Category: Tin Hoa Kỳ

Tăng Hữu Vinh

Nhìn vào khoảnh khắc chung khung hình của Bill Clinton ( Dân chủ ) George W. Bush ( Cộng hòa ) Barack Obama ( Dân chủ ) và Joe Biden ( Dân chủ ) để thấy rằng: Sự trưởng thành lớn nhất của một xã hội là khi những người đứng đầu biết mỉm cười và đứng cạnh nhau bất chấp sự khác biệt về đảng phái.

Biểu tượng Lừa (Dân chủ) hay Voi (Cộng hòa)… xét cho cùng đều chung một đích đến là phụng sự đất nước. Một giọt nước tách rời sẽ nhanh chóng bốc hơi, nhưng khi hòa vào dòng chảy chung, nó sẽ làm nên đại dương.

“  Individually, we are one drop. Together, we are an ocean. “( Riêng rẽ, chúng ta chỉ là một giọt nước. Cùng nhau, chúng ta là cả đại dương.)

Gửi thông điệp hòa hợp và tinh thần đồng đội đến dòng thời gian của tất cả mọi người hôm nay!

* Đây là bức vẽ, tôi vẽ lại từ một tấm hình chụp trên mạng.

*****

Look at this shared moment in a single frame of Bill Clinton (Democrat), George W. Bush (Republican), Barack Obama (Democrat), and Joe Biden (Democrat) to see that: the greatest maturity of a society is when its leaders can smile and stand side by side despite their partisan differences.

Whether it is the symbol of the Donkey (Democrat) or the Elephant (Republican)… after all, they share the same ultimate goal of serving the country. A single drop of water separated will quickly evaporate, but when merging into the common flow, it creates the ocean.

“Individually, we are one drop. Together, we are an ocean.”

Sending a message of harmony and teamwork to everyone’s timeline today!

* This is a drawing I remade from a photo found online.

---

 

Ba’o Dan Chim Viet

Tác Giả: Bùi Văn Phú –

28/10/2026

Ứng viên Dân chủ Derek Trần, bên trái, và ứng viên Cộng hoà Chương Võ (Ảnh: Website của hai ứng cử viên)

Ngày 3/11 tới đây sẽ là ngày bầu cử giữa nhiệm kỳ tổng thống tại Hoa Kỳ. Cử tri sẽ bầu tất cả 435 dân biểu Hạ viện và 35 trong số 100 nghị sĩ Thượng viện.

Hiện nay, Bạch Ốc và cả hai viện quốc hội đều do Đảng Cộng hòa nắm giữ và Đảng Dân chủ đang hy vọng sau bầu cử 3/11 sẽ chiếm được đa số trong quốc hội để có thể tạo sức ép buộc Tổng thống Donald Trump phải thay đổi đường hướng, chính sách trong hai năm tới.

Nhưng liệu ông Trump sẽ có thỏa hiệp hay không, đó là điều mà giới quan sát chú ý, vì khi thua ông có thể không thừa nhận kết quả bầu cử, như đã làm năm 2020 khi thua Joe Biden trong cuộc đua vào Bạch Ốc.

Nhiều người quan ngại cách Trump lãnh đạo đất nước trong nhiệm kỳ đầu và hai năm qua thì sẽ có gì thay đổi trong hai năm tới hay không, khi mà tổng thống không quan tâm đến dư luận, đến nguyện vọng của dân và chỉ làm những gì ông muốn.

Những người đã được ông Trump chọn vào nội các nếu có quan điểm hay làm việc khác ý tổng thống thường bị cách chức hay từ chức, như trong nhiệm kỳ đầu, 2017-2021, với ba Cố vấn An ninh Quốc gia Michael Flynn, H.R. McMaster và John Bolton; Ngoại trưởng Rex Tillerson, Giám đốc FBI James Comey, Chánh văn phòng Reince Priebus, Tổng Chưởng lý Jeff Sessions và cả chục nhân viên cấp cao khác.

Vì thế trong hai năm của nhiệm kỳ hai, các quan chức trong nội các đã làm việc một cách trung thành theo ý tổng thống.

Trên đài truyền hình Newsmax hôm 15/10, khi người dẫn chương trình Rob Finnerty hỏi ông có tin tưởng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu không, Tổng thống Trump trả lời: “Tôi không tin bất cứ ai. Trong thế giới chính trị, tôi không tin ai hết.”

Tổng thống Trump đang thách thức cách tổ chức bầu cử, cách đếm phiếu ở nhiều bang và có thể can thiệp vào tiến trình bầu cử như ở bang Alaska.

Theo hãng tin Reuters ngày 24/10, công tố viên liên bang vừa gửi thư đến văn phòng tổ chức bầu cử ở các quận hạt California, kèm danh sách để yêu cầu xác minh tình trạng công dân của hàng ngàn cử tri vì nghi ngờ họ không có quốc tịch Mỹ.

Reuters dẫn nguồn tờ báo The New York Times cho biết các lá thư này đã được gửi đến tất cả 58 quận hạt ở bang này.

Công tố viên ra thời hạn trong vòng 48 giờ văn phòng bầu cử phải cung cấp số an sinh xã hội, số căn cước và bản sao giấy ghi danh bầu cử của những người được nêu tên trong danh sách – một thời hạn mà phát ngôn viên cục Bầu cử Quận Contra Costa nói “không thể thực thi được”.

Cũng theo tin Reuters, chính quyền Trump từng đưa ra con số 20.000 người không phải công dân Mỹ ở bang California đã đăng ký đi bầu hay tham gia bầu cử. Theo Bộ Tư pháp Mỹ hôm 19/10, đã có 28 người cũng ở bang này bị truy tố vì ghi danh đi bầu dù không có quốc tịch.

Giới chức phụ trách tổ chức bầu cử của California phản đối đòi hỏi của chính quyền Trump vì cho rằng yêu cầu của công tố liên bang có thể làm trì hoãn việc chứng nhận kết quả bầu cử và có nguy cơ tước đoạt quyền bầu cử của công dân.

Chỉ còn một tuần nữa là đến ngày bầu cử. Tổng thống Trump, cựu Tổng thống Barack Obama, cựu Phó Tổng thống Kamala Harris đang đến nhiều nơi để vận động cử tri ủng hộ cho ứng cử viên của đảng mình.

Hiện nay trong Hạ viện, Đảng Cộng hòa nắm đa số mong manh với 218 ghế và Đảng Dân chủ 214 nên việc giữ ghế rất quan trọng.

Trong số 435 dân biểu được bầu chỉ có 45 địa hạt được xem là chiến địa để quyết định đảng nào sẽ nắm đa số trong hai năm tới. Còn lại 390 ghế khó lật chuyển từ đảng này qua đảng khác, theo truyền thống chính trị của từng địa hạt đã có.

Tại Thượng viện, Đảng Cộng hòa cũng nắm đa số 53-47 và với 35 ghế được bầu lại, trong đó có 7 ghế mang tính chiến địa tại các bang Alaska, Ohio, Iowa, Kansas, Maine, Michigan, Texas, theo thông tin phân tích từ ballotpedia.org.

Chưa đến ngày bầu cử chính thức nhưng cử tri đã có thể bầu chọn sớm bằng cách gửi phiếu qua bưu điện, bỏ vào thùng phiếu đặt tại nhiều nơi trong quận hạt hay đích thân đến phòng phiếu. Tổ chức theo dõi bầu cử Election Lab tại Đại học Florida cho biết tính đến ngày 23/10 đã có 23 triệu cử tri bỏ phiếu sớm, 54,6% bằng thư và 45,4% đã đến các phòng phiếu để bầu.

Kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ tổng thống năm 2022 đã có 112 triệu cử tri tham gia bỏ phiếu, chiếm 46% số cử tri trên toàn nước Mỹ. Năm 2024, con số này là 64%, theo số liệu từ tổ chức nghiên cứu Pew Research Center. Vận động tranh cử trong những ngày chót đang diễn ra sôi nổi.

Đảng Dân chủ kêu gọi ủng hộ cho các ứng viên của đảng để đưa nước Mỹ ra khỏi tình trạng khó khăn kinh tế hiện nay, khi giá xăng dầu cao, vật giá leo thang, người có việc làm nhưng không thể mua nhà vì lãi suất cao và giá nhà vượt ngoài khả năng tài chính, việc can dự trực tiếp của Hoa Kỳ trong cuộc chiến với Iran, gián tiếp can dự vào chiến tranh Ukraine tốn mấy trăm tỉ đô la cho ngân sách quốc gia.

Những người ủng hộ Đảng Cộng hòa cho rằng các chính sách của Tổng thống Trump đang đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại qua khẩu hiệu Make America Great Again (MAGA), kinh tế ổn định, thâm thủng thương mại giữa Mỹ với các quốc gia giảm nhờ chính sách thuế đối ứng mới, các chỉ số thị trường chứng khoán tăng trên 10% trong hai năm qua, mức thất nghiệp 4,2%.

Họ nói rằng Đảng Dân chủ đang tìm cách muốn phá hoại nước Mỹ, muốn đưa Hoa Kỳ theo con đường xã hội chủ nghĩa.

Trong nội bộ Đảng Dân chủ, khuynh hướng dân chủ xã hội chủ nghĩa – democratic socialist – đang nổi lên với những dân cử nổi tiếng như các Thượng nghị sĩ Bernie Sanders và Elizabeth Warren, Dân biểu Alexandria Ocasio-Cortez, Thị trưởng New York Zohran Mamdani.

Theo tuần báo U.S. News & World Report ngày 8/10/2026, kỳ bầu cử sắp tới có một số ứng cử viên theo khuynh hướng dân chủ xã hội chủ nghĩa đang tranh đua trong vòng chung kết để vào quốc hội, nổi bật là Donavan McKinney ở bang Michigan, Melat Kiros ở Colorado, Chris Rabb ở Pennsylvania, Rashida Tlaib tái tranh cử ở bang Michigan, Angela Gonzales-Torres ở California.

Nhiều chính trị gia của Đảng Dân chủ đã bị Trump dán nhãn là cộng sản.

Trên thế giới, những quốc gia thực sự theo chủ nghĩa xã hội dân chủ và các nước cộng sản thì hoàn toàn khác nhau. Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển là những quốc gia điển hình của xã hội chủ nghĩa dân chủ. Pháp cũng gần tương tự vì mọi người dân có bảo hiểm y tế, học phí đại học rất thấp và vai trò của nghiệp đoàn rất mạnh để bảo vệ quyền lợi công nhân.

Các nước cộng sản tiêu biểu như Trung Quốc, Việt Nam, Cuba là nơi người dân không có những quyền căn bản như tự do biểu đạt, tự do ứng cử, tự do lập hội, không được lập đảng, không có công đoàn độc lập, không được xuống đường biểu tình.

Bảng vận động tranh cử ở Little Saigon Quận Cam, nam California (Ảnh: Bùi Văn Phú)

Nhiều người Việt khi nghe cụm từ “xã hội chủ nghĩa” là liên tưởng đến những gì xảy ra tại Việt Nam trong nửa thế kỷ qua dưới chế độ cộng sản, nên khi Trump tấn công chủ nghĩa xã hội là ủng hộ một cách cuồng nhiệt.

Với tầm nhìn như thế nên trong cuộc vận động tranh cử của các ứng viên gốc Việt, người của Đảng Dân chủ cũng thường bị dán nhãn cộng sản.

Tuy nhiên, cần phân biệt giữa các chế độ xã hội chủ nghĩa, cộng sản độc đoán mà Trung Quốc, Việt Nam đang đi theo – ít nhất là về mặt lý thuyết – với thực tế chủ nghĩa xã hội dân chủ trên thế giới mà một số chính trị gia theo Đảng Dân chủ đang xiển dương.

Trong cộng đồng người gốc Việt, tranh cử sôi nổi nhất là ở Địa hạt 45, bao gồm Quận Cam, California có đông người Việt, nơi dân biểu đương nhiệm Derek Trần, theo Đảng Dân chủ, đang đối đầu với Chương Võ của Đảng Cộng hòa.

Trước đây, địa hạt này là thành trì của Đảng Cộng hòa. Sau khi vẽ lại địa hạt, mấy lần bầu chọn gần đây, đại diện dân cử của địa hạt chuyển qua lại giữa hai đảng.

Dân biểu Derek Trần bị dán nhãn cộng sản chỉ vì ông bỏ phiếu chống lại những chính sách phía Đảng Cộng hòa đưa ra, dù đó là điều bình thường trong sinh hoạt chính trị lưỡng đảng.

Thực tế, đối với những gì liên quan đến Việt Nam và cộng đồng người Việt, Dân biểu Derek Trần đã có nhiều hoạt động thực tế, từ vinh danh cờ vàng tại quốc hội, nêu vấn đề vi phạm nhân quyền của Hà Nội, đến việc bảo trợ tù nhân lương tâm.

Chẳng hạn, vào tháng 3/2026, ông đã viết thư cho Tổng Bí thư Tô Lâm để nêu quan ngại về tình trạng vi phạm nhân quyền, đồng thời đề nghị được đi thăm các tù nhân lương lâm tại Việt Nam.

Nhìn từ quan điểm của cử tri gốc Việt trong địa hạt mang tính đại diện cho cộng đồng người Việt tại Mỹ, những dân cử của khu vực trong mấy chục năm qua dù là Cộng hòa như Bob Dornan, Dana Rohrabacher, Michelle Steel hay Dân chủ như Loretta Sanchez, Lou Correa thì cũng đều ủng hộ cờ vàng, thường xuyên lên tiếng cho tù nhân chính trị và đòi Hà Nội tôn trọng nhân quyền.

Hai năm trước, Derek Trần thắng dân biểu Cộng hòa đương nhiệm Michelle Steel hơn 600 phiếu nên Địa hạt 45 đang được xem là chiến địa.

Dân biểu Hakeem Jeffries, lãnh đạo Dân chủ trong Hạ viện, hôm 22/10 đã đến Quận Cam vận động cho Derek Trần tái tranh cử nhiệm kỳ thứ hai để giữ ghế cho Đảng Dân chủ.

Kỳ bầu chọn năm nay có 27 ứng cử viên gốc Việt ra tranh cử nhiều chức vụ công quyền tại Quận Cam.

Đáng chú ý là tranh chức thị trưởng Westminster, thủ phủ của người Việt. Có ba ứng viên đang dẫn đầu là đương kim Thị trưởng Chí Charlie Nguyễn, Phó Thị trưởng Carlos Manzo và Nghị viên Kimberly Hồ. Nếu bị chia phiếu giữa các ứng viên gốc Việt, Phó Thị trưởng đương nhiệm Carlos Manzo có thể thắng.

Từ năm 2012 đến nay, chức vụ thị trưởng Westminster do người gốc Việt nắm giữ. Đây cũng là nơi xuất hiện chính trị gia gốc Việt đầu tiên tại Hoa Kỳ, khi ông Tony Lâm được bầu làm nghị viên thành phố hồi năm 1992.

Thành phố Garden Grove kế bên có cựu nghị viên Thu-Hà Nguyen tranh chức thị trưởng, đối đầu với thị trưởng đương nhiệm Stephanie Klofenstein.

Hai thành phố, Westminster với 42.000 dân, 46% gốc Việt, và Garden Grove với 173.000 dân, 32% gốc Việt, được coi là trung tâm của Little Saigon, Quận Cam. Cả hai nơi đã có thị trưởng gốc Việt và hội đồng thành phố với đa số nghị viên cũng là gốc Việt.

Cộng đồng người Việt tại đây cũng đang chú ý đến Tracy La, ứng cử vào hội đồng giáo dục thành phố Garden Grove, Khu vực 4. Cô là người của tổ chức VietRise đã công khai lên tiếng, phổ biến các tài liệu ca ngợi Hồ Chí Minh và thành quả giành độc lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, những việc làm đã bị nhiều người trong cộng đồng lên án. Tranh cử cho chức vụ này có hai người Việt khác là Quân Vương và John Giang Nguyễn.

Trên vùng thung lũng điện tử San Jose, bầu cử năm nay không có nhiều ứng viên gốc Việt. Đáng chú ý là cuộc tranh cử chức nghị viên Khu vực 7 giữa nghị viên đương nhiệm Biên Đoàn và Vân Lê, ủy viên giáo dục của Eastside Union High School District.

Bảng vận động tranh cử trong khu thương mại Grand Century Mall, San Jose, bắc California (Ảnh: Bùi Văn Phú)

Đây là khu vực đông người Việt và Mexico, có nghị viên gốc Việt đầu tiên là Madison Nguyễn được bầu vào hội đồng thành phố năm 2005 và là phó thị trưởng phục vụ đến năm 2014. Nghị viên Tâm Nguyễn kế vị chỉ được một nhiệm kỳ rồi ứng viên gốc Mexico thắng năm 2018.

Người Việt chiếm khoảng 15% trong số gần một triệu cư dân San Jose. Một thời gian đã có 2 nghị viên gốc Việt trong hội đồng thành phố, đại diện cho hai khu vực khác nhau là Tâm Nguyễn và Mạnh Nguyễn. Sau bầu cử 2020, khi Nghị viên Diệp Lân thất cử thì không còn người gốc Việt trong nghị trường.

Bầu cử năm 2022, Biên Đoàn thắng và đang tái tranh cử cho nhiệm kỳ hai, đối đầu với Vân Lê. Lần bầu chọn này, dù ai thắng người Việt vẫn có mặt trong nghị trường San Jose.

Tuy là khu vực truyền thống lâu đời của Đảng Dân chủ với các dân biểu trong quốc hội đều là người của đảng này, từ Don Edwards, Norman Mineta đến Mike Honda, Zoe Lofgren, Ro Khanna, Sam Liccardo, nhưng nhiều người Việt ở đây vẫn ủng hộ Đảng Cộng hòa.

Điều này có thể nhìn thấy qua những bảng vận động tranh cử trong khu thương mại Grand Century Mall trên đường Story Rd., là trung tâm của Little Saigon San Jose, với toàn bảng vận động của các ứng viên Cộng hòa trong khi thiếu vắng ứng viên Dân chủ. Ứng viên thống đốc Steve Hilton của Đảng Cộng hòa đã hai lần đến khu vực này gặp gỡ cử tri gốc Việt.

Khuynh hướng chính trị của cử tri Việt trước đây đa số ủng hộ Đảng Cộng hòa, nay đang nghiêng nhiều hơn về Đảng Dân chủ.

Theo số liệu khảo sát năm 2024 của tổ chức nghiên cứu AAPI Data, 42% cử tri gốc Việt theo Dân chủ, 37% theo Cộng hòa và 19% có khuynh hướng độc lập. Bốn năm trước đó, số cử tri Việt ủng hộ Dân chủ là 33%, Cộng hòa 48% và độc lập 23%.

Hiện nay, tham gia chính trị của người Việt vào dòng chính, ở Little Saigon Quận Cam có Dân biểu bang Tạ Trí là người Đảng Cộng hòa, đang tái tranh cử nhiệm kỳ thứ ba.

Còn hầu hết dân cử gốc Việt tại Mỹ là thành viên của Đảng Dân chủ, gồm có Dân biểu bang California Stephanie Nguyễn, Dân biểu bang Texas Hubert Võ, Dân biểu bang Massachusetts Trâm Nguyễn, Dân biểu bang Virgina Kathy Trần.

Nghị viện bang Oregon hiện có 4 dân cử là các dân biểu Daniel Nguyễn, Hải Phạm, Thủy Trần và thượng nghị sĩ Khanh Phạm đều là thành viên đảng Dân chủ.

Kỳ bầu sơ bộ năm nay có nhiều ứng viên gốc Việt đã ra tranh cử vào Quốc hội Hoa Kỳ: Trinh Hà, ứng viên Cộng hòa từ bang Washington; Julie Trang Lê, ứng viên Dân chủ từ bang Minnesota; Trâm Nguyễn, ứng viên Dân chủ từ bang Massachusetts; nhưng chỉ có Derek Trần, Dân chủ, và Chương Võ, Cộng hòa, tại cùng Địa hạt 45 California, được vào chung kết.

Kết quả bầu cử 3/11 tới đây, dù Derek Trần hay Chương Võ thắng, thì trong quốc hội Mỹ vẫn có một dân biểu đại diện cho người Việt.

---

                     Tác giả Bùi Văn Phú là giảng viên đại học cộng đồng và nhà báo tự do từ vùng Vịnh San Francisco, California.

---

 

Vương Điền 

Một người nông dân đã quá mệt mỏi vì lũ chuột phá hoại mùa màng và ăn cắp thóc lúa của mình, nên ông ta nghĩ ra một kế hoạch vừa khôn khéo vừa tàn nhẫn.

Ông ném một con lợn chết xuống một cái giếng sâu đã bị bỏ hoang. Bị thu hút bởi mùi xác chết, gần 80 con chuột lập tức lao xuống giếng để tranh nhau ăn. Ban đầu, mọi chuyện dường như rất tuyệt vời. Thức ăn có quá nhiều, đủ cho tất cả, và lũ chuột ăn no nê cho đến khi thỏa mãn.

Nhưng khi thức ăn cạn kiệt, chúng mới phát hiện ra một điều kinh hoàng: thành giếng quá dốc, không thể trèo lên được. Chúng đã bị mắc kẹt.

Ngày tháng trôi qua, cơn đói biến thành tuyệt vọng. Sự tuyệt vọng dần biến thành hung hãn. Những con chuột từng bình thản ăn uống bên cạnh nhau giờ đây bắt đầu cắn xé nhau để giành giật sự sống. Cuối cùng, chúng bắt đầu giết hại và ăn thịt lẫn nhau.

Từng con chuột một gục xuống, số lượng ngày càng giảm, cho đến khi chỉ còn lại duy nhất một con. Đôi mắt nó đỏ ngầu, và nó sống sót bằng cách ăn thịt chính đồng loại của mình.

Sau đó, người nông dân quay trở lại, thả một sợi dây xuống giếng và cứu con chuột cuối cùng còn sống. Nhưng ông ta không cứu nó vì lòng tốt hay sự thương xót.

Người nông dân biết rằng con chuột ấy đã học được cách sinh tồn bằng việc săn giết những con chuột khác. Khi được thả ra ngoài đồng, nó sẽ tiếp tục giết hại đồng loại của mình thay vì ăn thóc lúa của ông ta.

Người nông dân đã biến kẻ thù của mình thành vũ khí lợi hại nhất.

Và đó chính là bài học về chiến thuật “chia để trị”.

Những kẻ kiểm soát chiếc bẫy không cần phải tự mình tham gia chiến đấu. Chúng chỉ cần tạo ra những điều kiện khiến những người khác quay sang chống lại nhau.

Lũ chuột tin rằng kẻ thù của chúng chính là những con chuột khác. Chúng không bao giờ nhận ra rằng kẻ thù thực sự là người nông dân đã đặt chúng vào cái giếng ấy.

Mối nguy hiểm lớn nhất không phải lúc nào cũng là kẻ thù đang đứng trước mặt bạn. Đôi khi, đó chính là kẻ đã tạo ra cuộc xung đột, rồi lặng lẽ đứng nhìn bạn và những người khác tự hủy hoại lẫn nhau.

Trước khi quay sang chống lại người hàng xóm chỉ vì họ có quan điểm chính trị khác với mình, hãy tự hỏi: Ai là người được hưởng lợi khi người dân Mỹ bị chia rẽ?

Trong khi chúng ta mải mê tranh cãi, đối đầu với nhau vì đảng Cộng hòa hay đảng Dân chủ, có thể chúng ta đang bỏ qua những kẻ thực sự kiếm lợi từ chính những cuộc xung đột ấy.

Có lẽ, câu hỏi thực sự không phải là bạn đứng về phe nào, mà là:

Ai đã đào nên cái giếng này — và tại sao họ lại muốn chúng ta tiếp tục đánh giết lẫn nhau dưới đáy giếng ấy?

 

---

 

BBC News Tiếng Việt

 ÔNG TRUMP CHỈ TRÍCH NA UY VỀ GIẢI NOBEL HÒA BÌNH, GỌI ĐÓ LÀ ‘VẾT NHƠ KHÔNG THỂ GỘT RỬA’

Tổng thống Mỹ Donald Trump lại một lần nữa phàn nàn về việc mình không được trao giải Nobel Hòa bình, gọi quyết định năm nay là “đáng xấu hổ”.

Giải thưởng này đã được trao cho cựu thẩm phán Tòa án Hình sự Quốc tế, bà Navi Pillay, vào 9/10.

Chỉ vài giờ sau khi có thông báo, ông Donald Trump phát biểu tại một cuộc mít tinh rằng ông “chưa từng nghe nói” đến “nhân vật bí ẩn” này.

Trong khi đó, bà Pillay – năm nay 85 tuổi, đã nói đùa với những người ủng hộ khi bà nhận tin được trao giải rằng: “Nếu các bạn vỗ tay thêm chút nữa, có lẽ tôi sẽ chia sẻ giải thưởng này với ông Trump đấy.”

#BBCNewsTiengViet – #DonaldTrump – #NobelPeacePrize 

---

 

Ba’o Nguoi-Viet

October 5, 2026

WASHINGTON, DC (NV) – Các gia đình tại khu vực lục địa Hoa Kỳ sẽ phải chi thêm hàng ngàn đô la cho chi phí năng lượng từ nay đến năm 2040 do những thay đổi trong chính sách liên bang kể từ khi Tổng Thống Donald Trump trở lại nắm quyền, chẳng hạn như việc hủy bỏ các dự án năng lượng sạch mới.

Theo kết quả mô hình hóa do một tổ chức nghiên cứu phi đảng phái Energy Innovation công bố hôm Thứ Sáu, 2 Tháng Mười.

Trung tâm năng lượng Sand Hill của Austin Energy tại Austin, Texas. (Hình: Brandon Bell/Getty Images)

Phân tích của tổ chức Energy Innovation cho thấy các hộ gia đình sẽ phải trả thêm trung bình $6,500 tiền năng lượng, tính tổng cộng trong giai đoạn đến năm 2040. Tại năm tiểu bang, gồm Oregon, Mississippi, South Dakota, Virginia và Wyoming, mức chi phí tăng thêm này sẽ vào khoảng $9,000 mỗi gia đình.

Theo ABC News, tổ chức nghiên cứu có trụ sở tại California này nhận định rằng nhu cầu khí đốt tự nhiên để sản xuất điện sẽ tăng lên do chính quyền hủy bỏ các dự án mới về điện gió, điện mặt trời và hydro. Đồng thời, nhu cầu xăng dầu cho giao thông cũng sẽ tăng do ông Trump và Quốc Hội đang bãi bỏ các chính sách khuyến khích sử dụng xe tiết kiệm nhiên liệu và ít phát thải. Nhu cầu tăng cao sẽ đẩy giá cả lên mức cao hơn.

Giá năng lượng hiện đang ở mức cao tại nhiều quốc gia. Cơ Quan Năng Lượng Quốc Tế cho biết, sau khi Nga tiến hành cuộc tấn công vào Ukraine, mức giá kỷ lục đã được ghi nhận trong giai đoạn 2022–2024 tại Liên Minh Châu Âu, Vương quốc Anh, Nhật Bản và Hàn Quốc. Tại nhiều nước, bao gồm cả Liên Minh Châu Âu và Hoa Kỳ, tốc độ tăng giá này đã vượt xa mức tăng thu nhập và lạm phát kể từ năm 2019.

Ngoài ra, tại một số khu vực ở Mỹ, nhu cầu từ các trung tâm dữ liệu phục vụ cho công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) được cho là nguyên nhân dẫn đến tình trạng này. Cuộc xung đột liên quan đến Iran cũng đã đẩy giá dầu và xăng tăng mạnh. Cơ Quan Thông Tin Năng Lượng dự báo các gia đình tại Mỹ sẽ phải trả khoảng 18.6 cent cho mỗi kilowatt-giờ vào năm 2027, so với mức 17.3 cent vào năm 2025 và 18.2 cent vào năm 2026.

Mar Zepeda, giám đốc phụ trách mảng lập pháp của tổ chức Climate Justice Alliance, cho biết hóa đơn tiền điện của bà tại Washington, D.C. đã tăng thêm $200 trong Tháng Chín. Bà Zepeda cho rằng nguyên nhân nằm ở nhu cầu sử dụng điện của các trung tâm dữ liệu, đồng thời nhận định rằng các chính sách liên bang về “khả năng chi trả” chỉ càng làm trầm trọng thêm vấn đề này.

“Họ có thể gọi đó là chính sách bảo đảm khả năng chi trả, nhưng rốt cuộc là khả năng chi trả cho ai và phải đánh đổi bằng cái gì? Chắc chắn không phải là cho người dân bình thường,” bà Zepeda chia sẻ trong một email tới ABC News.

Mô hình dự đoán những thay đổi về chính sách liên bang sẽ làm tăng chi tiêu năng lượng hàng năm ở Oregon thêm $840 mỗi hộ gia đình vào năm 2035 và $1,200 mỗi gia đình vào năm 2040, với mức tăng tích lũy là $9,300 từ năm 2026 đến năm 2040, mức cao nhất so với bất kỳ tiểu bang nào, cũng theo ABC News. (KL) [kn]

---

 

Những câu chuyện Nhân Văn –  Duc Minh Danh

John McCain đã dùng hành động quyền lực chính trị cuối cùng của mình để phá vỡ chiến dịch kéo dài suốt bảy năm của chính đảng ông về việc bãi bỏ luật chăm sóc sức khỏe, khi ông bỏ lá phiếu phản đối bằng một cái lắc ngón tay cái xuống lúc 1 giờ 30 sáng chỉ hai tuần sau khi được chẩn đoán mắc ung thư não giai đoạn cuối, thời điểm mà gần như không ai còn có thể gây áp lực hay trừng phạt ông nữa.

Phòng họp chật kín người. Đó là một cuộc điểm danh bỏ phiếu hiếm hoi diễn ra lúc 1 giờ sáng. Lãnh đạo phe đa số Thượng viện Mitch McConnell đã sắp xếp cuộc bỏ phiếu vào giữa đêm vì ông tin mình đã có đủ số phiếu cần thiết. Bốn mươi chín nghị sĩ Cộng hòa sẽ bỏ phiếu thuận. Hai người, Lisa Murkowski và Susan Collins, đã công khai tuyên bố bỏ phiếu chống. Điều đó đồng nghĩa tất cả những nghị sĩ Cộng hòa còn lại đều phải đồng ý. McConnell tin rằng McCain cũng sẽ như vậy.

McCain đã bay từ Arizona trở lại Washington chỉ để tham gia cuộc bỏ phiếu này. Trên mắt trái của ông vẫn còn vết sẹo phẫu thuật mới sau khi các bác sĩ cắt bỏ khối u. Hai ngày trước đó, ông đã có bài phát biểu tại Thượng viện, kêu gọi quay trở lại tiến trình hợp tác lưỡng đảng. Nhưng không ai thực sự hiểu ông muốn ám chỉ điều gì.

Phó Tổng thống Mike Pence cũng có mặt trong phòng họp. Ông ở đó để phá vỡ thế hòa nếu kết quả là 50–50. Sự hiện diện của Pence cho thấy Nhà Trắng biết cuộc bỏ phiếu sẽ vô cùng sít sao. Pence đã tiến đến chỗ McCain tại sàn Thượng viện và nói chuyện với ông suốt hai mươi phút. Nội dung cuộc trò chuyện không được ghi lại. Sau này, nhiều thượng nghị sĩ cho biết Pence đang cố thuyết phục McCain bỏ phiếu thuận vào phút cuối.

McCain lắng nghe. Ông gật đầu. Nhưng không nói gì.

Người thư ký bắt đầu gọi tên bỏ phiếu. Khi đến tên McCain, ông bước lên phía trước phòng họp. Ông đứng trước bàn của thư ký. Cả khán phòng lặng đi. Máy quay truyền hình đang phát trực tiếp. McConnell dõi theo từ bàn làm việc của mình. Pence đứng cách đó chỉ vài mét.

McCain giơ tay phải lên. Ông giữ nguyên trong giây lát. Rồi từ từ hạ ngón tay cái xuống.

Cả phòng họp bùng nổ. Các nghị sĩ Dân chủ sửng sốt. Một số thượng nghị sĩ Cộng hòa cúi gằm mặt. McConnell đứng chết lặng tại bàn làm việc. Pence rời khỏi sàn họp mà không nói một lời.

Kết quả cuối cùng là 49–51. Dự luật bãi bỏ Obamacare thất bại. Bảy năm chiến lược lập pháp của Đảng Cộng hòa sụp đổ chỉ vì một cử chỉ của một người đàn ông đang hấp hối vào lúc một giờ ba mươi sáng.

Đêm đó, McCain không giải thích lá phiếu của mình với báo chí. Ông rời Thượng viện, bay trở về Arizona và tiếp tục điều trị ung thư. Mười ba tháng sau, ông qua đời.

Nhà Trắng không bao giờ nói chuyện với ông thêm lần nào nữa. Những người ủng hộ đảng của chính ông gọi ông là kẻ phản bội. Các bình luận viên bảo thủ, những người từng ca ngợi sự phục vụ quân đội của ông suốt hàng chục năm, quay lưng với ông chỉ sau một đêm. Ông không đáp trả bất kỳ điều gì.

Một phóng viên CNN đã chờ sẵn tại tòa nhà Russell khi McCain bước ra khỏi văn phòng của mình ngay trước nửa đêm để đi bộ sang Điện Capitol. Ông đang nói chuyện điện thoại. Phóng viên chỉ kịp nghe được một câu trước khi cửa thang máy đóng lại:

“Làm điều đúng đắn thật sự rất khó.” 

---

 

Một người Việt ở Missouri bị cáo buộc lừa tiền điện tử hơn $50 triệu

Ba’o Nguoi-Viet

September 29, 2026

KANSAS CITY, Missouri (NV) – Ông Nguyễn Văn Trung, 37 tuổi, quốc tịch Việt Nam, bị buộc tội liên quan đến vụ lừa đảo tình cảm kết hợp đầu tư tiền điện tử (cryptocurrency) lên tới hơn $50 triệu đô la.

Văn phòng công tố Western District của Missouri thông báo trên trang web chính phủ vào Thứ Sáu, ngày 25 Tháng Chín, cho biết ông Trung phải đối mặt với hai tội danh rửa tiền sau khi ra hầu tòa lần đầu tại Los Angeles.

Trang web tiền điện tử Coinbase hiển thị trên màn hình máy tính vào ngày 12 Tháng Hai, năm 2026 tại Miami, Florida. (Minh họa: Joe Raedle/Getty Images)

Theo thông báo trên trang web, “Pig butchering” (tạm dịch: chiêu trò “mồi nhử tình cảm”) là một ngành công nghiệp lừa đảo trị giá hàng tỷ đô la, mang lại lợi nhuận khổng lồ và đã khiến hàng triệu người Mỹ trở thành nạn nhân. Thủ đoạn này bắt đầu khi kẻ lừa đảo tạo dựng lòng tin với nạn nhân, thường là thông qua các mối quan hệ tình cảm ảo, rồi dụ dỗ họ đầu tư vào những dự án tiền mã hóa giả mạo.

Cũng theo thông báo này, trong khoảng thời gian từ Tháng Sáu đến Tháng Tám, năm 2024, nạn nhân thứ nhất đã chuyển số tiền điện tử trị giá khoảng $16 triệu vì tin rằng mình đang đầu tư vào một nền tảng đầu tư tiền mã hóa có tên là “Triangle.” Một trong số các giao dịch chuyển tiền này diễn ra vào ngày 7 Tháng Tám, năm 2024, với giá trị hơn $569,000 tiền điện tử, được xác định có nguồn gốc trực tiếp từ ví tiền mã hóa của ông Trung.

Vào ngày 9 Tháng Tám, năm 2024, ví tiền mã hóa của ông Trung đã nhận sáu khoản chuyển tiền với tổng trị giá khoảng $569,569 tiền mã hóa từ nạn nhân thứ nhất.

Ngay sau khi nhận được số tiền này, ông Trung đã thực hiện chuyển số tiền mã hóa trị giá khoảng $567,999 qua bốn giao dịch đến một ví tiền mã hóa cá nhân không do tổ chức trung gian quản lý (un-hosted wallet) nằm ngoài mạng lưới blockchain tập trung.

Từ ngày 9 Tháng Hai năm 2018 đến ngày 17 Tháng Mười Hai, năm 2024, các ví tiền mã hóa của ông Trung đã nhận được lượng tài sản tiền mã hóa trị giá khoảng $53,275,939 từ các âm mưu lừa đảo qua chuyển khoản nhắm vào công dân Hoa Kỳ. Ví tiền này đã chuyển số tài sản tiền mã hóa tương đương khoảng $53,188,466 sang các tài khoản khác nằm ngoài mạng lưới blockchain tập trung.

Văn phòng công tố Western District của Missouri cho biết trong thông cáo báo chí, còn có nhiều nạn nhân khác tại Hoa Kỳ cũng báo cáo tổng thiệt hại lên tới hàng triệu đô la do các chiêu trò lừa đảo kiểu “mồi nhử tình cảm” khác nhau. Các vụ việc này đều liên quan đến một số ví tiền mã hóa nghi ngờ có luồng chuyển tiền về ví của ông Trung.

Dù được hướng dẫn chuyển tiền mã hóa đến các trang web khác nhau, các nạn nhân đều có chung một kịch bản bị lừa: Một người quen của họ giới thiệu họ đầu tư tiền mã hóa vào một “trang web” cụ thể với lời hứa hẹn về lợi nhuận tài chính cao. Nhưng không ai trong số họ rút được khoản tiền đã đầu tư và cuối cùng đều nhận ra mình đã bị lừa đảo.

“FBI, thông qua sự phối hợp chặt chẽ với các đối tác thực thi pháp luật và khu vực tư nhân, đã phát hiện và ngăn chặn âm mưu lừa đảo này, qua đó bảo vệ người dân khỏi việc bị chiếm đoạt số tiền mồ hôi nước mắt,” ông Chris Ormerod, đặc vụ phụ trách Văn Phòng FBI tại Kansas City, cho biết, theo thông báo từ văn phòng công tố Western District. “Vụ việc này khẳng định cam kết kiên định của FBI trong việc bảo vệ công chúng Mỹ và buộc những kẻ lừa đảo phải chịu trách nhiệm, bất kể chúng hoạt động hay thực hiện hành vi phạm tội ở đâu.”

Các vụ lừa đảo kiểu này thường khởi đầu bằng việc nạn nhân gặp gỡ ai đó trên trang web hẹn hò trực tuyến, hoặc nhận được tin nhắn ngẫu nhiên từ người lạ qua mạng xã hội, tin nhắn SMS hay ứng dụng nhắn tin, để rồi dần dần phát triển thành mối quan hệ đậm màu sắc tình cảm.

Sau đó, kẻ lừa đảo thuyết phục nạn nhân chuyển tiền vào một cơ hội đầu tư tiền mã hóa do chính chúng giới thiệu. Những tội phạm thường khoe khoang về những khoản lợi nhuận đầy hấp dẫn từ các khoản đầu tư ban đầu nhằm khuyến khích nạn nhân rót thêm những khoản tiền lớn hơn, cuối cùng đẩy nạn nhân vào cảnh khánh kiệt về tài chính. (KL)

---

 

B a’o Nguoi-Viet

September 11, 2026 

Hiếu Chân/Người Việt

Tại đại hội đảng Cộng Hoà ở Dallas tối ngày 9 tháng Chín vừa qua Tổng Thống Donald Trump hứa sẽ cho mỗi người Mỹ trưởng thành $5,000 nếu đảng Cộng Hòa giữ được thế đa số Quốc Hội trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3 Tháng Mười Một. Đã có vô số vị thức giả bàn luận về lời hứa này, khía cạnh pháp lý và tài chính của nó, hầu hết đều chỉ ra tính chất “bất khả thi,” nói trắng ra là “hứa lèo,” hầu cứu vãn tình thế tệ hại của đảng Cộng Hòa.

Tổng Thống Donald Trump ra dấu hiệu sau khi kết thúc bài phát biểu tại hội nghị giữa nhiệm kỳ của đảng Cộng Hòa ở Dallas, Texas, hôm 9 Tháng Chín. (Hình: Ronaldo Schemidt/AFP via Getty Images)

Ngoài lời hứa $5,000, ông Trump còn khuyên người ủng hộ mình hãy tưởng tượng có tên ông trên lá phiếu (thực tế không có), bầu cho các ứng cử viên Cộng Hoà là bầu cho chính ông Trump vậy. “Các bạn phải giúp tôi một việc lớn nhất: hãy giả sử rằng tôi có tên trên lá phiếu. Tôi có tên trên lá phiếu,” ông nói.

Tối ngày bế mạc 10 tháng Chín, ông Trump còn biến hội nghị của một đảng chính trị thành một “hội thề,” khi ông yêu cầu tất cả những người tham dự đưa tay phải lên và đọc lời tuyên thệ trung thành. Ông đọc và đám đông đồng thanh nhắc lại: “Tôi tuyên thệ, với vị tổng thống vĩ đại nhất trong lịch sử Hoa Kỳ… rằng tôi sẽ bằng mọi giá cùng gia đình và bạn bè đi bỏ phiếu [cho các ứng cử viên Cộng Hoà]. Tôi không quan tâm mình đã ghi danh hay chưa. Tôi sẽ cố gắng và gian lận hết mức giống như bọn họ vậy” (!!!) Cứ như cảnh “Đào Viên kết nghĩa” của Lưu Bị, Quan Vũ và Trương Phi xứ Trung Hoa xa xưa, chỉ thiếu vài chén rượu và cắt tay lấy máu ăn thề!

Rõ ràng ông Trump lo sợ viễn cảnh làn sóng xanh, sợ đảng Dân Chủ giành lại đa số ở Quốc Hội, từ đó có thể làm tiêu tán sự nghiệp chính trị của ông và nhiều nhân vật thân cận. Ông tung ra nhiều thủ đoạn, từ vẽ lại bản đồ bầu cử ở một số tiểu bang, đề ra dự luật SAVE American Act buộc cử tri phải trưng bằng chứng “quốc tịch” mới được bỏ phiếu, ký sắc lệnh hạn chế phiếu bầu qua thư… nhưng xem ra ông chưa yên tâm, ông cần tổ chức “hội thề” và đưa ra những lời hứa cuội để lừa mị những người nhẹ dạ.

***

Nhưng, tôi sẽ bỏ phiếu cho đảng Cộng Hoà nếu ông Trump và những người Cộng Hoà làm rõ được những thắc mắc rất đơn giản của tôi, một người Mỹ gốc Việt bình thường, không đảng phái, đi làm và đóng thuế đều đặn. Khi những băn khoăn này được giải toả, tôi sẽ yên tâm “chọn mặt gửi vàng” mà không cần tấm check $5,000 chẳng bao giờ có thực.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ thường được coi là cuộc trưng cầu ý kiến cử tri về thành tích điều hành của chính phủ đương nhiệm, của đảng cầm quyền. Đảng Cộng Hòa đã làm chủ cả hành pháp (Toà Bạch Ốc), lập pháp (Quốc Hội) và tư pháp (Tối Cao Pháp Viện) hơn 18 tháng qua, họ đã có thành tích nổi bật gì để cử tri tin tưởng?

Một là, cuộc chiến Iran. Theo lời chính ông Trump, chúng ta đã chiến thắng Iran từ vài tháng trước, đã kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz, đã tiêu diệt toàn bộ quân đội Iran cùng đội ngũ giáo sĩ lãnh đạo xứ này. Thế thì tại sao Iran chưa đầu hàng? Giá dầu hiện đã vượt $100 mỗi thùng, giá xăng bình quân ở Mỹ đã cao hơn 61% so với trước chiến tranh. Quân đội Iran bị tiêu diệt sao chúng vẫn tiếp tục tấn công, gây tổn hại to lớn cho các căn cứ quân sự Mỹ ở vùng Vịnh? Tin mới nhất cho biết, đêm ngày 8 Tháng Chín, Iran phóng hàng chục hoả tiễn vào căn cứ không quân Muwaffaq Salti ở Al-Azraq, Jordan, làm gãy cánh một chiếc A-10 Thunderbolt, hư hỏng tám chiếc F-15E.

Đại Tá Hùng Cao, người Mỹ gốc Việt đầu tiên được Tổng Thống Trump đề cử làm bộ trưởng Hải Quân, cũng phải thừa nhận rằng Iran đã tàn phá nặng nề căn cứ tại Bahrain, nơi đặt bộ chỉ huy Đệ Ngũ Hạm Đội Mỹ, đến mức Hải Quân đang phải xem xét lại cách bố trí lực lượng trong khu vực.

Cuộc chiến đã kéo dài sang tháng thứ bảy, 18 người lính Mỹ thiệt mạng, hơn 700 người bị thương, hàng chục tỷ đô la tan thành khói, nước Mỹ được cái gì? Ông Trump nói, phải ngăn chặn tham vọng vũ khí nguyên tử của Iran. Chương trình vũ khí nguyên tử của Iran thực tế đã bị ngăn chặn hiệu quả từ hiệp định JCPOA mà ông Trump rút ra năm 2018, sau đó đã bị “xoá sổ” sau những đợt không kích của Mỹ và Israel tháng Sáu năm ngoái. Nay thì sao? Tổng Giám Đốc Cơ Quan Nguyên Tử Năng Quốc Tế (IAEA) Rafael Grossi vừa cho biết Iran đang có các hoạt động xây dựng tại núi Pickaxe gần Natanz – nơi bị nghi là đang cất giấu khoảng 440kg uranium có độ tinh chế cao mà ông Trump đe doạ sẽ ném bom phá huỷ. Nhiều nhà phân tích nhấn mạnh, sau cuộc chiến hiện nay, chắc chắn Iran sẽ thêm quyết tâm và dồn mọi nguồn lực thúc đẩy việc chế tạo vũ khí nguyên tử càng sớm càng tốt để phòng ngừa việc Mỹ và Israel lại đánh họ trong tương lai.

Ông Trump nói Iran leo thang chiến tranh là để tác động tới bầu cử Mỹ; sau bầu cử ngày 3 Tháng Mười Một, chiến tranh sẽ kết thúc, giá xăng dầu sẽ giảm mạnh. Tuy nhiên các phụ tá hàng đầu của ông, từ Phó Tổng Thống JD Vance tới Bộ Trưởng Ngoại Giao Marco Rubio đều cho biết, cuộc chiến Iran có khả năng kéo dài tới hết nhiệm kỳ của ông Trump và khuyên người dân Mỹ hãy vững tinh thần. Là người dân, chúng tôi biết tin ai bây giờ?

***

Hai là, đại hội đảng Cộng Hòa ở Dallas tập trung lên án đảng Dân Chủ như là bọn cực đoan cánh tả hết sức nguy hiểm cho nền dân chủ Mỹ, những kẻ muốn lôi kéo nước Mỹ vào “địa ngục cộng sản.” Cộng sản vô cùng xấu xa và ác độc; người Việt Nam ai cũng hiểu rõ sự tàn bạo của cộng sản, không cần bàn cãi. Nhưng có bằng chứng nào chứng tỏ đảng Dân Chủ Mỹ có chủ trương “quốc hữu hoá,” tịch biên tài sản, phương tiện sản xuất kinh doanh của người dân Mỹ, chủ trương “độc đảng” cai trị, triệt hạ đối lập, xoá bỏ quyền tự do dân sự và chính trị của người dân giống như chế độ cộng sản đã làm trên quê hương Việt Nam thân yêu?

Và các bạn Cộng Hoà sẽ giải thích thế nào khi Tổng Thống Trump luôn miệng khoe khoang mối quan hệ “đầm ấm” với tên cộng sản bạo ngược Kim Jong-un của Bắc Hàn? Mươi hôm nữa, ông Trump sẽ trải thảm đỏ và mở quốc yến ở Toà Bạch Ốc để tiếp đãi Tập Cận Bình, ông trùm cộng sản Trung Quốc. Các nhân vật chóp bu của đảng Cộng Hòa, cả trong chính phủ và Quốc Hội, sẽ nâng ly chúc tụng nhà độc tài của đảng cộng sản lớn nhất hành tinh, cũng là đối thủ đáng gờm nhất đang rắp tâm đánh bại nước Mỹ.

Chống cộng bằng mồm mà vẫn giao du thân mật và dành sự tôn kính hết mực cho các nhà độc tài khát máu như Tập, như Kim, là thế nào? Tô Lâm, ông trùm của đảng Cộng Sản Việt Nam, cũng sắp đến Mỹ và có thể được Tổng Thống Trump tiếp đãi tại Phòng Bầu Dục, thế là thế nào?

***

Ba là, đảng Cộng Hoà luôn khẳng định, bầu cử qua thư là “gian lận” và tìm mọi cách để hạn chế quyền bầu cử qua thư, chẳng hạn như giao cho Sở Bưu Điện (USPS) xét duyệt tư cách cử tri để quyết định có chuyển phiếu bầu cho họ hay không – điều mà các toà án liên bang đã phán quyết là “vi hiến.” Nói bầu cử qua thư là gian lận, sao Tổng Thống Trump xưa nay chỉ bỏ phiếu qua thư mà không bao giờ trực tiếp tới phòng bỏ phiếu?

Bốn là, kinh tế là quyết định. Ai có thể trả lời một cách trung thực rằng kinh tế nước Mỹ ngày hôm nay – một năm rưỡi sau ngày nắm quyền toàn diện của đảng Cộng Hoà – tốt hơn hay tệ hơn và vui lòng dẫn chứng dữ liệu làm căn cứ cho nhận định của mình. Các thước đo kinh tế như tỷ lệ thất nghiệp, tăng trưởng GDP, số việc làm tạo ra, mức tăng lương và lạm phát… có tốt lên so với trước tháng Giêng 2025?

Nhớ lại cuối năm 2024, trước cuộc bầu cử tổng thống, tuần báo The Economist uy tín của Anh, trong số báo đặc biệt về kinh tế Mỹ, đánh giá Mỹ là nền kinh tế phục hồi nhanh nhất và mạnh nhất thế giới sau đại dịch COVID-19, là “The Envy of The World” (Nỗi thèm muốn của thế giới). Cùng lúc đó, 23 chuyên gia được giải Nobel Kinh tế học đã cùng ký một lá thư ngỏ, cảnh báo chính sách kinh tế của ứng cử viên Donald Trump sẽ dẫn tới giá cả cao hơn, thâm hụt lớn hơn và bất bình đẳng trầm trọng hơn. Nhiều người không tin các chuyên gia và hậu quả chúng ta đang gánh chịu: giá cả leo thang, đồng tiền mất giá, nợ nần – cả nợ cá nhân và nợ quốc gia – tăng vọt! Chỉ các tỷ phú, triệu phú hài lòng khi tài sản của họ phình ra nhờ giảm thuế và các mối quan hệ với chính phủ…

***

Và cuối cùng, đảng Cộng Hòa cho rằng, nhờ sự lãnh đạo mạnh mẽ của ông Trump mà thế giới đang “kính trọng nước Mỹ hơn trước.” Thật vậy không? Tại sao các nước đồng minh đều quay lưng, không nước nào chịu cùng với Mỹ chống chế độ thần quyền tàn bạo Iran như họ từng kề vai với chúng ta gánh vác cuộc chiến chống khủng bố sau ngày 11 Tháng Chín 2001? Ông Trump giận đến mức cấm vận kinh tế Tây Ban Nha và Ý, rút ngắn tập trận quân sự với Nam Hàn, thậm chí chống lại Anh Quốc trong vấn đề chủ quyền quần đảo Falkland hiện do Anh kiểm soát, chỉ vì các nước này không theo ông đánh Iran. Khảo sát của nhiều hãng thăm dò xác nhận, trong mắt của người dân thế giới hình ảnh và uy tín của nước Mỹ đã giảm mạnh, thậm chí người ta thích Trung Quốc hơn Mỹ, tin ông Tập hơn ông Trump trong các vấn đề quốc tế.

Vài thắc mắc trên đây chỉ là tâm tư của một người quan tâm tới thời cuộc và lo lắng cho tương lai xứ sở mà tôi yêu mến. Là thường dân, tôi chỉ có lá phiếu. Và tôi không ngại bỏ phiếu cho đảng Cộng Hoà, cũng không ngại bỏ phiếu cho đảng Dân Chủ, có điều lựa chọn của tôi không dựa vào cảm tính yêu ghét, không nhắm mắt theo đám đông mà tôi luôn cố gắng suy nghĩ nghiêm túc, dựa vào nguyên tắc và sự kiện. Và tôi nghĩ, các bạn cũng nên như vậy khi thực hiện quyền công dân vào ngày 3 Tháng Mười Một. [dt]

---

 

Ba’o Nguoi-Viet

September 9, 2026

CUPERTINO, California (NV) – Tân tổng giám đốc Apple vừa trình làng điện thoại iPhone gập đầu tiên hôm Thứ Tư, 9 Tháng Chín, bắt đầu thời kỳ mới của công ty kỹ thuật khổng lồ này, theo đài NPR.

Mẫu điện thoại mới, tên iPhone Duo, lớn bằng sổ thông hành, tượng trưng cho sự thay đổi rõ rệt nhất về kiểu dáng của iPhone kể từ khi Apple tung ra iPhone thế hệ thứ nhất cách đây gần 20 năm, mở đầu thời kỳ điện thoại thông minh.

Ông John Ternus, tổng giám đốc Apple, giới thiệu iPhone Duo tại trụ sở công ty này ở Cupertino, California hôm Thứ Tư. ( Tháng Chín. (Hình: Benjamin Fanjoy/Getty Images)

iPhone Duo ra mắt cũng là lúc đánh dấu ông John Ternus chính thức làm tổng giám đốc Apple, hứa hẹn sẽ thay đổi đáng kể về thiết liệu và mẫu mã. Ông Termus lên thay ông Tim Cook từ đầu Tháng Chín.

Mặc dù ông Cook được khen ngợi về tài kinh doanh – vốn thị trường của Apple tăng gần 13 lần trong 15 năm ông lãnh đạo – nhưng giới phê bình cho hay, suốt nhiều năm qua, sản phẩm Apple không mang “yếu tố gây ngạc nhiên” như thời cố Tổng Giám Đốc Steve Jobs, người giới thiệu iPod, iPad và iPhone đầu tiên.

Giới phân tích nhận định có thể ông Ternus, vốn là kỹ sư cơ khí, sẽ đem lại phần nào yếu tố đó một lần nữa, sau khi ông trải qua phần lớn sự nghiệp ở Apple trong lĩnh vực sản xuất.

Và khi buổi livestream hôm Thứ Tư giới thiệu tính năng mới của sản phẩm đã có, như AirPod, kéo dài được gần một tiếng, ông Ternus nhắc lại câu đặc trưng mà ông Jobs thường nói trước khi công bố thông tin quan trọng về sản phẩm. “Nhưng thực ra, còn một thứ nữa,” ông Ternus cho hay, rồi trình làng iPhone Duo.

“iPhone Duo vừa đem lại kiểu dáng hoàn toàn mới vừa giữ lại mọi thứ quý vị yêu thích và mong đợi ở iPhone. Nó cho quý vị màn hình lớn nhất từ trước tới nay trong số điện thoại iPhone nhưng vẫn dễ dàng nhét vào túi. Nó phản ảnh kỹ thuật vô cùng phức tạp, nhưng khi sử dụng vẫn cảm thấy nhẹ nhàng, và nó giúp quý vị làm được những việc từng không làm được,” ông tuyên bố.

Thực ra, điện thoại gập không phải khái niệm mới. Hai đối thủ của Apple là Samsung và Huawei đã tung ra điện thoại gập từ năm 2019 tới nay, mặc dù những mẫu ban đầu bị nhiều vấn đề về độ bền.

iPhone Duo mở ra gập lại như cuốn sách, màn hình bên ngoài rộng 5.4 inch khi gập lại, và màn hình bên trong rộng 7.6 inch khi mở ra. Mẫu điện thoại này sẽ có giá từ $1,999 (hơn $700 so với iPhone 18 Pro mẫu thấp nhất) cũng được Apple giới thiệu hôm Thứ Tư. iPhone gập bắt đầu bán từ ngày 23 Tháng Mười. (Th.Long) [kn]

---