Category: Tin Hoa Kỳ

(RFI)

Trong bối cảnh đang đối đầu thương mại với Canada, tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump hôm qua, 27/08/2026, đã ký một sắc lệnh hành pháp đổi tên “Hồ Ontario”, nằm vắt ngang biên giới Mỹ – Canada, thành “Hồ America – Hồ nước Mỹ”. Thủ tướng Canada đã phản đối ngay lập tức.  

Đăng ngày: 28/08/2026

Hi`nh Ba’o Thanh Ho’a

Tại Nhà Trắng, ngày 27/08/2026, tổng thống Mỹ Donald Trump giới thiệu với báo chí sắc lệnh mà ông đã ký, theo đó tên hồ Ontario được đổi thành «Hồ America – Hồ nước Mỹ». 

Thanh Phương

Theo hãng tin AFP, một tấm bản đồ được trưng bày tại Phòng Bầu dục của Nhà Trắng cho thấy cho thấy Hồ Ontario, một trong Ngũ Đại Hồ nằm ở khu vực biên giới, đã được ghi là “Lake America“ ​​bằng những chữ cái màu đỏ cỡ lớn. Sắc lệnh hành pháp do Nhà Trắng công bố sau đó nêu rõ: “Hoa Kỳ tuyên bố chủ quyền đối với phần lớn thể tích của hồ, vì những khu vực sâu nhất nằm trong lãnh thổ Hoa Kỳ.” Tuy nhiên quyết định này của ông không có nghĩa là quốc tế công nhận tên mới của hồ Ontario. Trước đó, vị tổng thống Cộng hòa đã nhiều lần bày tỏ ý định sáp nhập toàn bộ Canada để biến nước này thành bang thứ 51 của Hoa Kỳ. Kể từ khi trở lại Nhà Trắng, Donald Trump đã công bố các bản đồ thể hiện Canada, Groenland (vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch) và thậm chí cả eo biển Hormuz là lãnh thổ của Mỹ. 

Trên mạng xã hội X, thủ tướng Mark Carney đã phản ứng gay gắt: “Người dân Canada hiểu rằng mọi thứ cần được gọi đúng tên của chúng, và hồ này có tên là Hồ Ontario, hôm nay và mãi mãi.” Thủ tướng Carney lưu ý tên “Ontario“, cũng là tên một tỉnh của Canada, bắt nguồn từ chữ “Ontari’io” trong tiếng bản địa Huron, có nghĩa là “hồ đẹp, hồ lớn“. Ông nói thêm rằng tên gọi này đã có từ “hơn 400 năm trước, rất lâu trước khi Liên bang Canada được thành lập và trước cả Tuyên ngôn Độc lập của Hoa Kỳ.” 

Ngay đầu nhiệm kỳ thứ hai, Donald Trump từng ra lệnh đổi tên “Vịnh Mexico” thành “Vịnh America- Vịnh nước Mỹ“. Hôm qua, ông Trump tuyên bố: “Chúng ta đã có một vịnh và một hồ. Giờ chỉ còn thiếu một đại dương nữa thôi. Có lẽ chúng ta sẽ đổi luôn tên Đại Tây Dương hoặc Thái Bình Dương. Hoặc có thể đổi cả hai.” 

---

 

Dolphin Tran – Sự Thật Lề Đường (STLĐ)

SỰ ĐỐI LẬP GIỮA RONALD  REAGAN – BIỂU TƯỢNG CỦA ĐẢNG CỘNG HÒA VỚI DONALD TRUMP

   Năm 1988 Ronald Reagan: Chúng ta cần cảnh giác trước những kẻ mị dân sẵn sàng tuyên bố chiến tranh thương mại với các nước bạn bè, gây tổn hại cho nền kinh tế và an ninh quốc gia của chính chúng ta cũng như toàn bộ thế giới tự do.

   Bài phát biểu năm 1988 của Reagan mang lại bài học vượt thời gian về cuộc chiến kinh tế mà Trump đang tiến hành với Canada.

Đó không phải là bài phát biểu năm 1988 về Liên Xô, mà là bài phát biểu ngay sau cuộc bầu cử ở Canada, khi Thủ tướng Brian Mulroney người ủng hộ Hiệp định Thương mại Tự do Mỹ-Canada vừa tái đắc cử.

   Ronald Reagan: “Các đối tác thương mại hòa bình không phải là kẻ thù, mà là đồng minh của chúng ta. Chúng ta cần cảnh giác trước những kẻ mị dân sẵn sàng tuyên bố chiến tranh thương mại với bạn bè mình, gây tổn hại cho nền kinh tế, an ninh quốc gia và cả thế giới tự do, trong khi lại toan tính trục lợi bằng cách phất cao lá cờ Mỹ.”

Reagan khi đó đã có những phát biểu cho đến bây giờ vẫn là thời sự nóng hổi của Mỹ và cả thế giới tự do.

Năm 1930, Quốc hội Mỹ thông qua thuế Smoot-Hawley và Reagan cho rằng nó đã dẫn tới Đại Suy thoái, nhưng Trump lại vừa lôi ra để đánh Canada.

Năm 1988 Reagan ký Luật Thực thi Hiệp định Thương mại Tự do Mỹ-Canada ngày 28/9/1988, tiền thân của NAFTA và sau này là USMCA.

Lập luận cốt lõi của Reagan, Thương mại không phải là chiến tranh. Trong chiến tranh, một bên thắng thì bên kia thua. Trong thương mại, cả hai bên cùng thắng, và thương mại giúp củng cố thế giới tự do.

Vì sao phát biểu của Reagan được nhắc lại khi nước Mỹ của Trump đã gây ra cuộc chiến thuế quan với Canada hiện nay.

So sánh chính sách của Reagan với Trump mà nhiều nhà bình luận rút ra.

Reagan nói về Canada như là đồng minh, láng giềng thân thiện không phải đối thủ, nhưng Trump lại áp dụng ngược lại.

Cuộc chiến thương mại Mỹ-Canada 2025-2026 do chính Trump gây ra, đã xóa sạch chính sách đối với Canada của Reagan.

  Reagan cho rằng Chủ nghĩa bảo hộ thường được ngụy trang bằng chủ nghĩa dân tộc giá rẻ – “một dạng chủ nghĩa dân tộc rẻ tiền, một tấm bình phong che đậy” – để che đậy sự thiếu ý chí duy trì sức mạnh quân sự và đối đầu với kẻ thù thực sự.

  Kết quả mà Reagan đã cảnh báo, làm suy yếu nền kinh tế, an ninh quốc gia và toàn bộ thế giới tự do của chúng ta.

Cố Tổng thống Mỹ Ronald Reagan trong các bài phát biểu về thương mại tự do vào thập niên 1980, trong đó ông cảnh báo rằng thuế quan cao và chiến tranh thương mại sẽ làm suy yếu kinh tế và tổn hại các nước đồng minh. Reagan từng nhắc lại bài học lịch sử từ đạo luật thuế quan Smoot-Hawley thập niên 1930, vốn đã châm ngòi cho chiến tranh thương mại toàn cầu và làm trầm trọng thêm cuộc Đại suy thoái. Reagan cho rằng các quốc gia thân thiện và đồng minh cần hợp tác thương mại công bằng thay vì dựng lên các hàng rào thuế quan gây tổn hại lẫn nhau. Reagan nhấn mạnh rằng việc kích động chủ nghĩa bảo hộ dưới vỏ bọc yêu nước thực chất mang lại rủi ro lớn cho nền kinh tế và vị thế quốc tế của nước Mỹ.

   Chính vì sự đối lập rõ rệt giữa Reagan – biểu tượng của Đảng Cộng hòa ủng hộ tự do thương mại và Trump – người chủ trương dùng thuế quan như vũ khí chính sách, mà bài phát biểu 1988 này được trích lại rất nhiều trong năm qua như một lời cảnh báo vượt thời gian.

---

 

Ba’o Nguoi-Viet

August 26, 2026

WASHINGTON, DC (NV) – Sử dụng nhà vệ sinh hay thậm chí là lau nước mắt khi khóc sẽ sớm trở nên… đắt đỏ đối với người dân Mỹ, khi cuộc chiến thương mại Mỹ và Canada bước vào một sàn đấu toàn diện, đe dọa xóa sạch nhiều thập niên giao thương hòa bình giữa hai quốc gia. Thủ phạm là do giấy vệ sinh, theo The Guardian hôm Thứ Tư, 26 Tháng Tám.

Cuộc chiến thương mại giữa Hoa Kỳ và Canada có thể khiến người dân Mỹ phải trả giá cao hơn cho giấy vệ sinh và khăn giấy, do các sản phẩm này dù được sản xuất tại Hoa Kỳ nhưng lại sử dụng nhiều nguyên liệu gỗ nhập cảng từ Canada.

Các sản phẩm này dù được sản xuất tại Hoa Kỳ nhưng lại sử dụng nhiều nguyên liệu gỗ nhập cảng từ Canada. (Hình minh họa: Joe Raedle/Getty Images)

Sau khi các cuộc đàm phán thương mại giữa hai nước đổ vỡ vào cuối tuần trước, Thủ Tướng Canada Mark Carney đã tuyên bố sẽ áp thuế đáp trả Mỹ theo tỷ lệ “từng đô la” và công bố danh sách gần 900 mặt hàng của Mỹ sẽ phải chịu mức thuế từ 25% đến 50% kể từ ngày 8 Tháng Chín.

Rất rủi ro là các sản phẩm giấy nằm trong số những mặt hàng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, khi Canada đe dọa áp thuế từ 25% đến 50% đối với “giấy vệ sinh hoặc giấy lau mặt dạng cuộn/khổ lớn” để đáp trả việc Tổng Thống Donald Trump tăng thuế 50%.

Mặc dù giấy vệ sinh và khăn giấy của Mỹ thường được sản xuất trong nước, nhưng ngành này lại phụ thuộc nhiều vào nguồn nguyên liệu từ Canada – quốc gia có trữ lượng gỗ dồi dào.

Procter & Gamble, công ty sở hữu thương hiệu giấy vệ sinh Charmin, từng thông báo vào năm ngoái rằng họ buộc phải tăng giá bán do các mức thuế quan được áp dụng vào thời điểm đó.

Theo Ngân Hàng Thế Giới, năm 2024, Mỹ đã nhập cảng từ Canada một lượng giấy vệ sinh trị trị giá $328 triệu, biến quốc gia này thành nhà cung cấp lớn nhất, bỏ xa các đối thủ khác trên thị trường Mỹ. Các nhà bán lẻ, bao gồm cả Costco, cũng nhập phần lớn các sản phẩm giấy từ quốc gia này.

Mặc dù chỉ chiếm 4% dân số thế giới, nhưng Mỹ chiếm hơn 20% lượng tiêu thụ giấy vệ sinh và khăn giấy toàn cầu, theo The Guardian. Trung bình mỗi người Mỹ sử dụng 141 cuộn giấy vệ sinh mỗi năm, đưa họ lên vị trí dẫn đầu thế giới về mức tiêu thụ loại sản phẩm này, xếp ngay trên người Đức (với mức trung bình 134 cuộn/năm).

Diễn biến này không thể không làm người tiêu dùng nhớ đến thời kỳ khan hiếm giấy vệ sinh khi đại dịch COVID-19 xảy ra. Vào giữa Tháng Ba, năm 2020, khi số ca nhiễm COVID-19 bắt đầu tăng mạnh tại Hoa Kỳ, dường như nhiều người Mỹ chỉ nghĩ đến một việc trước khi bước vào giai đoạn hạn chế đi lại và ở yên trong nhà: mua giấy vệ sinh và mua thật nhiều.

Tâm lý đó đã gây ra tình trạng thiếu hụt giấy vệ sinh nghiêm trọng thời gian đầu của đại dịch. Nhưng may mắn điều này chỉ mang tính tạm thời tại các cửa hàng trên toàn thế giới, do hành vi mua sắm hoảng loạn đột ngột và sự chuyển dịch lớn từ chuỗi cung ứng thương mại sang chuỗi cung ứng phục vụ nhu cầu tại gia, theo phân tích của NBC News.

Không chỉ các sản phẩm giấy mới có nguy cơ tăng giá. Cuộc chiến thương mại đã làm mối liên kết kinh tế giữa hai quốc gia rạn nứt, trong bối cảnh người tiêu dùng ở cả hai bên biên giới vẫn tiếp tục lo ngại về tình trạng lạm phát.

Các mức thuế quan của Hoa Kỳ đang tác động trực tiếp đến rượu mạnh của Canada, bao gồm các thương hiệu whisky nổi tiếng như Crown Royal và Canadian Club – những loại hiện đang chịu mức thuế 50%.

Mặc dù Canada không áp thuế lên rượu mạnh của Hoa Kỳ, nhưng hầu hết các tỉnh bang của nước này đã ban hành lệnh cấm riêng đối với rượu của Mỹ nhằm đáp trả các mức thuế trước đó áp đặt lên hàng hóa Canada. Tổng Thống Donald Trump viện dẫn các lệnh cấm rượu Mỹ tại các tỉnh bang này như một phần cơ sở pháp lý cho các mức thuế quan mới mà ông áp đặt lên Canada. (KL) [kn]

---

 

Ba’o Nguoi-Viet

August 25, 2026

ORANGE COUNTY, California (NV) – Một gia đình lao động điển hình tại Mỹ, nếu mua nhà và trả tiền giữ trẻ toàn thời gian cho một đứa con, phải dành khoảng 52% thu nhập hằng năm cho hai khoản này, theo báo cáo do Redfin công bố hôm 17 Tháng Tám.

Báo cáo do Dana Anderson và Yingqi Xu thực hiện, sử dụng dữ liệu nhà ở của Redfin cùng dữ liệu từ Winnie, nền tảng cung cấp thông tin về dịch vụ giữ trẻ và giáo dục sớm. Nhóm nghiên cứu tính chi phí mua nhà và giữ trẻ tại 100 khu đô thị đông dân nhất nước Mỹ, sau đó so sánh với thu nhập trung vị (median) của hộ gia đình tại từng khu vực.

Một gia đình có con nhỏ trong căn nhà mới. Chi phí mua nhà và giữ trẻ hiện chiếm hơn một nửa thu nhập của gia đình lao động điển hình tại Mỹ. (Hình minh họa: Storyblocks.com)

Kết quả cho thấy gánh nặng tài chính chênh lệch rất lớn tùy địa phương. Tại Little Rock, Arkansas, hai khoản này chiếm 39.8% thu nhập hộ gia đình, thấp nhất trong 100 khu đô thị. Một gia đình lao động điển hình tại đây chi khoảng $29,151 mỗi năm, trong khi thu nhập trung vị (median) của khu vực là $73,170.

Los Angeles, California, đứng đầu danh sách đắt đỏ. Một gia đình có thu nhập trung vị phải chi khoảng $94,613 mỗi năm cho nhà ở và giữ trẻ, tương đương 96.8% thu nhập. Tổng chi phí chỉ thấp hơn khoảng $3,000 so với mức thu nhập trung vị $97,775 của khu vực.

Chi phí giữ trẻ thay đổi theo độ tuổi

Kết quả trên phản ánh rõ nhất giai đoạn gia đình phải trả tiền giữ trẻ toàn thời gian, thường kéo dài đến khi trẻ vào tiểu học. Số tiền thực trả của từng gia đình có thể thấp hơn nếu trẻ được nhận vào chương trình tiền mẫu giáo công lập hoặc gia đình đủ điều kiện hưởng trợ cấp giữ trẻ.

California, Florida và Wisconsin cung cấp chương trình tiền mẫu giáo công lập miễn phí. New York City đang triển khai chương trình giữ trẻ phổ cập, còn San Francisco có các chương trình miễn phí hoặc giá thấp dành cho nhiều gia đình.

Chi phí giữ trẻ thường giảm khi trẻ đủ tuổi vào lớp tiền mẫu giáo công lập hoặc mẫu giáo. Gánh nặng tài chính của một gia đình có con nhỏ có thể thay đổi đáng kể chỉ sau vài năm.

Miền Trung Tây và miền Nam dễ kham nổi hơn

Các khu đô thị có tổng chi phí nhà ở và giữ trẻ thấp nhất so với thu nhập tập trung chủ yếu tại miền Trung Tây và miền Nam.

Xếp sau Little Rock là Oklahoma City, Oklahoma, với 40.8% thu nhập; Des Moines, Iowa, 41.8%; Warren, Michigan, 42.2%; và St. Louis, Missouri, cũng 42.2%.

Giá nhà bán trung vị (median) tại Little Rock vào khoảng $254,054, thấp hơn nhiều so với mức trung vị toàn quốc $408,000. Một gia đình lao động điển hình tại đây chi khoảng $9,600 mỗi năm cho việc giữ trẻ, thấp nhất trong 100 khu đô thị được phân tích.

Thu nhập tại các khu vực này thường thấp hơn những thành phố ven biển, song giá nhà và tiền giữ trẻ cũng thấp hơn đáng kể. Riêng Des Moines có thu nhập hộ gia đình trung vị gần $94,000, thuộc nửa trên trong danh sách 100 khu đô thị.

California và New York chịu áp lực nặng nhất

Sau Los Angeles, New York đứng thứ hai với chi phí nhà ở và giữ trẻ chiếm 95% thu nhập hộ gia đình. San Francisco đứng kế tiếp với 94.2%, Anaheim 93.5% và San Jose 83.1%.

California chiếm bảy trong số 10 khu đô thị có tổng chi phí cao nhất so với thu nhập, chủ yếu do giá nhà tại tiểu bang này quá đắt. Tại San Francisco, một gia đình điển hình phải chi tổng cộng $152,646 mỗi năm cho nhà ở và giữ trẻ, trong khi thu nhập trung vị của khu vực là $162,118.

Bảy khu đô thị California nằm trong nhóm 10 địa phương đắt đỏ nhất gồm Los Angeles, San Francisco, Anaheim, San Jose, San Diego, Oxnard và Riverside.

Springfield, Massachusetts, cũng nằm trong nhóm này. Chi phí nhà ở tại đây thấp hơn các thành phố ven biển California, song tiền giữ trẻ thuộc hàng cao nhất nước. Một gia đình điển hình tại Springfield trả khoảng $26,340 mỗi năm cho việc giữ trẻ và $35,200 cho nhà ở.

Theo Redfin, giá nhà bán trung vị tại Mỹ tăng gấp đôi trong 10 năm qua, còn chi phí giữ trẻ tăng 40%. Cả hai mức tăng đều cao hơn lạm phát trong cùng thời gian.

Nhà rẻ, tiền giữ trẻ chiếm phần lớn hơn

Tại một số khu vực có giá nhà tương đối thấp, tiền giữ trẻ chiếm tỷ trọng lớn hơn trong tổng số tiền dành cho nhà ở và chăm sóc con nhỏ.

Buffalo, New York, đứng đầu với tiền giữ trẻ chiếm 45.8% tổng chi phí nhà ở và giữ trẻ. Rochester, New York, đứng kế tiếp với 44.7%; Detroit, Michigan, 43.6%; Gary, Indiana, 43%; và Springfield, Massachusetts, 42.8%.

Tại Buffalo, một gia đình lao động điển hình chi $20,448 mỗi năm cho việc giữ trẻ. Khoản này chiếm gần một nửa tổng chi phí do tiền nhà tại khu vực tương đối thấp, khoảng $24,162 mỗi năm.

Nếu xét riêng tiền giữ trẻ, Dallas, Texas, là khu vực dễ kham nổi nhất. Một gia đình điển hình dành 11% thu nhập, tương đương $11,376 mỗi năm, cho dịch vụ này. Springfield đứng cuối danh sách với 32.2% thu nhập hộ gia đình dành cho việc giữ trẻ.

Nếu xét riêng nhà ở, Akron, Ohio, có mức chi thấp nhất, tương đương 25.6% thu nhập hộ gia đình. Một gia đình điển hình tại đây chi khoảng $20,133 mỗi năm cho nhà ở, trong khi thu nhập trung vị là $78,753.

San Francisco đứng cuối bảng về khả năng chi trả nhà ở. Một gia đình phải dành 80.2% thu nhập chỉ cho khoản này. Giá một căn nhà điển hình tại khu vực vào khoảng $1.7 triệu, còn chi phí sở hữu nhà trung bình gần $129,978 mỗi năm.

Redfin tính chi phí giữ trẻ theo mức phí trung vị (median) hàng tháng dành cho một đứa trẻ được giữ toàn thời gian. Chi phí sở hữu nhà được tính từ giá bán nhà trung vị, lãi suất vay mua nhà cố định 30 năm, thuế địa ốc, bảo hiểm nhà và bảo hiểm vay mua nhà tư nhân, với giả định người mua trả trước 15%. Dữ liệu nhà ở được lấy trong khoảng Tháng Giêng đến Tháng Sáu, 2026. (Ng.Tr.) [t.c.]

---

 

Ba’o Nguoi-Viet

August 12, 2026

WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump phải đổi phi cơ khác để về nước sau khi dự hội nghị thượng đỉnh NATO ở Thổ Nhĩ Kỳ tháng trước vì chiếc Air Force One có thể bị bắn bằng hỏa tiễn vác vai, một người biết vấn đề này cho hay, theo CNN hôm Thứ Tư, 12 Tháng Tám.

Mối đe dọa đó xuất hiện vào ngày cuối cùng của hội nghị và cụ thể tới mức giới chức Mỹ lo sợ tính mạng Tổng Thống Trump sẽ gặp nguy hiểm nghiêm trọng nếu bay về nước bằng chiếc Air Force One cũ hoặc chiếc Boeing 747-B được Qatar tặng mà ông dùng để tới dự hội nghị. Vậy là giới chức Mỹ vội vàng lập kế hoạch kín đáo đưa ông Trump ra khỏi Thổ Nhĩ Kỳ bằng phi cơ khác.

Tổng Thống Donald Trump phát biểu với báo chí sau khi xuống phi cơ Air Force One tại Joint Base Andrews, Maryland hôm 11 Tháng Tám. (Hình: Anna Moneymaker/Getty Images)

Người này từ chối cho biết thông tin về mối đe dọa đó từ đâu ra, nhưng lưu ý giới chức Mỹ tin như vậy vì phía Iran dường như biết cụ thể chi tiết lịch của Tổng Thống Trump ở Thổ Nhĩ Kỳ. Ông Trump ở thủ đô Ankara một đêm, tại khách sạn sang trọng ở trung tâm thành phố, và đi lại nhiều lần giữa khách sạn với nơi tổ chức hội nghị NATO.

Giới chức quân sự và Sở Mật Vụ Mỹ mau chóng lập kế hoạch cho Tổng Thống Trump lên phi cơ khác bằng cách để ông núp trên xe chở thức ăn để đổi máy bay khác bay ra khỏi Thổ Nhĩ Kỳ trong vòng vài giờ.

Trước đó, cùng đi với ông tới nước này có Ngoại Trưởng Marco Rubio, Bộ Tưởng Tài Chính Scott Bessent, Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth và Tướng Dan Caine, tổng tham mưu trưởng quân đội Mỹ. Nhưng lúc về, không phải tất cả họ được đi chung với ông Trump trên chiếc C-32A nhỏ hơn.

Cả ông Rubio lẫn ông Bessent đều ở lại trên chiếc Air Force One cùng với phụ tá khác của Tòa Bạch Ốc, giới chức quân sự và ký giả, theo giới chức Mỹ. Hầu hết họ đều không biết Tổng Thống Trump không có mặt trên phi cơ.

Chỉ có phụ tá thân cận được đi chung với Tổng Thống Trump trên chiếc phi cơ nhỏ hơn chở họ tới căn cứ quân sự ở Anh, theo một người biết kế hoạch này. Trong số đó, có bà Natalie Harp, phụ tá thường tháp tùng ông Trump mỗi khi ông công du; ông Dan Scavino, phó chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc; và ông Walt Nauta, giám đốc điều hành Oval Office cũng thường xuyên tháp tùng ông Trump.

Ông Hegseth, ông Nauta và bà Harp đều có mặt trong video cùng với Tổng Thống Trump Trump tại căn cứ ở Anh khi ông Trump bước xuống chiếc Air Force One cũ và lên chiếc phi cơ được Qatar tặng để bay về Mỹ.

Hôm Thứ Ba, Tổng Thống Trump xác nhận chi tiết chung chung nhưng nói giảm tầm quan trọng của kế hoạch này.

“Tôi chỉ làm theo những gì họ muốn làm. Tôi làm theo Sở Mật Vụ và quân đội. Họ muốn tôi đi chuyến bay khác, phi cơ khác, an toàn như nhau, nhưng họ muốn tôi làm như vậy, nên tôi làm. Họ nói sao tôi làm vậy,” ông Trump phát biểu với báo chí khi từ Ohio về tới căn cứ Joint Base Andrews ở Maryland.

Tổng Thống Trump cho hay, lúc đó, giới chức không nói rõ với tại sao phải đổi phi cơ. Ông tuyên bố không lo sợ có thể bị hỏa tiễn vác vai bắn khi rời Thổ Nhĩ Kỳ.

“Thực tình, tôi chẳng lo lắng điều gì,” ông nói. “Dù chuyện gì xảy ra, quý vị biết thái độ của tôi mà? Bất cứ chuyện gì.”

Trước đó, trong ngày cuối cùng hội nghị NATO, Tổng Thống Trump tỏ ra bận tâm tới mối đe dọa của Iran cho tính mạng ông. Ông liên tục nêu vấn đề này với báo chí. Từ lâu, chính phủ Mỹ cảnh báo có thể Iran tìm cách sát hại ông để trả thù vụ ông ra lệnh không kích tiêu diệt Tướng Qasem Soleimani của Iran năm 2020.

Trong những ngày trước khi Tổng Thống Trump đi Thổ Nhĩ Kỳ, người biểu tình ở Iran kêu gọi sát hại ông trong tang lễ ông Ali Khamenei, lãnh tụ tối cao Iran thiệt mạng ngay ngày đầu cuộc chiến của Mỹ và Israel với Iran hôm 28 Tháng Hai. (Th.Long) [kn]

---

 

BBC News Tiếng Việt

 CHÍNH QUYỀN TRUMP HOÀN TRẢ 100 TỶ USD TIỀN THUẾ QUAN

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã hoàn trả khoảng 100 tỷ USD tiền thuế quan cho các doanh nghiệp nhập khẩu, tương đương khoảng 60% tổng số tiền thu được từ chính sách thuế quan mang tên “Ngày Giải phóng”, theo một hồ sơ mới của Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP).

Khoản hoàn trả này được thực hiện sau khi Tòa án Tối cao Mỹ hồi tháng Hai phán quyết rằng các mức thuế nhập khẩu diện rộng được áp dụng theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) năm 1977 là không hợp pháp.

Theo hồ sơ của CBP, khoảng 29 tỷ USD tiền hoàn thuế vẫn đang được cơ quan chức năng xem xét, trong khi thêm 1,6 tỷ USD chưa thể giải ngân do các doanh nghiệp chưa cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng.

Chính quyền Trump trước đó viện dẫn IEEPA để áp đặt các mức thuế nhập khẩu trên diện rộng với lý do ứng phó tình trạng khẩn cấp về kinh tế.

Tuy nhiên, chính sách này đã vấp phải phản đối từ các doanh nghiệp và đối tác thương mại do làm tăng chi phí nhập khẩu và gây lo ngại giá hàng hóa sẽ tăng.

Một số tập đoàn lớn của Mỹ đã nhận được các khoản hoàn thuế đáng kể.

Amazon cho biết đã được hoàn khoảng 600 triệu USD trong quý 2. Giám đốc tài chính Brian Olsavsky nói công ty sẽ hoàn trả một phần khoản tiền này cho khách hàng trong những trường hợp phát sinh phụ thu cụ thể, đồng thời sử dụng phần còn lại để hỗ trợ duy trì giá bán thấp.

Sau phán quyết của Tòa án Tối cao, ông Trump từng áp dụng mức thuế phổ quát 10% như một giải pháp tạm thời trước khi thay thế bằng các mức thuế mới đối với 60 đối tác thương mại, đồng thời áp thuế 50% đối với hàng hóa từ Canada.

#BBCNewsTiếngViệt — #Donaldtrump 

---

 

Nguoi-Viet 

Nghi phạm gây ra vụ cháy thảm khốc ở Spokane (Washington) bị bắt

Văn phòng Cảnh sát trưởng Spokane loan báo vừa bắt giữ ông Aaron F. Farinacci, 37 tuổi, cư dân địa phương, từng có tiền án ngộ sát. Farinacci bị cáo buộc phóng hỏa cấp độ một, không kháng cự khi đội SWAT thực thi lệnh bắt giữ.

Farinacci là nghi phạm gây ra vụ cháy Old Trails – lớn nhất trong ba vụ cháy bùng phát từ thứ bảy (1/8/2026) ở phía tây bắc trung tâm Spokane rồi lan qua sông Spokane, thiêu rụi nhiều khu dân cư. Giới hữu trách cho biết cuộc điều tra vẫn đang tiếp diễn, bao gồm cả hai đám cháy còn lại là Autumn Lane và Fairview.

Ba đám cháy lớn hồi cuối tuần qua ở thành phố lớn thứ nhì bang Washington được gọi chung là “Spokane Complex Fire”, đã phá hủy hàng trăm công trình và khiến ít nhất 60.000 người phải di tản. Tính đến sáng thứ ba (4/8/2026), số công trình bị phá hủy đã vượt 700 và giới hữu trách dự đoán con số có thể vượt qua mức 1.000 vì chưa hoàn tất việc đánh giá thiệt hại. Khi quay về, nhiều gia đình chỉ thấy nền nhà và ống khói trơ trọi giữa đống tro tàn. Một cặp vợ chồng lớn tuổi, sống tại khu Indian Trail hơn 20 năm, chia sẻ với báo giới rằng chẳng còn thứ gì để cứu và họ đang phân vân có nên xây lại nhà hay không.

Trong ngày hôm qua (thứ hai 3/8/2026), hơn 900 lính cứu hỏa đã tham gia chữa cháy và con số này dự kiến sẽ tăng lên hơn 2.000 người. Giới hữu trách cũng cảnh báo dân chúng không sử dụng flycam gần khu vực cháy vì có thể cản trở hoạt động chữa cháy từ trên không. Riêng ngày 2/8/2026 đã ghi nhận 26 trường hợp làm gián đoạn việc chữa cháy có liên quan đến flycam. Thống đốc bang Washington đã ban bố tình trạng khẩn cấp toàn bang, cấm hầu hết hoạt động đốt lửa kể cả nhằm phục vụ hoạt động nông nghiệp. Ông cũng đã điện thoại cho Tổng thống Trump đề nghị hỗ trợ.

Không chỉ Spokane, nhiều khu vực khác ở miền Tây nước Mỹ cũng đang oằn mình chống chọi với cháy rừng. Một đám cháy do sét đánh đã thiêu rụi hơn 530 dặm vuông đồng cỏ ở miền tây Idaho và miền đông Oregon, đe dọa thiêu rụi hơn 600 ngôi nhà và 800 công trình khác. Tại Utah, chỉ trong cuối tuần, một đám cháy khác đã tăng gấp bốn lần diện tích, thiêu rụi gần 109 dặm vuông và làm chết hơn 100 gia súc.

___

Ảnh minh họa: Storyblocks

---

 

Ba’o Nguoi-Viet

August 4, 2026

WASHINGTON, DC (NV) – Một người 65 tuổi nghỉ hưu trong năm 2026 có thể phải chi trung bình $185,500 cho chăm sóc sức khỏe trong quãng đời còn lại, tăng 7.5% so với ước tính năm trước, theo nhật báo Orange County Register, ngày 22 Tháng Bảy.

Đối với một cặp vợ chồng cùng nghỉ hưu ở tuổi 65, tổng chi phí y tế dự kiến lên tới $371,000. Con số này cho thấy tiền khám bệnh, thuốc men, bảo hiểm và những khoản tự trả đang chiếm phần ngày càng lớn trong ngân quỹ hưu trí của người Mỹ.

Chi phí chăm sóc sức khỏe trọn đời của người 65 tuổi nghỉ hưu năm 2026 dự trù tăng 7.5%, lên trung bình $185,500 mỗi người. (Hình minh họa: Storyblocks.com)

Theo báo cáo mới đây của Fidelity Investments, mức tăng chi phí y tế dành cho người nghỉ hưu đang diễn ra với tốc độ nhanh dần. Ước tính tăng 4% trong năm 2024, tăng 5% trong năm 2025 và tiếp tục tăng 7.5% trong năm nay.

Ông Marlon Deleon, chuyên viên tư vấn tài chính tại Fidelity, cho biết con số $185,500 không có nghĩa người sắp nghỉ hưu phải chuẩn bị ngay toàn bộ số tiền này. Tuy nhiên, kết quả ước tính nhấn mạnh rằng chi phí chăm sóc sức khỏe cần được tính ngay từ đầu trong kế hoạch thu nhập hưu trí.

Khoản tiền này thường được chi dần trong nhiều năm, bao gồm phí bảo hiểm Medicare, bảo hiểm bổ sung, thuốc theo toa và những dịch vụ y tế không được bảo hiểm thanh toán đầy đủ.

Dân số cao niên tăng, gánh nặng y tế lớn hơn

Áp lực tài chính có thể ảnh hưởng tới ngày càng nhiều gia đình khi dân số Mỹ tiếp tục già đi. Theo AARP, một tổ chức đại diện và bảo vệ quyền lợi của người từ 50 tuổi trở lên tại Mỹ, người từ 65 tuổi trở lên hiện chiếm khoảng một nửa số người trên 50 tuổi. Nhóm từ 75 tuổi trở lên là thành phần dân số cao niên tăng nhanh nhất.

Trong khi nhu cầu chăm sóc sức khỏe tăng theo tuổi tác, nhiều người Mỹ lại gặp khó khăn trong việc dành tiền cho lúc nghỉ hưu. Giá nhà ở cao, nợ thẻ tín dụng tăng và chi phí sinh hoạt đắt đỏ khiến nhiều gia đình phải hoãn việc tiết kiệm.

Một cuộc khảo sát gần đây của công ty quản lý đầu tư Schroders cho thấy khoảng một phần ba người tham gia các chương trình hưu trí tại nơi làm việc có số nợ thẻ tín dụng cao hơn số tiền họ tích lũy được trong tài khoản hưu trí.

Tình trạng thiếu tiền cũng khiến nhiều người phải trì hoãn hoặc bỏ qua việc chữa bệnh. Khó khăn này phổ biến hơn trong các gia đình có thu nhập thấp, nhưng người thuộc tầng lớp trung lưu và một phần các hộ có thu nhập cao cũng chịu ảnh hưởng.

Một cuộc khảo sát năm 2025 của West Health và Gallup cho thấy 47% người trưởng thành có thu nhập hằng năm từ $90,000 đến dưới $120,000 từng phải hy sinh ít nhất một nhu cầu sinh hoạt thường ngày để thanh toán chi phí y tế. Trong nhóm gia đình có thu nhập từ $240,000 trở lên, tỉ lệ này vẫn ở mức 11%.

Trong số người có bảo hiểm, cách ứng phó phổ biến nhất là kéo dài thời gian sử dụng thuốc theo toa, chẳng hạn dùng ít hơn hoặc trì hoãn mua thuốc mới. Có 14% người được hỏi cho biết từng áp dụng cách này.

Đối với người không có bảo hiểm, tình hình nghiêm trọng hơn. Khoảng 32% cho biết họ phải vay tiền để thanh toán hóa đơn y tế.

Người lao động có thể phải trả thêm

Chi phí y tế tăng cũng gây áp lực lên các doanh nghiệp. Một nghiên cứu của Mercer đối với các giám đốc tài chính và giới điều hành doanh nghiệp cho thấy 1/3 số doanh nghiệp được hỏi xếp chi phí phúc lợi y tế vào ba mối lo lớn nhất trong hoạt động kinh doanh.

Khi doanh nghiệp phải dành nhiều tiền hơn cho bảo hiểm sức khỏe của nhân viên, phần ngân sách dành cho tăng lương có thể bị thu hẹp. Chi phí này cũng có thể được chuyển vào giá hàng hóa và dịch vụ.

Một khảo sát khác của Mercer cho thấy gần một nửa các công ty lớn tại Mỹ dự định điều chỉnh chương trình bảo hiểm y tế vào năm 2027. Những thay đổi có thể bao gồm tăng mức khấu trừ và tiền đồng trả, khiến người lao động phải tự chi nhiều hơn mỗi khi khám bệnh, mua thuốc hoặc điều trị.

Chưa tính chi phí chăm sóc dài hạn

Ước tính $185,500 của Fidelity chưa bao gồm chi phí chăm sóc dài hạn, một trong những khoản tốn kém nhất đối với người cao niên.

Chăm sóc dài hạn có thể bao gồm dịch vụ điều dưỡng tại nhà, người chăm sóc cá nhân, trung tâm hỗ trợ sinh hoạt hoặc viện dưỡng lão. Tùy tình trạng sức khỏe và thời gian sử dụng dịch vụ, tổng chi phí có thể tăng thêm hàng trăm ngàn đô la.

Theo phân tích của Viện Chính Sách Công AARP dựa trên số liệu chỉ số giá tiêu dùng của chính phủ liên bang, chi phí chăm sóc sức khỏe tại nhà tăng 7.9% trong 12 tháng kết thúc ngày 31 Tháng Năm. Chi phí viện dưỡng lão tăng 4.6% trong cùng thời gian.

Khi tuổi thọ trung bình tăng và người cao niên chiếm tỉ lệ lớn hơn trong dân số, chi phí chăm sóc sức khỏe tiếp tục chiếm phần ngày càng lớn trong nguồn lực kinh tế quốc gia.

Chi tiêu y tế tại Mỹ đạt $5.3 ngàn tỉ trong năm 2024, tương đương 18% tổng sản phẩm quốc nội. Theo dự báo của các chuyên gia thuộc Trung Tâm Dịch Vụ Medicare và Medicaid, con số này có thể lên gần $9 ngàn tỉ vào năm 2034, tương đương 20.6% nền kinh tế Mỹ.

Các chuyên gia tài chính khuyến cáo người lao động không nên chờ đến sát ngày nghỉ hưu mới tính toán chi phí y tế. Việc lập kế hoạch sớm, duy trì tiền tiết kiệm, giảm nợ và tìm hiểu rõ quyền lợi Medicare có thể giúp hạn chế nguy cơ tiền chữa bệnh làm cạn kiệt nguồn thu nhập hưu trí. (T.C.) [kn]

---

 

Ba’o Nguoi-Viet

July 29, 2026

Mai Phi Long/Người-Việt (tổng hợp)

WASHINGTON, DC (NV) – Chính quyền Tổng Thống Donald Trump hôm 28 Tháng Bảy quyết định sau năm 2026 sẽ chấm dứt chương trình trợ cấp tạm thời nhằm giữ ổn định phí bảo hiểm thuốc theo toa Medicare Part D.

Hãng thông tấn Reuters cho hay, Cơ Quan Dịch Vụ Medicare và Medicaid, gọi tắt là CMS, cho rằng các hãng bảo hiểm đã có đủ kinh nghiệm để tự định giá cho năm 2027 mà không cần khoản hỗ trợ đặc biệt. CMS dự báo phí bảo hiểm hằng tháng của các chương trình Part D tăng chưa tới $10 đối với phần lớn người tham gia. Tuy nhiên, đây chỉ là dự báo chung, không phải mức trần bắt buộc cho từng chương trình.

Bác Sĩ Mehmet Oz (trái), giám đốc Cơ Quan Quản Lý Medicare & Medicaid,và Tổng Thống Donald Trump tại Tòa Bạch Ốc hồi Tháng Mười, 2025. (Hình: Saul Loeb/AFP via Getty Images)

Nhiều người hiểu Medicare đơn giản là một chương trình do chính phủ trực tiếp cung cấp và thanh toán toàn bộ chi phí y tế cho mọi người từ 65 tuổi trở lên. Thực tế, Medicare không miễn phí mà là một hệ thống bảo hiểm chung, được tài trợ bằng thuế Medicare trên tiền lương, ngân sách liên bang, phí bảo hiểm hàng tháng và những khoản người thụ hưởng phải tự trả như deductible, copay hoặc coinsurance. 

Đối với Medicare Part D, CMS dùng tiền ngân sách ký hợp đồng và trợ cấp các hãng bảo hiểm tư nhân. Người thụ hưởng trả thêm phí bảo hiểm hàng tháng cho chương trình mình chọn. Như vậy, phía sau một toa thuốc là cả một chuỗi tiền đi từ người đóng thuế, ngân sách liên bang và người thụ hưởng sang hãng bảo hiểm, nhà thuốc, đơn vị trung gian và cuối cùng là hãng sản xuất thuốc.

Khi chính phủ rút trợ cấp, chi phí không biến mất mà được phân chia lại giữa ngân sách, hãng bảo hiểm và người cao niên.

Từ tiền thuế đến quyền lợi Medicare

Medicare Part D là bảo hiểm thuốc theo toa, được tài trợ từ phí của người tham gia, ngân sách liên bang, một số khoản đóng góp của tiểu bang và phụ phí của người có thu nhập cao.

Chính phủ không trực tiếp điều hành phần lớn các chương trình Part D. CMS ký hợp đồng với hãng bảo hiểm tư nhân để họ cung cấp bảo hiểm thuốc cho người cao niên.

Mỗi năm, hãng bảo hiểm ước tính khách hàng sẽ sử dụng bao nhiêu thuốc, số người mắc bệnh mãn tính, chi phí điều hành và mức rủi ro. Hãng sau đó gửi CMS một mức giá đề nghị, gọi là “bid.” CMS xem xét các mức giá để tính khoản trợ cấp của chính phủ và phần phí bảo hiểm người thụ hưởng phải trả.

Reuters cho biết mức đề nghị trung bình toàn quốc dùng trong công thức trợ cấp năm 2027 là $296.05 mỗi tháng. Đây không phải hóa đơn của từng người hay khoản CMS trả cố định cho mỗi người, mà là mức giá trung bình được dùng làm chuẩn để tính trợ cấp.

CMS cũng ấn định mức phí căn bản dùng để khởi đầu công thức tính phí Part D năm 2027 là $41.33 mỗi tháng. Đây không phải số tiền mọi người đều phải trả. Phí thực tế có thể cao hoặc thấp hơn tùy mức giá của từng chương trình, nơi cư trú, quyền lợi kèm theo và tình trạng trợ cấp của từng người.

Chương trình ổn định phí Part D hoạt động ra sao?

Đạo Luật Giảm Lạm Phát được cựu Tổng Thống Joe Biden ký ban hành ngày 16 Tháng Tám, 2022. Trong lĩnh vực y tế, luật này chủ yếu nhằm giảm gánh nặng tiền thuốc cho người thụ hưởng Medicare qua việc giới hạn số tiền người tham gia Part D phải tự trả, bảo vệ họ khi chi phí thuốc lên rất cao, giới hạn giá insulin và miễn khoản cùng trả cho một số vaccine.

Để cung cấp các quyền lợi đó, đạo luật thay đổi cách phân chia hóa đơn thuốc. Người bệnh được bảo vệ nhiều hơn, còn hãng bảo hiểm Part D và hãng dược phẩm phải chịu trách nhiệm lớn hơn. Nói đơn giản, chính quyền Biden muốn chuyển một phần gánh nặng từ túi tiền người cao niên sang hãng bảo hiểm, hãng dược phẩm và ngân sách Medicare.

Tuy nhiên, hãng bảo hiểm có thể đưa phần chi phí mới vào mức giá cho năm kế tiếp, tăng phí, siết danh sách thuốc hoặc rút khỏi những thị trường ít lợi nhuận. Vì vậy, năm 2024, chính quyền Biden lập Chương Trình Thí Điểm Ổn Định Phí Medicare Part D, bắt đầu áp dụng năm 2025. Mục đích là ngăn phí tăng đột ngột, đồng thời cho hãng bảo hiểm thời gian thích nghi và thu thập dữ kiện để định giá chính xác hơn.

Theo chương trình, chính phủ giảm $15 trong phần phí bảo hiểm căn bản của các chương trình Part D độc lập tham gia, không cho tổng phí của một chương trình tăng quá $35 so với năm trước và chia sẻ thêm rủi ro nếu chi phí thuốc thực tế vượt xa dự đoán.

Chương trình phục vụ cả phía người cao niên tránh bị tăng phí quá nhanh, còn hãng bảo hiểm không phải tự gánh toàn bộ rủi ro chuyển đổi.

Thí dụ, nếu hãng tính cần thu $60 mỗi tháng nhưng nhờ chương trình này giúp giảm $15, người cao niên có thể chỉ trả khoảng $45. Ngân sách liên bang bù phần còn lại cho hãng.

Dưới thời chính phủ Tổng Thống Trump

Khi chính quyền Trump tiếp quản chương trình trong năm 2025, CMS bắt đầu rút dần hỗ trợ. Đối với năm 2026, khoản liên bang giúp giảm phí bảo hiểm bị hạ từ $15 xuống $10, giới hạn tăng phí được nới từ $35 lên $50 và cơ chế chia sẻ thêm rủi ro với hãng bảo hiểm bị loại bỏ. CMS nói các hãng đã có thêm kinh nghiệm và Part D cần trở lại “điều kiện thị trường thông thường.”

Nay chính quyền Trump quyết định chấm dứt toàn bộ chương trình sau năm 2026. Bác Sĩ Mehmet Oz, giám đốc CMS, gọi khoản hỗ trợ này là một “gói cứu trợ” không còn cần thiết và nói phần lớn người tham gia chỉ bị tăng phí Part D chưa tới $10 mỗi tháng. Nhưng con số đó không bảo đảm mức tăng của từng chương trình.

Quy định mới này cho thấy trọng tâm chính sách thay đổi. Đó là chính quyền Tổng Thống Trump giảm trợ cấp liên bang và để thị trường tự định giá, thay vì dùng ngân sách bảo vệ người cao niên trước biến động lệ phí bảo hiểm.

Trong hệ thống này, hãng bảo hiểm có nhiều cách bảo vệ lợi nhuận. Họ có thể tăng phí, chuyển thuốc sang bậc có copay cao hơn, thay copay cố định bằng coinsurance, tăng deductible trong giới hạn luật pháp hoặc yêu cầu bác sĩ xin phép trước.

Một số hãng có thể áp dụng cách buộc bệnh nhân thử thuốc rẻ hơn trước khi được chấp thuận thuốc đắt tiền. Họ cũng có thể thu hẹp danh sách nhà thuốc ưu tiên, khiến người cao niên phải đổi nơi mua thuốc hoặc trả nhiều hơn.

Các hãng bảo hiểm còn có thể thương lượng mạnh hơn với công ty dược phẩm và công ty quản trị quyền lợi thuốc để đòi bồi hoàn cao hơn. Những chương trình ít lợi nhuận có thể bị đóng, hợp nhất hoặc ngừng bán tại một số khu vực.

Đây mới là những phản ứng có thể dự đoán. CMS dự kiến công bố phí và chi tiết cuối cùng trong Tháng Chín.

Khi chương trình kết thúc, khoản $10 chính phủ hỗ trợ trong năm 2026 sẽ không còn được tự động bù lại.

Tác động đến các nhóm cao niên trong Medicare

1. Người có bệnh nặng hoặc sử dụng nhiều thuốc

Đây là nhóm có rủi ro cao nhất. Với họ, mức tăng $5 hoặc $10 mỗi tháng chưa chắc là vấn đề lớn nhất.

Quan trọng hơn là thuốc còn nằm trong danh sách được bảo hiểm hay không, bị chuyển sang bậc nào, copay tăng bao nhiêu, có cần xin phép trước hay nhà thuốc quen thuộc còn được ưu đãi hay không.

Người mắc ung thư, tiểu đường, bệnh tim, bệnh phổi hoặc bệnh tự miễn không nên chọn chương trình chỉ dựa trên phí hằng tháng. Một chương trình rẻ hơn $15 nhưng không bảo hiểm tốt cho một loại thuốc cần thiết có thể làm tổng chi phí cả năm tăng hàng trăm hoặc hàng ngàn dollar.

2. Người có thu nhập cao

Người có thu nhập cao thường phải trả phí Part D cộng với phụ phí dựa trên thu nhập, gọi là IRMAA. Nhóm này không đủ điều kiện nhận Extra Help và phải tự gánh phần tăng.

Họ vừa đóng thuế nhiều hơn, vừa trả phí bảo hiểm và IRMAA. Người vừa nghỉ hưu hoặc bị giảm thu nhập nên kiểm tra hồ sơ thuế cũ và có thể yêu cầu Sở An Sinh Xã Hội xét lại IRMAA.

3. Người có thu nhập thấp

Người có thu nhập thấp dễ bị tổn thương trước bất kỳ mức tăng nào, nhưng có nhiều lớp bảo vệ hơn.

Extra Help có thể hỗ trợ phí Part D, deductible và copay. Người có cả Medicare và Medicaid, tại California là Medi-Cal, hoặc đang được Medicare Savings Program hỗ trợ thường có thể tự động đủ điều kiện.

Extra Help, Medi-Cal và Medicare Savings Programs không bị chấm dứt cùng chương trình ổn định phí. Tuy nhiên, các chương trình này không thay thế hoàn toàn khoản trợ cấp đối với mọi người cao niên.

4. Nhóm thu nhập trung bình dễ bị bỏ quên

Người có thu nhập cao có thể trả thêm; người có thu nhập rất thấp có thể được Extra Help. Nhóm dễ rơi vào khoảng trống nhất là người có thu nhập trung bình, sống chủ yếu bằng Social Security nhưng vượt giới hạn trợ cấp.

Họ đã đóng thuế nhiều thập niên, vẫn trả phí Part B và Part D, nhưng phải tự chịu phần tăng phí, copay và deductible. Thêm $10 mỗi tháng là $120 một năm; nếu thuốc bị chuyển bậc hoặc nhà thuốc thay đổi, tổng chi phí có thể tăng nhiều hơn.

Ai thật sự gánh chi phí?

Trong hệ thống này, người cao niên vừa là người thụ hưởng vừa là người đóng thuế.

Khi chính phủ trợ cấp, tiền đến từ thuế và ngân sách. Khi chính phủ rút trợ cấp, người cao niên có thể phải trả thêm qua phí bảo hiểm hoặc chi phí thuốc. Câu hỏi chính không phải chi phí có biến mất hay không, mà là nó được chuyển sang ai.

Chính phủ cắt bớt chi tiêu nhân danh tiết kiệm ngân sách. Hãng bảo hiểm có thể bảo vệ lợi nhuận bằng cách tăng phí hoặc siết quyền lợi. Hãng dược phẩm có thể tiếp tục giữ giá thuốc nếu không bị thương lượng giảm xuống. Người cao niên lại là phía ít khả năng kiểm soát nhất, dù đã góp phần tài trợ hệ thống bằng tiền thuế nhiều năm.

Chính quyền Trump gọi khoản trợ giúp giảm phí là một “gói cứu trợ” không còn cần thiết. Nhưng với người sống bằng thu nhập cố định, khoản trợ cấp là tấm đệm trước chi phí tăng quá nhanh.

Khi tấm đệm bị rút, chi phí không biến mất mà chỉ chuyển từ ngân sách liên bang sang nơi khác. Và nơi cuối cùng thường là túi tiền của những người cao niên đã đóng thuế suốt phần lớn cuộc đời. [kn]

---

 

Ba’o Nguoi-Viet

July 28, 2026

WASHINGTON, DC (NV) – Hôm Thứ Ba, 28 Tháng Bảy, chính quyền Tổng Thống Donald Trump bắt đầu khai một kế hoạch nhằm đưa hàng trăm ngàn người xin tị nạn vào thẳng quy trình trục xuất, thay vì có cơ hội phỏng vấn với nhân viên phụ trách vấn đề tị nạn. Quy định này có thể ảnh hưởng đến 440,000 trường hợp.

Theo LA Times, với thay đổi này, Cơ Quan Di Trú Và Nhập Tịch Hoa Kỳ (USCIS) đã loại bỏ yêu cầu nhân viên phụ trách tị nạn phải phỏng vấn một số đương đơn nhất định. Thay vào đó, các trường hợp này sẽ được chuyển trực tiếp đến các chánh án di trú để tiến hành thủ tục trục xuất.

Tòa án di trú tại tòa nhà liên bang Jacob K. Javits ở New York vào ngày 12 Tháng Năm, 2026. (Hình: Michael M. Santiago/Getty Images)

Thay đổi mới nhất này nhằm siết chặt hệ thống nhập cư hợp pháp, là một thay đổi sâu rộng với mục đích giảm bớt số lượng tồn đọng 1.4 triệu hồ sơ xin tị nạn. Quy định tạm thời cuối cùng có hiệu lực từ hôm nay, Thứ Ba và sẽ được đưa ra lấy ý kiến ​​công chúng trong vòng 60 ngày.

“Đã quá lâu rồi, hệ thống tị nạn bị lợi dụng nhằm mục đích trì hoãn và xin giấy phép làm việc, thay vì phục vụ các yêu cầu được bảo vệ chính đáng,” giám đốc USCIS Joseph Edlow cho biết trong một thông cáo báo chí, theo LA Times.

“Hệ thống xin tị nạn của di trú Hoa Kỳ tồn tại để bảo vệ những cá nhân thực sự lo sợ bị ngược đãi. Quy định này sẽ giúp bảo đảm rằng các nguồn lực được tập trung vào việc giải quyết kịp thời những yêu cầu đó, thay vì dành cho những người muốn lợi dụng hệ thống như một kẽ hở pháp lý,” ông Edlow nói thêm.

Tuy nhiên, các nhà vận động vì quyền lợi người nhập cư cùng nhiều chuyên gia khác cho rằng sự thay đổi này khiến những người xin tị nạn – vốn đã nỗ lực tuân thủ pháp luật – có nguy cơ bị giam giữ và trục xuất, trong khi lại không giúp giải quyết tình trạng tồn đọng các vụ việc nhập cư.

Bà Doris Meissner, giám đốc chương trình chính sách nhập cư Hoa Kỳ tại Viện Chính Sách Di Cư (Migration Policy Institute), nhận định: “Mục đích cuối cùng của việc thực hiện thay đổi này dường như là nhằm bác bỏ càng nhiều hồ sơ càng tốt, bất chấp tính công bằng trong quá trình xét duyệt.”

Theo LA Times, những người nhập cảnh Hoa kỳ hợp pháp (bằng visa) và vẫn duy trì tình trạng cư trú hợp pháp có thể nộp đơn lên USCIS để được viên chức phụ trách tị nạn xem xét và ra quyết định về hồ sơ của họ. Ngược lại, những người vượt biên trái phép hoặc không có giấy tờ hợp lệ thường chỉ nộp đơn xin tị nạn sau khi đã bị đưa vào quy trình trục xuất. Khi đó, họ sẽ trình bày hồ sơ của mình trước chánh án di trú.

Các buổi phỏng vấn với nhân viên phụ trách tị nạn được xem là không mang tính đối kháng, bởi các nhân viên này được đào tạo để am hiểu tình hình tại quốc gia của người xin tị nạn, và buổi phỏng vấn diễn ra trong phòng kín đáo, riêng tư. Trong khi đó, tại các phiên tòa di trú, nơi có sự tham gia của công tố viên đại diện chính phủ liên bang, người nhập cư không có quyền được luật sư đại diện như trong các vụ án hình sự.

Sự thay đổi này mang ý nghĩa quan trọng, vì nó này diễn ra trong bối cảnh chính quyền Tổng Thống Trump đã sa thải hơn 100 chánh án di trú và thay thế họ bằng các luật sư quân đội cùng các cựu công tố viên của Bộ Nội An (DHS), theo LA Times. (KL) [kn]

---

 

Ba’o Nguoi-Viet

July 26, 2026

PULLMAN, Washington (NV) – Ông gốc Việt ở tiểu bang Washington thú nhận đã đốt nhà không lâu trước khi đối đầu với cảnh sát đặc nhiệm SWAT, theo nhật báo Moscow-Pullman Daily News hôm Thứ Bảy, 25 Tháng Bảy.

Sáng 24 Tháng Bảy, tại Tòa Thượng Thẩm Whitman County, ông Thomas Nguyễn, 36 tuổi, cư dân Pullman, nhận tội đại hình cố ý phóng hỏa. Ông sẽ bị kết án vào ngày 21 Tháng Tám tới đây.

Xe cảnh sát Pullman, Washington. (Hình: Pullman Police Department)

Vào sáng sớm ngày 19 Tháng Năm, ông Thomas gọi 911, cho hay ông đang cầm vũ khí và muốn tự tử, theo hồ sơ tòa án. Trong lúc cố gắng nói chuyện với ông Thomas tại căn nhà trên đường Northwest Davis, cảnh sát Pullman thấy lửa bùng lên trong nhà.

Nhân viên tình trạng khẩn cấp di tản người trong nhà ra ngoài an toàn. Không ai bị thương, và sau đó, lính cứu hỏa dập tắt được đám cháy, theo hồ sơ tòa án.

Cảnh sát gọi đặc nhiệm SWAT của Whitman County tới sau khi ông Thomas từ chối đưa tay lên theo mệnh lệnh cảnh sát, theo hồ sơ tòa án.

Sau hai tiếng đối đầu với cảnh sát, cuối cùng, ông Thomas đầu hàng và bị bắt. Trong lúc vụ đối đầu diễn ra, ông Thomas cầm búa, không cầm súng, theo hồ sơ tòa án.

Đám cháy bùng lên bên trong giỏ giặt đồ dưới tầng hầm căn nhà, ông Darren Jones, giới chức Sở Cứu Hỏa Pullman, xác nhận.

Trong lúc bị bắt, ông Thomas thú nhận ông gây ra đám cháy đó, theo hồ sơ tòa án.

Tính tới Thứ Bảy, ông Thomas vẫn bị giam tại nhà tù Whitman County, và tiền thế chân tại ngoại được ấn định $250,000. (Th.Long) [kn]

---