhiễm độc toàn thân và kết quả phiên họp bất thường do Ban Chấp hành Trung ương (BCH TƯ) đảng khóa 13 vừa tổ chức hôm 31/1/2024 chính là ví dụ mới nhất về tình trạng vô phương cứu vãn. Cứ căn cứ vào lời “bác” dạy thì sức mạnh của đảng không chỉ suy giảm mà đã… toàn thân bất toại!
***
Ban Chấp hành Trung ương đảng khóa 13 bắt đầu chỉ đạo, điều hành hoạt động cả của đảng CSVN lẫn chính quyền Việt Nam từ cuối tháng 1/2021. Đến cuối tháng 1 năm nay là tròn hai năm. Trong hai năm ấy, tổ chức này tổ chức 13 phiên họp và gần một nửa (5/13) là những phiên họp bất thường. Mục tiêu chính của cả năm phiên họp bất thường là để loại trừ một số thành viên trong BCH TƯ đảng, trong đó có cả những thành viên đang đảm nhận vai trò Ủy viên Bộ Chính trị (Nguyễn Xuân Phúc, Phạm Bình Minh, Trần Tuấn Anh).
Nếu tính gộp, BCH TƯ đảng khóa 13 đã loại trừ tổng cộng 16 đồng chí mà trước đó đảng CSVN từng khẳng định là “tinh hoa” của cả đảng lẫn của… dân tộc và đã được lựa chọn, cân nhắc kỹ càng.
Ngoài ba người được BCH TƯ đảng khóa 13 tín nhiệm bầu vào Bộ Chính trị rồi… nhất trí loại trừ như vừa kể, 13 người còn lại cũng đã được… nhất trí để loại trừ là: Trần Văn Nam (Bí thư Bình Dương), Chu Ngọc Anh (Chủ tịch Hà Nội), Nguyễn Thanh Long (Bộ trưởng Y tế), Nguyễn Thành Phong (Phó Ban Kinh tế của BCH TƯ), Bùi Nhật Quang (Bí thư kiêm Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam), Huỳnh Tấn Việt (Bí thư Đảng ủy Khối các cơ quan trung ương), Phạm Xuân Thăng (bí thư Hải Dương), Vũ Đức Đam (Phó Thủ tướng), Nguyễn Phú Cường (Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính – Ngân sách của Quốc hội), Điểu K’Re (Phó Bí thư Thường trực Đắk Nông), Lê Đức Thọ (Bí thư Bến Tre), Trần Đức Quận (Bí thư Lâm Đồng), Phan Việt Cường (Bí thư Quảng Nam).
Cũng cần lưu ý là, ngoài năm phiên họp bất thường mà mục đích chỉ là tụ tập để… nhất trí loại bỏ, còn 4/8 phiên họp chính thức cũng có tiết mục… nhất trí loại bỏ một số thành viên chính thức đang tại nhiệm là các phiên thứ ba (5/7/2021 – 8/7/2021), phiên thứ sáu (3/10/2022 – 9/10/2022), phiên thứ bảy (15/5/2023 – 17/5/2023), phiên thứ tám (2/10/2023 – 8/10/2023). Nếu cộng cả bốn phiên họp chính thức với năm phiên họp bất thường thì có tới 9/13 dịp tụ tập của BCH TƯ đảng khóa 13 là để loại bỏ… “tinh hoa”!
Đảng CSVN là tổ chức độc quyền lựa chọn 16 Ủy viên BCH TƯ khóa 13 đã bị… loại bỏ và độc quyền sắp đặt 16 cá nhân này vào những vị trí lãnh đạo cả đảng lẫn bộ máy công quyền, bất kể 16 cá nhân này đều có những dấu hiệu rõ ràng đã làm trái với điều “bác” dạy. Thế thì tại sao sau đó, đảng CSVN lại lôi 16 cá nhân này ra xử lý kỷ luật vì… đã từng hành xử… “trái phép, cậy thế, hủ hóa, tư túng, chia rẽ, kiêu ngạo”? Làm như thế có khác gì tự giác nhận thêm “vi trùng rất độc” khi đã thề sẽ… nỗ lực điều trị tận gốc?
***
Khoan bàn đến các sai phạm, chỉ xem cách BCH TƯ đảng khóa 13 loại bỏ ông Trần Tuấn Anh và ông Phan Việt Cường qua phiên họp bất thường vừa được tổ chức cách nay vài ngày ắt sẽ thấy, dù vẫn bi bô về “học tập và làm theo” mọi thứ từ “bác” nhưng xét cho đến cùng, “bác” cũng chỉ được đảng CSVN dùng như pháp sư dùng… “bùa”. Nếu BCH TƯ đảng khóa 13 chấp nhận cho ông Trần Tuấn Anh và ông Phan Việt Cường “thôi giữ các chức vụ được phân công, nghỉ công tác và nghỉ hưu” thì chẳng khác gì công nhận các thành viên trong BCH TƯ đảng khóa 13 từ Tổng Bí thư trở xuống… thua xa hai ông này trong việc “học tập và làm theo” mọi thứ từ “bác”. Tại sao chỉ có hai ông này tự giác nhận “trách nhiệm chính trị của người đứng đầu khi để xảy ra nhiều vi phạm, nhiều cán bộ, đảng viên vi phạm pháp luật, bị xử lý hình sự, xử lý kỷ luật đảng, hành chính” và… tự xử bằng cách xin từ bỏ các chức vụ, nghỉ hẳn, còn Tổng bí thư và toàn bộ những thành viên còn lại trong BCH TƯ đảng khóa 13 vẫn bình chân như vại?
Chẳng lẽ từ Tổng Bí thư trở xuống không có bất kỳ ai phải chịu trách nhiệm khi lựa chọn, sắp đặt rồi xử lý kỷ luật 16 Ủy viên BCH TƯ đảng khóa 13, trong đó có ba kiêm nhiệm vai trò Ủy viên Bộ Chính trị và đang đảm nhận nhiều trọng trách khác nhau, từ Chủ tịch Nhà nước, Phó Thủ tướng, đến Bộ trưởng, Bí thư một tỉnh, Chủ tịch một thành phố?… Khi toàn bộ thành viên của BCH TƯ đảng khóa 13 nhất trí cho ông Trần Tuấn Anh và ông Phan Việt Cường “thôi giữ chức” với lý do như đã công bố (2) thì có khác gì xác định hai ông này… tử tế hơn, xứng đáng hơn… ông Nguyễn Phú Trọng và các ông khác vì chỉ có hai ông này mới nghiêm chỉnh “học và làm theo” mọi thứ từ “bác”, thành ra chỉ có họ mới biết nhận “trách nhiệm chính trị của người đứng đầu khi để xảy ra nhiều vi phạm, nhiều cán bộ, đảng viên vi phạm pháp luật, bị xử lý hình sự, xử lý kỷ luật đảng, hành chính”?
Dẫn ý “bác”, xác định “trái phép, cậy thế, hủ hóa, tư túng, chia rẽ, kiêu ngạo” là “vi trùng rất độc” chính là minh định đảng đã nhiễm trùng từ đầu trở xuống!
Tương tự, dùng những ý của “bác” như “sức mạnh vô địch của đảng là ở tinh thần kỷ luật tự giác, ý thức tổ chức nghiêm chỉnh của cán bộ và đảng viên” để ca tụng việc xử lý kỷ luật chẳng khác gì xỏ xiên, đảng đã… liệt rồi!
Tham khảo
(1) https://vietnamnet.vn/suc-manh-vo-dich-cua-dang-la-o-tinh-than-ky-luat-tu-giac-2245721.html
Tác Giả: Đàn Chim Việt
31/01/2024
Ông Phạm Văn Chờ bị áp giải đi
Ngày 30-1, Công an tỉnh Hưng Yên, Cơ quan An ninh điều tra tỉnh Hưng Yên đã có quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và lệnh bắt tạm giam đối với Phạm Văn Chờ (sinh năm 1964, trú thôn Hướng Đạo, xã Lạc Đạo, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên) về tội “Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam” theo Điều 117, Bộ luật Hình sự. Quyết định đã được Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh phê duyệt.
Theo cơ quan điều tra thì, trong 3 năm từ 2020-2023 Phạm Văn Chờ đã quản lý và sử dụng tài khoản facebook “Chờ Phạm Văn” và “Nguyễn Minh Tân” phát livestream đăng tải, chia sẻ nhiều video clip “bôi nhọ Đảng, Nhà nước và xúc phạm lãnh tụ”, “nói xấu chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, bôi nhọ, xúc phạm lãnh tụ”.
Việt Nam đang giam giữ hàng trăm tù nhân lương tâm, trong đó có những người chỉ vì đăng bài trên Facebook.
Tưởng Năng Tiến
1-2-2024
Về binh nghiệp của Tả Quân Lê Văn Duyệt, Wikipedia tiếng Việt có ghi nhận sự kiện sau: “Năm 1808, lại sai Lê Văn Duyệt mang quân đến Đá Vách. Thấy Phó quản cơ Lê Quốc Huy, vì nhiễu hại quá, nên dân mới nổi dậy. Lê Văn Duyệt bèn xin lệnh chém này, từ đó Quảng Nghĩa lại được yên”.
Sao mà ổng “dẹp loạn” lẹ làng, gọn gàng, dễ dàng dữ vậy cà? Nó dễ tới cỡ khiến cho hậu thế hả hê và (lắm kẻ) không khỏi ngỡ ngàng, cùng với ít nhiều … nghi ngại! Tôi thuộc loại đa nghi nên muốn tìm hiểu xem Wikipedia đã lấy sử liệu từ đâu về cái vụ “chém chết viên quan nhiễu hại” này?
Đọc Quốc Triều Chính Biên Toát Yếu (Quyển II) thì thấy có chi tiết hơi khang khác: “Năm Mậu Thìn thứ VII (1808) … lại sai Lê Văn Duyệt đánh giặc mọi. Lúc ấy mọi khổ vì Phó quản cơ Lê Quốc Huy nhiễu hại quá, cho nên làm phản, Duyệt xét được việc ấy, bắt Quốc Huy tâu xin chém, quân mọi liền ra đầu hàng”.
Như thế, rất có thể là do “lỗi thằng đánh máy” nên Wikipedia đã ghi sai là “dân mới nổi dậy”. Chắc là “dân mọi nổi dậy” mới đúng!
Vũ Man Tạp Lục Thư của Ôn Khê Nguyễn Tấn (bản do Nguyễn Đức Cung sưu tầm, khảo cứu, phiên âm và chú thích) cũng ghi chép gần như thế nhưng bằng thứ ngôn từ văn minh và nền nã hơn nhiều:
“Công cuộc bình định Cao nguyên của tiền nhân đã không hề đơn giản: Tả quân Lê Văn Duyệt, người được tín nhiệm nhất; người đã dùng uy lực thu phục được các bộ lạc Thượng hung dữ nhất, vào tháng Giêng năm Mậu Thìn, 1808, đã chém đầu Phó quản cơ Lê Quốc Huy khi ông này sách nhiễu quá đáng khiến người Thượng nổi loạn”.
Tôi chưa có dịp được xem Vũ Man Tạp Lục Thư và chỉ được đọc đoạn văn thượng dẫn trong một status ngắn (“Chém Đầu Viên Quan Sách Nhiễu Khiến Người Thượng Nổi Loạn”) của nhà báo Trương Huy San, xuất hiện nơi trang Facebook của ông vào hôm 26/09/2023.
Bên dưới status này là đôi ba lời bình rất … đắt:
– Yen Vu: “Rối loạn Tây nguyên xét cho cùng, cũng do người Kinh gây ra hết … em nói thật”.
– Hoàng Phi: “Tây Nguyên bất ổn mấy năm nay không biết đem ông nào ra chém đây”?
Nếu học được theo gương trị an của Triều Nguyễn, Hà Nội (chắc chắn) cũng đã phải chém ít nhất vài chục quan chức của họ ở Tây Nguyên. Hãy xem lại đôi ba sự việc nghiêm trọng, đã làm xáo trộn đời sống ở vùng đất này, từ hai thập niên qua.
Ngày 6 tháng 9 năm 2002, hãng thông tấn AFP loan tin, Việt Nam đã bắt giữ khoảng 30 người Thượng – sau khi họ tham dự vào một cuộc biểu tình phản đối chính phủ tại làng Sao, huyện Madrak, thuộc tỉnh Dak Lak. Tuy nhiên, khi được hỏi về biến cố này, ông Nguyễn Văn Lạng – Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Đắk Lắk – đã lắc đầu quầy quậy:
“Làm gì có biểu tình, bất ổn hay bắt bớ những người dân thiểu số trong thời gian gần đây. Không, tuyệt đối là không có…” (“There have been no demonstration, unrest or arrest of any ethnic minorities in recent days. No, absolute, not…” – theo như tường thuật của AFP, vào ngày 6-9-2002, “Demonstrators Arrested in Vietnam’s Central Highlands”.)
Tưởng ai xa lạ, chớ ông Lạng này thì tôi đã có lần nhìn thấy hình trên tờ Việt Mercury (trang 44, số phát hành ngày 23-3-2001) khi ông ấy đang trả lời phỏng vấn, về những biến động xảy ra ở Đắk Lắk – hồi tháng 2 năm 2001. Bữa đó ông Lạng cũng nhún vai, bầy tỏ một thái độ (thản nhiên) tương tự: “Ðấy chẳng qua chỉ là những vụ cãi vã giản dị về văn khế đất đai tại hai ngôi làng mà thôi… Con số của người biểu tình đã tăng lên là do sự thổi phồng của những tay cực đoan phản cách mạng!”
Cái được ông Nguyễn Văn Lạng mô tả là “những vụ cãi vã giản dị… giữa hai ngôi làng”, theo nhiều nguồn tin đáng tin cậy khác, gồm “nhiều ngàn nông dân đã sử dụng vũ khí – phần lớn là cuốc xẻng và dao rựa – để đấu tranh chống lại sự thối nát của của đảng Cộng sản và những chính sách của chính phủ về chuyện đất đai. (Nguyên văn: “Credible reports suggest that several thousand peasants took up arms – mostly shovels, hoes and machetes – to do battle over Communist Party corruption and government policies on land use”, theo như tường thuật của Mark Mc Donald “Peasants Battling Hanoi Over Land In Central Highlands Fight Over Premier Coffee-Growing Region Taking On Political And Religious Overtones”, trên San Jose Mercury News, hôm 26-2-2001).
Sau đó, ai cũng biết là Hà Nội phải huy động cả lực lượng công an cũng như bộ đội và đã sử dụng đến trực thăng để uy hiếp và truy lùng những kẻ đã tham dự vào “những vụ cãi vã giản dị” này. Hàng trăm người Thượng đã bị bắt giữ, hàng ngàn người khác đã bị truy nã. Họ đã chạy sang Cao Miên xin tị nạn.
Tuy thế, ông Chủ tịch Ủy Ban Nhân Dân Tỉnh Đắk Lắk không bị xử tử, xử chém (hay khiển trách gì ráo) mà còn được báo chí quốc doanh vinh danh là vị lãnh đạo “xử lý bạo loạn bản lĩnh” nữa cơ. Bởi thế, vài năm sau, máu lại đổ ở Tây Nguyên vào Lễ Phục Sinh (hôm 10 và 11-4-2004) nên thường được gọi là cuộc Thảm Sát Phục Sinh.
Phát ngôn nhân của Bộ Ngoại Giao Việt Nam, ông Lê Dũng (tất nhiên) lại chối: “Việt Nam cực lực bác bỏ tin của tổ chức Human Rights Watch nói rằng một số người biểu tình đã bị ‘đánh đến chết’ ngày 10-4 ở đường Phan Chu Trinh, bên ngoài Buôn Ma Thuột trong các cuộc biểu tình cuối tuần qua”.
Cứ chối hết, chối liền, chối ngay, chối bay, chối biến, chối phăng, chối phắt, chối đây đẩy, chối nằng nặc, chối bai bải, chối quầy quậy, chối tuốt luốt … là kể như huề cả làng thôi! Tuy “huề” thiệt nhưng không “huề” luôn, và cũng chẳng “huề” lâu.
Đến năm 2011 thì xảy ra biến cố khác, với sự tham dự của bảy ngàn người dân bản địa H’mong, ở huyện Mường Nhé – tỉnh Điện Biên. Hậu quả được Wikipedia ghi nhận như sau: “Vào thời điểm vụ biểu tình xảy ra, theo hãng thông tấn DPA của Đức, đã có ít nhất 40 người biểu tình được cho là thủ lĩnh của người H’Mông ở Điện Biên đã bị công an bắt, trong đó có ít nhất 3 em nhỏ đã chết.
Trong khi đó, Trung tâm Phân tích Chính sách Công (CPPA) tại Washington DC ngày 9 tháng 5 năm 2011 ra thông cáo báo chí cho rằng, đã có ít nhất 63 người chết và hơn 1.000 người H’Mông chạy thoát vào rừng trong khoảng thời gian từ ngày 30 tháng 4 năm 2011 đến ngày 9 tháng 5 năm 2011 – khi vụ biểu tình kết thúc. Tuy nhiên, về phía công an giám sát vụ việc, đã không có thương vong hay bạo lực gì được gây ra bởi các người dân/ công an trong suốt thời gian vụ biểu tình diễn ra”.
Về sự kiện này, trang Bauxite Việt Nam có nhận xét ngắn gọn nhưng vô cùng chính xác (tôi tiếc là không nhớ được nguyên văn) là … nếu thay thế hai từ Điện Biên bằng Tây Nguyên thì kịch bản xảy ra giống nhau y hệt!
Chớ nào có khác gì đâu. Tây Bắc hay Tây Nguyên thì cũng chừng đó vấn đề thôi: Đất đai, tôn giáo, chủng tộc … Cả ba đều bị nhũng nhiễu, lũng đoạn tới cùng, và bị áp chế dã man, tàn bạo. Ở đâu giới quan chức cũng đều được dung dưỡng, bao che để tiếp tục lộng quyền (thay vì xét xử) nên bi kịch của Tây Nguyên (nói riêng) và Cao Nguyên (nói chung) e sẽ còn dài – nếu chế độ toàn trị hiện hành vẫn còn tồn tại.